ΒΚΠ ΕΚΠΑ - Σύστημα Ηλεκτρονικής Εκδοτικής (e-Pub)
Not a member yet
1979 research outputs found
Sort by
The pithos production of Ainos during the Ottoman period
Full text linkΗ παρούσα μελέτη ασχολείται με την παραγωγή των αινίτικων πίθων και τη διάδοσή τους στον αιγαιακό χώρο κατά την οθωμανική περίοδο. Η Αίνος (σημερινή Enez), στην ανατολική όχθη του Δέλτα του ποταμού Έβρου, αποτελούσε από την αρχαιότητα ένα από τα σημαντικότερα οικονομικά και εμπορικά κέντρα του Βορείου Αιγαίου. Κατά τους βυζαντινούς και οθωμανικούς χρόνους ανέπτυξε μεγάλη ναυτιλιακή δύναμη, ελέγχοντας όλο το διαμετακομιστικό εμπόριο της Θράκης και των Βαλκανίων. Η πόλη εμπορευόταν ποικίλα προϊόντα, αλλά ήταν περιζήτητη κυρίως για τα αποθηκευτικά πιθάρια της, που ξεχώριζαν για το μέγεθος και την εξαιρετική αντοχή τους, και ήταν ιδανικά για την αποθήκευση του λαδιού. Οι αινίτικοι πίθοι, με το χαρακτηριστικό τροπιδωτό –σχεδόν αμφικωνικό– σώμα, και την ανάγλυφη, έντυπη ή εγχάρακτη διακόσμηση στον ώμο, μεταφέρονταν σε όλα σχεδόν τα παράλια και τα νησιά του Αιγαίου, αλλά και στην ενδοχώρα της Ανατολικής Μακεδονίας και της Θράκης. Ένα από τα πρωιμότερα δείγματα χρονολογείται στο πρώτο μισό του 18ου αι., ωστόσο υπάρχουν ισχυρές ενδείξεις ότι η πιθοπλαστική της Αίνου ανάγεται πιθανώς στον 16ο αι., αν όχι νωρίτερα. The present study focuses on the pithos production of Ainos and its distribution in the Aegean Sea during the Ottoman period. Ainos (Turkish: Enez) was one of the major economic and commercial centers of the Northern Aegean throughout antiquity on the eastern bank of the Evros River delta. During the Byzantine and Ottoman periods it developed a great maritime power, controlling the entire transit trade of Thrace and the Balkans. The town traded in a variety of goods, but it was most famous for its storage pithoi, which were large and extremely durable and thus ideal for storing olive oil. The Ainian pithoi, with their characteristic keel-shaped―almost biconical―body, as well as their relief, stamped or incised decoration on the shoulder, were transported to almost all the coasts and islands of the Aegean, but also to the interior of Eastern Macedonia and Thrace. One of the earliest samples dates to the first half of the 18th century, but there is strong evidence that the pithos production of Ainos probably dates back to the 16th century, if not earlier
Vol. 13 (2025). “In Second Use”. An archaeological and anthropological survey of recycling and reuse in the Greek world
No full textΤις τελευταίες δεκαετίες παρατηρείται μια διαρκής προτροπή για «πράσινους τρόπους σκέψης» (Think Green) που περιλαμβάνουν την ανακύκλωση, επαναχρησιμοποίηση, μείωση απορριμμάτων και επαναπροσδιορισμού της ιδιότητας μιας ποικιλίας αντικειμένων, που θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ως «δευτερογενής χρήση» τους. Επιπλέον, οι μεταβαλλόμενες μορφές διαχείρισης του τοπίου (φυσικού και ανθρωπογενούς) και των τοπικά διαθέσιμων φυσικών πόρων αποτυπώνουν τους τρόπους με τους οποίους διάφορες πολιτισμικές ομάδες έδρασαν διαχρονικά. Όλες αυτές οι πρακτικές που χρησιμοποιούνται για να επαναπροσδιορίσουν και να επεκτείνουν τη διάρκεια ζωής και χρήσης αντικειμένων και τόπων, είναι φορείς ποικίλλων νοημάτων που αντανακλούν την ψυχοσύνθεση, την ατομική και συλλογική ταυτότητα, τη μνήμη, τη λατρεία και την ιδεολογία. Η διεθνής επιστημονική συνάντηση με τίτλο «Σε Δεύτερη Χρήση»: μια αρχαιολογική και ανθρωπολογική επισκόπηση της ανακύκλωσης και επανάχρησης στον ελληνικό κόσμο» απευθύνθηκε σε νέους ερευνητές (υποψήφιους διδάκτορες, νέους διδάκτορες, μεταδιδάκτορες) διαφόρων πεδίων των Ανθρωπιστικών Επιστημών (αρχαιολόγους ιστορικούς, λαογράφους, εθνοαρχαιολόγους, κ.ά.) που μελετούν οποιαδήποτε έκφανση της δευτερογενούς χρήσης στον ελληνικό κόσμο, υπό την ευρεία του έννοια, από την προϊστορική εποχή έως τα νεότερα χρόνια. Αναζητήθηκαν θεματικοί ή/και διεπιστημονικοί τρόποι ανάλυσης (π.