Filologia Polska. Roczniki Naukowe Uniwersytetu Zielonogórskiego
Filologia Polska. Roczniki Naukowe Uniwersytetu ZielonogórskiegoNot a member yet
184 research outputs found
Sort by
Kreacja – obraz – mit. Wyobrażenie kobiety w twórczości Stanisława Staszewskiego
No full textThe aim of this article is to draw attention to the way in which the figure of a woman is presented in the works of Stanisław Staszewski. In his characteristic way, the artist refers to the familiar figures from his own environment, filtering private acquaintances through his literary and musical awareness. The sources of his perception of women, the process of mythologizing their figures, the references to the archetypes and culturally conditioned models of women, in Staszewski’s case, go back to the works of the Young Poland period, whose motifs, narratives, and poetics are used by the artist to create an individual literary style.Celem artykułu jest zwrócenie uwagi na sposób przedstawienia postaci kobiety w twórczości Stanisława Staszewskiego. Artysta w charakterystyczny dla siebie sposób nawiązuje do postaci znanych z własnego otoczenia, przefiltrowując prywatne znajomości przez literacko-muzyczną świadomość. Źródła postrzegania kobiety, proces mitologizacji jej postaci, nawiązanie do archetypów i kulturowo uwarunkowanych wzorców kobiety sięgają u Staszewskiego do twórczości młodopolskiej, której motywy, narracje i poetykę artysta wykorzystuje do stworzenia indywidualnego stylu literackiego
Shrekorewolucja, czyli przełomowy charakter produkcji animowanych
No full textIn this article, I focus on presenting and discussing the aspects that contributed to the success of the first and second parts of the American production Shrek. The discussed factors are predominantly characteristic of either animated or live-action movies. The formula proposed by the creators of Shrek proved effective to the extent that all the animations made after 2001 have been created in a similar way. Alluding to the world of popculture, absurd humor, parody, using famous actors’ voices and applying the cutting-edge technologies are central to creating animated characters and their fairy-tale world.W niniejszym artykule skupiam się na przedstawieniu i omówieniu aspektów, które przyczyniły się do sukcesu pierwszej i drugiej części amerykańskiej produkcji Shrek. Czynniki, które omawiam, są w większości charakterystyczne również dla pozostałych filmów animowanych bądź tych z udziałem aktorów. Formuła zaproponowana przez twórców Shreka tak bardzo się sprawdziła, że animacje powstałe po 2001 r. są tworzone w podobnym duchu i sięgają po sprawdzone środki. Mowa tu m.in. o stworzeniu całej siatki aluzji do świata popkultury, absurdalnym humorze, parodii, wykorzystaniu głosów znanych aktorów czy nowoczesnych technologii komputerowych przy tworzeniu animowanych postaci i ich bajkowego świata
Autorzy „Filologii Polskiej” i słowa kluczowe artykułów naukowych z lat 2015-2024 (numery 1-10). Raport redakcyjny
No full textThis synthetic overview presents a compiled list of all authors and co-authors featured in the annual volumes (a total of 230), categorized according to the nature of the submitted materials: scholarly articles (123 authors), reviews, overviews, and discussions (74), as well as literary works (33). This constitutes the first section of the register (section I.). The second one (section II.) provides information on nearly 650 keywords, reproduced in their original form and used to delineate the thematic scope of the published research articles. Over the past decade, the journal has published a total of 165 scholarly articles, and 142 various types of texts (including interviews, discussions, reports, bibliographic inventories, and archival records), among which 29 were book reviews. Additionally, 32 literary titles were featured, some consisting of multiple texts.W syntetycznym przeglądzie zaprezentowano zestawienie wszystkich autorów i współtwórców rocznika (230) w podziale na charakter złożonych do publikacji materiałów – prace naukowe (123 autorów), przeglądy, omówienia i recenzje (74) oraz próby twórczości literackiej (33). To segment pierwszy rejestru (I.), drugi zaś mieści informacje o słowach kluczowych (blisko 650), przedrukowanych w pierwotnym ich brzmieniu i definiujących tematykę ogłoszonych artykułów badawczych (II.). W ciągu dekady ogółem ukazało się 165 artykułów naukowych, 142 rozmaite przeglądy (w tym wywiady, omówienia, sprawozdania, inwentarze bibliograficzne, zapisy archiwalne), a wśród nich 29 recenzji. Ponadto 32 tytuły literackie, niekiedy złożone z kilku tekstów
