1242 research outputs found
Sort by
How 7th-grade students in Serbia identify and analyze environmental issues?
No full textKoristeći međunarodni upitnik za ispitivanje ekološke pismenosti (MSELS), utvrđen je nivo kognitivnih veština učenika sedmog razreda osnovne škole u Srbiji (n=877). Maksimalni skor na skali kognitivnih veština je iznosio 60 poena, a učenici su prosečno osvojili 25,97 poena. Na različitim vrstama zadataka postignuti su podjednaki rezultati: zadaci koji mere prepoznavanje problema (8,27), analiza problema (8,96), kao i planiranje aktivnosti za rešavanje problema (8,74). Kao način da se kognitivne veštine učenika podstaknu, u radu je predstavljen primer zadatka kojim se zahteva od učenika da analiziraju opisani problem zagađenja reke i da koncipiraju strategije za njegovo rešenje.Using the international environmental literacy survey (MSELS), the level of cognitive skills of seventh-grade elementary school students in Serbia (n=877) was determined. The maximum score on the cognitive skills scale was 60 points, and the students scored an average of 25.97 points. Students performed similarly on all task types: tasks that measure issue identification (8.27), issue analysis (8.96), as well as planning activities to solve issues (8.74). As a way to encourage students' cognitive skills, the paper presents an example of a task that requires students to analyze the specific problem of river pollution and to devise strategies for its solution.Related to abstract: [https://ipir.ipisr.org.rs/handle/123456789/1166]Kratki izvodi radova: Univerzitet u Nišu - Prirodno-matematički fakultet, Niš, 8. i 9. jun 202
Saradnja škole i porodice: ključni aspekti ostvarivanja
No full textU fokusu ovog rada je partnerstvo škole i porodice, sa ciljem da se ukaže na
značaj, ključne principe, načine i izazove ostvarivanja saradnje, kao i na koristi
koje od ovog procesa mogu imati različiti akteri u obrazovanju. Ideja o saradnji
škole i porodice pojavila se gotovo istovremeno sa konstituisanjem škole kao
obrazovne institucije (Polovina, 2007). Razumevanje ovog fenomena, načina
ostvarivanja saradnje i uzajamnih odnosa ključnih aktera u ovom procesu
vremenom su se menjali pod uticajem novih naučnih saznanja, razvoja društva,
porodice i škole. Savremeno shvatanje saradnje škole i porodice ovaj proces
sagledava kao partnerski odnos, zasnovan na uzajamnom poverenju, u kome
se poštuju principi demokratizacije kada je u pitanju donošenje odluka koje se
tiču deteta. Kao ključne odrednice saradnje ističu se motivacija i međuzavisnost
onih koji sarađuju, udruživanje snaga, kompetencija i akcija usmerenih
ka zajedničkom cilju, što za rezultat ima dobiti za sve učesnike (Pushor,
2012; Ševkušić & Stanković, 2015). Očekuje se da ostvarivanje saradnje sa
porodicama bude inicirano i osmišljeno od strane škole, kao deo obrazovnih i
vaspitnih aktivnosti usmerenih na stvaranje okruženja koje pogoduje razvoju
učenika. Ostvarivanje saradnje sa roditeljima traži posvećenost školskog
tima i unapred pripremljen plan, zasnovan na trenutnom stanju, potrebama i
mogućnostima škole i zaposlenih (Epstein & Salinas, 2004)
Towards a Valid and Reliable Checklist to Evaluate Argumentative Essays Composed by ChatGPT
No full textSince its launch a year ago, ChatGPT has sparked many concerns in education, especially
when it comes to writing. Many students enjoy the benefits of getting generated text for their
homework assignments; however, this behaviour impacts profoundly the writing process and
the development of critical thinking skills. Among these assignments that are particularly
important to critical skills development are so-called argumentative essays, which require the
student to investigate a topic, collect, generate, and evaluate evidence, and establish a
position on the topic in a concise manner. To assess these essays in a thoughtful way, this
paper presents a checklist whose indicators focus on main aspects of essay organisation and
higher-order critical thinking skills. The checklist was developed for both machine and
human responses by using relevant theoretical framework (the Classical model of
Argumentation and Paul-Elder critical thinking framework), the five-paragraph approach,
and Cambridge English Qualifications scales at level C1 of the CEFR. As this assessment
tool was applied in evaluating ChatGPT-composed argumentative essays, apart from the
validity of the tool, this paper also presents its inter-rater reliability. Suggestions for research
and practice are included.15th International Conference on eLearning (eLearning-2024) that will be held on September 26-27, 2024 at Belgrade Metropolitan University, Belgrade, Serbia
Свеобухватан и језгровит поглед на културни капитал и његов утицај на образовне праксе: теоријски увиди и емпиријска примена
No full textOбразовнe неједнакости представљаjу једну од кључних тема социологије
образовања. Унутар ове дисциплине дату тему проучавали су представници
различитих теоријских правaца који су осветљавали њене различите аспекте.
