GERY
Not a member yet
2232 research outputs found
Sort by
The Impact of Tourism and Urban Growth on the Sustainable Development in the Kopaonik National Park
No full textThis paper investigates the problem of rapid urbanization and uncontrolled construction on Kopaonik mountain in Serbia. Kopaonik is known for its natural beauty and winter sports attractions, but in recent years, it has experienced a significant increase in urbanization. The paper analyzes the current state of urbanization in Kopaonik, including the increase in the number of building permits, the number of built buildings, and the increase in tourist capacities. Environmental challenges and infrastructural problems arising from rapid urbanization are also discussed. This paper also explores the dilemmas between the economic benefit brought by tourism and the need to preserve nature. The author investigates the views and concerns of citizens regarding urbanization through a survey. The survey results provide insight into different perspectives and dilemmas regarding this topic. Also, the role of the Kopaonik National Park and local authorities in controlling urbanization is considered. Kopaonik National Park emphasizes the need to stop further construction to preserve nature, while the local self-government of the municipality of Raška advocates controlled urbanization that will support the region's economic development. Through this analysis, the paper explores the key aspects of urbanization in Kopaonik, providing insight into the complexity of the challenges and the need for a balance between economic benefit and nature conservation in this beautiful mountain area
Kapacitet adaptacije urbanih sredina na klimatske promene
No full textSve učestalija pojava ekstremnih vremenskih događaja u vidu intenzivnih padavina, toplih talasa i suša posebno pogađa urbane sredine. Sa druge strane, zbog intenzivnog rasta stanovništva i razvoja svih neophodnih funkcija, urbana područja predstavljaju značajan faktor globalnog zagrevanja. Upravo iz tih razloga se u centar klimatskih akcija adaptacije, ali i mitigacije, često stavljaju i urbane sredine. Adaptacija urbanih područja na izmenjene klimatske uslove osnova je za smanjenje ranjivosti i budućih rizika, a u tom postupku neizostavan segment je kapacitet adaptacije koji predstavlja finansijsku, tehnološku i društvenu sposobnost i pripremljenost urbanih sredina da se nose sa ekstremnim klimatskim događajima. U radu su za utvrđivanje kapaciteta adaptacije odabrani Beograd, Novi Sad i Niš. Identifikovane su postojeće mere i aktivnosti koje se planiraju i koje su predložene u okviru strateških, planskih i urbanističkih planova, kao i procena kapaciteta institucija i postojećih infrastrukturnih sistema. Cilj rada je da se kroz analizu postojećih kapaciteta uoče glavni nedostaci i ukaže na važnost jačanja adaptivnih kapaciteta urbanih područja u postupku prilagođavanja na buduće promene klime.Urednici: Svetlana Stanarević, Aleksandra Đuki
The significance of the Paris Agreement for raising environmental awareness about the impact of climate change on the environment
No full textPodnebne spremembe nastanejo pod vplivom naravnih procesov in antropogenih dejavnosti. Od začetka obdobja industrijske revolucije so človeške dejavnosti prevladujoč dejavnik za nastanek raznih sprememb, kot so procesi globalizacije, industrializacije, krčenja gozdov, prekomerne rabe energije ter rasti števila prebivalcev in njihovih potreb. Posledice podnebnih sprememb so dolgoročne, neposredna posledica je povišanje temperature na zemeljskem površju, nadaljnje posledice pa vodijo v taljenje ledenikov, dvig morske gladine, ekstremne vremenske pojave, spremembe padavinskih režimov in izginjanje habitatov in biotske raznovrstnosti. Ekstremne vremenske ujme, ki se bodo zgodile, bodo vplivale tudi na varnost prebivalstva. Predmet raziskovalnega dela je analiza dejavnikov podnebnih sprememb, ki so bili ključni za nastanek Pariškega sporazuma. Naloga raziskuje zgodovinske razvoje poti Pariškega sporazuma, analizo uporabe pomena določenih sporazumov in določitev načina uporabe sporazuma za namene dviga okoljske ozaveščenosti prebivalstva (predvsem mladine). Cilj raziskave