Biblioteka Nauki - repozytorium artykuÅów
Not a member yet
615591 research outputs found
Sort by
Report on the conference “New challenges in health care: Economic, medical, public and architectural issues”, Poznań, 27 March 2025
No full textThe Congresses of Americanistes, 1895-2003
No full textEl presente artículo, publicado originalmente como capítulo del libro Filozofia Poznawania Ameryki (Filosofía del Conocer de América) en 2006, fue traducido por la revista Ameryka Łacińska con el fin de popularizar el conocimiento sobre la historia del movimiento científico vinculado a los Congresos Internacionales de Americanistas (ICA), y con motivo del próximo 58º ICA, que se celebrará este año 2025 en Novi Sad (Serbia). Constituye un análisis cuantitativo y cualitativo de la evolución de los Congresos Americanistas, iniciados en 1875 en Nancy (Francia).This article, originally published as a chapter in the book Filozofia Poznawania Ameryki (Philosophy of Cognition of America) in 2006, has been translated by the journal Ameryka Łacińska in order to popularise knowledge of the history of the scientific movement associated with the International Congresses of Americanists (ICA) and on the occasion of the forthcoming 58th ICA, to be held this year in Novi Sad, Serbia. It presents a quantitative and qualitative analysis of the development of the Americanist Congresses, which began in 1875 in Nancy, France
Analysis of Political Bias in Radio Broadcasting. A Case Study of the 2023 Parliamentary Election Campaign
No full textCelem artykułu jest prezentacja wyników badań stronniczości politycznej wybranych polskich stacji radiowych w okresie poprzedzającym elekcję parlamentarną w 2023 roku. Jednocześnie w artykule przedstawiono także wyniki analizy tego, na ile radio wciąż poświęca swój czas antenowy polityce w czasie toczącej się kampanii wyborczej, co pośrednio sprzyja też poszukiwaniu odpowiedzi na pytanie, czy radio wciąż pozostaje medium relewantnym dla współczesnej komunikacji politycznej, czy też czasy radia przeminęły. Do przeprowadzenia badania wykorzystano analizę zawartości radiowych serwisów informacyjnych w czterech najpopularniejszych polskich stacjach cieszących się najwyższymi wynikami słuchalności. Zebrane dane wykorzystane zostały do obliczenia wartości Indeksu Stronniczości Politycznej Mediów, będącego miernikiem umożliwiającym porównywanie skali stronniczości różnych mediów. Analiza serwisów informacyjnych nadanych o godzinie 20.00 w okresie miesiąca poprzedzającego dzień wyborów parlamentarnych przez stacje RMF FM, Radio Zet, Jedynkę Pierwszy Program Polskiego Radia oraz Radio Tok FM pozwoliły ocenić, że radio publiczne było najbardziej stronnicze, a także najwięcej czasu i newsów w badanym materiale poświęciło toczącej się rywalizacji wyborczej. W przypadku stacji komercyjnych odnotowano zróżnicowany poziom stronniczości politycznej oraz zaangażowania w relacjonowanie kampanii wyborczej.The aim of this article is to present the findings from research on political bias within selected Polish radio stations during the lead-up to the 2023 parliamentary election. The article also explores how much airtime radio stations dedicated to political content during an active election campaign, offering insights into whether radio still serves as a relevant medium for modern political communication or if its influence has diminished. The study employed a content analysis of news broadcasts from four of Poland’s most popular radio stations, distinguished by the highest listenership ratings. The collected data were used to calculate the Media Political Bias Index, a metric enabling comparative analysis of bias levels across different media outlets. Analysis of the 8:00 PM news broadcasts over the month preceding election day, covering RMF FM, Radio Zet, Jedynka (the First Program of Polish Radio), and Radio Tok FM, revealed that public radio exhibited the highest degree of bias, dedicating the most time and content to the electoral competition. Among commercial stations, the study observed a varying degree of political bias and engagement in campaign coverage
Organizacyjne uczenie się na poziomie zespołu a postrzegana zatrudnialność: badanie empiryczne
No full textAim: The article aimed to explore the relationship between organisational learning solutions at team level and perceived employability in the modern labour market, according to the opinions of the team members surveyed.
Methodology: The author reviewed the existing literature on perceived employability and organisational learning, and analysed the empirical research results using various tools, including general descriptive statistics, statistical tests, and the Covariance-Based Structural Equation Modelling (CB-SEM) method.
