Biblioteka Nauki - repozytorium artykuÅów
Not a member yet
615591 research outputs found
Sort by
The Auditory Dimension of Horror in the Early Prose of Jakub Małecki
No full textA horror story, a genre whose primary role is to instill fear in its audience, uses a variety of methods to achieve its goal. One of these is the skillful building of a mood using the acoustic plane. The following article is an attempt to show the role of (broadly understood) sound in the process of inducing fear in the reader of a horror story, using the example of the first two books by contemporary Polish prose writer Jakub Małecki (Błędy; Przemytnik cudu). The article also refers to the reflections of sound theorist and practitioner David TooP: as well as to the findings of other researchers (Brzostek, Carroll, Marak, Misiak, Regiewicz et al.), who deal with sound on the one hand and horror on the other, it is shown how the writer uses stereotypical ways of provoking fear in his prose (e.g. creaking doors, mysterious moans, howling wails), proposing also original solutions (e.g. an extended motif of eavesdropping). The realm of this type of sound proves to be an attractive platform for building extreme emotions in these publications. Silence and quiet, the sounds of nature and civilization, and all somatic sounds play a similar role, allowing Małecki’s early prose to be read through the prism of somato-aesthetics. The analysis of the selected texts shows that the hitherto existing hierarchy of the senses, favouring sight as the one through which we perceive the world most fully, is not always justified, as hearing plays an equally important role in a horror story. Sometimes the sound overtakes the image, provokes visions or frightens us with something we cannot see, something we only imagine
Whitney Chadwick, "Artystki i surrealizm", z wprowadzeniem D. Ades, przeł. A. Arno, Wydawnictwo Smak Słowa, Sopot 2024, ss. 352
No full textThe impact of formal and informal institutions on corporate environmental investment: Evidence from China
No full textResearch background: China’s rapid economic growth has been accompanied by increasingly severe environmental pollution. As critical market entities, corporations are often major sources of pollution from production and operational activities. To enhance environmental protection, China must rely on the dual regulatory forces of formal and informal institutions.
Purpose of the article: This study analyzes the impact of formal and informal institutions on corporate environmental investment (CEI). We also explore the mechanisms and heterogeneity of this impact.
Methods: We investigate the impact of formal and informal institutions on CEI using the panel fixed effects model with panel data from Chinese A-share market listed companies between 2010 and 2023.
Findings & value added: Our findings reveal that formal and informal institutions significantly promote corporations’ strengthened environmental protection. Notably, formal institutions primarily affect non-state-owned enterprises, and those in high-pollution industries, high-carbon-emissions regions, and the western region, while informal institutions primarily affect others. We also demonstrate that this positive impact operates by promoting corporate green innovation and reducing transaction costs. This study highlights the complex relationship between institutions and corporate environmental practices in developing or transitional economies
Motives for fighting foreign words in German in the 19th century on the example of gymnastics
No full textNiniejsze rozważania skupiają się na motywach zwalczania wyrazów obcych w języku niemieckim w XIX wieku na przykładzie języka gimnastyki. Twórcą ruchu gimnastycznego w Niemczech był zagorzały patriota Friedrich Ludwig Jahn. Wraz ze stworzeniem gimnastyki stworzył przynależny do niej język gimnastyki. Jahn swoją purystyczną postawą dążył do wyeliminowania z języka niemieckiego terminów i określeń obcego pochodzenia. W jego ocenie były one zagrożeniem dla narodu i obywateli. Aspekty narodowe stanowiły główny motyw działalności purystycznej Jahna, a język gimnastyki stał się dla niego istotnym narzędziem do walki z obcymi wpływami oraz do osiągnięcia jedności narodowej. Przypisywał mu kluczową rolę. Język stał się jednoczącą siłą podzielonych Niemiec, a puryzm językowy był troską o dziedzictwo narodowe kraju.The aim of this article is to indicate the motives for combating foreign words in German in the 19th century using the example of the language of gymnastics. The creator of the gymnastics movement in Germany was the patriot Friedrich Ludwig Jahn. Along with the creation of gymnastics, he created the language of gymnastics. Jahn with his purist attitude sought to eliminate terms, terms of foreign origin, from the German language. In his opinion, they were a threat to the nation and citizens. National aspects were the main motive of Jahn’s purist activity and the language of gymnastics became for him an important tool for combating foreign influences and achieving national unity. He gave him a key role. Language was the unifying bond of the fragmented Germany and it was therefore important to pay close attention to the language: language purity was part of the national heritage