χ. διαχρονικοί, τοπικοί ή υπερτοπικοί) διαφόρων εκφάνσεων «δευτερογενούς χρήσης», όπως αυτές εντοπίζονται στον υλικό πολιτισμό, το φυσικό τοπίο ή τους φυσικούς πόρους, και παρέχουν πληροφορίες σχετικές με ανθρώπους, κοινωνικές ομάδες ή κοινότητες.Vol. 13 (2025). “In Second Use”. An archaeological and anthropological survey of recycling and reuse in the Greek world. In the last decades we have a continuous encouragement to ‘think Green’ and to recycle, upcycle, reuse, reduce waste and repurpose a variety of objects, which could be called a ‘secondary use’ of materials. Moreover, the changing patterns of landscape (natural and human-induced) exploitation and of the locally available natural resources can provide a footprint of how distinct cultural groups acted through time. All these practices are employed to redefine and extend the lifespan of objects and loci, and convey multiple meanings related to mentality, personal and collective identity, memory, cult and ideology. The international meeting “In Second Use”: an archaeological and anthropological survey of recycling and reuse in the Greek world” aimed to bring together early career scholars (PhD Students, recent PhDs, Postdocs) from various fields of the Humanities (archaeology, history, ethnoarchaeology, folklore, etc.) working on any aspect of secondary use in the Greek world, broadly defined, from prehistory to modern times. They presented thematic and/or interdisciplinary ways of analysis (e.g. temporal, regional, intra- or inter-regional) in which evidence of ‘secondary use’ as attested in material or non-material culture, the landscape or natural resources, provides insights on individuals, social groups or communities.
THE TRANSITION OF ANCIENT GREEK SPIRIT FROM MYTHOS TO LOGOS
Full text linkThe wondrous ancient Greek mythology framed the life of the Greeks, being a fertile ground for the development of ancient Greek thought and an inexhaustible source of artistic inspiration. It reflected internal concerns and perceptions of the Greeks about life, its laws, its contradictions, about fate and death. It was a special worldview about the phenomena of nature, it included seeds of knowledge, religious and moral beliefs, as well as artistic trends that characterized the dawn of the history of the ancient Greek spirit, at a time when the language was reflecting a still developing stage, in terms of mental apprehending and perception of the world. The development of myths corresponding to the gradual maturation of the Greek spirit, being reflected in the works of epic, lyric poetry and later tragedy, was a complicated process of accumulation and synthesis of elements of the past (facts, ideas, values) that marked the gradual replacement of fictional-invented narrative with evidence-based argumentation with logical reasoning, namely, the transition from Mythos to Logos crystallized by the Ionian philosophers, an intellectual achievement that formed the foundations of European civilization
REIMAGINING CELTIC CHRISTIANITY HISTORICAL ROOTS AND MODERN SPIRITUAL REVIVAL
Full text linkThis study examines the complex phenomenon of Celtic Christianity, tracing its origins from early medieval religious expressions in Ireland and Scotland through its reinterpretation in modern spiritual movements. It highlights the romanticized and often idealised narratives surrounding Celtic saints and practices, emphasising that primary sources like hagiographies are malleable cultural texts rather than fixed historical records. The research explores how these flexible narratives underpin the identity and spirituality of contemporary neo-Celtic Christian communities, especially within charismatic Anglican circles. Ultimately, the Celtic Christian revival is presented not as a straightforward historical recovery but as a creative spiritual reinvention, resonating with modern seekers searching for authenticity, ecological connection, and mystical meaning
Εκπαίδευση και εθνική ιδεολογία στις ελληνορθόδοξες κοινότητες της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας στην καμπή του 20ού αιώνα
Full text linkΣτην καμπή του 20ού αιώνα, η εκπαίδευση στις ελληνορθόδοξες κοινότητες της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας αναπτύχθηκε μέσα σε ένα σύνθετο πλαίσιο αλληλεπίδρασης μεταξύ εθνικών, αυτοκρατορικών και τοπικών ταυτοτήτων. Στο πλαίσιο αυτό, δίκτυα που περιλάμβαναν οθωμανικές κοινότητες, οθωμανικές αρχές και ελληνικούς συλλόγους διαμόρφωσαν ένα πολυσύνθετο πεδίο, μέσα από το οποίο προωθήθηκε η εθνική ιδεολογία.Η παρούσα εργασία εξετάζει πώς αυτές οι διασυνδέσεις επηρέασαν την εκπαιδευτική πολιτική και συνέβαλαν στην καλλιέργεια εθνικών ταυτοτήτων, εστιάζοντας στις σχέσεις μεταξύ τοπικών και εθνικών παραγόντων. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στο ρόλο της Αθήνας και της Κωνσταντινούπολης στη διαμόρφωση αυτών των εξελίξεων, καθώς και στις ευρύτερες μεταρρυθμιστικές τάσεις εντός της Αυτοκρατορίας. Η μελέτη αναδεικνύει την εκπαίδευση ως κεντρικό μηχανισμό στη συγκρότηση εθνικών ταυτοτήτων, σε μια εποχή μετάβασης από μια πολυεθνοτική αυτοκρατορία σε έναν κόσμο εθνών-κρατών.
