RDS Repozytorium Danych Społecznych
Not a member yet
458 research outputs found
Sort by
Polskie Generalne Sondaże Społeczne 1992-2008
No full textPoruszana problematyka badawczaProblematyka PGSS obejmuje główne nurty zainteresowań polskiej i światowej czołówki badaczy z różnych dyscyplin empirycznych nauk społecznych: socjologii, psychologii społecznej, nauk politycznych i ekonomii. Jest również bliska zainteresowaniom praktyków śledzących procesy przekształceń systemowych w Polsce i analizujących ich skutki. W obrębie powtarzanej od 1992 roku problematyki, w PGSS znalazły się następujące bloki zagadnień:Charakterystyki społeczno-demograficzne badanych, obejmujące również ekologię społeczną i mobilność geograficzną, strukturę rodziny i małżeństwa. Do tej grupy należy zaliczyć także wskaźniki indywidualnych postaw, zogniskowanych na problemach życia rodzinnego i małżeństwa, sytuacji kobiety; aborcji, życia seksualnego oraz na uznawanych wartościach wychowawczych.Położenie w systemie stratyfikacji i nierówności społeczne:Pozycja zawodowa i aktywność na rynku pracy. Do pomiaru pozycji zawodowej respondenta wykorzystano międzynarodowe i polskie klasyfikacje zawodów oraz przypisane im skale prestiżu społecznego i pozycji ekonomicznej. Z kolei, miejsce pracy respondenta jest charakteryzowane przez sektory własności, branże i gałęzie gospodarki oraz wielkość i terytorialną lokalizację przedsiębiorstw. Osobne zmienne diagnozują doświadczenia i okresy bezrobocia. Wskaźniki charakteryzujące pozycję zawodową respondenta (i współmałżonka) są powtarzane w opisie pozycji zawodowej jego rodziców, co umożliwia badanie procesów ruchliwości społeczno-zawodowej (w tym mechanizmów awansu i degradacji) w przekroju międzypokoleniowym. W 1997 roku do PGSS wprowadzono dane o pozycji zawodowej respondenta w jego pierwszej w życiu pracy, rozszerzając w ten sposób zakres badania ruchliwości także w wymiarze wewnątrzpokoleniowym. Oprócz wskaźników pozycji zawodowej w PGSS znajdują się również subiektywne oceny miejsca pracy i zawodu w strukturze wartości i celów życiowych jednostki, poczucie pewności pracy oraz skale satysfakcji z wykonywanej pracy;Poziom i kierunek wykształcenia respondenta, jego rodziców i współmałżonka, wraz z postrzeganiem roli wykształcenia jak czynnika sukcesu i pozycji społecznej. W 1997 roku wprowadzono dodatkowe wskaźniki diagnozujące okresy, profil i tryb uzyskanego wykształcenia, formy własności szkół i ich lokalizację oraz uzyskane dyplomy i tytuły zawodowe;Sytuacja materialna respondenta i jego rodziny, określona wskaźnikami dochodów indywidualnych, łącznych dochodów gospodarstwa domowego; sytuacją mieszkaniową, wyposażeniem w dobra materialne oraz poziomem zadłużenia i oszczędności gospodarstwa domowego. PGSS zawiera również szereg skal mierzących nastroje ekonomiczne Polaków, a w tym skale poziomu zadowolenia z dochodów indywidualnych i z sytuacji materialnej rodziny oraz skale ocen bieżącego stanu i kierunków zmian w sytuacji gospodarczej kraju. Wprowadzono również wskaźniki pomocne w konstruowaniu skal sprawiedliwości dystrybucyjnej (ekonomicznej), związane m.in. z wyobrażeniami o sprawiedliwych zasadach podziału dochodów i zarobków oraz o rozmiarze dopuszczalnych nierówności ekonomicznych między różnymi kategoriami zawodowymi i warstwami społecznymi.Subiektywne oceny pozycji społecznej i jej zmian w czasie, obejmują identyfikację klasowo-warstwową, ocenę własnej pozycji w społeczeństwie w okresie badań i w przeszłości oraz samooceny statusu zawodowego, materialnego i edukacyjnego w porównaniu z pozycją