Effectiveness of the technology for developing professionally important qualities of cadets of higher education institutions of the National Guard of Ukraine through sports and physical training
No full textBackground. In Ukraine, there is an urgent need for significant improvement in the efficiency of training personnel of the security and defense sector during service in extreme and psychologically tense situations. Material and methods. The research consisted of two stages: preliminary and main. 15 experts were involved in the main stage of the research. The Delphi method was used to assess the effectiveness of the technology. Results. Based on the preliminary stage of the research, a technology was justified and created for the development of professionally important qualities of cadets of higher education institutions of the National Guard of Ukraine through sports and physical training. The components of the technology included the target, organizational-content, and result-control blocks, as well as the block for analyzing the requirements for future officers. Conclusions. The technology for the development of professionally important qualities of cadets of higher educational institutions of the National Guard of Ukraine by means of sports and physical training is a new, original development, which is characterized by conciseness, high practical significance, and scientific importance for the industry, and has a high (8.41±0.13 out of 9 possible points) predictive efficiency
Aspekty funkcjonowania seksualnego u pacjentów po udarze
No full textIntroduction. Stroke is a sudden disruption of cerebral circulation, leading to hypoxia and damage to brain tissue, which can result in permanent neurological deficits. It significantly affects patients’ sexual functioning, causing both physiological and psychological difficulties in the intimate sphere.
Aim. The aim of this study is assessment of the functioning of people after stroke.
Material and Methods. The research used a diagnostic survey method, which allowed for collecting data directly from 160 respondents. In order to assess the level of sexual functioning, two questionnaires were used, adapted to the respondents’ gender: FSFI (Female Sexual Function Index) and IIEF-15 (International Index of Erectile Function).
Results. In the studied group of women after stroke, the mean response to the FSFI test was M=7.67, SD=8.086, which indicates a low level of sexual functioning in this group of women. The analysis of the compliance of the distribution of variables with the normal distribution showed no compliance for the analyzed variables, which means that the distribution of results in none of the analyzed variables is consistent with the normal distribution. In the study group of men after a stroke, the average IIEF-5 test response from the total score was M=1.13, SD=1.271, which also indicates a low level of sexual functioning in this group of respondents.
Conclusions. Men and women are not satisfied with their sexual life after stroke. Men after stroke have difficulty achieving erection and orgasm. Post-stroke women have difficulty achieving orgasm. Post-stroke women often experience discomfort and pain during sexual intercourse.Wstęp. Udar mózgu jest nagłym zaburzeniem krążenia mózgowego, prowadzącym do niedotlenienia i uszkodzenia tkanki mózgowej, co może skutkować trwałymi deficytami neurologicznymi. Znacząco wpływa na funkcjonowanie seksualne pacjentów, powodując zarówno fizjologiczne, jak i psychologiczne trudności w sferze intymnej.
Cel. Celem pracy jest ocena funkcjonowania osób po udarze mózgu.
Materiał i metody. W badaniach zastosowano metodę sondażu diagnostycznego, która pozwoliła na zebranie danych bezpośrednio od 160 ankietowanych. W celu oceny poziomu funkcjonowania seksualnego zastosowano dwa kwestionariusze, dostosowane do płci respondentów: FSFI (Female Sexual Function Index) oraz IIEF-15 (International Index of Erectile Function).
