OpenMETU (Middle East Technical University)
Not a member yet
110280 research outputs found
Sort by
Mesafeye Duyarlı Kayıp Fonksiyonu ile Yıldız Spektrumlarının Ortak Sıcaklık-Parlaklık Sınıflandırması
No full textModern sky surveys continue to produce large datasets, making automated classification essential for population studies and new discoveries. In this work, a stellar spectral database was assembled from five public libraries and re-labelled via SIMBAD. A 1-D CNN with three branches of differing kernel sizes was initiated to focus on different features while predicting a star’s MK temperature and luminosity class in one pass. A distance-aware loss was used, coupling cross-entropy with mean-squared error on the 2-D MK grid so physically further misclassifications incur stronger penalties. Alongside the three branch CNN, other architectures were trained and evaluated using several metrics on a held-out test set. Under circularly shifted inputs, performance remained robust up to 3-pixel shifts. An ensemble of the three branch CNN with a custom ResNet50 achieved macro F1 of 67.6% and kappa of 98.3 and 88.4 across two axis, with statistically significant gains over each counterpart under paired bootstrap testing. Guided GradCAM indicates a non-linear relation between branch kernel size and identified features, with some features overlapping known molecular bands. All code, trained weights, curated dataset, and additional results are available at GitHub.Modern gökyüzü taramaları büyük veri kümeleri üretmeye devam ediyor ve bu da nüfus çalışmaları ve yeni keşifler için otomatik sınıflandırmayı zorunlu kılmakta. Bu çalışmada beş açık erişimli kütüphaneden derlenen bir yıldız spektral veritabanı oluşturuldu ve SIMBAD tarafından yeniden etiketlendi. Bir yıldızın MK sıcaklık ve parlaklık sınıfını tek geçişte tahmin ederken farklı özelliklere odaklanmak için farklı çekirdek boyutlarına sahip üç dalı olan bir 1-B CNN oluşturuldu. Çapraz entropi ile iki boyutlu MK ızgarasında ortalama karesel hatayı birleştiren mesafeye duyarlı bir kayıp fonksiyonu kullanıldı, böylece fiziksel olarak daha uzak yanlış sınıflandırmalar daha ağır cezalarla sonuçlandı. Üç dallı CNN'e ek farklı mimariler de eğitilip çeşitli ölçütlerle bir test kümesi üzerinde değerlendirildi. Dairesel olarak kaydırılmış girdilerde performans üç piksel kaymaya kadar etkilenmedi. Üç dallı CNN ve özel ResNet50'nin birleşimi, eşleştirilmiş önyükleme testinde her bir parçası üzerinde istatistiksel olarak anlamlı kazançlar ile %67,6 makro F1 ve iki eksende 98,3 ile 88,4 kappa değerlerine ulaştı. Guided GradCAM, dal çekirdek boyutu ile tanımlanan özellikler arasında doğrusal olmayan bir ilişki olduğunu gösterirken, bazı özellikler bilinen moleküler bantlarla örtüşmekte. Tüm kodlar, eğitilmiş ağırlıklar, veri seti ve ek sonuçlar GitHub adresinde erişime açıktır.M.S. - Master of Scienc
Microplastics in soil: a comprehensive review of analytical techniques
No full textMicroplastics (MPs) pollution has increasingly been recognized as a critical environmental issue impacting terrestrial ecosystems, particularly soil matrices. This review comprehensively evaluates existing identification techniques for MPs in soil, highlighting the complexities associated with soil matrices, such as heterogeneity, organic matter content, and diverse particle sizes. Current methods, including sieving, filtration, density separation, chemical digestion, and spectroscopic analysis (e.g., FTIR, Raman spectroscopy), are critically assessed for efficiency, reliability, and applicability. Our analysis identifies significant methodological inconsistencies across studies, emphasizing the urgent need for standardized analytical protocols to enable reliable comparative assessments. Recommendations include the implementation of stringent quality assurance/quality control measures to mitigate cross-contamination and enhance data quality. Given the projected increase in global plastic production and consequent MPs pollution, it is imperative to develop standardized, scalable, and cost-effective methodologies for monitoring MPs in soil environments