Świadomość metodologiczna studentów oraz studencki projekt badawczy w dydaktyce metodologii badań glottodydaktycznych
No full textThe article outlines the thematic scope and objectives of the lecture on research methodology in language teaching in the postgraduate program Teaching Polish as a foreign and second language at the Faculty of Polish Studies at the Jagiellonian University. The analysis comprises the views expressed by the freshmen and sophomores-to-be indicating their increased methodology awareness. The review of the student research projects in which the students apply the methodological notions they have learnt in the lectures for the first time show their preferences for strategies, methods, and research techniques.W artykule przedstawia się zakres tematyczny oraz cele wykładu z metodologii badań glottodydaktycznych na studiach II stopnia: Nauczanie języka polskiego jako obcego i drugiego na Wydziale Polonistyki Uniwersytetu Jagiellońskiego. Analizie treści towarzyszą wypowiedzi studentów rozpoczynających uczenie się metodologii oraz tych, którzy ukończyli już I rok studiów, pokazujące wzrost ich świadomości metodologicznej. Przegląd studenckich projektów badawczych, w których po raz pierwszy wykorzystują oni w praktyce badawczej poznane na wykładzie pojęcia metodologiczne, pokazuje, jakie strategie, metody i techniki badawcze są przez nich faworyzowane
Bibliografia lubuskiej polonistyki akademickiej za rok 2024
No full textThe register below covers materials published within columns of “Filologia Polska. Roczniki Naukowe Uniwersytetu Zielonogórskiego”. Its purpose is connected with statistical data useful in documentation and reporting for authors or the yearbook’s editorial team as well as the Institute of Polish Philology of Zielona Góra University heads.Poniższe zestawienie gromadzi materiały publikowane na łamach „Filologii Polskiej. Roczników Naukowych Uniwersytetu Zielonogórskiego”. Jego cel wiąże się z danymi statystycznymi przydatnymi w dokumentacji i sprawozdawczości dla autorów, zespołu redakcyjnego rocznika, a także szefostwa Instytutu Filologii Polskiej Uniwersytetu Zielonogórskiego
„W Drodze”. Głos polskiej emigracji na Bliskim Wschodzie podczas II wojny światowej (od początków czasopisma po powstanie warszawskie)
No full text“W Drodze” [“En Route”] was a magazine published in Jerusalem from 1943 to 1946 by the Polish émigré circles, particularly by the Polish soldiers and refugees stationing in the Middle East during World War II. It emerged during the challenging wartime period when many Poles found themselves far from home, serving as both a bridge to their homeland and a platform for the exchange of thoughts and ideas. The magazine covered the topics related to the Polish culture, history, and literature, as well as everyday life and the unique challenges of life in exile. The articles, essays, poetry, and literary reviews reflected the spiritual and intellectual character of the Polish émigré community at that time, sustaining national unity in a distant corner of the world.„W Drodze” było czasopismem wydawanym w Jerozolimie w latach 1943-1946 przez środowiska polskie na emigracji, w szczególności przez polskich żołnierzy i uchodźców przebywających na Bliskim Wschodzie. Powstało w trudnych czasach II wojny światowej, kiedy wielu Polaków znalazło się poza granicami kraju, a czasopismo miało być dla nich łącznikiem z ojczyzną oraz platformą do wymiany myśli i poglądów. „W Drodze” poruszało tematy związane z kulturą, historią i literaturą polską, a także z codziennym życiem i wyzwaniami, jakie niosło życie na emigracji. Publikowane artykuły, eseje, poezja i recenzje literackie odzwierciedlały zarówno duchowy, jak i intelektualny charakter ówczesnej polskiej emigracji, podtrzymując jedność narodową w odległym zakątku świata