Wyniki. W badanej grupie kobiet po udarze średnia z odpowiedzi testu FSFI wyniosła M=7,67, SD=8,086 co wskazuje na niski poziom funkcjonowania seksualnego tej grupy kobiet. Przeprowadzona analiza zgodności rozkładu zmiennych z rozkładem normalnym wykazała brak zgodności dla analizowanych zmiennych, co oznacza, że rozkład wyników w żadnej z analizowanych zmiennych nie jest zgodny z rozkładem normalnym. W badanej grupie u mężczyzn po przebytym udarze mózgu średnia z odpowiedzi testu IIEF-5 z wyniku ogólnego wyniosła M=1,13, SD=1,271 co również wskazuje na niski poziom funkcjonowania seksualnego w tej grupie badanych.
Wnioski. Mężczyźni i kobiety nie są zadowoleni ze swojego życia seksualnego po udarze. Mężczyźni po udarze mózgu mają trudności w osiąganiu erekcji i orgazmu. Kobiety po przebytym udarze mózgu mają trudności w osiąganiu orgazmu. Kobiety po udarze mózgu często odczuwają dyskomfort i ból podczas stosunków seksualnych
<i>Matki pingwinów</i>: autentyczność artystyczna i społeczny rezonans w przedstawianiu rodzicielstwa osób z autyzmem – analiza technik filmowych i wpływu kulturowego
No full textThis research paper provides an in-depth analysis of the Polish TV series “Matki Pingwinów” (Mothers of Penguins), which premiered on Netflix in 2024. The series explores the challenges of parenting children on the autism spectrum, offering a realistic and empathetic portrayal of family dynamics, societal pressures, and personal growth. This paper argues that the series effectively utilises specific film techniques, authentic scenography, nuanced performances, and a carefully crafted screenplay to achieve artistic authenticity while fostering significant social resonance and contributing to discussions on disability representation and narrative ethics. Key elements examined include the cinéma verité-inspired film techniques, the screenplay’s reflection of multifaceted realities, the emotionally resonant acting performances, and the series’ cultural impact as evidenced by audience reception. By blending artistic excellence with social relevance, Matki Pingwinów serves as both a compelling drama and a vital contribution to global conversations about inclusion, representation, and the ethical considerations of portraying vulnerable groups.Autor artykułu podejmuje próbę pogłębionej analizy polskiego serialu Matki pingwinów, którego premiera odbyła się w 2024 roku na platformie Netflix. Produkcja porusza temat wychowania dzieci ze spektrum autyzmu oraz wyzwań, jakie stoją przed ich rodzicami. To realistyczne i pełne empatii przedstawienie dynamiki rodziny, presji społecznej i rozwoju osobistego. W artykule wskazano, że twórcy serialu skutecznie wykorzystali specyficzne techniki filmowe, autentyczną scenografię, niuanse w grze aktorskiej oraz starannie skonstruowany scenariusz, by osiągnąć wysoki poziom autentyczności artystycznej. Serial wywołał szeroką reakcję w społeczeństwie i przyczynił się do podjęcia dyskusji na temat reprezentacji niepełnosprawności oraz etyki narracji. Kluczowe analizowane elementy obejmują: techniki filmowe inspirowane cinéma verité, odzwierciedlenie wielowymiarowych realiów w scenariuszu, pełne emocji kreacje aktorskie, wpływ kulturowy serialu, widoczny w odbiorze przez publiczność. Łącząc doskonałość artystyczną ze znaczeniem społecznym, Matki pingwinów stanowią zarówno poruszający dramat, jak i istotny głos w globalnej dyskusji na temat inkluzji, reprezentacji i etycznych aspektów przedstawiania grup wrażliwych
Views on the education of doctors in the years 1918–1921 in the “Przegląd Lekarski oraz Czasopismo Lekarskie”
No full textAfter the end of World War I, the governmental authorities had to address the renewal of Polish education, including higher education. The topic of reorganization of the education of future doctors was discussed in journal such as “Przegląd Lekarski oraz Czasopismo Lekarskie”, published from 1909 to 1921. The journal contained articles by Tadeusz Browicz, Antoni Mars, M.W. Herman, Antoni Cieszyński, Teofil Zalewski, Antoni Schröder, Adam Wrzoska, and Hadryan Demianowski. They emphasized the necessity of: improving the quality of teaching in secondary schools, extending the duration of education, shortening breaks, expanding study programs by including psychology, introducing changes in curriculum and reorganizing them, and also ensuring well-prepared and qualified faculty for medical faculties to effectively conduct classes
