Biblioteka Nauki - repozytorium artykuÅów
Not a member yet
615591 research outputs found
Sort by
Pozastawowa tenodeza boczna – potencjalni kandydaci oraz metody chirurgiczne uzupełnione o najnowsze modyfikacje – przegląd narracyjny
No full textIn recent years, a comprehensive understanding of the function of the anterolateral ligament (ALL) and its impact on the biomechanics of the knee joint, particularly in patients wit concomitant anterior cruciate ligament (ACL) injuries, has led to a significant increase in the popularity of the lateral extra-articular tenodesis (LET) procedure. This narrative review aims to analyze the available literature regarding the identification of patient groups who are candidates for LET, as well as those for whom this method may not be optimal, taking into account potential postoperative complications, and to explore surgical methods, considering their latest modifications. LET methods are divided into isolated ones and those originally performed in conjunction with anterior cruciate ligament reconstruction (ACLR). In this article, we described both variants. In addition to the description of surgical techniques, we have also included appropriate graphics for better comprehension of the methods described. Incorporating LET into ACLR should be considered, especially among patients in high-risk groups such as young age, the desire to return to pivoting sports, athletes, concomitant meniscal injuries, and revision ACLR. In these cases, LET is associated with improved rotational stability of the knee joint and reduced risk of ACL graft damage. It should be noted that performing LET may not be justified for patients with a low-grade pivot-shift test and degenerative changes in the lateral compartment of the knee.W ostatnich latach kompleksowe zrozumienie funkcji więzadła przednio-bocznego oraz jego wpływu na biomechanikę stawu kolanowego doprowadziło do znacznego wzrostu popularności zabiegu tenodezy bocznej szczególnie u pacjentów ze współistniejącymi uszkodzeniami więzadła krzyżowego przedniego (WKP). Celem niniejszej pracy jest przegląd dostępnej literatury i identyfikacji grup pacjentów, którzy są kandydatami do zabiegu tenodezy bocznej, a także tych, dla których ta metoda może nie być optymalna. Opisaliśmy również potencjalne powikłania pooperacyjne oraz metody chirurgiczne, biorąc pod uwagę ich najnowsze modyfikacje. Techniki tenodezy bocznej dzielą się na metody izolowane oraz te, które pierwotnie wykonywane w połączeniu z rekonstrukcją więzadła krzyżowego przedniego. W naszym artykule przedstawiliśmy oba warianty. Oprócz opisu technik chirurgicznych, wykonaliśmy również odpowiednie grafiki, które pomagają lepiej zrozumieć przedstawione metody. Uwzględnienie tenodezy bocznej w rekonstrukcji WKP powinno być rozważane, szczególnie u pacjentów należących do takich grup ryzyka jak młody wiek, chęć powrotu do sportów wymagających ruchu obrotowego, zawodowi sportowcy, współistniejące urazy łąkotek oraz rewizyjna rekonstrukcja WKP. W tych przypadkach zabieg tenodezy bocznej wiąże się z poprawą stabilności rotacyjnej stawu kolanowego oraz zmniejszeniem ryzyka uszkodzenia przeszczepu WKP. Należy jednak zauważyć, że u pacjentów z niskim stopniem testu pivot-shift oraz zmianami zwyrodnieniowymi w bocznym przedziale stawu kolanowego, wykonywanie tenodezy bocznej może nie być uzasadnione
Family homestead settlements and ecological villages as an innovative model of environmental, food and energy security management and young people social entrepreneurship development
No full textIn a world facing environmental challenges and instability, the concept of family homesteads and ecovillages is gaining popularity. These models of life offer an innovative approach to managing environmental, food and energy security, and create a favorable environment for the youth social entrepreneurship development. Family homesteads manage on small plots of land, where families grow their own food by permaculture, have healthy lifestyle and use renewable energy sources. Ecovillages are communities that strive to create a sustainable, capable ecosystem that meet the needs of all its members. One of the advantages of such social models is ensuring food security, striving for harmony with nature, overcoming global challenges. Permaculture promotes soil restoration and biodiversity, which is the basis of sustainable agriculture. The use of renewable energy sources, such as solar and wind power, allows reducing their dependence on traditional energy sources and their carbon footprint
Gustaw Herling-Grudziński and Konstanty A. Jeleński on the Painting of Jan Lebenstein
