Kasetsart University
Thai Agricultural Research Repository (เครือข่ายสารสนเทศงานวิจัยเกษตรไทย)Not a member yet
3752 research outputs found
Sort by
The study of potential development of community tourism: A case study of Ban Rai Kong Khing, Nong Khwai sub-district, Hang Dong district, Chiang Mai
No full textThis study aims to develop community potential in community-base tourism management of Bann Rai Kong Khing, Nong Khwai Sub-district, Hang Dong District, Chiang Mai. In-depth interview, observations technique, community survey, training, workshop and civil society were used for data collection from 25 community leader and committees. This study consists of 3 aspects: 1) community context 2) the potential development of community 3) appropriated of community-base tourism making. SWOT Analysis was used for identifying the human resources’ potential in the community. The analyzing of appropriated travel package used content analysis and the data were presented by descriptive way. The results revealed that the community had uniqueness and outstanding of community products, which serve to community tourism. The community member had higher score after the training of community-base tourism. Moreover, it leads to the participation of community in terms of community calendar, community-base tourism structure, and define the travel package into 2 packages for the future tourist
Detection of a fragrant gene in rice by real-time PCR
No full textAromatic rice is a specific group of rice having high price in the world rice market. A fragrant trait is therefore included in the principal goal for rice production and improvement. A recessive gene on chromosome 8 has been elucidated to be homology with the gene encoded for betaine aldehyde dehydrogenase (BADH2). In fragrant rice this gene was mutated by 8 bp deletion in exon 7 resulting in accumulation of 2-acetyl-1-pyrroline (2AP). In this study, the BADEX7-5 primer which is specific for the fragrant gene (badh2) was tested by a conventional PCR and a Real-time PCR. Both methods showed the same PCR product size of 95 and 103 bp in fragrant and non-fragrant rice, respectively. DNA sequencing and nucleotide alignment of those PCR products showed that 8-bp deletions are always found in fragrant rice. SNP was found among standard fragrant varieties and this position in KDML105 was found to be another additional 1 base deletion. High Resolutions Melting analysis showed that the fragrant and non-fragrant rice were clearly separated by 1 oC difference in Tm. Further experiment could validate the Real-time PCR condition and components at 10 µl reaction mixture. The method was applied to detect rice varieties containing “Hom” in their names from the National Rice Seed Storage Laboratory for Genetic Resources. The total of 339 tested accessions was found to have two genotypes including 243 accessions carrying an 8-bp deletion allele and 96 accessions having an allele without deletion. Real-time PCR is a high-throughput method and can be used to survey fragrant genotype in rice.