Assessing the impact of upstream reservoirs on streamflow in the Mekong River Basin
No full textThe Mekong River Basin (MRB) is a crucial transboundary region that provides essential ecosystem services, including water for consumption, agriculture, and fisheries. However, hydropower development poses a major challenge, as dams on the river and its tributaries alter its natural flow, impacting both ecological and social systems. This study assesses the effects of reservoirs by integrating the CaMa-Flood-Dam reservoir model with the Watershed Environmental Hydrology (WEHY) Model. Fifteen major hydropower reservoirs in China, Thailand, and Laos were selected based on their location, purpose, and storage capacity impact on downstream flow. The models were carefully calibrated and validated before analyzing the effects of dams. Findings reveal that reservoir impact is directly linked to storage capacity, with China's large reservoirs exerting the most significant influence on downstream flow. Laos follows, while Thailand and Vietnam, with smaller reservoirs, have minimal effects. Additionally, the study highlights the benefits of integrating a physically based hydrology model with dam operations, enabling a more accurate reconstruction and assessment of reservoir influence. The proposed approach can simultaneously simulate rainfall, streamflow, and dam operations, offering reliable forecasts and projections of flow conditions across the MRB. This method provides valuable insights for sustainable water management in the region
Türkiye'deki Afrikalı Uluslararası Öğrencilerin Ülke, Şehir ve Kurumsal Düzeydeki Belirleyicilerinin Modellenmesi
No full textGlobal trends and path of International Student Mobility (ISM) unfold on an East-West
axis, from the global South to the Global North (Barnett et al., 2016). Research on ISM
in general focused on analyzing the overall trends and flows in ISM towards traditional
destinations, while leaving out different geographies and patterns out of the focus. As
several different studies indicate, Türkiye has emerged as a regional hub for
international students despite being a semi-peripheral country. However, attracting
great many students from African countries has sparked broad public discussions over
the phenomenon of inbound African students, which questions the ISM phenomenon
v
in Türkiye in general. To investigate this phenomenon under a push-pull framework,
a multi-level model was constructed. The outcome variable was chosen to be the total
number of students in an institution, nested inside a city, from a particular African
country, at a certain year. The results suggest that, overall, city socio-economic
development and same-nation network effects best predict the number of African
international students in Türkiye. An investigation into smaller samples of the data
also reveals that public universities are influenced by academic performance and
student satisfaction, while foundation universities, on the other hand, are very strongly
and positively influenced by city-level factors. On the other hand, the occurrences of
“internationalization” in internal evaluation reports reveal a negative correlation, while
“international student” indicates a positive correlation for almost all of the models.
Additionally, a general preference for universities that are not struggling to fill their
available spots is observed.
