2235 research outputs found
Sort by
Novi industrijski polovi rasta: studija slučaja- grad Smederevo
Get PDFTeorija polova rasta jednoj je od najpoznatijih ekonomsko-geografskih teorija 20. veka. Pojmove kao što su „pol rasta“, „pol razvoja“ i sl. u nauku je uveo francuski ekonomista Peru. Suština njegove teorije je da ekonomski razvoj zavisi od strukture privrede. Različite privredne grane u različitim intervalima imaju različit tempo rasta. Jedna od grana privrede koja predstavlja potencijalni pol rasta je industrija. Smederevo, kao industrijski grad, razvio se nakon Drugog svetskog rata. Proces industrijalizacije pratio je i proces urbanizacije. Međutim, kraj 20. veka obeležila je stagnacija celokupne privrede, pa i industrije. Industrijske komplekse Smedereva možemo podeliti u tri grupe: 1. Industrijski kompleksi ugašeni nakon embarga i neuspele privatizacije. 2. Industrijski kompleksi koji su uspešno privatizovani 3. Novi industrijski kompleksi otvoreni u drugoj deceniji 21. veka. Upravo, treća grupa predstavlja nove polove rasta koji su i predmet proučavanja ovog rada.Urednici: Ljubica Duškov, Dušan Risti
Problemi zaštite stepskih biljnih vrsta na teritoriji Deliblatske Peščare
No full textU radu su analizirane osnovne vrste i specifičnosti stepske vegetacije Deliblatske peščare. Cilj rada jeste da se izdvoje problemi zaštite i ukaže na značaj očuvanja ovog jedinstvenog biogeografskog kompleksa. Poseban akcenat je stavljen na mere zaštite i njihovu primenu sa ciljem održivosti ovog kompleksa. U radu je ukazano i na faktore koji dovode do ugrožavanja florističkih elemenata, zakonsku regulativu i mere zaštite pojedinih biljnih vrsta, koje su zbog svoje ugroženosti uvrštene u listu Crvene knjige. Dodatan podsticaj istraživanju dao je višednevni boravak na terenu, čime je stečen neposredan uvid u recentno stanje stepskih biljnih vrsta u Deliblatskoj peščari.Urednici: Ljubica Duškov, Dušan Risti
Типологија пољопривредне производње књажевачког краја
No full textПољопривредна производња књажевачког краја може се посматрати као комплекс, односно, као систем континуираних процеса, а тренутно стање пољопривреде само је логичан наставак претходних фаза развоја. Пољопривреду не описује детаљно једноставан збир вредности производње, већ скуп међусобних веза, односа и процеса. Због тога је у овом раду типологија пољопривредне производње дефинисана на основу 21 базног индикатора, а укупна производња сведена је на референтне вредности. На основу типолошких карактеристика насеља књажевачког краја могуће је егзактно сагледати структуру пољопривреде, просторни размештај производње, степен аграрног потенцијала, тржишну оријентисаност и продуктивност по јединици површине.Уредници: Микица Сибиновић, Владана Стојадиновић, Данијела Поповић Николи
Towards Resilient Cities in Serbia
No full textThe problems of climate change and the concepts of resilient cities and resilience to climate change have gained considerable attention and interest in Serbia over recent years, especially after the catastrophic floods that hit Serbia in 2014. Now the improvement of resilience in the face of natural, socioeconomic, and political uncertainty and risks has captured the attention of researchers and decision-makers in almost all disciplines and sectors. This paper, through an analysis of the literature on climate change, with a special focus on Serbia, as well as Serbian legal regulations, strategies and planning documents, will show the awareness and understanding of resilience in the Serbian planning policy arena. Special attention is paid to local governments and the issue of climate change, and the problem of how planners, planning policy and decision-makers take into account or deal with the risks that it presents
Primena GIS-a u analizi intenziteta erozije u slivu reke Vlasine
Get PDFThis paper analyses the state of erosion intensity in the Vlasina River Basin, the right tributary of the Južna Morava River. To determine the erosion intensity (Z) and sediment production, the Gavrilović method was used, in combination with the bare-soil index (BSI), with the application of geographic information systems (GIS) and multispectral satellite imagery. An erosion coefficient of 0.31 has been identified in the territory of the Vlasina River Basin, which has an area of 1,061.72 km². The prominent vertical fragmentation of the relief, large amount of precipitation in the source parts, density of the river network (1.65 km/km 2), which is above the average river network density in Serbia, as well as inadequate land exploitation, are the main reasons why it is necessary to monitor the erosion intensity in the Vlasina River Basin. The annual production of the sediment is 462,496.30 m³, while the value of specific sediment production is 435,47 m³/km²/year. This study represents the attempt to apply modern technologies to d1etermine the intensity of erosion in the Vlasina River Basin, and