Свакако да један од значајних приступа овој теми потиче од Пјера Бурдијеа
који истиче значај концепта различитих форми капитала. Аутор посебно истиче допринос културног капитала за постигнуће унутар образовног поља, тако
што се неке од тих диспозиција вреднују, а друге кажњавају. Управо је концепт културног капитала и његов значај за образовне праксе у фокусу научне
монографије Младена Радуловића, Културни капитал и образовне праксе: од
сазнања до отворених питања. Аутор се у монографији фокусира на употребу
и трансформацију овог често употребљаваног појма.Приказ књиге: Радуловић, M. (2023). Културни капитал и образовне праксе: од сазнања до отворених питања.
Београд: Институт за педагошка истраживања, 24cm, 123 стр
PIRLS 2021 u Srbiji
No full textČitalačka pismenost predstavlja jednu od najvažnijih kompetencija koju učenici stiču
u prvim godinama svog obrazovanja i predstavlja osnovu za učenje svih školskih
predmeta. Sposobnost čitanja se nalazi u osnovi intelektualnog i ličnog razvoja
pojedinca, a upoznavanje faktora koji utiču na razvoj čitalačke pismenosti učenika
posebno je značajno za kreatore obrazovnih politika u osmišljavanju strategija za
unapređivanje ne samo čitalačke, već i funkcionalne pismenosti.
PIRLS (Progress in International Reading Literacy Study) je istraživanje
Međunarodnog udruženja za evaluaciju obrazovnih postignuća (International
Association for the Evaluation of Educational Achievement – IEA) kojim se na
međunarodnom nivou ispituje razvoj čitalačke pismenosti. Ovo istraživanje, koje
se sprovodi na svakih pet godina počev od 2001. godine, pruža korisne podatke
o čitalačkim kompetencijama učenika četvrtog razreda već više od dve decenije.
U poslednjem ciklusu istraživanja, koje je trebalo da se sprovede u proleće 2021.
godine (usled virusa korona u nekim zemljama istraživanje je bio odloženo za
jesen 2021. ili proleće 2022. godine) među 66 entiteta koju su učestvovali, po
prvi put se našla i Srbija. Istraživanjem PIRLS 2021 prikupljeno je obilje podataka
o čitalačkoj pismenosti učenika, koje može da bude od velike koristi, kako za
kreiranje obrazovnih politika, tako i za preispitivanje nastavnih praksi. Naime, do
sada je Srbija učestvovala u međunarodnim ispitivanjima čitalačke pismenosti
samo na starijem uzrastu (PISA), dok su među desetogodišnjacima ispitivane samo
kompetencije iz matematike i prirodnih nauka (TIMSS). Stoga istraživanje PIRLS u
Srbiji pruža podatke koji mogu da poboljšaju razumevanje dinamike razvoja čitalačke
pismenosti, kao i da daju potpuniju sliku o kompetencijama učenika na kraju nižih
razreda osnovne škole. Poput drugih velikih međunarodnih istraživanja učeničkog
postignuća, istraživanjem PIRLS su, pored podataka o znanju učenika, prikupljeni
i podaci o školskom, nastavnom i kućnom kontekstu koji su od ključne važnosti
za razumevanje nalaza o postignuću učenika, njihovo promišljanje i osmišljavanje nastavnih praksi i obrazovnih politika koje bi to postignuće mogle da unaprede.