Η θέση της αφήγησης στη διδασκαλία της λογοτεχνίας στην προσχολική εκπαίδευση
Full text linkΣτο παρόν άρθρο επιχειρείται μια συνοπτική ανάλυση σχετικά με τη θέση της αφήγησης στη διδασκαλία της λογοτεχνίας στην προσχολική εκπαίδευση. Ειδικότερα, εξετάζεται κατά πόσο η αφήγηση, ως μέρος της εκπαιδευτικής διαδικασίας, θα μπορούσε να αποτελέσει πεδίο αμφισβήτησης και διαπραγμάτευσης των αντιλήψεων που βρίσκονται σε κυκλοφορία (μέσα και γύρω από το σχολείο) και των ευρύτερων κοινωνικών δομών συσχέτισης παιδιού-ενηλίκου, όπως αυτές τείνουν να δεσμεύονται στις νόρμες και τους ρόλους εκπαιδευτικού-μαθητή, αλλά και αφηγητή-ακροατή. Στην κατεύθυνση αυτή, αφού πλαισιωθεί θεωρητικά η έννοια της αφήγησης, ως διαλεκτική και ταυτοτική διαδικασία κατανόησης και παραγωγής του κόσμου, θα προσεγγιστεί κριτικά η διαδικασία με την οποία λαμβάνει χώρα η αφήγηση εντός της σχολικής τάξης. Ιδιαίτερη έμφαση θα δοθεί στα σημεία εκείνα της αφηγηματικής διαδικασίας τα οποία μπορούν να απειλήσουν τις κανονιστικές αντιλήψεις αλληλεπίδρασης εκπαιδευτικού-μαθητή, να δώσουν φωνή στις εξάρσεις δημιουργικότητας του δεύτερου και να μετασχηματίσουν τις συμβατικές νόρμες αφήγησης και, κατ’ επέκταση, τις κυρίαρχες εξουσιαστικές δομές μέσα στις οποίες το παιδί επιτρέπεται –και εκπαιδεύεται– να λειτουργεί μόνο παθητικά. Στο πλαίσιο αυτό, θίγεται το ζήτημα της απόδοσης αισθητικής διάστασης στην αφήγηση. Συγκεκριμένα, προτείνεται ότι μια ριζοσπαστικοποίηση της αισθητικής εκμετάλλευσης κάθε σημείου του κόσμου, με τρόπο που (και σκοπό να) μην παρακωλύεται η πολλαπλότητα των δράσεων των μαθητών και των τοποθετήσεων τους στον κόσμο, μέσω αφηγηματικών διαδικασιών, θα μπορούσε να συμβάλλει σε μια πολυδιάστατη και ποικιλόμορφη –και όσο γίνεται πιο ανεξάρτητη από τις κυρίαρχες κοινωνικές δομές– αισθητική και κριτική καλλιέργειά τους.