the results obtained could be used for more adequate management of land and water resources, sustainable planning of the forest ecosystems and environmental protection.U ovom radu analizirano je stanje intenziteta erozije u slivu reke Vlasine, desne pritoke Južne Morave. Za određivanje intenziteta erozije (Z) i produkcije nanosa korišćen je metod Gavrilovića u kombinaciji sa indeksom ogolićenosti zemljišta (BSI), primenom geografskih informacionih sistema (GIS) i multispektralnih satelitskih snimaka. Na teritoriji sliva Vlasine koji ima površinu od 1.061,72 km2, identifikovan je koeficijent erozije od 0,31. Izražena vertikalna raščlanjenost reljefa, velika količina padavina u izvorišnim delovima, gustina rečne mreže (1,65 km/km2) koja je iznad prosečne gustine rečne mreže u Srbiji, kao i neadekvatan način korišćenja zemljišta predstavljaju glavne razloge zbog kojih je potrebno pratiti intenzitet erozije u slivu Vlasine. Godišnja produkcija nanosa iznosi 462.496,30 m3, dok je vrednost specifične produkcije nanosa 435,47 m3/km2/god. Ovaj rad predstavlja pokušaj primene savremenih tehnologija za određivanje intenziteta erozije u slivu Vlasine, a dobijeni rezultati se mogu koristiti za adekvatnije upravljanje zemljišnim i vodnim resursima, održivo planiranje šumskih ekosistema i zaštitu životne sredine
Multi-criteria GIS analysis of the topography of the Moon and better solutions for potential landing
Get PDFDuring the past twenty years, the need to reach the Moon by the private space missions has been growing. Some of the private missions are supported by Google Lunar X-prize and Space-X. In the period between 2020 and 2050 private companies will be planning landing to the Moon with their own capacity. These missions can send new geodesy and cartography data. Lunar topography modelling with new satellite and remote sensing data gives plenty of possibilities for its exploration. GIS (Geographical Information System) may be successfully to the Moon topography analysis. According to the results after GIS numerical analysis 30% of the territory of the Moon showed excellent characteristics for landing. The most useful parts of the Moon for potential landing belong to the altitude between 2,000 and 3,000 m and on the plateaus with the north-east direction of azimuth. These plateaus have an excellent inclination of 3 degrees and azimuth of 120 degrees. The main aim and goal of this investigation would be in better understanding of Moon topography and relief. With help of GIS numerical methods, the astronomical geodesy may be applied in better way. A potential mission to the Moon can use this topography investigation, presented maps and results
Problemi proizvodnje prostora i socio-prostornog razvoja ruralnih naselja grada Zaječara
Get PDFThe aim of this paper is a sociological, critical analysis of social consequences of inadequate planning solutions - i.e. functional organization of rural settlements of the southern part of the City of Zaječar and proposing adequate planning solutions estimated to have significant transformational potential in terms of producing an inclusive, socially developed settlement space with high usable value. The sociological analysis is theoretically based on the concept of social production of space. The paper is based on hypothesis that inadequate functional organization of rural settlements Planinica, Lenovac and Lasovo produces low usable value space, reproduces and intensifies negative social consequences - socio-spatial exclusion and poverty of old rural population in the form of share growth of dole and soup kitchen users in total population. Social exclusion of rural settlements Planinica, Lenovac and Lasovo has produced specific social space with low usable value, characterized by presence of demographic problems and problems with functional connections of these settlements which led to a collapse of socio-spatial development and produced high percentage of dole and soup kitchen users in total population. The sample is made of two groups of rural settlements - basic and control, characterized by different functional connections and use value of space, and that are compared in this paper.The first group consists of functionally excluded rural settlements located in the southern part of the City of Zaječar (Planinica, Lenovac and Lasovo). The second, control group, consists of functinally included rural settlements located in the northern part of the City of Zaječar - Glogovac, Dubočane and Velika Jasikova. Concluding part of the paper points out the possibilities for producing an advanced social space by setting different functional organization for southern part of the City territory, including Planinica, Lenovac and Lasovo, in order to achieve socio-spatial development and reduce share of dole and soup kitchen users in total population.Cilj ovog rada je sociološka, kritička analiza socijalnih posledica