Podaci koji su kroz ovo istraživanje prikupljeni od učenika, nastavnika, direktora
škola i roditelja predstavljaju empirijsku osnovu i/ili polaznu tačku naučnih radova
koji čine ovaj zbornik. Pored zajedničke empirijske osnove, radove objedinjuje želja
da se nalazi istraživanja PIRLS 2021 što bolje razumeju i da se kroz to razumevanje
dođe do ideja za unapređivanje obrazovnog sistema Srbije.
Cilj zbornika radova PIRLS 2021 u Srbiji je da opiše metodološke i
konceptualne karakteristike međunarodnog projekta PIRLS, kao i da predstavi
rezultate sekundarne analize podataka iz ciklusa PIRLS 2021 u nacionalnom
kontekstu i/ili kroz komparativnu perspektivu (poređenjem aktuelnih podatka sa
drugim obrazovnim sistemima i/ili sa drugim projektima nacionalnog, regionalnog
i međunarodnog karaktera). Zbornik sadrži deset tekstova eminentnih stručnjaka iz
oblasti obrazovanja. Najviše pažnje, autori su posvetili analizi postignuća učenika,
njihovoj motivaciji, self-konceptu i proceni sopstvenih sposobnosti u odnosu na
različite porodične, nastavne i školske kontekstualne varijable. Konceptualni i
metodološki okvir istraživanja PIRLS 2021 predstavljen je u uvodnom tekstu koji
potpisuje tim autora iz Zavoda za vrednovanje kvaliteta obrazovanja i vaspitanja
koji čine Branislav Ranđelović, Danijela Đukić i Elizabeta Karalić. Cilj ovog rada je
da čitaocima omogući jednostavnije praćenje, ali i sveobuhvatnije razumevanje
prikazanih podataka u narednim poglavljima ove publikacije.
U narednom poglavlju pod nazivom Faktori čitalačke kompetencije učenika,
autorke Jelena Teodorović, Ivana Jakšić i Bojana Dimitrijević ukazuju da studije
obrazovne efektivnosti pružaju praktičarima, istraživačima i donosiocima odluka
važne uvide u varijable koje imaju uticaj na postignuća učenika, jer te varijable
mogu da se modifikuju i time unapređuju učenički ishodi. Autorke su nastojale da
utvrde koliki procenat varijabilnosti postignuća učenika potiče od učeničkog nivoa,
a koliki od nastavnog i školskog, kao i da ispitaju koji učenički i nastavni činioci
utiču na postignuće učenika. One uočavaju da se razlike u učeničkom postignuću u
najvećoj meri mogu pripisati individualnim razlikama, pri čemu je socioekonomski
status učenika najznačajniji prediktor postignuća. Ipak, u manjoj meri postignuće se
objašnjava i faktorima koji se tiču same nastave, poput zastupljenosti ometajućeg
ponašanja i učeničke percepcije zastupljenosti angažujuće nastave. Na osnovu ovih
nalaza autorke nude niz konkretnih preporuka za obrazovne politike i nastavne
prakse.U radu Društveni položaj i čitalačka pismenost u Srbiji: kontekstualizacija
rezultata, Mladen Radulović i Dragana Gundogan ispituju značaj društvenog
položaja za postignuće na PIRLS testovima. Istovremeno, oni analiziraju stepen
nejednakosti u odnosu na nejednakosti primećene u istom istraživanju u regionu,
kao i na nejednakosti primećene u drugim istraživanjima ranije sprovedenim u Srbiji
(TIMSS i PISA). Rezultati istraživanja pokazuju da su obrazovne nejednakosti u Srbiji
najveće u regionu, kao i da su u porastu tokom poslednjih desetak godina. Autori
zaključuju da su obrazovne nejednakosti povezane sa društvenim položajem učenika
veliki i trajan problem savremenog društva u Srbiji, te sugerišu da bi istraživači u
budućnosti trebalo da se fokusiraju na ispitivanje potencijala konkretnih obrazovnih
politika i nastavnih praksi za umanjenje ovih nejednakosti.