je predstaviti pomen Pariškega sporazuma za dvig okoljske ozaveščenosti o vplivu podnebnih sprememb na okolje in podati konkretne predloge ukrepov, ki bi jih morali sprejeti v izobraževalne namene. V prispevku so predstavljene posledice podnebnih sprememb, možnosti boja proti njim z uporabo pravnih in svetovnih konvencij in sporazumov, s poudarkom na Pariškem sporazumu. V nalogi je predstavljeno trenutno stanje v Republiki Srbiji ter predlagani ukrepi za izboljšanje stanja, glavni cilj pa je dvig okoljske ozaveščenosti lokalnega in svetovnega prebivalstva.Climate change is caused by natural processes and anthropogenic activities. Since the beginning of theIndustrial Revolution, human activities have been the dominant driver of various changes, such asglobalisation, industrialisation, deforestation, excessive energy use, and population growth and needs.The consequences of climate change are long term, with an immediate impact on the Earth's surfacetemperature, and further impacts leading to melting glaciers, rising sea levels, extreme weather events,changes in rainfall regimes and loss of habitats and biodiversity. The extreme weather events that willoccur will also have an impact on the security of the population. The research will analyse the drivers ofclimate change that were key to the Paris Agreement. The thesis explores the historical development pathof the Paris Agreement, analyses the application of the meaning of the Agreement's provisions anddetermines how the Agreement can be used for the purpose of raising the environmental awareness ofthe population (especially the youth). The aim of the research is to present the relevance of the ParisAgreement for raising environmental awareness on the impact of climate change on the environment andto give concrete proposals for measures that should be adopted for educational purposes. The paperpresents the consequences of climate change, the possibilities of combating it through the use of legaland global conventions and agreements, with a focus on the Paris Agreement. The aim of the research isto present the importance of the Paris Agreement for raising environmental awareness on the impact ofclimate change on the environment and to give concrete suggestions for actions that should be taken foreducational purposes. The paper presents the consequences of climate change, the possibilities ofcombating it through the use of legal and global conventions and agreements, with a focus on the ParisAgreement. The thesis presents the current situation in the Republic of Serbia and proposes measures toimprove the situation, with the main objective of raising the environmental awareness of the local andglobal population.Urednik: Tomi Bušinosk
Konekcija daljinske detekcije, GIS-a i kartografi je u obradi podataka o zagađenosti
No full textSavremeno doba, brzih, globalnih komunikacija, zahteva pretvaranje podataka u različite informacione forme. Najveći deo današnjih geoprostornih tehnika baziran je na daljinskoj detekciji. Podaci se čuvaju u bazama podataka koje je jednostavno i lako pretraživati u GIS-u. Rezultate pretraga vizuelno prikazivati na kartama je pogodno za mnoge prostorne nauke. Prostorni podaci dobijaju se sa aerofoto, satelitskih snimaka, GPS-om, unosom sa podataka sa topografskih karata u procesu digitalizacije. “Model trosmerne interakcije” prikazuje ekvivalentne pozicije daljinske detekcije, GIS-a i kartografi je. Daljinska detekcija i GIS prikupljaju podatke i predstavljaju tehnike obrade podataka, dok se kartografi ja može samo delimično smatrati takvom jer obuhvata više procesa i postupaka. Primena savremenih geoprostornih tehnologija, na primer geografskih informacionih sistema (GIS), praktično je nemoguća bez validnih i kvalitetnih podataka, odnosno bez njihove efi kasne analize. Najveći deo današnjih geoprostornih tehnika baziran je na daljinskoj detekciji. Dobijene informacije mogu biti prikazane u vidu klasičnih, alfa-numeričkih izveštaja, ali i grafički, kartama. Upotreba daljinske detekcije i GIS-a ubrzala je obradu podataka o zagađenju vazduha. Zagađenost vazduha predstavlja prisustvo hemijskih i bioloških čestica u vazduhu koje nanose štetu svim živim bićima i ugrožavaju