ข้าวหอมเป็นกลุ่มข้าวเฉพาะที่มีราคาสูงในตลาดการค้าข้าวโลก ลักษณะความหอมจึงเป็นเป้าหมายสำคัญของการผลิต และการปรับปรุงพันธุ์ ยีนควบคุมความหอมของข้าวเป็นยีนด้อยอยู่บนโครโมโซม 8 มีลำดับเบสตรงกับยีนที่สร้างเอ็นไซม์ betaine aldehyde dehydrogenase (BADH2) โดย exon 7 เกิด 8 bp deletion จึงมีการสะสมของสาร 2-acetyl-1-pyrroline (2AP) ในการทดลองนี้ได้ทำการทดสอบ BADEX7-5 primer ซึ่งเฉพาะเจาะจงต่อยีนควบคุมความหอมของข้าว (badh2) ด้วยวิธี PCR แบบดั้งเดิม และวิธี Real-time PCR พบว่า ได้ PCR products ของข้าวหอมและไม่หอมขนาด 95 และ 103 bp ตามลำดับ ซึ่งเมื่อนำไปวิเคราะห์ลำดับเบส พบว่าในกลุ่มข้าวหอมทุกพันธุ์มี 8 bp deletion และพันธุ์ขาวดอกมะลิ 105 แตกต่างจากข้าวเจ้าหอมปทุมธานี 1 ข้าวเจ้าหอมสุพรรณบุรี 1 ข้าวเจ้าหอมพิษณุโลก 1 และข้าวเจ้าหอมคลองหลวง 1 เนื่องจากพบ base deletion ในตำแหน่งที่ 9 ในขณะที่ตำแหน่งนี้พบ SNP ในข้าวหอมที่เหลืออีก 4 พันธุ์ เมื่อวิเคราะห์ High Resolutions Melting พบว่า ข้าวหอม และไม่หอมให้ค่า Tm ต่างกันประมาณ 1 องศาเซลเซียส อย่างชัดเจน การทดลองสามารถปรับสภาพการทำปฏิกิริยา Real-time PCR ที่เหมาะสมจนถึงปริมาตร 10 ไมโครลิตร เมื่อนำวิธีการนี้มาใช้ตรวจสอบข้าวจากศูนย์ปฏิบัติการและเก็บเมล็ดเชื้อพันธุ์ข้าวแห่งชาติที่มีคำว่า “หอม” อยู่ในชื่อพันธุ์ จำนวน 339 พันธุ์ พบว่า สามารถแบ่งออกได้เป็น 2 กลุ่ม ตามขนาดของชิ้นส่วนดีเอ็นเอที่ถูกเพิ่มปริมาณตรงตำแหน่งของยีน badh2 โดยกลุ่มข้าวที่มีขนาดชิ้นส่วนดีเอ็นเอ 95 bp มีจำนวน 243 พันธุ์ และกลุ่มข้าวที่มีขนาดชิ้นส่วนดีเอ็นเอ 103 bp มีจำนวน 96 พันธุ์ วิธี Real-time PCR สามารถทำได้รวดเร็ว แม่นยำ และทำได้จำนวนมาก (high-throughput) ดังนั้น จึงอาจประยุกต์ใช้วิธีนี้มาค้นหายีนควบคุมความหอมของเชื้อพันธุกรรมข้าว ในศูนย์ปฏิบัติการและเก็บเมล็ดเชื้อพันธุ์ข้าวแห่งชาต
Development of farmer’s participatory modeling for rice seed production in Pathum Thani province
No full textSevere shortage of high quality seed was a serious issue which had to be solved presently. Study on development of Farmer’s participatory modeling for rice seed production in Pathum Thani province was conducted during October 2012 – March 2013 using RD31 rice variety. The study aimed at developing rice seed production model for distributing high quality seed to local farmers and seed traders. The local rice production data had been collected. The activities of farmer’s participatory in seed production developing model, network on seed production system, seed processing, high quality seed distribution had been created. Rice seed production technologies were recommended and seed yields were certified. The results showed that seeds produced by farmer’s participating in this study met certified seed standard. Production cost of seed yield was 8 Baht/kg while the farmers sold their products at 21 Baht/kg. Therefore, they received the benefit of 13 Baht/kg. In conclusion, Farmer’s participatory modeling for managing rice seed system led farmers to achieve high quality seed and suitable for commercial seeds.