Keywords: International Student Mobility, Student Mobility of Africa, Student
Mobility in Turkey, Regional hubsUluslararası Öğrenci Hareketliliğinin (ISM) küresel ölçekte giderek katlanan sayıdabir eğilimi ve genel olarak dünyanın Güneyinden Kuzeyine doğru bir akışı gösterenörüntüler çizmektedir (Barnett ve diğerleri, 2016). Genel olarak uluslararası öğrencihareketliliği üzerine yapılan araştırmalar, geleneksel hedef ülkelere odaklanırken,farklı coğrafyaları ve hareketlilik örüntülerini göz ardı etmiştir. Çeşitli çalışmalarınortaya koyduğu üzere, Türkiye, yarı-çeper bir ülke olmasına rağmen uluslararasıöğrenciler için bölgesel bir merkez olarak ortaya çıkmıştır. Ancak, Afrika ülkelerindençok sayıda öğrenci çekmesi, gelen Afrikalı öğrenciler olgusu üzerine olumsuzkamuoyu tartışmalarını tetiklemiş ve genel olarak ülke, kurum ve birey düzeyindeönemli katkıları olan Türkiye’deki uluslararası öğrenci hareketliliği olgusununsorgulanmasına neden olmuştur. Bu problemden hareketle, Afrika’nın çeşitliviiülkelerinden Türkiye’ye doğru olan öğrenc hareketliliğinin incelenmesi için göçkuramlarından alınmış olan itme-çekme kavramsallaştırması altında ele alınmış ve bukapsamda ülke, kurum ve şehir düzeyindeki değişik modelleri kapsayan çok düzeylibir model oluşturulmuştur. Elde edilen bulgular, genel olarak, şehrin sosyo-ekonomikgelişimi ve aynı milletten ağ etkilerinin, Türkiye’deki Afrikalı uluslararası öğrencisayısını en iyi yordayan değişkenler olduklarını göstermiştir. Veri analizler ayrıca,devlet üniversitelerinin akademik performansı ve bu üniversitelerden duyulanmemnuniyetinden de gelen öğrenci sayısını yordamada etkili olduğu görülmüştür.Vakıf üniversitelerinin şehir düzeyi faktörlerden çok güçlü ve pozitif bir şekildeetkilendiğini ortaya koymaktadır. Öte yandan, iç değerlendirme raporlarında“uluslararasılaşma” kelimesinin geçmesi negatif bir korelasyon gösterirken,“uluslararası öğrenci” kelimesi neredeyse tüm modeller için pozitif bir korelasyongöstermektedir. Ayrıca, mevcut kontenjanlarını doldurmakta zorlanmayanüniversitelerin genel olarak tercih edildiği gözlemlenmiştir.Anahtar Kelimeler: Uluslararası Öğrenci Hareketliliği, Afrika Öğrenci Hareketliliği,Türkiye’de Öğrenci Hareketliliği, Bölgesel MerkezlerM.S. - Master of Scienc
Karadeniz'de derin su sondaj operasyonları için su bazlı olmayan sondaj akışkanı tasarımı
No full textThis study aims to design and develop synthetic based non aqueous drilling fluid system for deep water drilling operations in the Black Sea, which is recognized as a challenging region due to its complex geological structure, high formation pressures, and significant temperature variations. The research focuses on key fluid properties such as density, rheological behavior, High Pressure High Temperature (HPHT) fluid loss, barite sag and lubricity, with the goal of creating environmentally responsible, high-performance drilling fluids that can operate reliably between 5 and 150°C and up to 20,000 psi. These systems are intended to address important drilling issues including emulsion stability, wellbore stability, hole cleaning, barite sag, torque and drag, HPHT fluid loss, rheology at different temperatures, hydrate formation, and changes in density with temperature and pressure.
In this study, oil-based drilling fluid samples were systematically formulated at different mud weights (7.2–18.0 ppg) and oil/water ratios (65/35–90/10) to reflect the range of conditions present in Black Sea wells. The selection and optimization of primary and secondary emulsifiers, rheology modifiers, and fluid loss control additives were performed according to defined performance criteria. Laboratory experiments were carried out using advanced equipment for rheological measurements, HPHT filter press for fluid loss evaluation, and lubricity testers for assessing frictional properties under simulated downhole conditions. The rheology, HPHT fluid loss, sag, lubricity and temperature & pressure dependent mud weight change test results provide a strong basis for the development of synthetic based drilling fluid system that can meet the complex operational and geological requirements of deepwater drilling in the Black Sea.