U radu Povezanost samopouzdanja i postignuća: perspektiva učitelja autorke
Isidora Micić, Ana Drobac i Smiljana Jošić, pored ispitivanja značaja samopouzdanja
za postignuće na PIRLS testu odlaze i korak dalje i pokušavaju da bolje razumeju
značenja koja učitelji pripisuju samopouzdanju učenika, da ispitaju kako nastavnici
vide proces izgradnje i manifestacije samopouzdanja kod učenika, kao i kako tumače
nalaze o vezi samopouzdanja učenika i njihovih školskih postignuća, uz oslanjanje
na rezultate međunarodnih testiranja i postignuća učenika iz Srbije. U ovom tekstu
se na osnovu analize sekundarnih podataka iz PIRLS 2021 studije za Srbiju otkriva
da postignuće u čitanju varira u skladu sa nivoom samopouzdanja učenika. Takođe,
kroz fokus grupe sa nastavnicima, identifikuju se ključne karakteristike koje učitelji
povezuju sa visokim nivoom samopouzdanja kod učenika, kao i strategije podrške
koje oni primenjuju u nastavnoj praksi. Implikacije nalaza ove studije ukazuju na
potrebu kontinuirane podrške u razvoju akademskog self-koncepta, sa fokusom na
čitalačko samopouzdanje, kao jednog od prediktora akademskog uspeha.
Rezultati značajnog broja istraživanja upućuju na ključnu ulogu nastavnika
u kreiranju kvalitetnog obrazovnog procesa koji doprinosi ostvarivanju uspeha
učenika. Visok kvalitet obrazovanja nastavnika može da garantuje visok kvalitet
obrazovanja i poučavanja učenika. U tekstu pod nazivom Kvalitet nastave i postignuće
učenika u domenu čitalačke pismenosti Elizabeta Karalić, Gordana Čaprić, Branislav
Ranđelović i Aleksandar Milovanović ispituju u kojoj meri odlike nastavnika koje se
tiču njihovog formalnog obrazovanja i stručnog usavršavanja, kao i nastavne prakse
koje oni praktikuju objašnjavaju postignuće učenika na PIRLS testovima. Na osnovu
analize odgovora nastavnika o nastavnim metodama i tehnikama koje primenjuju autori zaključuju da je potrebno pružiti podršku učiteljima za razvoj strategija čitanja
i za unapređivanje digitalne pismenosti učenika, kao i da za je viša postignuća
učenika potrebno unaprediti program nastave i učenja i revidirati uopšte standarda
postignuća za srpski jezik za kraj prvog ciklusa osnovne škole.
U radu Uloga motivacionih činilaca u razvijanju čitalačke pismenosti učenika
čije su autorke Snežana Mirkov, Nataša Lalić-Vučetić i Jelena Medar Zlatković
posebna pažnja usmerena je na motivaciju učenika za čitanje, na uverenja učenika o
sopstvenim sposobnostima za čitanje, vreme koje učenici provode u čitanju, razloge
zbog kojih čitaju, kao i na učenikovo opažanje nastavnikovih postupaka u podsticanju
motivacije za čitanje i razvoja čitalačke pismenosti. Pored toga, analizirani su i odnosi
navedenih varijabli sa postignućem učenika u čitanju. Prema dobijenim rezultatima,
učenici izražavaju visok nivo intrinzične motivacije za čitanje i izjavljuju da uče puno
kroz čitanje. Učenici pozitivno opažaju sopstvene kompetencije za čitanje, pri čemu
u najvećoj meri procenjuju da im je čitanje lako i da su uspešni u čitanju. Prema
opažanjima učenika, samostalan izbor sadržaja za čitanje je umereno zastupljen
u nastavnom procesu. Autorke ističu da je potrebno da se u većoj meri podstiče
autonomija učenika prilikom izbora sadržaja za čitanje, kako bi se doprinelo razvoju
intrinzične motivacije učenika.
Motivaciju učenika detaljnije proučavaju Marina Kovačević Lepojević,
Nikoleta Gutvajn i Marija Trajković u radu pod nazivom Školska klima i disciplina
kao faktori motivacije učenika u domenu čitanja: moderacija pola. Autorke istražuju
kako se uticaj školske klime na motivaciju učenika u domenu čitanja razlikuje između
dečaka i devojčica i uviđaju da je, među različitim aspektima školske klime osećaj
pripadnosti najjače povezan sa motivacijom učenika, te da je on značajniji prediktor
motivacije među devojčicama, nego među dečacima. Autorke zaključuju da ovi
nalazi sugerišu potrebu za različitim pristupom u koncipiranju i implementaciji
strategija unapređivanja motivisanosti za čitanje kod učenica i učenika, kao i da
bi za detaljnije osmišljavanje ovih strategija bila korisna longitudinalna istraživanja
efekata školske klime na nivou odeljenja.