การขาดแคลนเมล็ดพันธุ์ข้าวคุณภาพดี เป็นปัญหาสำคัญที่ภาครัฐต้องรีบเร่งแก้ไข การวิจัยพัฒนารูปแบบการผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าวโดยเกษตรกรเชิงบูรณาการ จังหวัดปทุมธานี มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนารูปแบบการผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าวคุณภาพดี กระจายสู่เกษตรกรในพื้นที่และผู้ประกอบการค้าเมล็ดพันธุ์ ดำเนินการวิจัยร่วมกับกลุ่มเกษตรกรผู้ผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าว เพื่อจำหน่ายเชิงพาณิชย์ ที่ตำบลระแหง จังหวัดปทุมธานี กิจกรรมประกอบด้วย การสำรวจข้อมูลการผลิตข้าวก่อนการทดลอง คัดเลือกกลุ่มผู้ผลิตเมล็ดพันธุ์ ประชุมกลุ่มเพื่อพัฒนารูปแบบการผลิตเมล็ดพันธุ์โดยเกษตรกรมีส่วนร่วม สร้างเครือข่ายกระบวนการผลิต การปรับปรุงสภาพเมล็ดพันธุ์ และการกระจายเมล็ดพันธุ์ดีในระดับเกษตรกร เกษตรกรเริ่มต้นจำนวน 4 ราย ทำแปลงผลิตเมล็ดพันธุ์ตามรูปแบบที่พัฒนาขึ้นคือ ใช้เมล็ดพันธุ์ตั้งต้นจากกรมการข้าว ปลูกโดยวิธีปักดำ การดูแลรักษาตามคำแนะนำของกรมการข้าว ตัดข้าวปน 4 ระยะ มีระบบตรวจและรับรองคุณภาพเมล็ดพันธุ์ตามมาตรฐาน GAP : Seed ดำเนินการระหว่างเดือนตุลาคม 2555 ถึงเดือนมีนาคม 2556 โดยปลูกข้าวพันธุ์ กข31 ผลการศึกษาพบว่า ผลผลิตข้าวจากแปลงพัฒนารูปแบบการผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าวโดยเกษตรกรเชิงบูรณาการ ผ่านมาตรฐานเมล็ดพันธุ์ชั้นพันธุ์จำหน่าย ทั้ง 4 ราย เกษตรกรสามารถจำหน่ายเมล็ดพันธุ์ดีได้ทั้งหมด สำหรับราคาเมล็ดพันธุ์หลังปรับปรุงสภาพแล้ว จำหน่ายได้ 21 บาทต่อกิโลกรัม โดยเกษตรกรมีต้นทุนการผลิต 8 บาทต่อกิโลกรัม ดังนั้นเกษตรกรมีกำไรเฉลี่ย 13 บาทต่อกิโลกรัม สรุปได้ว่า เกษตรกรผู้ผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าวสามารถนำรูปแบบนี้ไปใช้ในการผลิตเมล็ดพันธุ์ให้ได้คุณภาพดีเพื่อเก็บไว้ใช้เป็นพันธุ์ในฤดูต่อไปหรือจำหน่ายเชิงพาณิชย
Study on non-glutinous seed occurrence in a glutinous variety RD6
No full textContamination of non-glutinous rice in glutinous rice crop leads to undesirable cooking quality. An experiment was conducted to determine causes of non- glutinous
seeds occurrence in panicles of a glutinous variety; RD6. This study was carried out by planting a single seedling in a pot. Three treatments were applied to the plants at flowering stage; i.e. 1) cover the panicles with glassine bags, 2) emasculation without glassin bag covering and 3) no emasculation and without glassin bag covering. Ten pots were placed within the Khao Dawk Mali 105 production field. Seed set percentage and starch type identification were analyzed. The results showed that there was no occurrence of non-glutinous seeds in treatments 1 and 3. Seed set was found in