No full textW artykule dokonano zestawienia poglądów Gustawa Herlinga-Grudzińskiego i Konstantego A. Jeleńskiego na twórczość Jana Lebensteina. Na podstawie spostrzeżeń i refleksji wyrażanych przez Grudzińskiego w diarystycznych zapisach (1971–1999) i eseju (1994), w tekstach krytycznych Jeleńskiego, przede wszystkim recenzjach i esejach (pisanych w latach 1960–1985, po polsku i po francusku), wskazano powinowactwa w odbiorze sztuki Lebensteina. Ich oceny twórczości i postawy artystycznej autora Figur osiowych były pokrewne i stałe. Zaznaczono także różnice w ich wypowiedziach, zarówno te formalne: rozbudowany dyskurs krytyczny (Jeleński) i diarystyczny zapis błyskawicznych spostrzeżeń (Herling-Grudziński), jak i dotyczące oceny awangardowych i eksperymentatorskich nurtów sztuki XX w., na tle których prezentują oni malarstwo Lebensteina.The article compares the views of Gustaw Herling-Grudziński and Konstanty A. Jeleński on Jan Lebenstein’s painting. Drawing on observations and reflections voiced by Grudzinski in his diaristic works (1971–1999) and an essay (1994), as well as Jeleński’s critical writings – primarily reviews and essays written between 1960 and 1985 in Polish and French – the article highlights their shared perspectives on Lebenstein’s art. Their opinions on the art and artistic demeanor of the creator of Axial Figures were constant and notably similar. The article also identifies key differences in their approaches: specifically, Jeleński’s complex critical discourse is contrasted with diaristic format of Herling-Grudziński’s concise observations. Additionally, the article examines their differing opinions on avant-garde and experimental trends in 20th-century art, against which they position Lebenstein’s oevre
The Unknown Depiction of Wacław Seweryn Rzewuski – A Contribution to the “Emir’s” Iconography
No full textArtykuł ma celu przedstawienie nieznanego dotąd wizerunku emira Wacława Seweryna Rzewuskiego. Postać ta za sprawą swoich podróży na Wschód i zapisków (Sur les chevaux orientaux et provenants des races orientales) zajmuje ważne miejsce w kulturze nie tylko polskiej, ale i światowej. Wizerunek olejny na blasze analizowany jest m.in. pod kątem stylu, użytych motywów i możliwych inspiracji. Omówienie przestawienia wpisuje je w dotychczasową ikonografię emira, jednocześnie porządkując i klasyfikując materiał. Wnioski pozwalają na określenie przybliżonego czasu powstania dzieła i ewentualnego autora.The article introduces a previously unknown image of Wacław Seweryn “Emir” Rzewuski, a notable figure whose travels to the Middle East and his seminal work Sur les chevaux orientaux et provenants des races orientales have secured him an important place in both Polish and global cultural history. The study analyzes an oil painting on a metal sheet through the lenses of style, iconographic motifs and potential artistic influences. It also offers a classification and examination of the existing visual representations of this Polish nobleman. Taken together, these findings allow for a proposed dating of the painting and the identification of a possible author
Managing the Material Heritage of Judaism – Selected Problems
No full textCelem artykułu jest określenie potencjału i możliwości wykorzystania wiedzy z zakresu współczesnego zarządzania w odniesieniu do ochrony i promocji dziedzictwa materialnego judaizmu oraz przekazanie konkretnych rekomendacji dotyczących tej sfery. Celem cząstkowym jest analiza uwarunkowań kulturowych, które wywierały wpływ na kształtowanie się relacji między chrześcijanami a wyznawcami judaizmu. Kulturowa kategoria Inności („swój-obcy”) częściowo wyjaśnia mechanizm wzajemnego postrzegania chrześcijan i reprezentantów narodu wybranego. Do badań na potrzeby niniejszego opracowania wybrano metodę desk research. Przeprowadzono krytyczną analizę literatury przedmiotu i prasy specjalistycznej, zastosowano też metodę analizy opisowej. W ramach studium przypadku analizie poddano Szlak Kultury Żydowskiej w Żarkach (woj. śląskie). Uzyskane wyniki pokazują, że Polacy chętnie podejmują działania na rzecz ochrony i promocji dziedzictwa judaizmu. Świadczy to o potrzebie utrzymywania wzajemnie dobrych relacji. Aby sprawnie chronić materialne dziedzictwo judaizmu, warto czynić to jednak zgodnie z nauką o zarządzaniu. Zarządzanie w warstwie teoretycznej musi się mieścić w paradygmacie systemowym, uwzględniającym podejście holistyczne, natomiast od strony praktycznej uwzględniać ujęcie funkcjonalne.The aim of this article is to assess the potential and possibilities of applying modern management