Komparativna međunarodna istraživanja potvrđuju da uverenja, očekivanja
i rane aktivnosti roditelja sa decom utiču na njihova kasnija postignuća i odnos
prema školi. U radu Uticaj roditelja na self-koncept učenika i njihovu motivaciju u
domenu čitanja čije su autorke Ivana Đerić, Dušica Malinić i Milja Vujačić utvrđeno je da su visoka obrazovna očekivanja roditelja značajna za oblikovanje pozitivnog
doživljaja dece o tome koliko su dobra u domenu čitanja. Međutim, ako su aspiracije,
očekivanja i pritisci roditelja previsoki, autorke upozoravaju da takva uverenja
mogu imati negativne implikacije. Stoga, umesto postavljanja nerealnih i previsokih
očekivanja, roditelji bi trebalo da pruže veću podršku, brigu i interesovanje za razvoj
čitalačke pismenosti svog deteta.
U radu Podsticajno kućno okruženje i razvoj čitalačkih kompetencija: broj
knjiga i/ili učestalost čitanja sa decom autorke Nada Ševa i Jelena Stojković ispituju
koje su sve karakteristike kućnog okruženja u vezi sa čitalačkom pismenošću
relevantne za razvoj čitalačkih kompetencija i koje različite grupe učenika postoje
u zavisnosti od praksi i uverenja njihovih roditelja o podršci razvoju čitalačkih
kompetencija. Rezultati predstavljene regresione analize pokazuju da analizirane
varijable (roditeljska procena učestalosti učešća učenika u aktivnostima koje
podstiču razvoj rane pismenosti i procena sposobnosti učenika da reši zadatke
u oblasti rane pismenosti, kućni resursi za učenje, odnos roditelja prema čitanju i
prema detetovoj školi, dužina pohađanja predškolskog obrazovanja) objašnjavaju
gotovo četvrtinu varijanse u postignuću učenika, dok se pomoću klaster analize
mogu uočiti četiri grupe učenika koje autorke nazivaju: Osnaženi kontekstom, Pod
pritiskom konteksta, Osnaženi verom u (obrazovni) kontekst, Pod pritiskom uverenja
o (školskom) kontekstu. Dalja analiza pokazala je da se prosečno postignuće učenika
iz različitih grupa značajno razlikuje. Oslanjajući se na nalaze istraživanja autorke
ukazuju na važnost kontinuirane podrške porodicama, od razumevanja važnosti
pohađanja vrtića duže od obavezne godine pred polazak u školu, do pravljenja
programa koji će biti usmeren na ojačavanje kompetencija roditelja o razvoju rane
pismenosti.
Budući da su upitnici koje su popunjavali učenici 2021. godine u okviru
istraživanja PIRLS u velikoj meri uporedivi sa onima koji su korišćeni 2019. godine u
istraživanju TIMSS, moguće je ispitati i kako se i da li se učenička percepcija škole
promenila nakon pandemije COVID-19. Promenu percepcije učenika su ispitivale
Ljiljana Plazinić i Nevena Buđevac koje su se fokusirale na to kako se doživljaj
zadovoljenosti socioemocionalnih potreba učenika razlikovao nakon pandemije.
Rezultati rada pod nazivom Zadovoljenost socioemocionalnih potreba u školi –
kako je pandemija COVID-19 izmenila percepciju učenika sugerišu da učenici sa
iskustvom školovanja u vreme potpunog prekida nastave i njenog obnavljanja uz brojna ograničenja više vole da budu u školi, da se u njoj osećaju sigurnije, da u
većoj meri smatraju da su nastavnici pravedni prema njima i da su ponosniji na
svoju školu nego učenici testirani pre pandemije. Autorke zaključuju da je epidemija
COVID-19 stvorila diskontinuitet u učeničkim iskustvima, te vodila tome da se školsko
iskustvo opaža kao pozitivnije, što nam govori da za lični doživljaj škole ne moraju
biti presudne same prakse koje se primenjuju u školi, već i društvena zbivanja koja
čine kontekst za interpretaciju sopstvenih iskustava.