Prawdziwe życia Vladimira Nabokova. Trzy (auto)biografie jednego autora
No full textThe title of the article refers to Nabokov’s first English-language novel The Real Life of Sebastian Knight, with a narrator who follows the trail of his recently deceased half-brother, an outstanding writer, to realize finally the futility of searching for objective truth about the artist and the human person in general. In addition to the mentioned text, the subject of analysis will also be Nabokov’s last completed novel Look at the Harlequins!, in which the author’s life and work are revealed in the distorting mirror of literary fiction, and his autobiography Speak, Memory, that can be seen as a kind of a “camouflaged” novel.Tytuł artykułu nawiązuje (nieco przewrotnie) do pierwszej anglojęzycznej powieści Nabokova Prawdziwe życie Sebastiana Knighta, której narrator podąża tropem swojego niedawno zmarłego przyrodniego brata, wybitnego pisarza, by w finale uświadomić sobie nadaremność poszukiwania prawdy obiektywnej o artyście i człowieku w ogóle. Oprócz nadmienionego tekstu, przedmiotem analizy będą także ostatnia ukończona powieść Nabokova Patrz na te arlekiny!, gdzie życie i twórczość autora ukazują się w krzywym zwierciadle fikcji literackiej, oraz jego autobiografia Pamięci, przemów, którą z kolei można rozpatrywać jako swego rodzaju „zakamuflowaną” powieść
Anaideia i opowieść. O Utopku Leszka Libery
No full textThe primary goal of the considerations in this article is to discuss the novel Utopek by Leszek Libera, translated from German by Sława Lisiecka, which tells the story of the writer’s and academician’s hometown (Racibórz in Upper Silesia). Nevertheless, an attempt to explain the aesthetic and ideological meanings of this work is equally important. A significant topic is a modest mention of the scope and originality of the novel’s reception of Libera’s book. The starting point is the motif of shamelessness (anaideia in Greek), functioning as a writing strategy characteristic of both the main character and the narrator. This type of diction and presentation is a part of the picaresque narrator’s disposition. An outsider from the lowlands, another who, due to his position, can tell more harsh truths than people in the upper echelon. In his book, Libera implements the motif of sacralization of objects and novel artifacts, owing to which they acquire a multidimensional meaning (excrement, barrel, “pulok”, wood, honey). The text refers to and critically comments on the fragments illustrating these processes. They lead to a reflection on “the story within the story” hidden beneath the fabric of the problematic, iconoclastic text. History and literature in Libera’s work remain an absolute value considering the relativity of national feuds, acts of heroism, and the challenges of the uniformed world. In the article, you will find deconstructions, interpretations and analyses showing that Libera’s book manifests unraveled potential and is open to readings ranging from formalism through gender and many others. Above all, it is a triumph of literature itself.Zasadniczym celem rozważań w tym artykule jest omówienie powieści Utopek Leszka Libery w przekładzie Sławy Lisieckiej, której akcja zlokalizowana jest w stronach rodzinnych pisarza i profesora akademickiego (w Raciborzu na Górnym Śląsku), nie mniej ważna pozostaje także próba objaśnienia estetycznych i ideowych znaczeń tego utworu. Istotnym wątkiem pozostaje również przywołanie dość skromnej, względem rozmachu i oryginalności powieści, recepcji książki Libery. Punktem wyjścia jest motyw bezwstydu (anaideia) funkcjonujący jako strategia pisarska charakterystyczna dla głównego bohatera i narratora zarazem. Ten rodzaj dykcji i przedstawienia jest częścią dyspozycji narratora pikarejskiego. Autsajdera wywodzącego się z nizin, innego, który ze względu na swoją pozycję może powiedzieć więcej niewygodnych prawd niż bohaterowie osadzeni w hierarchii wyżej. Libera w swej książce sięga po motyw sakralizacji obiektów, powieściowych