5 panicles (from 30 panicles). Only one seed was found in brown color stained which was glutinous rice, the others stained blue color which were non-glutinous rice. It was concluded that seed set occurred due to cross pollination since all panicles were emasculated.การผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าวเหนียว หากไม่บริสุทธิ์มีข้าวเจ้าปะปน จะส่งผลกระทบถึงคุณภาพการบริโภค จึงทำการศึกษาสาเหตุของการเกิดข้าวเจ้าปนในรวงข้าวเหนียว ซึ่งมีสมมติฐานว่า การปรากฏของข้าวเจ้าในรวงข้าวเหนียวน่าจะเกิดจากสาเหตุของการผสมข้ามพันธุ์โดยมีกระแสลมพัดพานำละอองเกสรตัวผู้ของข้าวเจ้าไปผสมพันธุ์กับเกสรตัวเมียของข้าวเหนียว ถ้าทั้ง 2 พันธุ์นั้นออกรวงพร้อมกันหรือใกล้เคียงกันหรืออาจเกิดจากการกลายพันธุ์ของข้าวเหนียว กข6 เอง การทดลองประกอบด้วย 3 กรรมวิธี คือ 1) การคลุมรวงด้วยซองกระดาษไข 2) การไม่คลุมรวง แต่ทำลายเกสรตัวผู้ และ 3) ไม่คลุมรวง (เปรียบเทียบ) แล้วนำกระถางไปตั้งไว้ในแปลงข้าวขาวดอกมะลิ 105 โดยวางไว้ จำนวน 10 จุด จุดละ3 กระถาง กระถางละ
3 รวง กระจายให้ทั่วแปลง บันทึกการติดเมล็ดของข้าวในรวง ตรวจสอบว่าเป็นเมล็ดข้าวเจ้า หรือข้าวเหนียว ผลการทดลองพบว่า การคลุมรวงด้วยซองกระดาษไข (กรรมวิธีที่ 1) และ ไม่คลุมรวง (กรรมวิธีที่ 3) ไม่พบการปนของข้าวเจ้าในรวง แต่ในกรรมวิธีที่ 2 ไม่คลุมรวง แต่ทำลายเกสรตัวผู้ พบการติดเมล็ดของข้าวในรวงจำนวน 5 รวง จากทั้งหมด 30 รวง และจากการย้อมสีด้วยสารละลายไอโอดีนพบว่าเมล็ดส่วนใหญ่ติดสีน้ำเงิน มีเพียงเมล็ดเดียวที่ติดสีน้ำตาล สรุปได้ว่า เมล็ดข้าวที่ติดสีน้ำเงินซึ่งเป็นข้าวเจ้า เกิดจากการผสมข้ามเนื่องจากเป็นกรรมวิธีที่มีการทำลายเกสรตัวผู
Forecasting the brown planthopper, Nilaparvata lugens (Stål) outbreak in Nonthaburi and Bangkok province using light trap
No full textThe brown planthopper (BPH), Nilaparvata lugens (Stål) has been a major pest in irrigated rice growing areas of central and lower northern region since 1975. The monitoring of population density is very important for forecasting the BPH outbreak. Light trap, an effective tool for monitoring the outbreaks of BPH was conducted in hot spot areas. A light trap was set in Khlong Luang Rice Research Center while surveying in farmers’ fields in hot spot areas of BPH outbreak in Bangkok and Nonthaburi province were investigated during January 2011 to November 2012. The number of BPH caught from light trap was counted everyday throughout the year. The results showed that light trap could collect big number of BPH. The peak of BPH in light trap was in March of each year with the average more than 2,400,000 hoppers/trap which related to the BPH outbreak in farmers’ fields. This peak could indicate the BPH outbreak in hot spot areas in Sai Noi district, Nonthaburi province. Factors effecting severe outbreak were rice varieties and number of immigrant natural enemy (mirid bug). The resistant variety showed BPH outbreak less than the susceptible one. The number of 600,000-700,000 hoppers/trap/month indicated the BPH outbreak, warning the farmers to survey the insects in their fields. The peak of BPH in light trap trended to relate with the BPH abundance in the fields at 15-20 days after seeding.