ΒΚΠ ΕΚΠΑ - Σύστημα Ηλεκτρονικής Εκδοτικής (e-Pub)
Not a member yet
1979 research outputs found
Sort by
Πολύχρωμα μάρμαρα σε μεσοβυζαντινά τέμπλα της Ελλάδας
Full text linkΗ άνθιση της αρχιτεκτονικής γλυπτικής στην Ελλάδα κατά τη μέση βυζαντινή περίοδο βασίστηκε κατά κύριο λόγο στη χρήση λευκού μαρμάρου. Εντούτοις, σε μία μικρή ομάδα τέμπλων του 10ου και 11ου αιώνα χρησιμοποιήθηκαν πολύχρωμα μάρμαρα και λίθοι. Οι περιπτώσεις αυτές σχετίζονται επί το πλείστον με μεγάλης κλίμακας και πολυτελείς ναούς, στων οποίων την ίδρυση ενεπλάκησαν πρόσωπα συνδεόμενα με την Κωνσταντινούπολη ή ακόμα και ο ίδιος ο βυζαντινός αυτοκράτορας. Η μελέτη των συγκεκριμένων τέμπλων αποδεικνύει ότι ακολουθούσαν κωνσταντινουπολίτικα πρότυπα και χρησιμοποίησαν υλικό εισηγμένο πιθανότατα από την πρωτεύουσα, η οποία αναγνωρίζεται ως το κέντρο συλλογής και ανακύκλωσης των σπάνιων πολύχρωμων μαρμάρων.The flourishment of architectural sculpture in Middle Byzantine Greece was hugely based on the use of white marble. However, in a small group of templon screens dated mainly to the 10th and 11th centuries, there are several colored marbles and stones in use. The majority of these screens belong to great scale, luxurious churches, founded or sponsored by persons directly connected with Constantinople or even the Byzantine emperor himself. The study of the cases proves that these screens followed Constantinopolitan models and taste and probably used material imported from the capital. The imperial seat is also recognized as the place where rare and precious colored marbles were gathered and then send abroad
Η τέχνη της γαστρονομίας στο πλαίσιο της οράτειας σάτιρας
No full textΣκοπός του άρθρου είναι να αναδείξει τις επιδράσεις που έχει δεχτεί η σάτιρα του Ορατίου από τη fabula palliata και ιδιαίτερα από τις κωμωδίες του Πλαύτου και του Τερεντίου, τόσο μέσα από τον τρόπο που αξιοποιεί ο Οράτιος τον locus communis του συμποσίου και του φαγητού, όσο και μέσα από τον τρόπο με τον οποίο εμφανίζονται οι τυπικοί χαρακτήρες της ρωμαϊκής κωμωδίας στην ορατιανή σάτιρα. Μελετώντας τις σάτιρες 2.4 και 2.8 του δευτέρου βιβλίου των Σατιρών του, διαπιστώνουμε εντέλει ότι οι χαρακτήρες αυτοί αποτελούν σατιρικές φωνές-personae πίσω από τις οποίες βρίσκεται ο ίδιος ο ποιητής, με στόχο αφενός να στηλιτεύσει πολλές καταστάσεις της εποχής του και αφετέρου να αυτοσαρκαστεί, αλλά και να νουθετήσει τους αναγνώστες του σχετικά με διάφορες πτυχές της καθημερινής τους ζωής.ABSTRACTThe aim of this article is to present the effects that the Horatian satire has accepted from the fabula palliata, not only through the way that Horace develops the locus communis of the symposium and food in general, but also through the way in which the common characters of the Roman comedy appear in Horaces satire. By focusing on Sat. 2.4 and 2.8, we realise that these characters constitute satirical voices-personae behind whom lies the poet himself, in order to laugh at himself, but also in order to offer advice to his readers concerning various aspects of their daily life
Herakles or Dionysos? Some thoughts on the iconography of the krater of the Athens National Archaeological Museum no. 14902
No full textThis article reexamines an Attic red-figure calyx krater in Athens (Athens National Archaeological Museum 14902): a reclining figure in a four-column structure has been identified by previous scholarship as Herakles. The aim of this paper is to demonstrate the uniqueness of this vase among its apparent parallels, by analyzing the skin and wreath the figure wears and its pose. Another figure that had escaped the attention of researchers is considered. The imagery of the vase is analyzed in the context of the end of the 5th century BC, and compared with the Dionysos figure on Parthenon’s pediment and with textual data. This leads to the conclusion that the reclining figure should be identified as Dionysos, posing as Herakles
Στα ίχνη των κλεμμένων ελληνικών αρχαιοτήτων απο τις κατοχικές δυνάμεις (1940-1945): η συμβολή του Σπύρου Μαρινάτου
Full text linkAfter a short introduction referring to the most significant characteristics of the late Professor Spyros Marinatos’s personality as an excavator, an academic and in general as a public persona of his times, this paper deals with his contribution to the repatriation of Greek antiquities to their homeland. The antiquities under discussion were stolen from Crete by the German occupation forces during the 2nd World War. The paper is mainly based on documents kept in the Archives of the Greek Ministry of Culture, namely The Directorate of the National Archive of Monuments. These documents include the correspondence between various public services, regarding, among other matters, the preparation of Spyros Marinatos’s trip to Austria, Italy and Germany, as well as catalogues of the stolen and repatriated antiquities. The whole undertaking, which was adventurous, highlights his persistence and devotion to duty and his country as well as his love for archaeology