artefaktów, dzięki czemu nabierają one wielowymiarowego sensu (ekskrementy, beczka, pulok, drewno, miód). W tekście zostają przywołane i krytycznie skomentowane fragmenty unaoczniające te procesy. Prowadzą one do skrytej pod tkanką trudnego, obrazoburczego tekstu refleksji na temat opowieści w opowieści. Historii i literackości, które pozostają wartością bezwzględną przy względności waśni narodowych, aktów bohaterstwa, wyzwań umundurowanego świata. W artykule przedstawiono dekonstrukcje, interpretacje, analizy pokazujące, że książka Libery ma potencjał do odkrycia i otwarta jest na różne nowoczesne odczytania. Nade wszystko jest jednak triumfem literatury samej w sobie
Incipity recenzji muzycznej – ujęcie porównawcze (wybrane zagadnienia)
No full textThe objective of the article is a contrastive genre-based analysis of selected incipits of music review. The material is retrieved from the Polish magazine “Teraz Rock” and the American biweekly “Rolling Stone” (all 2015 issues). The analysis shows that the two magazines in question share many compositional and stylistic similarities. Incipits can inform about the type of music, the artist’s phonographic achievements, or contain biographical elements. The beginning of the music review is a strategic position where the communicative goals of this genre, i.e. information and evaluation are revealed. In addition, the research proves that the incipit of the music review performs a persuasive function as it aims to encourage the reader to continue reading the full text.Celem artykułu jest analiza wybranych incipitów recenzji muzycznej w ujęciu porównawczym. Materiał obejmuje recenzje z polskiego magazynu „Teraz Rock” oraz amerykańskiego „Rolling Stone” (roczniki 2015). Analiza dowodzi, że oba czasopisma wykazują wiele podobieństw kompozycyjnych i stylistycznych. Incipity mogą informować o rodzaju muzyki, dorobku fonograficznym artysty czy zawierać wybrane elementy biograficzne. Początek recenzji muzycznej to miejsce strategiczne, w którym ujawniają się cele komunikacyjne tego gatunku, tj. informacja i ocena. Incipity pełnią także funkcję perswazyjną, gdyż mają zachęcić czytelnika do dalszej lektury
Posmaczki autentyczności. Elementy autobiograficzne w powieściach Michała Choromańskiego
No full textMichał Choromański was from the generation of Witold Gombrowicz, Bruno Schulz and Czesław Miłosz. His novel Zazdrość i medycyna [Jealousy and Medicine] brought him great popularity in the 1930s. However, this pre-war popularity was not consolidated by numerous works published in the post-war period. It was only in the 1970s that his work began to be appreciated. His work was largely permeated with autobiographical elements. Choromański himself, however, claimed, somewhat perversely, that he absolutely hates autobiography. In my article, I try to argue a bit with the abovementioned writer’s confession, basing on the cited critical studies. Therefore, I attempt to capture as many threads and motives related to Choromański’s biography as possible, distinguishing several thematic circles emerging in selected pieces of his prose. These are: the narrator who is the author’s porte parole, fictionalized events from his life and places related to his biography.Michał Choromański był z pokolenia Witolda Gombrowicza, Brunona Schulza i Czesława Miłosza. Wielką popularność przyniosła mu w latach trzydziestych powieść Zazdrość i medycyna. Tej przedwojennej popularności nie utrwaliły jednak liczne utwory wydane w okresie powojennym. Dopiero w latach siedemdziesiątych zaczęto doceniać jego twórczość. Twórczość, którą przenikały w znacznym stopniu elementy autobiograficzne. Sam Choromański twierdził jednak nieco przewrotnie, że autobiografizmu wręcz nie znosi. W swoim artykule próbuję z pisarzem nieco polemizować, opierając się na cytowanych opracowaniach krytycznych. Staram się zatem wychwycić jak najwięcej wątków i motywów związanych z biografią Choromańskiego, wyodrębniając na podstawie wybranych powieści kilka kręgów tematycznych. Są to: narrator będący porte parole autora, zbeletryzowane wydarzenia z jego życia oraz miejsca związane z jego biografią