เพลี้ยกระโดดสีน้ำตาล (brown planthopper (BPH), Nilaparvata lugens (Stål)) เป็นแมลงศัตรูข้าวที่สำคัญและทำความเสียหาย แก่ผลผลิตข้าวในเขตนาชลประทานภาคกลางและภาคเหนือตอนล่าง ตั้งแต่ปี 2518 จนถึงปัจจุบัน การระบาดจะรุนแรงมากน้อยขึ้นอยู่กับพันธุ์ข้าวที่เกษตรกรปลูก การติดตามความหนาแน่นของประชากรแมลง เพื่อคาดการณ์การระบาดของแมลงชนิดนี้ในแต่ละพื้นที่และแต่ละฤดูปลูกเป็นสิ่งจำเป็น กับดักแสงไฟเป็นเครื่องมือที่มีประสิทธิภาพในการติดตามปริมาณของประชากรเพลี้ยกระโดดสีน้ำตาลในพื้นที่ระบาดรุนแรง เพื่อใช้เป็นข้อมูลในการคาดการณ์การระบาดของเพลี้ยกระโดดสีน้ำตาล ดำเนินการตั้งแต่เดือนมกราคม 2554 ถึง ธันวาคม 2555 ที่ศูนย์วิจัยข้าวคลองหลวงและแปลงนาเกษตรกรในจังหวัด โดยการติดตั้งกับดักแสงไฟ 1 แห่ง บริเวณใกล้แปลงนาทดลองของศูนย์วิจัยข้าวคลองหลวง และเปิดไฟล่อเพื่อดักจับแมลงระหว่างเวลา 18.00-21.00 น. ทุกคืนตลอดปี พบว่าจำนวนแมลงที่ดักจับได้สูงสุดเฉลี่ยประมาณ 2.4 ล้านตัวต่อกับดัก ในเดือนมีนาคมของทั้ง 2 ปี ในแปลงทดลองศูนย์วิจัยข้าวคลองหลวง ซึ่งสัมพันธ์กับการระบาดของแมลงในแปลงนาเกษตรกร บ่งชี้ถึงการระบาดของแมลงโดยเกษตรกรในพื้นที่ควรทำการสำรวจแมลงในนาที่เฝ้าระวังและพบว่าประชากรจำนวนสูงสุดของเพลี้ยกระโดดสีน้ำตาลที่ดักจับได้
มีความสอดคล้องกับระยะการเจริญเติบโตของข้าว อายุ 15-20 วันหลังหว่า
Rice production potential zoning of Samutsakhon Samutprakan and Samutsongkhram provinces
No full textRice production potential zoning in Samutsakhon, Samutprakhran and Samutsongkhram provinces was conducted in wet season 2010. Research methodology consisted of general rice production information collection, soil sampling and crop cutting from farmer field, field experiment, mapping of rice zoning. The study showed that the two crops of recommended rice varieties with transplanting were common practice in this area. Insect pest and diseases were controlled by chemical application. The compound fertilizer of 16-20-0 N-P2O5-K2O and 16-8-4 N-P2O5-K2O were applied depending on extractable potassium in the area. Field experiment indicated that rice yield of R3 level (550-700 kg/rai) could be increased to be R2 level (701-850 kg/rai) by using appropriate technology of Rice Department.การจัดเขตศักยภาพการผลิตข้าวของจังหวัดสมุทรสาคร สมุทรปราการ และสมุทรสงคราม ดำเนินการวิจัยในฤดูนาปี 2552 มีขั้นตอนการดำเนินงานหลัก คือ เก็บตัวอย่างดินและข้าวจากแปลงนาเกษตรกร จัดทำแปลงทดสอบเทคโนโลยีและจัดทำแผนที่เขตศักยภาพการผลิตข้าว ผลการศึกษาพบว่าเกษตรกรส่วนใหญ่ปลูกข้าวปีละ 2 ครั้ง โดยใช้พันธุ์ข้าวที่หน่วยงานราชการแนะนำ ปลูกโดยวิธีหว่านน้ำตม การป้องกันกำจัด โรคและแมลงนิยมใช้สารเคมีเป็นหลัก การใช้ปุ๋ยรองพื้นนิยมใช้ปุ๋ยสูตร 16-20-0 และปุ๋ยสูตร 16-8-4 ขึ้นอยู่กับปริมาณโพแทสเซียมที่สกัดได้ การทดสอบเทคโนโลยีการใช้ปุ๋ยในพื้นที่ สามารถยกระดับผลผลิตข้าวในระดับ R3 (ผลผลิต 550-700 กิโลกรัมต่อไร่) เป็นระดับ R2 (ผลผลิต 701-850 กิโลกรัมต่อไร่)โดยการใช้เทคโนโลยีที่เหมาะสมของกรมการข้า