Response to the Book Review by R. Rönnlund
No full textΑπάντηση στο Rönnlund, R. 2023. Βιβλιοκρισία: Tabula Imperii Romani, J34-Athens: Thessaly, τουG.A. Zachos. AURA 6:319–24.Response to the Book Review: Robin Rönnlund “Georgios A. Zachos. 2021. Tabula Imperii Romani, J34-Athens: Thessaly. Athens: Academy of Athens”, AURA 6, 2023: 319-324
Νεότερα δεδομένα για την πόλη της Πάτρας από τους ρωμαϊκούς έως τους οθωμανικούς χρόνους μέσα από τις σωστικές ανασκαφές στο πλαίσιο του έργου «Κατασκευή Μικρής Περιμετρικής Οδού».
Full text linkΗ κατασκευή της Μικρής Περιμετρικής Οδού Πατρών αποτελεί ένα μεγάλο δημόσιο έργο διττής σημασίας, γιατί όχι μόνο αποσυμφόρησε την οδική μετακίνηση μέσα στην πόλη, αλλά ταυτόχρονα εμπλούτισε με νέα δεδομένα τον αρχαιολογικό και πολιτιστικό χάρτη της Πάτρας. Στο παρόν κείμενο παρουσιάζονται τα κυριότερα αρχαιολογικά ευρήματα που αποκαλύφθηκαν στο πλαίσιο του συγκεκριμένου έργου, μέσω των οποίων προκύπτουν νέα, σημαντικά στοιχεία για τα δημόσια έργα ύδρευσης από τους ρωμαϊκούς έως και τους οθωμανικούς χρόνους και αποσαφηνίζονται τα όρια και ο χαρακτήρας του αρχαίου άστεως στην περιοχή ανατολικά και νοτιοανατολικά του Κάστρου της Πάτρας.The construction of the Short Perimeter Road of Patras constitutes a public work of prime significance, not only because it reduced traffic congestion in the city center but also because it enriched the archaeological and cultural map of Patras. This paper aims at discussing briefly the main antiquities that have been discovered in the framework of this project, which have resulted in new important data concerning the public water supply system from the Roman to the Ottoman era and have also clarified the limits and character of the ancient city towards the east and southeast of the Castle of Patras.
Νέες αναγνώσεις και ερμηνείες σε δύο επιγραφές από την Αμβρακία
Full text linkΣτο άρθρο παρουσιάζονται δύο επιγραφές από την Αμβρακία, την αποικία που ίδρυσαν οι Κορίνθιοι στην ίδια θέση που βρίσκεται σήμερα η Άρτα. Η νεώτερη μελέτη των δημοσιευμένων αυτών επιγραφών οδηγεί σε διαφορετικές υποθέσεις σχετικά με το είδος τους (επιτύμβιες ή αναθηματικές), ενώ παρέχουν στοιχεία για τα ανθρωπωνύμια των κατοίκων της αρχαίας πόλης.New reading and interpretation for two Ambracian stelaeThe article deals with two published inscribed stelae of Hellenistic times from Ambracia, the Corinthian colony founded in the late 7th century BC in the region of southern Epirus, located in the same area as the modern city of Arta. These inscriptions have been studied in the past in terms of their type. The former has previously been characterized as votive, which was subsequently used as a funerary, while the latter inscription has been characterized as a funerary.The inscriptions themselves provide evidence (structure of the text, use of formal expressions, identification of fragmentary surviving names with anthroponyms or theonyms, etc.), which, in combination with the study of similar inscriptions from Ambracia, allow for a re-examination of the type of these inscriptions. Additionally, these inscriptions certainly complete our knowledge of the Ambracian citizens, individuals and public officers, during the Hellenistic period
RELIGION AND MEDICAL SCIENCE: A RELIGIO-PSYCHOLOGICAL STUDY
Full text linkThis article examines the complex and multidimensional relationship between religion and science, with particular emphasis on the psychological dimensions of religious experience. Science aims at the objective understanding of the natural world through systematic observation and methodology, while religion provides a framework of values and meaning, guiding human morality and the search for purpose. Despite the traditional perception of conflict between the two fields, contemporary research highlights a creative interaction that profoundly influences human psychology, behavior, and quality of life (Barbour, 1997).Through an interdisciplinary approach, the study examines how religiosity and spirituality contribute to mental and emotional health, often fostering psychological resilience, while also bringing forth challenges such as feelings of guilt or conflicts of belief (Dollahite, Marks & Dalton, 2018). At the same time, it traces the historical trajectory of science’s stance toward religion, from past controversies to current tendencies of cooperation, especially in the fields of medicine and psychology (Gould, 1999).The aim of this study is to contribute to the ongoing dialogue concerning the relationship between science and religion, by illuminating the role of religious beliefs in human experience and proposing new approaches for the integration of spirituality and religiosity into scientific research and mental health