rodziców.Poglądy i opinie o strukturze społecznej, nierównościach społecznych i zmianach systemowych w Polsce, obejmują również oceny czynników warunkujących szansę sukcesu w życiu, postrzeganie mechanizmów kreujących nierówności społeczne oraz wyznaczających biedę i bogactwo.Zachowania i preferencje wyborcze. Poczynając od 1992 roku, PGSS rejestruje deklaracje respondentów dotyczące udziału i preferencji w wyborach prezydenckich i parlamentarnych w Polsce. Dane obejmują wybory prezydenckie 1990, 1995 oraz parlamentarne z lat 1991, 1993 i 1997 (oraz referendum konstytucyjne z 1997 roku).Efektywność systemu politycznego. Ten blok tematyczny obejmuje ogólne oceny sprawności działania systemu politycznego oraz demokracji w Polsce, zaufanie do głównych instytucji społecznych i politycznych oraz opinie o różnych kryteriach podziału budżetu na cele publiczne.Orientacje polityczne i ideologiczne, obejmują zainteresowanie polityką i życiem publicznym, preferowane cele polityki, postulowaną rolę rządu w gospodarce i w życiu publicznym, opinie o komunizmie i socjalizmie, autoidentyfikację na skali poglądów lewicowych/ prawicowych, tolerancję wobec komunistów, ateistów i militarystów oraz kwestie międzynarodowe (zagrożenia niepodległości Polski, postawy wobec innych krajów).Religia i religijność. Powtarzane w kolejnych badaniach pytania PGSS dotyczą wyznania i częstości praktyk religijnych, siły wiary, wiary w życie po śmierci, zaufania do kościoła katolickiego, oceny wpływu kościoła i organizacji wyznaniowych na życie publiczne w Polsce oraz tolerancji wobec ateistów.Postawy wobec etycznych dylematów współczesności (aborcji, rozwodów, eutanazji, kary śmierci) oraz przestrzegania prawa.Satysfakcja z własnego życia. Pomiary subiektywnego well-being replikują klasyczne skale zadowolenia z różnych sfer życia (rodzinnego, małżeńskiego, towarzyskiego, materialnego i zawodowego) i ich znaczenia dla jednostki; skale bolesnych i radosnych doświadczeń, chęci i radości z życia, poczucia szczęścia (w różnych momentach życia) oraz zaufania do ludzi.Stan i ocena własnego zdrowia (w tym także palenie tytoniu i picie alkoholu). Z kolei, osobne moduły problemowe międzynarodowych badań porównawczych ISSP, dołączane do PGSS objęły, w latach 1992-1999, zagadnienia nierówności społecznych (1992), ochrony środowiska (1993), rodziny i społecznych ról kobiety (1994), seksualizmu (1994), tożsamości narodowej (1995), postaw wobec pracy (1997), opinii o roli rządu i państwa (1997), religii i religijności (1999) oraz nierówności społecznych (1999). Każdy z tych modułów zawiera około siedemdziesięciu wskaźników empirycznych.</p
Aktualne problemy i wydarzenia (250). Marzec 2011
No full textCBOS co miesiąc realizuje sondaż "Aktualne problemy i wydarzenia" (na ok. 1000-osobowej próbie dorosłych mieszkańców Polski), uzupełniany - zależnie od potrzeb - przez specjalne badania jednorazowe. Rocznie CBOS publikuje od 160 do 200 komunikatów z badań, które obejmują wszystkie istotne dla społeczeństwa polskiego problemy, oraz wydaje opracowania monograficzne i książkowe. Syntezę najważniejszych wyników badań przeglądowych można znaleźć w serii "Opinie i Diagnozy" oraz w anglojęzycznej serii "Polish Public Opinion".</p
Wrocławska Diagnoza Społeczna 2017