Micturition disorders in people aged 65 and more
No full textTrzymanie moczu wymaga koordynacji wszystkich elementów układu moczowego. Celem przeglądu było sprecyzowanie współczesnych poglądów na charakter zaburzeń mikcji i próba odpowiedzi na pytanie, jakie ułatwienia mogą być przydatne dla cierpiących na nie osób starszych. Korzystając z wyszukiwarek PubMed i Google Scholar, wyszukano anglojęzyczne artykuły pełnotekstowe za pomocą słów kluczowych: micturition disorders, bladder changes, neurological disorders,hypoactive detrusor, improvements, technology, quality of life, improvement, elderly, accessibility, public toilets, interior design. Do ostatecznej analizy wybrano 41 artykułów. Wraz z wiekiem zmienia się budowa ścian pęcherza moczowego. Równocześnie występują fizjologiczne zmiany w układzie nerwowym, które utrudniają kontrolę nad trzymaniem moczu i mikcją. U starszych mężczyzn częstym schorzeniem układu moczowego jest łagodny rozrost stercza, u kobiet – zaburzenia statyki narządu rodnego i zanik błony śluzowej na tle hipoestrogenemii, a u obu płci – zwiększenie liczby zakażeń. U osób w starszym wieku częściej występują schorzenia innych układów, które wpływają na czynność układu moczowego, w tym udar, choroba Parkinsona, choroby otępienne, niewydolność krążenia i cukrzyca. Nietrzymanie moczu jest dużym problemem socjalnym i znacząco wpływa na jakość życia seniorów. Ułatwieniami w dostępie do usług medycznych dla tych osób mogą być e-wizyty, medyczne chatboty, aplikacje medyczne i badania wykonywane w domu pacjenta lub w poradni lekarza rodzinnego. Należy poprawić dostępność do specjalistów, rehabilitacji, leków i środków higienicznych oraz zapewnić łatwy dostęp do toalet w domu i w miejskim otoczeniu. Rozwój urządzeń elektronicznych i aplikacji mobilnych oraz użycie sztucznej inteligencji może dodatkowo poprawić jakość życia seniorów także w odniesieniu do zaburzeń w oddawaniu moczu.Urinary continence requires the coordination of all components of the urinary system. This review aimed to clarify contemporary views on the nature of micturition disorders and to try to determine which amenities might be useful for older people with micturition disorders. PubMed and Google Scholar search engines were used to search for English-language full-text articles using the keywords: „micturition disorders,” „bladder changes,” „neurological disorders,” „hypoactive detrusor,” „improvements,” „technology,” „quality of life improvement,” „elderly,” „accessibility,” „public toilets,” „interior design”. Forty-one articles were selected for the final analysis. With age the structure of the bladder walls changes. At the same time, there are physiological changes in the nervous system that make ideal control of continence and micturition difficult. In older men, benign prostate hypertrophy is a common urinary tract disorder, in women there is pelvic organ prolapse and mucosal atrophy due to hypoestrogenism, and in both sexes an increase in infections. Older people are more likely to have diseases of other systems that affect urinary function (stroke, Parkinson’s disease, dementia, circulatory failure, diabetes). Urinary incontinence, is a major social problem that significantly affects the quality of life of seniors. E-visits, medical chatbots, medical apps, and examinations performed at the patient’s home or in the general practitioner’s outpatient clinic can facilitate access to medical services for these patients. There is a need to improve accessibility to specialists, rehabilitation, medication, hygiene products as well as easy access to toilets at home and in the urban environment. The development of electronic devices, mobile applications and use of artificial intelligence, can improve the quality of life of seniors also regarding urinary disorders
Operative treatment of benign prostatic hyperplasia for the elderly