The rheological evaluation demonstrated that the inclusion of specific rheology modifiers effectively mitigated thermal and pressure-induced declines in fluid properties. Optimized formulations maintained stable rheological properties across the tested temperature and pressure ranges. These rheological characteristics contributed to enhanced suspension of solids and overall fluid stability, critical for deepwater drilling operations. The findings confirm that tailored rheology control is essential for sustaining drilling fluid performance in challenging environments. Notably, successful fluid loss control was achieved even without fluid loss additives when sufficient solids were present. The compressibility behavior of NADF samples were characterized, results showed an average range, with a few exceptions, of 2.9% to 3.8% density changes under combined temperature and pressure. Lubricity results demonstrated superior performance at lower temperatures, with a decline observed as temperature increased, highlighting the influence of lubricating film integrity. Furthermore, experimental results confirmed that calcium chloride concentrations above 20 wt.% serve as efficient thermodynamic inhibitors, effectively preventing hydrate formation. Collectively, these findings offer a comprehensive and environmentally friendly drilling fluid design tailored to overcome the challenges posed by the Black Sea’s deepwater drilling environment.Bu çalışma, Karadeniz’de gerçekleştirilen derin su sondaj operasyonları için sentetik bazlı, su esaslı olmayan sondaj akışkanı sisteminin tasarımı ve geliştirilmesini amaçlamaktadır. Karadeniz, karmaşık jeolojik yapısı, yüksek formasyon basınçları ve belirgin sıcaklık değişimleri nedeniyle zorlu bir saha olarak kabul edilmektedir. Araştırma kapsamında, yoğunluk, reolojik özellikler, yüksek basınç-yüksek sıcaklık (YSYB) sıvı kaybı, barit çökmesi ve yağlayıcılık gibi temel parametreler incelenmiştir. Çalışmanın hedefi, 5–150°C sıcaklık aralığında ve 20.000 psi basınca kadar stabil ve çevreye duyarlı yüksek performanslı sondaj sıvıları geliştirmektir. Tasarlanan sistemlerin, emülsiyon stabilitesi, kuyu stabilitesi, kuyu temizliği, barit çökmesi, tork ve sürtünme, YSYB sıvı kaybı, farklı sıcaklıklardaki reolojik davranışı ile sıcaklık ve basınca bağlı yoğunluk değişimleri gibi kritik sondaj problemlerini etkin şekilde yönetebilmesi amaçlanmaktadır.
Çalışmada, Karadeniz kuyularındaki farklı saha koşullarını temsil etmek üzere 7.2–18.0 lb/gal aralığında değişen çamur ağırlıkları ve %65/35 ile %90/10 arasında değişen petrol/su oranlarında su esaslı olmayan sondaj akışkanı sistemleri sistematik olarak formüle edilmiştir. Birincil ve ikincil emülsiyon yapıcılar, reoloji modifiye ediciler ve sıvı kaybı kontrol katkı maddelerinin seçimi ve optimizasyonu, belirlenen performans kriterleri doğrultusunda gerçekleştirilmiştir. Laboratuvar deneyleri; gelişmiş reolojik ölçüm cihazları, yüksek basınç-yüksek sıcaklık sıvı kaybı ve yağlayıcılık test cihazları kullanılarak yürütülmüştür. Reoloji, YSYB sıvı kaybı, çökme, yağlayıcılık ve sıcaklık & basınca bağlı yoğunluk testlerinden elde edilen bulgular, Karadeniz’deki derin su sondaj operasyonlarının karmaşık jeolojik ve operasyonel gereksinimlerini karşılayabilecek su esaslı olmayan sondaj akışkanı sisteminin geliştirilmesi için sağlam bir bilimsel temel oluşturmaktadır.