Aromatic rice line CCS06039-KLG-8-3-5-1
No full textCCS06039-KLG-8-3-5-1 is a non-glutinous, non-photoperiod sensitive and aromatic rice line derived from a cross between PSBRc54 and IR22. The single cross hybridization was made in 2006 at Bang Khen Rice Experiment Station (now Chachoengsao Rice Research. F2 to F5 progenies were selected at Klong Luang Rice Reseach Center during 2007-2008. The line CCS06039-KLG-8-3-5-1 has an erect and moderately strong culm; 110 cm height on transplanting and 105 cm height on germinated seed broadcasting; 117 days maturity on transplanting and 106 days maturity on germinated seed broadcasting. The
cooked rice is soft and aromatic similar to Pathum Thani 1, and the amylose content is 16.4 percent. The seed size is larger than Pathum Thani 1. The period of seed dormancy is about 4 weeks. Its yield potential is up to 747 kg/rai or more when grown under suitable fertilizer usage and cultural practices. Results of inter-station yield trails in dry season and wet season, 2012 showed that the average yield of CCS06039-KLG-8-3-5-1 and Pathum Thani 1 were 527 and 620 kg/rai, respectively. It seed was long and slender shape more than Pathum Thani 1, which was about 4 weeks for seed dormancy. CCS06039-KLG-8-3-5-1 is recommended for irrigated paddy field in the central plain. But careful attention should be given to major disease and insect pests due to its moderately susceptible reaction.ข้าวหอมสายพันธุ์ CCS06039-KLG-8-3-5-1 เป็นข้าวเจ้าไม่ไวต่อช่วงแสง ผลผลิตค่อนข้างสูง ได้จากการปรับปรุงพันธุ์ข้าวและคัดเลือกแบบดั้งเดิม เป็นข้าวสายพันธุ์ผสมระหว่างพันธุ์ PSBRc54 เป็นพันธุ์แม่ และพันธุ์ IR22 เป็นพันธุ์พ่อ ทำการผสมพันธุ์ในปี พ.ศ. 2549 ที่สถานีทดลองข้าวบางเขนเดิม (ปัจจุบัน คือ ศูนย์วิจัยข้าวฉะเชิงเทรา) คัดเลือกข้าวชั่วที่ 2-5 ระหว่างฤดูนาปี 2550-2551 ที่ศูนย์วิจัยข้าวคลองหลวง ได้สายพันธุ์ข้าวที่มีความคงตัวทางพันธุกรรม แล้วนำไปปลูกศึกษาพันธุ์และเปรียบเทียบผลผลิตระหว่างปี 2552-2555 พบว่า สายพันธุ์ CCS06039-KLG-8-3-5-1 มีลักษณะต้นตั้งตรง ลำต้นแข็งไม่หักล้มง่าย มีความสูง 110 เซนติเมตร เมื่อปลูกโดยวิธีปักดำ และ 105 เซนติเมตร เมื่อปลูกโดยวิธีหว่านน้ำตม มีอายุเก็บเกี่ยว 117 วัน เมื่อปลูกโดยวิธีปักดำ และ 106 วัน เมื่อปลูกโดยวิธีหว่านน้ำตม คุณภาพแป้งสุกนุ่ม มีกลิ่นหอม ปริมาณอะมิโลส 16.4 เมล็ดมีขนาดใหญ่กว่าข้าวพันธุ์ปทุมธานี 1 ระยะพักตัวประมาณ 4 สัปดาห์ มีศักยภาพการให้ผลผลิต 747 กิโลกรัมต่อไร่ หรือมากกว่าเมื่อมีการใส่ปุ๋ยและดูแลปฏิบัติอย่างเหมาะสม ผลผลิตเฉลี่ยจากการเปรียบเทียบผลผลิตข้าวระหว่างสถานีปี พ.