Results: The analysis revealed the three subgroups of solutions at the team level of organisational learning, namely internal solutions, experience-based solutions, and external solutions. With the flow of CB-SEM analysis, it appeared that only the experience-based solutions were affecting the perceived impact on employability. Based on the research results, it can be concluded that teamwork is an excellent platform for the formal and informal exchange of opinions, contributing to the development of the perceived employability of team members.
Implications and recommendations: The proposed implications relate to a work environment that allows for a casual exchange of views and a formal exchange of opinions. The formal and informal exchanges of opinions provide opportunities to confront views on professional issues with those who view them from their perspective, for example enable the dissemination of good practices within a team.
Originality/value: For the first time, the author empirically investigated the relationships between organisational learning at team level and the employability of team members. The contribution of this study was to bring a work environment perspective to shaping the internal employability of team members. The literature studies confirmed the lack of research in this field.Cel: Celem artykułu jest określenie zależności między rozwiązaniami z zakresu organizacyjnego uczenia się na poziomie zespołu a postrzeganą zatrudnialnością na współczesnym rynku pracy w opinii ankietowanych członków zespołu.
Metodyka: W artykule dokonano przeglądu literatury przedmiotu na temat postrzeganej zatrudnialności i organizacyjnego uczenia się. Dodatkowo przeanalizowano wyniki badań empirycznych przy użyciu różnych narzędzi, w tym ogólnych statystyk opisowych, testów statystycznych i metody modelowania równań strukturalnych opartej na kowariancji (CB-SEM).
Wyniki: Analiza ujawniła trzy podgrupy rozwiązań na poziomie zespołu w zakresie organizacyjnego uczenia się: rozwiązania wewnętrzne, rozwiązania oparte na doświadczeniu i rozwiązania zewnętrzne. Dzięki analizie CB-SEM okazało się, że tylko rozwiązania oparte na doświadczeniu wpływają na postrzeganą zatrudnialność. Na podstawie wyników badań można stwierdzić, że praca zespołowa stanowi doskonałą platformę do formalnej i nieformalnej wymiany opinii, przyczyniając się do rozwoju postrzeganej zatrudnialności członków zespołu.
Implikacje i rekomendacje: Proponowane implikacje odnoszą się do kształtowania środowiska pracy, które pozwala na formalną i nieformalną wymianę opinii i poglądów. Wyniki mają na celu stymulowanie i usprawnianie procesów organizacyjnego uczenia się na poziomie zespołu, aby przyczynić się do rozwoju zatrudnialności członków zespołu w organizacjach.
Oryginalność/wartość: Po raz pierwszy badanie empirycznie bada relacje między organizacyjnym uczeniem się a zatrudnialnością członków zespołu. Nasze badanie wnosi perspektywę środowiska pracy do kształtowania wewnętrznej zatrudnialności członków zespołu. Może to przyczynić się do lepszego zrozumienia natury wewnętrznej zatrudnialności, która jest wynikiem interakcji między zasobami członka zespołu a środowiskiem pracy, w którym dana osoba pracuje
From dependence on the European Union to dependence on China. Russia’s energy policy from 2007 to 2023
No full textBetween 2007 and 2023, Russia’s energy policy underwent a great transformation, shifting from a strong dependence on the European Union (EU) to an increasing reliance on China. Initially, the EU was Russia’s primary trading partner for energy resources such as crude oil and natural gas. However, geopolitical tensions—particularly following the 2014 annexation of Crimea and the 2022 invasion of Ukraine caused Western sanctions and led to a strategic reorientation of Russian exports toward Asian markets, especially China. This article analyzes the geopolitical, economic, and strategic drivers of this transition. Using export data and GDP correlations, it shows how global crises, market volatility, and internal economic mechanisms shaped Russia’s export structure. The increasing importance of liquefied natural gas (LNG) and coal, alongside traditional fossil fuels, is explored in the context of China’s growing demand. The conclusion confirms the research hypothesis: from 2007 to 2023, Russia’s energy policy evolved from heavy EU dependence to growing dependency on China, that was driven by sanctions and the pursuit of alternative markets. The article also examines the long-term strategic implications of this pivot for Russian economic stability and geopolitical positioning
Categorial Approach in Special Pedagogy and Clinical Psychology