Reolojik sonuçlar değerlendirildiğinde, belirli reoloji modifiye edicinin termal ve basınç kaynaklı akışkan özelliklerindeki düşüşleri etkin bir şekilde azalttığını göstermiştir. Optimum formülasyonlar, test edilen sıcaklık ve basınç aralıklarında stabil reolojik özellikler sağlamıştır. Bu reolojik özellikler, derin su sondaj işlemleri için kritik olan katıların askıda tutulması ve genel akışkan stabilitesinin artırılmasına katkıda bulunmuştur. Bulgular, zorlu ortamlarda sondaj akışkan performansının sürdürülebilmesi için özel olarak tasarlanmış reoloji kontrolünün şart olduğunu doğrulamaktadır. Ayrıca, sistemde yeterli miktarda katı bulundurulduğunda, sıvı kaybı kontrolü katkı maddesi kullanılmaksızın YSYB sıvı kaybı kontrolü sağlandığı görülmüştür. Su esaslı olmayan sondaj akışkanı numunelerinin sıkıştırılabilirlik davranışı karakterize edilmiş ve sonuçlar, birkaç istisna ile, sıcaklık ve basıncın birleşik etkisi altında %2.9 ile %3.8 arasında değişen ortalama yoğunluk değişimlerini göstermiştir. Yağlayıcılık sonuçları, düşük sıcaklıklarda üstün performans sergilerken, sıcaklık arttıkça yağlayıcı film bütünlüğünün etkisiyle performansta düşüş gözlemlenmiştir. Ayrıca, deneysel sonuçlar, %20’nin üzerindeki kalsiyum klorür konsantrasyonlarının etkili termodinamik inhibitörler olarak işlev gördüğünü ve hidrat oluşumunu önlediğini doğrulamıştır. Toplu olarak, bu bulgular, Karadeniz’in derin su sondaj ortamının zorluklarını aşmak üzere tasarlanmış, kapsamlı ve çevre dostu bir sondaj akışkanı tasarısı sunmaktadır.M.S. - Master of Scienc
Possibility of personalization and customization of the workplace by knowledge workers
No full textWorkplace satisfaction is the key to the health, well-being and productivity of knowledge workers. The mismatch between the physical environment and the personal desire of the worker negatively affects satisfaction and productivity. Although employee comfort and well-being have been deeply studied for the last decades, the current workplace services and practices lack allowing workplace configuration by the knowledge workers, where the knowledge worker is the decision-maker on workplace design and usage. This article investigates the configurability of workplace areas by the knowledge worker prior to use and occupation. The study unveils that current workplace services cannot meet the workplace configuration of the knowledge worker due to organizational, operational and facilities management reasons. However, in-field studies presented that when configuration options were provided, the knowledge workers pretended to make selections to personalize and customize the workplace environment, with having increased level of satisfaction due to the configuration process. On the other hand, the proposed concepts preserve diverse risks and handicaps in facilities management perspectives, although the possible implementation of the concept can maximize workplace satisfaction, comfort, well-being and productivity of the knowledge worker
The cognitive and environmental predictors of young children's math abilities: executive function and proximal environment
No full textAlthough cognitive and environmental factors are both vital in shaping young children's math abilities, a comprehensive integration of these domains is necessary to understand fully how these interconnected influences related children's math abilities. Especially the executive function (EF), home and school environment are the most primary factors for explain children's math abilities. Pointing to these dimensions the current study examines the relationship between 239 preschoolers' (M = 5.6, SD = 0.5; 127 girls) mathematics abilities and EF, mathematics activities at school and home, and both parents' (N = 239) and teachers' (N = 239) beliefs about mathematics. The data were collected with the Test of Early Mathematics Abilities-3rd Edition, EF-Touch, Early Mathematics Questionnaire, Mathematics Activities in the Classroom Scale, and Mathematical Development Belief Scale. Structural Equation Modeling is employed to analyze the data. The model demonstrated excellent fit, indicating robust relationships among the variables. EF was the strongest predictor of mathematical performances, highlighting the importance of cognitive abilities. Despite the lack of a direct correlation between environmental contexts (i.e., home and school) and children's math scores, parental beliefs on early math and parent-child math activities have a positive correlation with children's math outcomes. These findings suggest that the home math environment and EF play a crucial role in young children's math abilities, additionally this integrated approach which is followed through including school environment, results better fit in explaining children's math proficiency
AYRILABİLİR BANACH UZAYLARININ LEH UZAYLARINDA BETİMSEL KARMAŞIKLIKLAR