ศ. 2554 คือ 527 กิโลกรัมต่อไร่ ขณะที่ข้าวพันธุ์ปทุมธานี 1 ซึ่งเป็นพันธุ์เปรียบเทียบมาตรฐาน ให้ผลผลิตเฉลี่ย 620 กิโลกรัมต่อไร่ ข้าวสายพันธุ์ CCS06039-KLG-8-3-5-1 สามารถแนะนำให้เป็นสายพันธุ์ทางเลือกสำหรับใช้ปลูกในพื้นที่นาชลประทานภาคกลาง แต่ต้องระมัดระวังการเข้าทำลายของโรคและแมลง เนื่องจากค่อนข้างอ่อนแอต่อโรคและแมลงที่สำคัญบางชนิ
Genetic study on ragged stunt and grassy stunt disease resistance in wild rice and cultivated rice for incorporate in rice breeding program
No full textTotal of 130 rice accessions from IRRI were tested for resistance to rice ragged stunt virus (RRSV) and rice grassy stunt virus (RGSV). The viruses were transmitted by brown planthopper (BPH) vector. Virus-carrying BPH was transferred to healthy seedlings in mylar cakes. Disease symptom was observed and scored at 30 days after inoculation. Viral infection was also detected by ELISA test. Visual score showed RRSV and RGSV infection ranged from 5.00-78.57% and 7.14-100%, respectively. The results correspond to that of ELISA test, but the ELISA test gave higher percentage of infection. Based on percentage of infection and disease index, 12 accessions were identified as resistance to RRSV; 37 accessions as moderately resistance; 25 accessions as tolerance. No accessions were resistant to RGSV.
Keywords: wild rice, cultivated rice, ragged stunt disease, grassy stunt disease, resistanceทดสอบปฏิกิริยาความต้านทานโรคของข้าวป่าและข้าวปลูก ต่อเชื้อไวรัสสาเหตุโรคใบหงิกและโรคเขียวเตี้ย โดยใช้เชื้อพันธุกรรมข้าวจากสถาบันวิจัยข้าวนานาชาติ จำนวน 130 สายพันธุ์ ถ่ายทอดเชื้อไวรัส โดยใช้เพลี้ยกระโดดสีน้ำตาลเป็นแมลงพาหะ ทำการทดสอบในกรงตาข่ายพร้อมกันทุกสายพันธุ์ บันทึกอาการ ของโรค 30 วัน หลังจากถ่ายทอดเชื้อไวรัส เปรียบเทียบกับการตรวจสอบด้วยวิธี ELISA ผลการทดลองพบว่า เปอร์เซ็นต์การเกิดโรคใบหงิกและโรคเขียวเตี้ยจากการประเมินด้วยสายตา อยู่ในช่วง 5.00 -78.57 เปอร์เซ็นต์ และ 7.14 – 100 เปอร์เซ็นต์ ตามลำดับ ซึ่งสอดคล้องกับผลจากการวิเคราะห์ด้วยเทคนิค ELISA แต่การตรวจสอบด้วยวิธี ELISA มีค่าเปอร์เซ็นต์การเกิดโรคสูงกว่า จากการประเมินความต้านทานต่อโรคใบหงิก พบว่า มีสายพันธุ์ข้าวต้านทานต่อโรค (R) จำนวน 12 สายพันธุ์ ต้านทานต่อโรคปานกลาง (MR) จำนวน 37 สายพันธุ์ และ ทนทานต่อโรค (T) จำนวน 25 สายพันธุ์ แต่ไม่สายพันธุ์ข้าวที่ต้านทานต่อโรคเขียวเตี้
Propiconazole sensitivity of Bipolaris oryzae isolates from central Thailand