No full textWrocławska Diagnoza Społeczna 2017 (WDS) to trzecie (wcześniejsze WDS 2010, WDS 2014\) kompleksowe badanie wrocławian, obejmujące m.in. kwestie: dobrostanu gospodarstw domowych, jakości życia w osiedlach, jakości usług publicznych, miejskiego systemu konsumpcji, sąsiedztwa, organizacji czasu wolnego, rynku pracy, polityk miejskich i stosunku do obcych. WDS 2017 jest ilościowym badaniem wieloproblemowym typu „omnibus”.Wrocławska Diagnoza Społeczna 2017 (WDS) to trzecie (wcześniejsze WDS 2010, WDS 2014\) kompleksowe badanie wrocławian, obejmujące m.in. kwestie: dobrostanu gospodarstw domowych, jakości życia w osiedlach, jakości usług publicznych, miejskiego systemu konsumpcji, sąsiedztwa, organizacji czasu wolnego, rynku pracy, polityk miejskich i stosunku do obcych. WDS 2017 jest ilościowym badaniem wieloproblemowym typu „omnibus”.</p
Polskie Generalne Sondaże Społeczne 1992-1999
No full textPoruszana problematyka badawczaProblematyka PGSS obejmuje główne nurty zainteresowań polskiej i światowej czołówki badaczy z różnych dyscyplin empirycznych nauk społecznych: socjologii, psychologii społecznej, nauk politycznych i ekonomii. Jest również bliska zainteresowaniom praktyków śledzących procesy przekształceń systemowych w Polsce i analizujących ich skutki. W obrębie powtarzanej od 1992 roku problematyki, w PGSS znalazły się następujące bloki zagadnień:Charakterystyki społeczno-demograficzne badanych, obejmujące również ekologię społeczną i mobilność geograficzną, strukturę rodziny i małżeństwa. Do tej grupy należy zaliczyć także wskaźniki indywidualnych postaw, zogniskowanych na problemach życia rodzinnego i małżeństwa, sytuacji kobiety; aborcji, życia seksualnego oraz na uznawanych wartościach wychowawczych.Położenie w systemie stratyfikacji i nierówności społeczne:Pozycja zawodowa i aktywność na rynku pracy. Do pomiaru pozycji zawodowej respondenta wykorzystano międzynarodowe i polskie klasyfikacje zawodów oraz przypisane im skale prestiżu społecznego i pozycji ekonomicznej. Z kolei, miejsce pracy respondenta jest charakteryzowane przez sektory własności, branże i gałęzie gospodarki oraz wielkość i terytorialną lokalizację przedsiębiorstw. Osobne zmienne diagnozują doświadczenia i okresy bezrobocia. Wskaźniki charakteryzujące pozycję zawodową respondenta (i współmałżonka) są powtarzane w opisie pozycji zawodowej jego rodziców, co umożliwia badanie procesów ruchliwości społeczno-zawodowej (w tym mechanizmów awansu i degradacji) w przekroju międzypokoleniowym. W 1997 roku do PGSS wprowadzono dane o pozycji zawodowej respondenta w jego pierwszej w życiu pracy, rozszerzając w ten sposób zakres badania ruchliwości także w wymiarze wewnątrzpokoleniowym. Oprócz wskaźników pozycji zawodowej w PGSS znajdują się również subiektywne oceny miejsca pracy i zawodu w strukturze wartości i celów życiowych jednostki, poczucie pewności pracy oraz skale satysfakcji z wykonywanej pracy;Poziom i kierunek wykształcenia respondenta, jego rodziców i współmałżonka, wraz z postrzeganiem roli wykształcenia jak czynnika sukcesu i pozycji społecznej. W 1997 roku wprowadzono dodatkowe wskaźniki diagnozujące okresy, profil i tryb uzyskanego wykształcenia, formy własności szkół i ich lokalizację oraz uzyskane dyplomy i tytuły zawodowe;Sytuacja materialna respondenta i jego rodziny, określona wskaźnikami dochodów indywidualnych, łącznych dochodów gospodarstwa domowego; sytuacją mieszkaniową, wyposażeniem w dobra materialne oraz poziomem zadłużenia i oszczędności gospodarstwa domowego. PGSS zawiera również szereg skal mierzących nastroje ekonomiczne Polaków, a w tym skale poziomu zadowolenia z dochodów indywidualnych i z sytuacji materialnej rodziny oraz skale ocen bieżącego stanu i kierunków zmian w sytuacji gospodarczej kraju. Wprowadzono również wskaźniki pomocne w konstruowaniu skal sprawiedliwości dystrybucyjnej (ekonomicznej), związane