knowledge to the protection and promotion of the material heritage of Judaism and to provide specific recommendations in this area. A secondary objective is to analyze the cultural factors that have influenced the development of relations between Christians and Jews. The cultural category of Otherness (“self-stranger”) partially explains the mechanisms of mutual perception between Christians and the Jewish community. The study employs the desk research method, involving a critical analysis of the literature and specialist press, as well as the descriptive analysis method. As part of a case study, the Jewish Culture Trail in Żarki (Silesian Voivodeship) – a representative town for the history of Polish-Jewish relations – was analyzed. The results indicate that, both historically but today, there is ample evidence of Polish sympathy for the Jewish minority. The continued cultivation of Polish-Jewish traditions in various areas, as well as the recognized need for the institutionalized protection of Judaic heritage, underscores the iportance of maintaining positive relations. To effectively safeguard the material heritage of Judaism, it is recommended to apply principles in line with the management science. At the theoretical level, management should adhere to a systemic paradigm incorporating a holistic approach, while at the practical level, it should consider a functional approach
What Language for Sielanka? On the Etymology and Nomenclature of the Genre
No full textSzkic Jakim językiem o sielance? (O etymologii i nomenklaturze gatunku) traktuje o definicyjnych dystynkcjach, które wiązały się z terminologicznymi przemianami sielanki. W artykule przeanalizowano najważniejsze współczesne wyjaśnienia słownikowe hasła „sielanka” w innych językach europejskich, tj.: z francuskiego – idylle, angielskiego – idyll, niemieckiego – die Idylle wraz z towarzyszącym mu odłamem Laus ruris, a także rosyjskiego – идиллия (idilliya), i w końcu polskiego – sioło/sielanka, porównując je z dawną, antyczną nomenklaturą. Omówiono zespół kryteriów charakterystycznych dla rodowodowych nazw gatunku, które zostały wyprowadzone z greckiej twórczości Teokryta i łacińskiej Wergiliusza. Zbadano też relacje bieżących nazw z tradycyjnymi: aegloga, idyll, eidullion, carmen bucolicum etc. Widoczna rozpiętość terminologii genologicznej poezji pastoralnej jest konsekwencją między innymi znaczącej ekspansji gatunku w literaturach narodowych, które niezmiennie korzystały z antycznych wzorów, podejmując i reinterpretując sielankę aż po współczesność.The article What Language for Sielanka? On the Etymology and Nomenclature of the Genre explores the terminological transformations and the distinctions associated with the sielanka. It analyzes the most important contemporary dictionary explanations of sielanka in other European languages, including French (idylle), English (idyll), German (die Idylle) with the accompanying Laus ruris convention, Russian (идиллия –idilliya), and finally Polish (sioło/sielanka), comparing them with ancient nomenclature. The article discusses a set of criteria characteristic of the original names of the genre, derived from the Greek works of Theocritus and the Latin works of Virgil. It examines the relationship between current and traditional names, such as aegloga, idyll, eidullion, carmen bucolicum etc. The widespread use of genre-specific terminology in pastoral poetry is presented as a consequence of the genre’s prolific expansion in national literatures, which have invariably used ancient models, taking up and reinterpreting the idyll to the present day
The Influence of English-Language Translations of Horror Literature in 1990–1995 on Polish Productions of the Genre Emerging After 1989
No full textThe article is devoted to the formation of a new horizon of expectations towards horror literature, which appeared on the literary market and was influenced by translations between the years 1989–1995. At the same time, it was a period of economic transformation from an economic model of top-down control to one subordinated by the rules of the free market, in which the book(resp. literature) became a commodity, subordinated like any other to the market mechanisms of supply and demand. As a result, the book market was dominated by books that were not always artistically valuable, but widely read (this explains the popularity of second-rate authors in Poland, who had their own publishing series in publishing houses).The beginning of the transformation in the understanding of the essence of horror fiction was associated with the appearance on the Polish book