2235 research outputs found
Sort by
Using Geodesign Studio to Explore Alternative Local Spatial Development Scenarios in Serbia
No full textSustainable Developments Goals (SDGs) in Serbia are reduced to the pursuit of economic growth and spatial planning in local areas is reduced to a governance mechanism for attracting investment. Similarly, if existing, digital technologies in local spatial planning are mostly used as a source of digital spatial data and not as planning support systems. Planning reforms conducted in the last two decades produce secluded, largely digitized administrative activities and technical documentation elaboration driven by the narrow, mostly national government interests. These sidestep the localization of SDGs and enhance profit-oriented interventions of powerful actors in local areas. The aim of the geodesign teaching studio conducted at the University of Belgrade in 2021 was to engage students in the elaboration of the International Geodesign Collaboration (IGC) project for the Municipality of Ivanjica and use relevant digital technologies as alternative planning themes, methods and support systems. Complying to the IGC conventions, the selection of locally relevant assumptions and innovations for the future sustainable spatial development for 10 systems was made. The Steinitz’s Geodesign framework and Geodesignhub were used to design six scenarios, iteratively and collaboratively. Five scenarios differed in the starting year and intensity of implemented innovations, while the sixth reflected the “planning as usual” scenario. Consequently, the scenarios had different performance against the 17 SDGs achievement matrix. By collaboratively exploring Ivanjica’s alternative spatial development scenarios and their anticipated SDGs performance, students better understood the process of localizing SDGs and learned how local stakeholders can be empowered to advocate, plan and act towards a more sustainable future.Editors: Osvaldo Gervasi, Beniamino Murgante, Sanjay Misra, Ana Maria A. C. Rocha, Chiara Gara
Примена ГАМ модела у геотуристичком вредновању националних паркова Шар планина и Копаоник (Србија)
No full textЦиљ рада јесте да се применом ГАМ методе вреднују одређене геопросторне целине националних паркова Шар планина и Копаоник, како би се указало на њихов геотуристички потенцијал и могући утицај на развој геотуризма ових простора. ГАМ модел подразумева збир две групе вредности (главне и додатне) које су даље подељене на идикаторе и субиндикаторе. Главне вредности обухватају три индикатора: научни/образовни, пејзажни/естетски и ниво заштите, док у додатне вредности спадају функционалне и туристичке. Сваки од ових ових индикатора има субиндикаторе чијим се бодовањем (од 0 до 1) вреднује потенцијал за развој геотуризма. Добијене вредности бележе се у графикону који се састоји од девет поља. Истраживање планинских подручjа могло би да омогући адекватнији приказ геотуристичког потенцијала на основу чега би управљачи националних паркова, локалне самоуправе и туристичке организације повећале своје активности са циљем унапређења економског стања придржавајући се еколошких стандарда.Уредник: Милимир Лојови
Ekološki indeks kao instrument adaptacije Beograda na klimatske promene
Get PDFIzgradnja u Beogradu značajno je intenzivirana poslednjih godina: od 2016. do 2020. godine broj godišnje izgrađenih stanova porastao je za 70%, godišnja vrednost izvedenih građevinskih radova porasla je 105%, a broj godišnje izgrađenih metara kvadratnih visokogradnje porastao je za čak 350%. Najintenzivnije se gradi u teritorijalno najmanjim, centralnim gradskim opštinama: na Vračaru, Savskom vencu i Starom gradu, gde je postojeća gusina izgradnje velika, a gde su zelene površine nedovoljno zastupljene i neravnomerno raspoređene, te je ranjivost na posledice klimatskih promena značajna. Kao odgovor na ovaj izazov predlaže se razmatranje ekološkog indeksa - složenog urbanističkog pokazatelja, čija se