m.in. z wyobrażeniami o sprawiedliwych zasadach podziału dochodów i zarobków oraz o rozmiarze dopuszczalnych nierówności ekonomicznych między różnymi kategoriami zawodowymi i warstwami społecznymi.Subiektywne oceny pozycji społecznej i jej zmian w czasie, obejmują identyfikację klasowo-warstwową, ocenę własnej pozycji w społeczeństwie w okresie badań i w przeszłości oraz samooceny statusu zawodowego, materialnego i edukacyjnego w porównaniu z pozycją rodziców.Poglądy i opinie o strukturze społecznej, nierównościach społecznych i zmianach systemowych w Polsce, obejmują również oceny czynników warunkujących szansę sukcesu w życiu, postrzeganie mechanizmów kreujących nierówności społeczne oraz wyznaczających biedę i bogactwo.Zachowania i preferencje wyborcze. Poczynając od 1992 roku, PGSS rejestruje deklaracje respondentów dotyczące udziału i preferencji w wyborach prezydenckich i parlamentarnych w Polsce. Dane obejmują wybory prezydenckie 1990, 1995 oraz parlamentarne z lat 1991, 1993 i 1997 (oraz referendum konstytucyjne z 1997 roku).Efektywność systemu politycznego. Ten blok tematyczny obejmuje ogólne oceny sprawności działania systemu politycznego oraz demokracji w Polsce, zaufanie do głównych instytucji społecznych i politycznych oraz opinie o różnych kryteriach podziału budżetu na cele publiczne.Orientacje polityczne i ideologiczne, obejmują zainteresowanie polityką i życiem publicznym, preferowane cele polityki, postulowaną rolę rządu w gospodarce i w życiu publicznym, opinie o komunizmie i socjalizmie, autoidentyfikację na skali poglądów lewicowych/ prawicowych, tolerancję wobec komunistów, ateistów i militarystów oraz kwestie międzynarodowe (zagrożenia niepodległości Polski, postawy wobec innych krajów).Religia i religijność. Powtarzane w kolejnych badaniach pytania PGSS dotyczą wyznania i częstości praktyk religijnych, siły wiary, wiary w życie po śmierci, zaufania do kościoła katolickiego, oceny wpływu kościoła i organizacji wyznaniowych na życie publiczne w Polsce oraz tolerancji wobec ateistów.Postawy wobec etycznych dylematów współczesności (aborcji, rozwodów, eutanazji, kary śmierci) oraz przestrzegania prawa.Satysfakcja z własnego życia. Pomiary subiektywnego well-being replikują klasyczne skale zadowolenia z różnych sfer życia (rodzinnego, małżeńskiego, towarzyskiego, materialnego i zawodowego) i ich znaczenia dla jednostki; skale bolesnych i radosnych doświadczeń, chęci i radości z życia, poczucia szczęścia (w różnych momentach życia) oraz zaufania do ludzi.Stan i ocena własnego zdrowia (w tym także palenie tytoniu i picie alkoholu). Z kolei, osobne moduły problemowe międzynarodowych badań porównawczych ISSP, dołączane do PGSS objęły, w latach 1992-1999, zagadnienia nierówności społecznych (1992), ochrony środowiska (1993), rodziny i społecznych ról kobiety (1994), seksualizmu (1994), tożsamości narodowej (1995), postaw wobec pracy (1997), opinii o roli rządu i państwa (1997), religii i religijności (1999) oraz nierówności społecznych (1999). Każdy z tych modułów zawiera około siedemdziesięciu wskaźników empirycznych.</p
Polsko-norweskie badanie panelowe trwałości postaw społecznych, politycznych i ekonomicznych POLTEST
No full textBadanie postaw społecznych, politycznych i ekonomicznych oraz ich stabilności.Poruszana problematyka badawczaPopulizm, egalitaryzm, identyfikacje polityczne, religijność, stosunek do zmian ustrojowych, poszukiwanie pracy, warunki materialne.</p
Aktualne problemy i wydarzenia (39). Wrzesień 1993