market of translations from English-language literature, which dominated popular literature of the time. Even then, it was also possible to notice that the translations — dominating the readers’ stock market — could not be reduced to a single, dominant concept of horror fantasy. This is because it appeared on the Vistula with the following problematic and thematic trends: (1) emphasizing corporeality as a source of horror, resulting from the “adventures of the body” — both non-normative, disciplined, and subjected to variously motivated interference; (2) emphasizing the uncanny as an immanent feature of existence; (3) problematizing the issue of the species hegemony of man treated in traditional culture as the “crown of creation”; (4) rooted in locality and finding sources of horror in it. The problematic and thematic trends of horror stories listed here, which can be found in the translations from 1989–1995, dominated Polish literature to such an extent that it — insofar as it appeared on the readers’ market — copied proven (in terms of plot, but also marketing) patterns, inspired by Western translations
The impact of green finance on ESG: Evidence from the Chinese enterprises
No full textResearch background: Existing works highlight the multifaceted nature of ESG and the wide range of factors that can influence and predict ESG standing. However, there is currently a lack of research on the impact of green finance pilots on corporate ESG. How to improve the ESG level of enterprises through green finance policies is an urgent topic to be studied.
Purpose of the article: Using samples of 1300 listed companies, this study constructs a multi-period difference-in-differences model to examine the impact and mechanisms of the green finance reform and innovation pilot zone (GFPZ) pilot policies on corporate ESG levels.
Methods: Multi-period difference-in-differences (DID) estimation.
Findings & value added: (1) GFPZ is positively associated with the ESG of listed companies, indicating that the pilot policies effectively facilitate the improvement of ESG. This conclusion withstands robustness tests. (2) The pilot policies of GFPZ enhance ESG by promoting green technological innovation and strengthening the stock liquidity of enterprises. (3) From a theoretical perspective, this paper contributes to the literature on green finance and corporate governance by establishing a clear causal link between place-based green finance policies and firm-level environmental, social, and governance factors. This expands the understanding of policy-driven ESG in developing economies. Technically, the paper demonstrates how financial infrastructure reforms can lead to measurable sustainability outcomes through innovation and market responses. Furthermore, the paper provides targeted, actionable recommendations for optimizing GFPZ design, offering valuable insights for policymakers and ESG-oriented investors alike. The study deepens the understanding of the role of green finance in sustainable development and presents a replicable policy model for other economies seeking to improve their corporate ESG levels
The Jasna Góra Monastery in legends compiled by Richard Kühnau (1858–1930)
No full textRichard Kühnau is the author of large collections of Silesian legends, published in the first half of the 20th century. In his collection entitled Oberschlesische Sagen geschichtlicher Art, Kühnau included legends concerning the Jasna Góra Monastery, despite the fact that the city of Częstochowa was never part of Silesia or in the sphere of influence of German culture. The legends recorded by Richard Kühnau refer to the foundation of the monastery and the history of the Black Madonna painting. The article aims at comparing Kühnau`s accounts with the historical narrative, and at presenting the Jasna Góra Monastery not only from the perspective of a religious centre but also from the perspective of a Polish patriotic place of remembrance
“A Certain Fostowicz”. Poetry as a worldview
No full textThe sketch is a portrait of the poet, essayist and literary critic Michał Fostowicz, for whom the poetic and philosophical thought of William Blake was a very important source of inspiration. The author, analyzing Fostowicz’s most important essays and reviews, tries to determine his method of interpreting literary works and reconstruct the system of values and criteria for choosing what – in Fostowicz’s opinion – is most sought after and valuable in literature. The aim of the sketch was to restore the message and significance of Fostowicz’s achievements for contemporary humanistic thought