Analiza rezultata istraživanja PIRLS 2021 i drugih srodnih studija omogućava
identifikaciju ključnih faktora koji doprinose ili ograničavaju postignuće učenika, što
je od suštinskog značaja za dalje usmeravanje obrazovnih politika i praksi. Zbornik
radova PIRLS 2021 u Srbiji pruža dublje razumevanje prikupljenih podataka i stavlja
naglasak na potrebu kontinuirane podrške učenicima, nastavnicima i roditeljima
u razvoju čitalačkih kompetencija. Pored toga, posebno se ukazuje na važnost
prilagođavanja obrazovnih praksi kako bi se smanjile obrazovne nejednakosti i
osiguralo pozitivno okruženje za razvoj čitalačke pismenosti.
Verujemo da ovaj zbornik radova pruža sveobuhvatnu sliku o karakteristikama
i rezultatima istraživanja čitalačke pismenosti u našoj zemlji. Kao takav, može
predstavljati dragocen izvori informacija za praktičare u promišljanju sopstvenih
obrazovnih praksi, kao i za donosioce obrazovnih politika u razmatranju budućih
reformi. Kroz analizu i interpretaciju rezultata, autori su ponudili konkretne
preporuke i strategije za smanjenje obrazovnih nejednakosti i unapređivanje
obrazovne prakse. Zbornik ima značajnu heurističku vrednost, budući da on pokreće
značajna pitanja i može biti osnova ili inspiracija istraživačima u oblasti obrazovanja
za buduća istraživanja. U celini, zbornik predstavlja važan doprinos razumevanju i
unapređivanju čitalačke pismenosti u Srbiji, jer pruža dublji uvid u faktore koji utiču
na postignuće učenika, ističe ključne oblasti za intervenciju i razvoj obrazovnih
politika, te otvara put za dalja istraživanja i inicijative usmerene ka unapređenju
obrazovnog sistema.
Istraživanje PIRLS 2021 je uspešno realizovano zahvaljujući profesionalnom
i odgovornom radu školskih koordinatora i administratora istraživanja iz
reprezentativnog uzorka PIRLS osnovnih škola iz Srbije (direktori škola, stručni
saradnici, učitelji). Veliku zahvalnost upućujemo učenicima četvrtog razreda
osnovnih škola u Republici Srbiji koji su učestvovali u istraživanju PIRLS 2021, njihovim roditeljima i starateljima. Zahvaljujemo se i istraživačkom timu Instituta za
pedagoška istraživanja i Zavoda za vrednovanje kvaliteta obrazovanja i vaspitanja
koji je sa puno entuzijazma učestvovao u svim fazama pripreme i realizacije
istraživanja.
Želimo da izrazimo veliku zahvalnost kolegama iz drugih ustanova koji su
učestvovali u sekundarnoj analizi podataka. Takođe, želimo da se zahvalimo našim
uvaženim recenzentima – prof. dr Veri Spasenović, redovnoj profesorki Filozofskog
fakulteta Univerziteta u Beogradu, prof. dr Oliveri Knežević-Florić, redovnoj
profesorki Filozofskog fakulteta Univerziteta u Novom Sadu i prof. dr Danimiru
Mandiću, redovnom profesoru Fakulteta za obrazovanje učitelja i vaspitača
Univerziteta u Beogradu – čije su sugestije značajno obogatile i unapredile kvalitet
knjige. Na kraju, iskreno zahvaljujemo Ministarstvu prosvete i Ministarstvu nauke,
tehnološkog razvoja i inovacija Republike Srbije na podršci koju su nam pružili
tokom realizacije ovog projekta.Naziv zbirke: Biblioteka „Pedagoška teorija i praksa” 5
One Attempt to Measure Collaboration Between Students During Group Work
No full textContribution
Collaborative problem-solving (CPS) skills have become an inevitable part of workforce readiness in contemporary society (Graesser et al., 2018). Numerous studies have shown that CPS is a powerful learning tool that could lead to more creative, efficient and comprehensive solutions than other approaches (Fiore, 2008). Sometimes it is the only possible way to solve complex problems. That is not surprising that the Organisation for Economic Cooperation and Development (OECD, 2019) includes the development of collaboration skills in the education development agenda for 2030. A lot of attempts were made to introduce CPS in everyday educational practice. However, the benefits of the CPS often fail to be achieved (Le et al., 2018).