No full textNiniejsza praca analizuje chirurgiczne metody leczenia łagodnego rozrostu gruczołu krokowego (benign prostatic hyperplasia – BPH). Omówiono tradycyjne procedury, takie jak przezcewkowa resekcja gruczołu krokowego (transurethral resection of the prostate – TURP), oraz nowoczesne, małoinwazyjne techniki, m.in. przezcewkową enukleację gruczołu krokowego za pomocą lasera holmowego (holmium laser enucleation of the prostate – HoLEP), przezcewkowe nacięcie prostaty (transurethral incision of the prostate – TUIP), podwieszenie części sterczowej cewki moczowej (prostatic urethral lift – PUL) i embolizację tętnic sterczowych (prostatic artery embolization – PAE). Autorzy podkreślają, że postęp technologiczny oraz indywidualne podejście do pacjenta przyczyniają się do zwiększenia bezpieczeństwa i efektywności terapii. Przeprowadzono przegląd literatury w językach polskim i angielskim, dostępnej w bazach PubMed, Scopus oraz Web of Science, wykorzystując słowa kluczowe: „rozrost gruczołu krokowego”, „TURP”, „HoLEP”, „BPH”, „BPO” (benign prostatic obstruction). Analizie poddano artykuły spełniające ustalone kryteria, zgodne z obowiązującymi standardami postępowania według wytycznych towarzystw urologicznych, a także istotne treści dotyczące wykorzystania telemedycyny w populacji geriatrycznej – jej skuteczności, zastosowań, ograniczeń i związanych z nią wyzwań. Publikacje zostały ocenione przez autorów – wykluczono źródła zawierające potencjalnie nieaktualne informacje. Obecnie istnieje wiele metod chirurgicznego leczenia BPH, a żadna z dostępnych opcji nie może zostać uznana za bezwzględnie najlepszą. Kluczowe jest indywidualne podejście do pacjenta, uwzględniające różnorodne czynniki w doborze optymalnej terapii. Dostępne metody leczenia mogą mieć podobną skuteczność, ale różnią się kosztami, czasem działania i możliwymi skutkami ubocznymi. Niektóre dają szybkie efekty, jednak ich trwałość jest ograniczona, podczas gdy inne wymagają większych nakładów finansowych i czasu, lecz przynoszą długoterminowe korzyści. Ostateczny wybór zależy od indywidualnych potrzeb pacjenta oraz dostępnych środków. Rozwój procedur małoinwazyjnych rozszerzył możliwości leczenia, ograniczając ryzyko powikłań oraz skracając czas hospitalizacji i rekonwalescencji. Nieustanne badania i innowacje technologiczne doskonalą metody operacyjne, prowadząc do lepszych wyników urodynamicznych i większej skuteczności terapii.This scientific paper analyzes surgical treatment methods for benign prostatic hyperplasia (BPH). It discusses traditional procedures such as transurethral resection of the prostate (TURP) and modern, minimally invasive techniques, including holmium laser enucleation of the prostate (HoLEP), transurethral incision of the prostate (TUIP), prostatic urethral lift (PUL), and prostatic artery embolization (PAE). The authors emphasize that technological advancements and individualized patient approaches increase therapy’s safety and effectiveness. A literature review was conducted in both Polish and English, using databases such as PubMed, Scopus, and Web of Science, with keywords including: “prostatic hyperplasia,” “TURP,” “HoLEP,” “BPH” and “BPO” (benign prostatic obstruction). Articles meeting the established criteria, per current treatment guidelines from urological societies, were analyzed. Additionally, relevant content concerning the effectiveness, applications, limitations, and challenges of using telemedicine in the geriatric population was included. The publications were evaluated by the authors, and sources containing potentially outdated information were excluded. Currently, the choice of surgical method for treating BPH is vast, and none of the available options can be considered absolutely the best. Key to treatment is an individualized approach to the patient, taking various factors into account when selecting the optimal therapy. Different treatment methods may have similar effectiveness but differ in cost, duration of action, and potential side effects. Some offer quick results, but their durability is limited, while others require greater financial investment and time but provide long-term benefits. The final choice depends on the patient’s individual needs and available resources. The development of minimally invasive procedures has expanded treatment options, reducing the risk of complications and shortening hospitalization and recovery times. Ongoing research and technological innovations continue to improve surgical methods, leading to better urodynamic outcomes and more effective therapy