neadekvatnih planskih rešenja tj. funkcionalne organizacije ruralnih naselja južnog dela teritorije Grada Zaječara i predlaganje adekvatnih planskih rešenja, za koja su autori procenili da bi imala značajan transformacioni potencijal u smislu proizvodnje inkluzivnog naseljskog prostora sa visokom upotrebnom vrednošću. Sociološka analiza teorijski je utemeljenja na konceptu proizvodnje prostora. Rad polazi od hipoteze da neadekvatna funkcionalna organizacija ruralnih naselja Planinica, Lenovac i Lasovo proizvodi prostor niske upotrebne vrednosti, čime reprodukuje i pojačava negativne socijalne posledice - socio-prostornu isključenost i siromaštvo starog seoskog stanovništva, u vidu rasta udela korisnika socijalne pomoći i narodne kuhinje. Društvena isključenost ruralnih naselja Planinica, Lenovac i Lasovo proizvela je specifičan socijalni prostor niske upotrebne vrednosti, koji karakteriše prisustvo demografskih problema i problema u funkcionalnoj povezanosti naselja, čime je urušen socio-prostorni razvoj na naseljskom nivou i proizveden visok udeo korisnika socijalnih usluga i narodne kuhinje. Uzorak čine dve grupe naselja, osnovna i kontrolna, koje se razlikuju po funkcionalnoj povezanosti i upotrebnoj vrednosti prostora, i na osnovu ove razlike, u radu se vrši njihova komparacija. Prvu grupu čine sela koja su u položaju funkcionalne isključenosti, imaju nisku upotrebnu vrednost prostora, i nalaze se u južnom delu teritorije Grada (Planinica, Lenovac i Lasovo). Drugu, kontrolnu grupu, čine sela koja su u položaju funkcionalne uključenosti, čiji je prostor na višem nivou upotrebne vrednosti, nalaze se na severnom delu prostora (Glogovac, Dubočane i Velika Jasikova). Završni deo rada odnosi se na predlaganja rešanja koja bi mogla proizvesti socijalni prostor više upotrebne vrednosti, pomoću promena u funkcionalnoj organizaciji prostora južnog dela teritorije Grada, uključujući naselja Planinica, Lenovac i Lasovo, u cilju smanjenja udela korisnika socijalne pomoći i narodne kuhinje
Евалуација ургонских стратиграфских објеката геонаслеђа општине Књажевац применом ГАМ методе (The Geosite Assesment Method)
No full textУргонски стратиграфски објекти геонаслеђа доње креде (ургонска фација барема и апта) су развијени на више локалитета у општини Књажевац. Представљају карактеристичну плитководну карбонатну фацију која је таложена дуж северног обода Тетиса током барема и апта. Осматрани су на локалитетима Стогазовац, Главичица, Ргоште, Бараница, Жуковац и Доња Каменица. Као значајни стратиграфско-палеонтолошки локалитети представљају полигоне изузетне научне и едукационе вредности. Овакви локалитети су ретки у свету и представљају необновљив део геолошког наслеђа јер су формирани у условима који данас више не егзистују. На наведене ургонске стратиграфске објекте у општини Књажевац је примењен Модел за евалуацију геолокалитета (The Geosite Assesment Model) који се показао као користан метод за оцену више локалитета на једном подручју са циљем анализирања њиховог тренутног стања и геоконзервације. ГАМ метод треба да помогне и у процени потенцијала за развој геотуризма, а тиме и да одреди локалитете у геотуристичке сврхе.Уредници: Микица Сибиновић, Владана Стојадиновић, Данијела Поповић Николи
Spatial-energy analysis of the potential transformation of thermal power plants to solar power plants on the territory of Kosovo district
Get PDFCombustion of fossil fuels in thermal power plants releases large quantities of pollutants, the excessive air emission of which leads to health problems of the nearby population but also the disturbance of the state of all elements of the environment. The operation of the thermal power plant in the municipality of Obilić and the emission of pollutants endanger the population of Kosovo District in a health and ecological sense. By valorization and elimination methods, the paper analyzes the natural and anthropogenic conditions that have the most significant impact on the potential construction of solar power plants which would completely replace the operation of the thermal power plant and all the quantity of electricity generated by coal combustion. Geographic information systems (GIS) were used to analyze and interpret factors affecting the spatial distribution of potential solar power plants: terrain slope, relief aspect, land use method, protected areas, the proximity of roads and settlements. By analyzing the above factors, thematic maps showing the most suitable surfaces were obtained. Overlaying of thematic maps gave a synthesis map which provides an adequate view of appropriate locations for the construction of solar power plants. A comparative analysis was done between the strength of the existing thermal power plant and the potential installed powers of solar power plants which would fully supply the area of Kosovo District, as well as other districts in the territory of A. P. Kosovo and Metohija.Urednik: Zoran Stevi