No full textIn this thesis, we will analyze various classes of separable Banach spaces from a descriptive set-theoretic point of view. In order to be able to do that, we will need to code separable Banach spaces as elements of a Polish space. There are various ways to do such a coding. In this thesis, we will overview the construction of two such Polish spaces, analyze their basic properties and investigate the relationship between them. Afterwards, we will compute the descriptive complexity of the isomorphism and the isometry classes of the separable Banach space _2 in these spaces. Moreover, we shall give a characterization of the space _2 up to isometry in one of these spaces. For these results, we shall mostly be following Godefroy and Saint-Raymond, and, Cúth et. al. Finally, we will overview some descriptive set theoretical results regarding other classical Banach spaces.Bu tezde çeşitli ayrılabilir Banach uzayı sınıflarını betimsel kümeler kuramının bakış açısıyla analiz edeceğiz. Bunu yapabilmek için ayrılabilir Banach uzaylarını bir Leh uzayının elemanları ile kodlamamız gerekecek. Böyle bir kodlama yapmanın çeşitli yolları vardır. Bu tezde, bu şekilde iki Leh uzayının inşasını gözden geçireceğiz, bu uzayların temel özelliklerini analiz edeceğiz ve aralarındaki ilişkiyi inceleyeceğiz. Daha sonra bu uzaylarda ayrılabilir Banach uzayı _2’nin izomorfizma ve izometri sınıflarının betimsel karmaşıklıklarını hesaplayacağız. Ayrıca, bu uzayların birinde _2 uzayının izometriye göre bir karakterizasyonunu vereceğiz. Bu sonuçlar için, çoğunlukla Godefroy ve Saint-Raymond ile Cúth ve diğerlerini takip edeceğiz. Son olarak, diğer bazı klasik Banach uzaylarına dair betimsel küme kuramsal sonuçlara genel bir bakış yapacağız.M.S. - Master of Scienc
Sağlam Hisse İspatı Tabanlı Konsensüsü İçin Tek Gizli Lider Seçim Protokolü İnşaları Üzerine Bir Çalışma
No full textAs blockchains move from energy intensive Proof-of-Work to more sustainable Proof-of-Stake (PoS), scalable and secure leader election protocols, which is key to PoS systems, have become a major focus. Single Secret Leader Election (SSLE) protocols improve efficiency and security by choosing a single leader and keeping their identity secret until the block proposal. This paper reviews key SSLE protocols, discussing their core ideas, features, and trade-offs. Building on these selection primitives, we propose a validator-driven deployment model for SSLE-based enabling a fair, verifiable, and user-friendly lotteries. We introduce and analyze four lottery frameworks, where each method is then evaluated, followed by a comparison of SSLE-based lotteries with existing blockchain-based lottery schemes, highlighting improvements in public verifiability, fairness, and resistance to forgery. Finally, we address the issue of withholding attacks by adapting SSLE protocols to satisfy strong accountability, ensuring that leaders who fail to publish their blocks can be detected and penalized.Blok zincirleri enerji yoğun Proof-of-Work’ten daha sürdürülebilir Proof-of-Stake’e (PoS) geçerken, PoS sistemlerinde kritik öneme sahip ölçeklenebilir ve güvenli lider seçimi protokolleri yoğun şekilde araştırılmaya başlandı. Tek Gizli Lider Seçimi (SSLE) protokolleri, tek bir lider seçip kimliğini blok önerisi yapılana kadar saklayarak hem verimliliği hem de güvenliği artırır. Bu makalede, temel SSLE protokollerini inceleyerek bunların ana fikirlerini, özelliklerini ve avantaj-dezavantajlarını tartışıyoruz. Bu seçim yöntemleri üzerine inşa ederek, adil, doğrulanabilir ve kullanıcı dostu bir çekiliş deneyimi sunan SSLE tabanlı çekilişler için doğrulayıcı odaklı bir uygulama modeli öneriyoruz. Dört çekiliş çerçevesini tanıtıp analiz ediyoruz-her bir yöntem değerlendirilip mevcut blok zinciri tabanlı çekiliş şemalarıyla karşılaştırılarak, kamusal doğrulanabilirlik, adillik ve sahteciliğe karşı direnç açısından sağlanan iyileştirmeler vurgulanıyor. Son olarak, blok yayınlamayı reddeden liderlerin tespit edilip cezalandırılmasını sağlamak amacıyla SSLE protokollerini hesap verebilirlik sağlayacak şekilde uyarlayarak bloke atma saldırılarına karşı çözüm öneriyoruz.M.S. - Master of Scienc
İki kademeli oleo-pnömatik bir iniş takımının modellemesi ve tasarım optimizasyonu
No full textThis thesis presents a comprehensive investigation into the dynamic response optimization of a helicopter landing gear system equipped with a two-stage, valve-metered oleo-pneumatic shock absorber. The landing gear model is formulated as a system of first-order ordinary differential equations (ODEs), derived from Newton’s second law and the continuity equation in the hydraulic chambers, and solved using MATLAB's stiff ODE solver ode15s(). A preliminary landing gear design is developed in accordance with aerospace standards for a 10-ton class helicopter, followed by a global sensitivity analysis using Sobol’s method to identify the most influential design parameters.