zadata vrednost postiže kombinacijom različitih ekoloških urbanističkih parametara (kao što su površine zelenila u direktnom kontaktu sa tlom, poluporozne površine, raznolikost vegetacije, broj i kvalitet posađenog drveća, površine ozelenjenog krova ili ozelenjenog zida...), od kojih svaki ima svoju “vrednost” (utvrđen težinski faktor). Planiranjem, projektovanjem i izvođenjem ovakvih površina, odnosno elemenata zelene infrastrukture na nivou parcele, značajno se doprinosi ekološkom i termalnom komforu pri svakoj novoj izgradnji. Zato je važno razmotriti kojim mehanizmima se ekološki indeks može uvesti u proces planiranja, odnosno kako bi se mogao bliže odrediti i upotrebiti u Generalnom Urbanističkom Planu Beograda do 2041. godine, te u Planu Generalne Regulacije građevinskog područja Beograda.Urednici: Velimir Šećerov, Dejan S. Đorđević, Zoran Radosavljević, Marija R. Jefti
GIS analysis of vulnerability from landslides: A case study of Sokobanja municipality
Get PDFThis paper analyses area endangered by the process of landslides is in the municipality of Sokobanja. The process of landslides is very important from the aspect of environmental protection, considering that it can occur both naturally and under the influence of anthropogenic factors. For the purposes of this analysis data about geological structure, relief characteristics of the terrain (slope, aspect and terrain curvature), distance from rivers, land cover and values of the bare soil index were processed in the GIS environment. The Probability Method (PM) and the Landslide Susceptibility Index (LSI) were used to calculate the predisposition in relation to existing landslides in the study area. The obtained results indicate a high degree of reliability of these statistical methods for landslide prediction
Primena GIS-a i AHP-a u izboru lokacija za postavljanje solarnih panela na teritoriji opštine Sokobanja
Get PDFU ovom radu analiziran je prostor teritorije opštine Sokobanja koji je najpogodniji
za postavljanje solarnih panela. Solarna energija je obnovljiv izvor energije i veoma je značajna sa aspekta zaštite životne sredine, s obzirom na to da Sunce predstavlja čist oblik energije pri čijoj konverziji pomoću panela ne dolazi do zagađenja životne sredine. Tokom rada primenjen je analitički hijerahjiski proces (AHP) koji za cilj ima proračun pogodnosti terena za analiziranu pojavu u odnosu na određene kriterijume. Za potrebe ove analize u GIS okruženju korišćeni su podaci o globalnom zračenju na površinu pod optimalnim uglom, reljefnim karakteristikama (nagib i ekspozicija terena), nameni površina, udaljenosti od puteva, šuma i naselja i srednjoj godišnjoj temperaturi vazduha. U odnosu na postavljene krterijume u okviru analitičkog hijerarhijskog procesa dobijeni rezultati klasifi kovani su u četiri klase pogodnosti
Миграције становништва - препрека или могућност за одржив демографски развитак Србије на почетку XXI века?
Get PDFУредници: Гордана Војковић, Вера Глигоријеви
Umetnički i stari zanati i domaća radinost u funkciji razvoja turizma i seoskih područja
Get PDFRukotvorine ili proizvodi tradicionalnog seoskog zanatstva, postale su popularni suveniri koji odražavaju materijalne i nematerijalne tragove kulture. Uloga rukotvorina kao suvenira je različita, uključujući etničku, ekonomsku održivost i održivost mesta. Rukotvorine u turizmu se ističu kroz autentičnost, imaju ulogu u ekonomskom razvoju područja ili kroz ulogu nacionalnog brenda. Autentičnost je pojam za izvornost i kvalitet koji ima ulogu za reputaciju brenda. Potrošači na tržištu teže autentičnosti i taj trend se intenzivira u odnosu na širok spektar drugih savremenih proizvoda. Stari i umetnički zanati i poslovi domaće radinosti daju važan pečat turističkoj ponudi Srbije. Oni su elementi tradicijije i nacionalnog brenda koji Srbiju čine atraktivnim u Evropi i svetu. Do februara meseca, 2022. godine u registru sertifi kovanih starih i umetničkih zanata i poslova domaće