No full textCelem artykułu jest analiza możliwości i ograniczeń zastosowania podejścia kategorialnego w diagnozie i badaniach naukowych z zakresu pedagogiki specjalnej i psychologii klinicznej. Na podstawie przeglądu literatury dokonano analizy istoty podejścia kategorialnego. Jako przykład implementacji wspomnianego podejścia w psychologii wskazano koncepcję Johna S. Rollanda, zakładającą, że określone biologiczne parametry dysfunkcji zdrowotnych, zwłaszcza chorób przewlekłych, stwarzają swoiste psychospołeczne wymagania dla jednostki, która ich doświadcza, oraz dla członków jej rodziny. Przedstawiono kontekst historyczny wyłaniania się paradygmatu kategorialnego w badaniach osób z zaburzeniami zdrowia oraz aktualne tendencje w tym zakresie bazujące na zmodyfikowanych systemach diagnostycznych. Wskazano na zmiany paradygmatyczne w określaniu podmiotu pedagogiki specjalnej oraz dualność w rozwoju wspomnianej dyscypliny, wyrażoną w koegzystencji przyjmowanych perspektyw teoretycznych: medycznej i społecznej. Zwrócono uwagę zarówno na ograniczenia (m.in. trudności w zastosowaniu w badaniach osób z chorobami rzadkimi, ryzyko stygmatyzacji osób badanych), jak i zalety (m.in. precyzja doboru grupy badanej, większy obiektywizm pomiaru realizowanego w toku badań klinicznych) podejścia kategorialnego w pedagogice specjalnej i psychologii klinicznej.. The aim of the article is to analyze the possibilities and limitations of using the categorical approach in diagnosis and research in the field of special pedagogy and clinical psychology. Based on a literature review, the essence of the categorical approach was analyzed. John S. Rolland’s concept was cited as an example of the above-mentioned approach in psychology, assuming that specific biological health dysfunction, especially chronic diseases, create specific psychosocial requirements for the individual who experiences them and for members of him or her family. The historical context of the emergence of this paradigm in the study of people with health disorders and current trends in this area based on modified diagnostic systems are presented. Paradigmatic changes were defining the subject of special education and the duality in development of the above-mentioned discipline, expressed in the coexistence of the adopted theoretical perspectives: medical and social were pointed out. Attention was drawn to both the limitations (including the difficulties in use in research of people with rare diseases or the risk of stigmatization of the subjects) and the advantages (including precision of the selection of the study group or higher objectivity of the measurement carried out in the course of clinical trials) of the categorical approach in special pedagogy and clinical psychology
Religion and Religiosity in the Process of Resocialization in Polish Resocialization Thought of the 21st Century: A Review of the Scope of the Literature
No full textReligia i religijność długo nie znajdowały miejsca w przestrzeni pedagogicznej i resocjalizacyjnej. Z jednej strony widoczny jest odwrót od wykorzystywania religii w wychowaniu i ogólny regres praktyk religijnych, jednak z drugiej strony obserwuje się renesans i zwiększone zainteresowanie religią i jej potencjałem wychowawczym. Celem artykułu jest analiza roli religii i religijności w procesie resocjalizacji z wykorzystaniem metody przeglądu zakresu literatury. W części teoretycznej przedstawiono podstawowe koncepcje resocjalizacji oraz znaczenie religii i religijności jako czynnika wspierającego proces przemiany jednostek zagrożonych wykluczeniem społecznym. W artykule zastosowano metodę przeglądu zakresu literatury, koncentrując się na analizie badań opublikowanych w latach 2000–2025. W toku analizy wyłoniono trzy główne tematy występujące w prezentowanych badaniach: religijność przestępców, rola kapelana i duszpasterstwa więziennego oraz indywidualne nawrócenie. Wyniki wskazują na brak całościowego ujęcia i opracowania relacji religii, religijności i resocjalizacji, szczególnie w warstwie badań empirycznych. Mimo że religia i religijność mają walory, które mogą być użyteczne w procesie resocjalizacji, to jednak należy prowadzić dalsze badania mające na celu uzupełnienie wiedzy oraz wypracowanie skutecznych metod ich akceptacji przez osoby wchodzące w konflikt z prawem.For a long time, religion and religiosity did not have a place in the sphere of pedagogy and social rehabilitation. On the one hand, there is a visible retreat from incorporating religion into education and a general decline in religious practice, but on the other hand, there is a renaissance and increased interest in religion and its educational potential. The aim of the article is to analyze the role of religion and religiousness in the process of social rehabilitation through a literature review. The theoretical section outlines the basic concepts of social rehabilitation and the importance of religion and religiosity as a factor that supports the transformation of individuals at risk of social exclusion. The article uses a literature review method to analyze research published between 2000 and 2025. In the course of the analysis, three main topics emerged: the religiosity of criminals, the role of the chaplain and prison ministry, and personal religious conversion. The findings indicate a lack of a comprehensive approach or in-depth analysis of the relationship between religion, religiosity, and rehabilitation, especially in terms of empirical research. Although religion and religiosity have values that can be useful in the rehabilitation process, further research should be conducted to supplement knowledge and develop effective methods for their integration into work with individuals in conflict with the law