No full textCBOS co miesiąc realizuje sondaż "Aktualne problemy i wydarzenia" (na ok. 1000-osobowej próbie dorosłych mieszkańców Polski), uzupełniany - zależnie od potrzeb - przez specjalne badania jednorazowe. Rocznie CBOS publikuje od 160 do 200 komunikatów z badań, które obejmują wszystkie istotne dla społeczeństwa polskiego problemy, oraz wydaje opracowania monograficzne i książkowe. Syntezę najważniejszych wyników badań przeglądowych można znaleźć w serii "Opinie i Diagnozy" oraz w anglojęzycznej serii "Polish Public Opinion".</p
Aktualne problemy i wydarzenia (248). Styczeń 2011
No full textCBOS co miesiąc realizuje sondaż "Aktualne problemy i wydarzenia" (na ok. 1000-osobowej próbie dorosłych mieszkańców Polski), uzupełniany - zależnie od potrzeb - przez specjalne badania jednorazowe. Rocznie CBOS publikuje od 160 do 200 komunikatów z badań, które obejmują wszystkie istotne dla społeczeństwa polskiego problemy, oraz wydaje opracowania monograficzne i książkowe. Syntezę najważniejszych wyników badań przeglądowych można znaleźć w serii "Opinie i Diagnozy" oraz w anglojęzycznej serii "Polish Public Opinion".</p
Aktualne problemy i wydarzenia (144). Maj 2002
No full textCBOS co miesiąc realizuje sondaż "Aktualne problemy i wydarzenia" (na ok. 1000-osobowej próbie dorosłych mieszkańców Polski), uzupełniany - zależnie od potrzeb - przez specjalne badania jednorazowe. Rocznie CBOS publikuje od 160 do 200 komunikatów z badań, które obejmują wszystkie istotne dla społeczeństwa polskiego problemy, oraz wydaje opracowania monograficzne i książkowe. Syntezę najważniejszych wyników badań przeglądowych można znaleźć w serii "Opinie i Diagnozy" oraz w anglojęzycznej serii "Polish Public Opinion".</p
Jak formują się klasy średnie w okresie transformacji
No full textCelBadanie miało na celu rozpoznanie procesów formowania się klasy średniej (lub klas średnich) w okresie systemowego przejścia, na przykładzie przemian społeczeństwa polskiego. W końcu lat osiemdziesiątych, badania nad strukturą społeczną weszły w etap, kiedy zaczęto podejmować próby odpowiedzi na pytanie, czy ustrojowej transformacji w gospodarce i systemie politycznym towarzyszy wyłanianie się „nowych” segmentów klasowo-warstwowych. Celem tego badania było postawienie pewnych kluczowych problemów w tym zakresie i rozstrzygnięcie ich na gruncie empirycznym. Chodziło o rozstrzygnięcie, czy w strukturze społeczeństwa polskiego wyłaniają się grupy, które nazwane mogą być „konfederacją’’ luźno powiązanych klas średnich czy jedną zintegrowaną klasą średnią? Z jakiego podłoża społecznego wyłaniają się te warstwy? Jakimi syndromami obiektywnych cech się charakteryzują? Jakie etosy, systemy wartości i orientacje polityczne wytwarzają?Poruszana problematyka badawczaTym, co odróżnia klasę średnią od przedstawicieli innych klas jest, po pierwsze, ‘’pośrednia’’ pozycja w hierarchii społeczno-ekonomicznego statusu. Ze względu na poziom wykształcenia, zarobki, pozycję zawodową pracownicy umysłowi i drobni właściciele sytuują się na ogół wyżej niż kategorie robotnicze, a znacznie poniżej wielkiego biznesu i elity władzy.Po drugie, specyficzne dla reprezentantów klasy średniej są zachowania i orientacje życiowe jej członków. Dominują tu rywalizacja, stałe dążenie do awansu zawodowego i chęć utrzymania standardu materialnego na odpowiednio wysokim poziomie. Droga do sukcesu prowadzi przez oszczędność, kalkulację opłacalności wydatków konsumpcyjnych i inwestycji, samodyscyplinę, pracowitość, wiarę we własne siły, przedsiębiorczość i przedsiębiorczość w zdobywaniu wykształcenia i kwalifikacji zawodowych. Ideologia sukcesu, bogacenia