radinosti našlo se 900 privrednih subjekata, od kojih 87 nije aktivno. Cilj je da se poveća broj zaposlenih koji raspolažu veštinama za neki od 69 prepoznatih tradicionalnih zanata i zadrži stanovništvo u ruralnim područjima Srbije. Na taj način se čuva tradicija u fizičkim oblicima, u izgledu i organizaciji naselja, uređenju kuće i okućnice, ali i u nematerijalnom smislu. Očuvanost tradicionalnog obeležja ruralnog prostora i seoskih domaćinstava određuje stepen njihove turističke privlačnosti, a samim tim i stepen ekonomske održivosti. Da umetnički i stari zanati i domaća radinost mogu imati vodeću ulogu u razvoju turizma i seoskih područja, možemo videti na seoskim naseljima: Sirogojno, Mačkat i Zlakusa u Zlatiborskom okrugu, što je predmet ovog rada.Urednici: Velimir Šećerov, Dejan S. Đorđević, Zoran Radosavljević, Marija R. Jefti
Ка бољем разумевању демографских диспаритета у Србији
Get PDFУредници: Гордана Војковић, Вера Глигоријеви
The internet-based body position coordinate tracking system
No full textSistem za praćenje koordinate položaja tela zasnovan na internetu stvari pripada oblasti mašina za prenos podataka o promeni koordinata tela, sa senzora žiroskopa do robotske ruke. Tehnički problem rešen je tako što žiroskop (1) prvom žičanom vezom (2) povezan na prvi komunikacioni modul (3) koji je drugom žičanom vezom (4) povezan na prvi računar (5) koji prvom bežičnom vezom (6) šalje podatke do prvog ruter uređaja (7). Podaci se prvim optičkim kablom (8) šalju na Internet mrežu (9), a dalje se drugim optičkim kablom (10) prosleđuju na drugi ruter uređaj (11), koji te podatke drugom bežičnom vezom (12) šalje na drugi računar (13). Drugi računar (13) te podatke trećom žičanom vezom (14) šalje do drugog komunikacionog modula (15), koji te podatke četvrtom žičanom vezom (16) prosleđuje prototipu robotske ruke (17), koji primenjuje nove koordinate položaja tela i pomera prototip robotske ruke dovodeći je u položaj koji odgovara novim koordinatama
Intra-Annual Dynamics Dissolved Solids and Suspended Sediment in the Extreme Hidrological Events – Case Study Nišava River
Get PDFDynamics of totall dissolved solids (TDS) and suspended sediment concentrations (SSC)
were monitored on the river Nišava at the hydrological station Dimitrovgrad. Water
samples were collected each day in the period from 01.01.2010–31.12.2010. TDS
concentration followed a seasonal pattern imposed by the availability of water, with
higher concentrations recorded in low-flow periods and lower concentration in the highflow period. SSC was extremely variable and dominate mainly with specific high-flow
events. Mean annual discharge (Q=6.68 m3/s, q=13.9 l/s/km2) over the year was 3.3 times
higher than the average for the period of 50 years. In the study period, the annual transport
dissolved load (Qd) was 36962.8 t (specific load Qds=76.7 t/km2/yr) and suspended
sediment load (Qs) was 98861.9 t (specific load Qss=205.1 t/km2/yr). The transport of
dissolved load and suspended sediment load shows temporal variations in different
seasons. The analysis revealed that the maximum loads was transferred during the winter
(Qd=43.3% and Qs=56.8% of the annual transport) and spring season (Qd=37.9% and
Qs=38.9% of the annual transport). A comparative analysis of Q, Qd, and Qs show that
the suspended sediment shows greater variability and exponential pattern of transport.
For instance, 90% of the time was required to export 65% of the total water and
transported 77% of the total dissolved load and only 22% total suspended sediment load.
The most extreme precipitation episodes and extreme temperatures events was recorded
in February 2010. The floods in February contributed by 44.8% of the total Qs transport
over the study period. These findings have important implications for water resource
management in the context of sediments mobilization, erosion, channel management,
water quality and ecological functions.Urednici: Svemir Gorin, Ivan Radevsk