Three optimization algorithms—numerical barrier method with backtracking line-search, Convex Response Surface Methodology (Convex RSM), and a genetic algorithm—are employed to maximize shock absorber efficiency while ensuring compliance with stroke constraints. A comparative assessment of the resulting designs is conducted based on performance metrics and computational cost. The genetic algorithm yielded the most efficient design but with a considerable computational demand. In contrast, Convex RSM achieved competitive results with significantly reduced computational cost. The numerical barrier method, although rudimentary, demonstrated notable improvements but with the highest computational cost.
The findings suggest that Convex RSM and the numerical barrier method hold promise for efficient black-box optimization. Future research directions including a multi-objective optimization framework to consider a range of landing attitudes, enhancing surrogate model fidelity while preserving convexity, and applying the methods to other complex engineering problems to assess their general applicability.Bu tez çalışmasında, iki kademeli valf kontrollü sönümleme özelliğine sahip, salıngaç mekanizmalı bir helikopter iniş takımının performansını artırmaya yönelik bir optimizasyon yaklaşımı geliştirilmiştir. Dinamik sistem, Newton’un ikinci yasası ve hidrolik süreklilik ilkeleri kullanılarak birinci mertebeden diferansiyel denklemler sistemi olarak modellenmiş ve bir MATLAB çözücüsü olan ode15s() ile sayısal olarak çözülmüştür. Şok emici verimliliği, sistemin iniş enerjisini en düşük kuvvet ve strokla sönümleme kapasitesini temsil eden performans kriteri olarak tanımlanmış ve optimizasyonun amacı bu verimliliğin maksimize edilmesi olarak belirlenmiştir. Sayısal türev hesaplamaları içeren gradyan bazlı bir yöntemin yanı sıra, Convex Tepki Yüzeyi Modellemesi (Convex RSM) ve Genetik Algoritma olmak üzere üç farklı optimizasyon yöntemi karşılaştırılmıştır. Bulgular, tüm yöntemlerin iniş takımı verimliliğini önemli ölçüde artırabildiğini ve maksimum strok sınırlamasına uyum sağladığını göstermektedir. Genetik algoritma en yüksek verimliliği sağlarken, Convex RSM çok daha düşük hesaplama maliyetiyle rekabetçi sonuçlar elde etmiştir. Sayısal bariyer yöntemi ise en yüksek hesaplama maliyetine ve daha basit yapısına rağmen anlamlı iyileştirmeler sunmuştur. Bu çalışma, iniş takımı sistemlerinin verimliliğini artırmak için farklı optimizasyon yaklaşımlarının etkinliğini değerlendirerek literatüre katkı sunmakta ve benzer kara-kutu optimizasyon problemleri için yöntem seçiminde yol gösterici olabilecek bir temel oluşturmaktadır.M.S. - Master of Scienc