Middle Byzantine Altars with Sculpted Decoration
Full text linkThe altar, the most sacred structure of the Middle Byzantine church, is one of the less known works of this era involving sculpture. Depending on the dimensions and the funds available to each church, the form of the Middle Byzantine altars varies from rectangular slabs based on free-standing posts to slabs placed on built bases. Sculpted decoration can be found on the frame of the upper surface of the slab, leaving the main space empty and flat, probably in order to receive safely the holy vessels. However, there are some cases where the whole surface is covered with relief. The main questions about Middle Byzantine altars concern the selection of decorative patterns in use and their function on a structure which was out of sight, hidden behind the templon screen and under the vestments
Το ταφικό έθιμο της ανέγερσης τύμβου κατα μήκος της Ιονίας και Αδριατικής ακτής ως πολιτιστικό και κοινωνικό φαινόμενο
Full text linkThis article deals with the two-folded role of the burial custom of tumulus along the Adriatic and Ionian Arc, both as an impressive architectural construction that excels in the surrounding area, as well as a symbolic place of collective memory for the local communities. Initially, the main architectural features –the central burial, the soil and the enclosure– are presented, which, with varied local peculiarities, determine the emergence of the tumulus almost simultaneously in these regions and its evolution in the course of the 3rd and 2nd millennia BC. Furthermore, the article is focused on the chronological and geographical distribution of the tumulus custom starting from the northern Adriatic and ending in the southern part of the Ionian Sea with the scope of unfolding local similarities and differences. The social role of the tumulus as a labour-intensive, enduring and highly visible ancestral monument – signal (sema), is then addressed, via both its topographical correlation to its settlement and the surrounding landscape, and via the ceremonial acts performed in several of them in the study area. Finally, through the choice of selected groups of finds and the adoption of common burial practices, the cultural relations of these regions and the special bond developed between them during the Bronze Age are emerging
“Now I have sent you 500 (talents) of copper”: the Amarna Letter EA 35 from the King of Alašiya to the King of Egypt
Full text linkThe Amarna letters are often used as an information source regarding the trade of goods and raw materials in Eastern Mediterranean and the Near East during the Late Bronze Age. The Amarna archive includes a number of letters, which were exchanged between the king of Egypt and the king of Alašiya (i.e. Cyprus), one of the main copper suppliers during that period. Alašiya’s relationship with Egypt was not only diplomatic, but commercial as well, and in letter EA 35 the king of Alašiya apologises to the king of Egypt for the amount of copper he delivered. The traditional translation of the passage gave rise to much discussion and continuous debates. In this paper, it will be demonstrated that, based on the unique relationship existing between the two kingdoms, on other Egyptian and non Egyptian texts, and on philology, a different weight unit was used in this letter. This translation leads to a re-examination of letter EA 35 and the whole Alašiyan-Egyptian correspondence
Η κρίση της επιστήμης και η Κλασική Φιλολογία στη Δημοκρατία της Βαϊμάρης: Ιστορικές και φιλοσοφικές προϋποθέσεις
No full textΗ παρούσα εργασία επιχειρεί να διερευνήσει τη θέση της γερμανικής αρχαιογνωσίας (Altertumswissenschaft) και των κλασικών σπουδών μέσα στη γενικότερη κρίση της επιστήμης μετά τον συγκλονισμό του Α´ Παγκοσμίου Πολέμου (θέση Forman). Η ήττα της Γερμανίας, η αίσθηση παρακμής και ο διάχυτος πεσιμισμός (Oswald Spengler), η απόσταση από τον ορθολογισμό και η επανάκαμψη ενός διαισθητικού νεορομαντισμού θέτει σε αμφισβήτηση την κραταιά σχολή του φιλολογικού ιστορισμού που κυριάρχησε κατά τον 19ο αιώνα (U. von Wilamowitz). Εξετάζεται η επίδραση της πολιτισμικής κριτικής του Friedrich Nietzsche και του κινήματος της Φιλοσοφίας της ζωής (Lebensphilosophie) πάνω στους νεαρούς κλασικούς φιλολόγους που επέστρεφαν από τα μέτωπα του Πολέμου, το αίτημα για αξιολόγηση στην επικράτεια των πνευματικών επιστημών (σε αντίθεση με την αντικειμενικότητα των φυσικών επιστημών), καθώς και η κριτική στον επιστημονικό θετικισμό από τους εκπροσώπους ενός αισθητικού φονταμενταλισμού στο πεδίο