się, współzawodnictwo, stałe zabieganie o uznanie społeczne i prestiż tworzą etos klasy średniej. Przywiązanie do tego etosu, jego akceptacja i świadomość przynależności do klasy średniej są wyznacznikami jej obecności w strukturze społecznej w nie mniejszym stopniu niż obiektywne atrybuty statusu.W niniejszym badaniu polskiego odpowiednika „klasy średniej” poszukiwano w kręgu biznesu i w środowisku pracowników umysłowych, czyli wśród tych kategorii, które pod względem obiektywnych cech położenia społecznego są najbardziej zbliżone do „midlle class” współczesnego kapitalizmu.Autorzy starali się w pierwszym rzędzie rozstrzygnąć, czy kategorie te rzeczywiście sytuują się pomiędzy klasą robotniczą, a segmentami, które można by zaliczyć do klas wyższych w społeczeństwie polskim. Miałoby pierwszy test na istnienie „klasy średniej”. Porównywano w tym celu pozycje zajmowane przez drobnych właścicieli i rozmaite grupy pracowników umysłowych w podstawowych wymiarach stratyfikacyjnych z pozycjami zajmowanymi, z jednej strony, przez robotników, a z drugiej strony – przez kadrę kierowniczą przedsiębiorstw i administracji państwowej oraz reprezentantów wielkiego biznesu.Opierając się na dotychczasowych ustaleniach, można oczekiwać pewnej rozbieżności pomiędzy położeniem materialnym poszczególnych segmentów polskiej klasy średniej, a ich stylem życia, prestiżem społecznym i uczestnictwem w kulturze. Efektem charakterystycznych dla centralnego zarządzania gospodarką mechanizmów dystrybucyjnych było uzyskiwanie przez inteligencję stosunkowo niskich zarobków w stosunku do ich wysokiego kapitału kulturowego. Odwrotna reakcja ukształtowała się wśród drobnych właścicieli, którzy z racji monopolistycznej pozycji w zakresie świadczonych usług otrzymywali nieproporcjonalnie wysokie dochody w stosunku do posiadanego wykształcenia, kwalifikacji profesjonalnych społecznego prestiżu.W świetle tych uwag, jednym z najistotniejszych ustaleń jakich miał dostarczyć ten projekt było stwierdzenie, czy zjawiska dekompozycji statusu integracji i drobnych właścicieli utrzymują się nadal, czy też dokonuje się krystalizacja ich położenia społecznego w wyniku dokonujących się obecnie transformacji systemowych. Jak zatem sytuują się względem siebie potencjalna ”nowa „ i „stara” klasa średnia w kluczowych wymiarach stratyfikacyjnych i, czy można mówić o ich odrębności względem innych klas.Pozycja w wymiarach stratyfikacyjnych stanowi jednak tylko pewien aspekt usytuowania w strukturze społecznej. Oblicze „klasy średniej” tworzy etos jej członków – ich postawy, wartości i orientacje życiowe. Teoretyczne rozważania poświęcone tej problematyce i potoczne obserwacje pozwalają przypuszczać, że mentalność inteligencji i pracowników umysłowych niższego szczebla odbiegają od zachować charakterystycznych dla nowej klasy średniej w krajach kapitalistycznych. Jak dotąd, nie wykazywali oni orientacji na indywidualny awans w hierarchii zawodowej, nie przejawiali orientacji konsumpcyjnych i obca im była ideologia sukcesu. Wynikało to w dużej części z ograniczeń stwarzanych przez rozwiązania systemowe ""realnego socjalizmu"". W wyłaniającym się obecnie systemie, utrzymanie się takich postaw stwarzałoby istotną barierę rozwoju klasy średniej. Inną barierą są – w naszym przekonaniu, charakterystyczne dla inteligencji polskiej nastawienia kolektywistyczne – świadomość odpowiedzialności za losy narodu, skłonność do przywództwa kulturowego, podtrzymywania tradycji historyczno-kulturowej, wychowywania społeczeństwa i poczucie misji w tym zakresie. Można też wątpić, czy reprezentanci