Fr. Prof. Józef Stala (1966–2025): Scientific and Organizational Path in the Service of Catechesis and Family Education
No full textW Polsce wielu naukowców poświęca swoje życie rozwojowi wiedzy i edukacji, kształtując fundamenty społeczne i intelektualne przyszłości kraju. Ich praca pomaga społeczeństwu stawić czoła współczesnym wyzwaniom. Jednym z wybitnych naukowców był ks. prof. dr hab. Józef Stala (1966–2025), który znacząco wpłynął na rozwój katechetyki, katechezy i edukacji rodzinnej. Artykuł przedstawia jego kluczowe osiągnięcia w tych dziedzinach. Autor wskazuje w artykule na wielość działań ks. Stali w obszarze jego aktywności naukowej, w tym publikacyjnej, jak i organizacyjno-naukowej oraz duszpasterskiej. Przywołując wybrane prace naukowe ks. Stali, autor podkreśla, że jego publikacje dotyczące katechezy rodzinnej stały się cennym źródłem wiedzy zarówno dla pedagogów, jak i dla duchownych zaangażowanych w duszpasterstwo rodzin. Praca ks. Stali stanowi nieoceniony wkład w rozwój współczesnej edukacji w Polsce. W znaczący sposób przyczynił się on także do kształcenia młodej kadry naukowej jako nauczyciel akademicki, promotor i recenzent prac awansowych oraz organizator procesu umiędzynarodowienia badań naukowych w Polsce.In Poland, many scientists dedicate their lives to the development of knowledge and education, shaping the social and intellectual foundations of the country’s future. Their work helps society face modern challenges. One of these outstanding scientists was Fr. Prof. Dr. Józef Stala (1966–2025), who made significant contributions to the development of catechetics, catechesis, and family education. The article presents his key achievements in these fields. The author points out the wide range of Fr. Stala’s activities, including publishing, organizational-scientific, and pastoral efforts. Referring to selected academic works by Fr. Stala, the author emphasizes that his publications on family catechesis have become a valuable source of knowledge for both educators and clergy involved in the pastoral care of families. His work is an invaluable contribution to the development of contemporary education in Poland. He also played an important role in educating young academic staff as an academic teacher, supervisor, reviewer of theses, and organizer of internationalized scientific research in Poland
Evolution of the Concept of Nation in Hungarian Politics after 1989
No full textEwolucja węgierskiej koncepcji narodu jest naznaczona stopniowym przejściem od luźnej tożsamości politycznej i kulturowej, skupionej wokół monarchii i państwa, do bardziej etnicznie zdefiniowanej i językowo naznaczonej koncepcji narodu. W szczególności wiek XIX i XX odegrały kluczową rolę w definiowaniu węgierskiego nacjonalizmu, ze znacznym naciskiem na język węgierski, integralność terytorialną i suwerenność narodową. Obecnie naród węgierski jest definiowany zarówno przez silne poczucie ciągłości historycznej, jak i zaangażowanie w określony zestaw wartości kulturowych i politycznych, ale napięcie między nacjonalizmem a integracją europejską nadal kształtuje jego ewoluującą tożsamość. Rząd Orbána, szczególnie po 2010 r., opowiadał się za wizją „chrześcijańskich Węgier”, rozwijał kontakty z mniejszością węgierską w krajach sąsiednich i podkreślał zachowanie narodowych wartości i kultury w kontekście europejskim. Podczas gdy Orbán, pragmatycznie popiera członkostwo w UE, jego rząd jednocześnie krytykował instytucje UE za to, co określano jako nadmierne wkraczanie w wewnętrzne sprawy Węgier.The evolution of the Hungarian conception of nation is marked by a gradual shift from a loose political and cultural identity, centred around monarchy and state, to a more ethnically defined and linguistically marked conception of nation. In particular, the 19th and 20th centuries played a key role in defining Hungarian nationalism, with a significant emphasis on the Hungarian language, territorial integrity and national sovereignty. The aim of this article is to analyse how the concept of nation has been shaped and evolved in Hungary after the political transition, since 1989. The analysis focuses on comparisons of politicians’ statements and legal acts