της λογοτεχνίας (George - Kreis). Παρουσιάζονται, τέλος, οι κατευθύνσεις που έλαβε η αρχαιογνωστική επιστήμη στη Γερμανία υπό την επίδραση των παραπάνω εξελίξεων μέσα στο διανοητικό περιβάλλον της Δημοκρατίας της Βαϊμάρης. Ιδιαίτερη εστίαση δίνεται στο αμφιλεγόμενο και εν τέλει ματαιωμένο εγχείρημα του Werner Jaeger να αναβιώσει τα ιδεώδη της αρχαιοελληνικής παιδείας και να τα καταστήσει ζώσες αρχές της σύγχρονης γερμανικής εκπαιδευτικής και πολιτικής διαδικασίας.ABSTRACTThis paper aims to explore the German Altertumswissenschaft in the general crisis of science following the shock of World War I (Forman thesis). The defeat of Germany, the sense of decline and diffuse pessimism (Oswald Spengler), the distance from rationalism and the re-emergence of an intuitive neo-romanticism puts into question the vigorous school of philological his-toricism that dominated in the 19th century (U. von Wilamowitz). The study examines the influence of Friedrich Nietzsche's cultural critique and the philosophy of life movement (Lebensphilosophie) on the young classical scholars who returned from the fronts of the War, the request for evaluation in the territory of the humanities (Geisteswissenschaften) as opposed to the objectivi-ty of the natural sciences (Naturwissenschaften), as well as the critique of scientific positivism by the representatives of aesthetic fundamentalism in the field of literature (George - Kreis). Finally, there are presented the orientations that Altertumswissenschaft received in Germany under the influence of the above developments within the intellectual environment of the Weimar Republic. Particular focus is given to Werner Jaeger's controversial and finally frustrated attempt to revive the ideals of ancient Greek education (Paideia) and to make them living principles of the modern German educational and political process
Italianismi a Cefalonia e gli studi di Manlio Cortelazzo sul contatto italogreco
Full text linkΗ παρούσα μελέτη εκπονείται στο πλαίσιο ευρείας έρευνας που ανιχνεύει την παρουσία του ιταλικού στοιχείου στη Νέα Ελληνική και τις διαλέκτους της. Τμήματα της έρευνας έχουν ήδη δημοσιευτεί στον τόμο Italoellenica Α´. Mελέτες για τον λεξικό δανεισμό (Minniti-Γκώνια 2018). Σκοπός της έρευνάς μας είναι, οι ιταλικές και βενετσιάνικες δάνειες λέξεις που ήδη σώζονται σε γλωσσάρια να εξεταστούν από λεξικογραφική, σημασιολογική και πραγματολογική πλευρά στο πλαίσιο του κεφαλληνιακού ιδιώματος. Στη φάση αυτή, ωστόσο, θεωρήθηκε πιο χρήσιμο η έρευνα να ξεκινήσει από τα κείμενα της παράδοσης, είτε γραπτά ― συγκεκριμένα τα έργα του Κατσαΐτη (17ου αι.), είτε προφορικά ― και ειδικότερα τα Κεφαλονίτικα Γνωμικά του Δημητρίου Λουκάτου (1952). Στη δειγματοληπτική εξέταση των παραπάνω κειμένων επικεντρώνεται το β´ μέρος του παρόντος άρθρου. Προηγείται στο α´ μέρος η αναφορά στις μελέτες του Ιταλού διαλεκτολόγου Manlio Cortelazzo (με την ευκαιρία των 100 χρόνων από τη γέννησή του) γύρω από την επαφή της ιταλικής με την ελληνική γλώσσα. Ειδικότερα εξετάζεται η μελέτη του γύρω από τους «ιταλισμούς» στην κεφαλλονίτικη διάλεκτο, η οποία υπήρξε σημαντική γιατί έθεσε τα μεθοδολογικά θεμέλια για την προσέγγιση του ιταλικού-βενετσιάνικου στοιχείου στη ΝΕ. Στο τέλος του άρθρου παρατίθεται και βιβλιογραφικός κατάλογος των δημοσιευμάτων του Manlio Cortelazzo που σχετίζονται με την επαφή μεταξύ της ιταλικής-βενετσιάνικης και της ελληνικής γλώσσας. ABSTRACTThis study is included in a broader lexicographic project which aims to the edition of a dictionary of Italian and Venetian loanwords (Italianisms) in the Modern Greek language and its dialects. The MG dialects most involved in the project are those of the Ionian Islands, the Cyclades Islands, Crete, Cyprus and the Dodecanese Islands, because of their century-old relationships with Venice and Italy.In its first part, this article deals with the studies of Manlio Cortelazzo about the influences of Greek language in Italy, namely in the Venetian dialect, as well as of Italian language in Greece, particularly in Corfu and Cephalonia. In its second part, the article focus on the presence of Italian and venetian language in the Cephalonia Island and the influences of both on the local dialect (kefalonitika) by examining linguistic corpora and glossaries, as well as works literary or other kind of texts. At this moment, the research have focused on three types of texts, which represent the linguistic usage in three different periods of time: the Cephalonian writer Petros Katsaitis’s works (1660-1742) and particularly his tragedy Ιφιγένεια (Ifigenia), a sylloge of cephalonian proverbs compiled in 1952 by ethnologist D. Loukatos and a series of short texts from the web (social networks and local blogs). Indexing of Cephalonian dialect glossaries will follow