drobnego biznesu w Polsce charakteryzują się specyficzną dla „starejklasy średniej” przedsiębiorczością, nastawieniem na długofalowy zysk, kosztem ograniczeń bieżącej konsumpcji, przedsiębiorczością i uporem w dążeniu do celu.Od kilku lat badacze społeczeństw kapitalistycznych starają się rozstrzygnąć, czy występują w nich: (1) oznaki tzw. proletaryzacji klasy średniej, czyli jej materialnej pauperyzacji, zbliżenia do kategorii robotniczych w zakresie konsumpcji oraz przejmowanie wartości i postaw typowych dla współczesnego proletariatu, a równocześnie czy można mówić o (2) tzw. wewnętrznej pluralizacji klasy średniej, czyli podziale na sub-segmenty różniące się pod względem statusu ekonomicznego, postaw i orientacji życiowych. Zgodnie z tym co się na ten temat twierdzi, obydwa procesy sprzyjają zanikaniu odrębności klasy średniej na tle innych barier i dystansów społecznych.Badanie to miało rozstrzygnąć, czy o „proletaryzacji” i „pluralizacji” można mówić w odniesieniu do inteligencji , pracowników umysłowych i drobnego biznesu. W takim zakresie, w jakim procesy te faktycznie występują ustalimy ich socjologiczną treść w polskiej „middle class”, w jakich płaszczyznach zarysowuje się jej zróżnicowanie i gdzie przebiegają linie wewnętrznego podziału.Trzeci blok problemów badawczych dotyczy charakterystycznych dla klasy średniej dążeń do zapewnienia sobie uznania i estymy społecznej, co w odniesieniu do społeczeństwa amerykańskiego nazwał „paniką prestiżu”. Reprezentantom tego segmentu zależy na podkreśleniu własnego statusu i na tym, aby ich „właściwie” identyfikowano z ludźmi, którym się powiodło. Żadna z warstw nie zabiega bardziej o prestiż niż klasa średnia, ponieważ symbole prestiżu (lepsze samochody, mieszkanie w droższej dzielnicy, urlop w luksusowym kurorcie) dają poczucie wyższości w stosunku do klas niższych, a członkowie „middle class” chcą za wszelką cenę wykazać, że są ludźmi sukcesu i osiągnęli co najmniej tyle, ile można osiągnąć dysponując zdolnościami, ambicjami i chęcią awansu. Punktem odniesienia dla klasy średniej jest klasa robotnicza, a jej obsesją – utrzymanie dystansu społecznego wobec robotników.Podstawowym celem, który stawiają autorzy niniejszego badania jest rozstrzygnięcie, na ile zbliżonymi postawami charakteryzują się pracownicy umysłowi i kręgi biznesu w społeczeństwie polskim. Wymaga to określenia: (1) stylu życia polskiej klasy średniej – czy np. podobnie jak w społeczeństwie amerykańskim są oni snobami, którym zależy na akcentowaniu własnych osiągnięć i demonstrowaniu wysokich możliwości konsumpcyjnych, (2) aspiracji życiowych, wzorów sukcesu i grup odniesienia, z którymi inteligenci, pracownicy umysłowi niższych szczebli i drobni właściciele się identyfikują, (3) postaw tych kategorii wobec środowiska robotniczego, identyfikacji stereotypów i, ewentualnie, uprzedzeń, (4) samooceny własnego miejsca w społeczeństwie, lęku przed degradacją, lub też – na odwrót – wiary w siebie i poczucia pewności.</p
Aktualne problemy i wydarzenia (112). Wrzesień 1999
No full textCBOS co miesiąc realizuje sondaż "Aktualne problemy i wydarzenia" (na ok. 1000-osobowej próbie dorosłych mieszkańców Polski), uzupełniany - zależnie od potrzeb - przez specjalne badania jednorazowe. Rocznie CBOS publikuje od 160 do 200 komunikatów z badań, które obejmują wszystkie istotne dla społeczeństwa polskiego problemy, oraz wydaje opracowania monograficzne i książkowe. Syntezę najważniejszych wyników badań przeglądowych można znaleźć w serii "Opinie i Diagnozy" oraz w anglojęzycznej serii "Polish Public Opinion".</p