životnu sredinu. U radu je prikazano istraživanje bazirano na obradi satelitskih snimaka rezolucije 1 km2 svih Balkanskih zemalja. Karakteristike vazduha balkanskih zemalja povezane su sa teškom industrijom i meteorološkim parametrima, kao što su vlažnost, pravac vetra, atmosferski pritisak i oblačnost. Fokus rada je na četiri glavna zagađivača vazduha (CO, NO, SO2, О3). Pоdaci su dobijeni sa satelitskih snimaka Landsat 8 and Landsat 9, za period 2000-2020.godina. Podaci o relativnoj oblačnosti dobijeni su iz baze podataka CHELSA (Climatologies at high resolution for the earth’s land surface areas) za period 1980-2010.godina. Prikupljeni i obrađeni podaci prikazani su na kartama i na njima je sprovedena numerička GIS analiza.Уредници: Велимир Шећеров, Иван Раткај, Даница Шанти
Planiranje na lokalnom nivou u evropskim državama
No full textU radu su analizirane osnovne karakteristike planiranja na lokalnom nivou, kao i uloga lokalnog nivoa u sistemima prostornog planiranja u evropskim državama, članicama EU i onima koje to nisu. Iako je to najstariji, duboko utemeljen i najdetaljniji teritorijalni nivo, koji i dalje dobija na značaju u planiranju i upravljanju, postoje brojne neusklađenosti u funkcionisanju i realizovanju svih njegovih nadležnosti, posebno u državama sa manje razvijenim planskim sistemom. Pored pregleda zajedničkih karakteristika planiranja na lokalnom nivou - nadležnosti lokalne samouprave, osnovnih planskih dokumenta itd. u radu se ukazuje i na razlike koje se odnose na: veličinu lokalne teritorije, obaveznost planskih rešenja defi nisanih u planskim dokumentima višeg reda, strateški pristup u planiranju gradova, udruživanje opština, sveobuhvatni ili sektorski i problemski pristup u planiranju, primere posebnih lokalnih planskih dokumenata i sl. Značaj lokalnog nivoa u planiranju je podržan i kroz evropske istraživačke projekate. Osim ukazivanja na rezultate komparativne analize, cilj rada je da se istakne značaj evropskih preporuka i opštih smernica defi nisanih u kontekstu planiranja na najnižem teritorijalnom nivou, uz uvažavanje lokalnih specifi čnosti, kao i da se doprinese daljoj afi rmaciji i osnaživanju lokalnog nivoa u planiranju u Srbiji.Urednici: Bogdan Lukić, Velimir Šećerov, Dejan S. Đorđević, Zoran Radosavljevi
Аграрна географија
No full textАграрна географија је основни универзитетски уџбеник намењен изучавању географије светске пољопривреде. Основни циљ уџбеника је да представи аграрну географију као научну дисциплину и прикаже општи поглед на историјске фазе развоја и факторе размештаја пољопривреде као економске делатности у глобалном аграрном простору. У уџбенику су размотрене одабране теме које би студенти географије, који тек улазе у ову сложену и значајну проблематику, требали да савладају. У оквиру седам поглавља обрађени су: предмет проучавања, циљеви и задаци аграрне географије, генезa, еволуцијa и просторнa трансформацијa аграрног простора света са аспекта аграрних револуција, историја развоја аграрне географије у свету и њени главни теоријско-методолошки правци, физичко-географски и социо-економски услови развоја пољопривреде, савремена просторна структура пољопривреде, типови и региони пољопривреде у свету, као и савремени процеси у примарном сектору светске привреде. Уџбеник је намењен пре свега студентима географских факултета и усмерења, а може бити од користи и студентима економских и пољопривредних факултета, научним радницима виших школа и универзитета, истраживачких института и институција које се баве проблематиком пољопривреде. Такође, уџбеник ће бити од користи и наставницима средњих школа, за њихово стручно усавршавање и као допунска литература у настави географије
Izvori podataka o unutrašnjim migracijama u Srbiji sa aspekta prostornog planiranja