influencing the formation of the concept of nation. The focus is on the emergence and characteristics of a new vision of the Hungarian nation at a crucial moment in Hungary’s regaining of sovereignty and pursuit of integration with the European Union, as well as in the unique situation of the Hungarian nation (a large Hungarian minority of approximately 5 million and a diaspora in European countries). Furthermore, the aim of the analysis is to try to find an answer who to the Hungarian nation in the circumstances of the breakdown of national unity in 1920 as a result of the Treaty of Trianon. It is also an attempt to present how national politics and national discourse changed not in Hungary after 1989. The subject has already been taken up many times by Hungarian researchers, but it is little known in Poland. We will also try to answer the question of what conception of the nation was tried to adopt in Hungary after the political transformation
Critical Approaches to International Law according to China Miéville and Bhupinder S. Chimni
No full textCel badań: Celem artykułu jest ocena przydatności marksistowskich podejść do prawa międzynarodowego w dyskusji na temat zastanego i rozwijającego się porządku międzynarodowoprawnego. Jest to propozycja wzbogacenia teoretycznych podstaw dyskursu o prawie międzynarodowym, który ma miejsce w murach polskich ośrodków naukowych i akademickich. Rodzą się pytania, czy marksistowskie podejścia do prawa narodów rozwiązują problem możliwości zmian uwzględniających stanowiska „zwykłego ludu”, czyli Marksowskiej klasy robotniczej, w ramach zastanego imperialnego porządku międzynarodowoprawnego? Czy może porządek ten bezwzględnie broni interesy klasy kapitalistycznej, co sprawia, że żadna ewolucyjna zmiana korzystna dla „zwykłego ludu” nie jest możliwa?
Założenia badawcze/metodologia: W artykule zastosowano metodę teoretyczno-prawną, sprowadzającą się do analizy poglądów doktrynalnych dotyczących marksistowskiej teorii prawa, począwszy od Marksa i Engelsa, Paszukanisa, a skończywszy na Chimnim i Miéville.
Podstawowe tezy/ustalenia: Prezentowane marksistowskie podejścia do prawa międzynarodowego (Chimniego i Miéville) różnią się między sobą w zakresie podstawy teoretycznej (Miéville opiera się na Paszukanisie a Chimni bezpośrednio na Marksie), co w konsekwencji prowadzi do odmiennych poglądów dotyczących istoty prawa międzynarodowego (Chimni głosi „klasowe podejście”, natomiast Miéville buduje swoją teorię wokół „towarowej teorii prawa” Paszukanisa) oraz możliwości reformy prawa narodów.
Oryginalność wyników/wartość poznawcza: Bardziej użyteczne okazuje się podejście Chimniego, który w przeciwieństwie do Miéville dostrzega możliwość zmiany imperialnego porządku międzynarodowoprawnego służącego transnarodowej klasie kapitalistów w ramach international rule of law oraz z wykorzystaniem praw człowieka. Teoria Miéville jest zbyt sceptyczna i nihilistyczna, co nie powinno przeszkadzać w wykorzystaniu dwóch marksistowskich podejść do prawa międzynarodowego podczas kształcenia prawników.The aim of the article is to assess the usefulness of Marxist approaches to international law in the discussion on the existing and developing international legal order. It is a proposal to enrich the theoretical foundations of the discourse on international law that takes place within the walls of Polish scientific and academic centres. Questions arise as to whether Marxist approaches to the law of nations solve the problem of the possibility of changes taking into account the positions of the “ordinary people”, i.e., the Marxian working class, within the existing imperial international legal order? Or maybe this order ruthlessly defends the interests of the capitalist class, which makes any evolutionary change beneficial to the “ordinary people” impossible?
The article uses the legal theory method, which boils down to analysing doctrinal views on the Marxist theory of law, starting with Marx and Engels, to Pashukanis, and ending with Chimni and Miéville.
The presented Marxist approaches to international law (Chimni and Miéville) differ in terms of the theoretical basis (Miéville drew on Pashuknis and Chimni directly on Marx), which in turn leads to different views on the essence of international law (Chimni proclaims the “class approach” while Miéville builds his theory around Pashukanis’ “commodity theory of law”) and the possibility of reforming the law of nations.
Chimni’s approach turns out to be more useful, as, unlike Miéville, he sees the possibility of changing the imperial international legal order serving the transnational capitalist class within the international rule of law and with the use of human rights. Miéville’s theory is too skeptical and nihilistic. Yet, this should not prevent the use of two Marxist approaches to international law in the university education of lawyers