No full textFungicides are important tool for managing diseases in many crops. For example, managing Brown spot of rice relies on the application of fungicides. The heavy use of fungicides has triggered to the development of isolates of Bipolaris oryzae (Helminthosporium oryzae) resistant to fungicides. This survey, the farmers randomly were interviewed about fungicide application, showed that most of farmers (76%) used triazole fungicide. 18, 16, 8 and 8 % used dithiocarbamat, triazolobenzo strobirulin and benzimidazole repectively. In vitro fungicide sensitivity assays using poison media technique expressed propiconazole and haxaconazole at concentration 10 ppm inhibit completely mycelium growth. This study was undertaked for evaluating the prevalence of fungicide resistance within B. oryzae isolated from rice fields throughout the central part of Thailand. Effective concentration that produces 50% inhibition (EC50) was estimated based on relative mycelial growth of B. oryzae on potato dextrose agar (PDA) versus PDA amended with the concentration of propiconazole at 0.1 1 and 10 µg/ml. Range of EC50 is 0.02 to 1.59 ug/ml. Discriminatory concentrations for propiconazole = 0.5 µg/ml. In difference location, mean EC50 were various. B. oryzae isolated from Suphanburi were discovered at the highest mean EC50 among the other location which isolates from Nonthaburi, Ayuthaya, Singburi Aongtong and Chinat showed mean EC50 at 0.57 0.48 0.31 0.23 and 0.16 ug/ml, respectively.โรคใบจุดสีน้ำตาลของข้าวซึ่งเป็นโรคข้าวที่สามารถพบโดยทั่วไปในนาเขตภาคกลาง การป้องกันกำจัดที่เกษตรกรนิยมใช้มากที่สุดคือการใช้สารเคมี ซึ่งการใช้สารเคมีป้องกันกำจัดโรคข้าวในปริมาณมากนำไปสู่การพัฒนาการต้านทานสารเคมีของไอโซเลทของเชื้อรา Bipolaris oryzae (Helminthosporium oryzae) สาเหตุโรคใบจุดสีน้ำตาล ซึ่งสารเคมีที่เกษตรกรนิยมใช้เป็นกลุ่ม triazole มากที่สุดถึง 76 เปอร์เซ็นต์ รองลงมา 16 เปอร์เซ็นต์ ใช้สารเคมีกลุ่ม triazolobenzo 18 เปอร์เซ็นต์ ใช้สารเคมีกลุ่ม dithiocarbamate 8 เปอร์เซ็นต์ ใช้สารเคมีกลุ่ม strobirulin และ 8 เปอร์เซ็นต์ ใช้สารเคมีกลุ่ม benzimidazole การศึกษานี้จึงนำสารเคมี propiconazole ซึ่งเป็นสารเคมีในกลุ่ม triazole เป็นตัวแทนศึกษาการต้านทานสารเคมีป้องกันกำจัดเชื้อราในนาข้าวเขตภาคกลาง ผลการทดสอบการต้านทานสารเคมี propiconazole haxaconazole และ tricyclazole ด้วยวิธี poison media technique กับอาหารเลี้ยงเชื้อรา Potato Dextrose Agar (PDA) ที่ความเข้มข้น 0.1 1 และ 10 ppm พบว่า สารเคมี propiconazole และ propiconazole สามารถยับยั้งการเจริญของเชื้อราได้สมบูรณ์ที่ระดับความเข้มข้น 10 ppm แต่สารเคมี tricyclazole ไม่สามารถยับยั้งการเจริญของเส้นใยเชื้อราได้แต่ยับยั้งการสร้างรงควัตถุสีได้ที่ระดับความเข้มข้น 1 ppm การทดลองนี้เน้นศึกษาประสิทธิภาพของสารเคมี propiconazole และระดับการต้านทานของเชื้อรา B. oryzae ค่าประสิทธิภาพของสารเคมี propicanazole ที่มีผลยับยั้งการเจริญได้ 50 เปอร์เซ็นต์ (half maximal effective concentration, EC50) อยู่ระหว่าง 0.2 ถึง 15.9 ug/ml และค่า discriminatory dose อยู่ที่ 5 ug /ml ค่า EC50 เฉลี่ยของไอโซเลทของเชื้อรา B. oryzae จาก จังหวัดสุพรรณบุรีสูงที่สุด รองลงมาจังหวัดนนทบุรี พระนครศรีอยุธยา สิงห์บุรี อ่างทอง และชัยนาท โดยมีค่า 6.3 5.7 4.8 3.1 2.3 และ 1.6 ug ตามลำดั