No full textProstorni obrasci unutrašnjih migracija prate opšte društveno-ekonomske procese, te sa aspekta prostornog planiranja predstavljaju važan pokazatelj difuzije razvoja unutar državne teritorije. Istovremeno, unutrašnji migracioni tokovi predstavljaju povratnu spregu za povećanje disproporcija razvoja. Imajući u vidu da je jedan od osnovnih strateških ciljeva prostornog razvoja Srbije na svim teritorijalnim nivoima (nacionalnom, regionalnom i lokalnom) uravnoteženiji raspored stanovništva, bolji uvid u obim i tokove unutrašnjih migracija može dati značajan doprinos prostornom planiranju. U tom kontekstu, istraživanje ima za cilj da identifikuje različite izvore statističkih podataka i moguća metodološka rešenja za sprovođenje analize unutrašnjih migracija u Srbiji. Testirana su tri moguća metodološka rešenja, na osnovu raspoloživih podataka iz zvaničnih statističkih izvora. U pitanju su podaci Republičkog zavoda za statistiku, koji obuhvataju: Popis stanovništva (migracione karakteristike stanovništva), statistiku unutrašnjih migracija (podaci o imigraciji i emigraciji na osnovu promene prebivališta) i statistiku rođenja i smrti (u kombinaciji sa podacima popisa stanovništva). Rezultati istraživanja daju informacije o prednostima i nedostacima korišćenja gore navedenih izvora podataka, npr. sadržaj podataka, dostupnost, nivo detaljnosti, itd. Pored toga, komparativna analiza sprovedena korišćenjem sva tri izvora podataka je na konkretnim primerima otkrila moguća odstupanja u rezultatima
A systematic review of computer vision-based personal protective equipment compliance in industry practice: advancements, challenges and future directions
No full textComputerized compliance of Personal Protective Equipment (PPE) is an emerging topic in academic literature that aims to enhance workplace safety through the automation of compliance and prevention of PPE misuse (which currently relies on manual employee supervision and reporting). Although trends in the scientific literature indicate a high potential for solving the compliance problem by employing computer vision (CV) techniques, the practice has revealed a series of barriers that limit their wider applications. This article aims to contribute to the advancement of CV-based PPE compliance by providing a comparative review of high-level approaches, algorithms, datasets, and technologies used in the literature. The systematic review highlights industry-specific challenges, environmental variations, and computational costs related to the real-time management of PPE compliance. The issues of employee identification and identity management are also discussed, along with ethical and cybersecurity concerns. Through the concept of CV-based PPE Compliance 4.0, which encapsulates PPE, human, and company spatio-temporal variabilities, this study provides guidelines for future research directions for addressing the identified barriers. The further advancements and adoption of CV-based solutions for PPE compliance will require simultaneously addressing human identification, pose estimation, object recognition and tracking, necessitating the development of corresponding public datasets
"Održivo ponašanje u gradu i prirodi" - primer ekološke radionice za decu osnovnoškolskog uzrasta
No full textUgroženost životne sredine postaje sve izraženija i dominantnija, rast broja stanovnika i potreba za resursima i energijom, dovodi do ugrožavanja ekosistema, biodiverziteta, staništa i opšte ravnoteže pojava i procesa na Zemlji. Ekološko obrazovanje može biti ključ za očuvanje resursa i održivi razvoj na lokalnom i globalnom nivou. Predmet istraživanja naučnog rada su ekološke radionice koje služe za podizanje ekološke svesti dece osnovnoškolskog uzrasta. Zadaci istraživanja su analiza adekvatnih načina za izradu plana radionice i odabir nastavnih metoda pri realizaciji. Cilj istraživanja je prilagoditi ekološke radionice deci osnovnih škola, da sadržaj koji se obrađuje bude zanimljiv, edukativan i lako pamtljiv. Radom je obuhvaćena važnost realizacije radionice kao dopuna formalnom ekološkom obrazovanju, važnost primene principa multidisciplinarnosti i značajnost uloge predavača. Kako bi se bolje sagledali ciljevi istraživanja, u radu je predstavljen primer održane radionice u sklopu Eko Festivala – Durmitor 2024, pod nazivom „Održivo ponašanje u gradu i prirodi“. Učesnici radionice imali su prilike da kroz timski rad, javni nastup, različite misaone procese upotrebe opipljive materijale, razviju taktiku i takmičarski duh i da bez netačnih odgovora i ocenjivanja steknu različita ekološka znanja i praktične veštine.Urednik: Rade Šarovi