Collaborative problem-solving is usually defined as working together toward a common goal (Hesse et al., 2015). It includes interdependency between group members in joint activity and shared responsibility for the group results.
Despite many contributions, there is a lack of instruments for measuring student-specific versions of collaborative processes during group work (Wang et al., 2009). The focus is often on the effect of this type of learning assessed through achievement data (Jansen, 2010) while the quality of the collaborative process is beyond research aims. Usually, self-assessment tools were used for this purpose accompanied by methodological limitation of subjective assessments. In these attempts, students' perceptions and experience with CPS are not distinguished from the quality of collaboration present during group work. Also, collaboration is assessed as an individual skill separate from its nature as a joint activity. This study aims to construct an instrument for assessing the quality of collaboration between students while trying to solve a complex problem. This study is part of the larger project PEERSovers with a focus on designing an evidence-based training program for enhancing high-school students' collaborative skills. The theoretical background for constructing the instrument involves a qualitative systematic literature review of 160 articles published between 2021 and 2022 that investigated differences between productive and unproductive peer collaboration (Baucal et al., 2023). Four aspects of peer interaction were identified as a result of this analysis. The first covers cognitive exchange between group members. Research shows that productive CPS includes argumentative dialogue between team members and constructive evaluation of ideas. Also, the effort is made to move from the personal opinion toward a shared understanding of the problem. Well-known Mercer studies (for example, Mercer et al., 2019; Mercer & Dawes, 2014) pointed out that exploratory talk during group work enhances the co-construction of joint cognitive activity, fosters critical thinking skills and contributes to the overall learning experience in educational settings. The second aspect refers to the emotional aspect of group work manifested through group atmosphere, presence of conflicts and tension, group cohesion, members' sense of belonging, mutual tolerance and empathy. In unproductive groups, members are disrespected and prevented from fully participating. Often the inequality in power is present during group work. Some members dominate in the dialogue space and prevent others from contributing. The third and fourth aspects are dedicated to two domains of group regulation: task activity regulation (time management, coordination of the activity, planning group activity, task-focus approach) and relationship regulation (group norms, sharing responsibility, dividing the assignment, efficient conflict management etc.). An unproductive group is often characterised by lots of off-task behaviour. Usually, few or only one participant takes overall responsibility for group work. We tried to operationalize these four aspects as dimensions of the instrument used for evaluating a CPS.
Method
Sample: Participants were selected from 12 secondary schools in Belgrade (6 vocational and 6 general/gymnasium schools). School counsellors, guided by the students’ preferences, formed triads of male or female students from the same class. The sample included 64 groups of three students (192 participants), of which 37 were girls and 27 were men. All students involved in the research had formal parental consent and their assent. Procedure: Students’ triads participate in CPS sessions trying to solve a single but complex real-life problem. Problem tasks used in this study were related to four community-relevant themes: (1) ecology (2) teen behaviour, (3) media, and (4) education. The assigned task for each group involved generating a written solution to the presented problem, subsequently assessed for its quality. The entire interaction during the CPS process was video-recorded video for subsequent analysis. CPS sessions were conducted on school premises during the regular school day. The average duration of a CPS session was 97 minutes (SD = 30; range = 19-167). Instruments: CPS observational grid (CPS-OG). The quality of collaboration was assessed based on video recordings of CPS sessions. Each session was rated by two independent reviewers using a 22-item observational grid. The grid was designed to capture four dimensions of productive CPS: socio-cognitive (SC - 9 items, 2 reverse-scored; e.g., Group members sought and/or provided explanations for presented ideas and suggestions); socio-emotional (SE - 4 items, 1 reverse-scored; e.g., Group members worked together, as a team); task management (TM - 5 items, 1 reverse-scored; e.g., The group planned its approach to solving the task); relationship management (RM - 5 items, 2 reverse-scored; e.g., Throughout the work, group members purposefully coordinated group and individual activities). Each item is scored on a 5-point Likert scale, ranging from 0 (not at all) to 4 (to a large extent). Data Analyses: Analyses were performed to examine the structural and reliability properties of measures designed specifically for this study. The unidimensionality of CPS-OG subscales was inspected via Exploratory Factor Analysis (EFA) and Confirmatory Factor Analysis (CFA). Internal consistency for CPS-OG dimensions was determined by calculating Cronbch’s alpha coefficient.
Expected Outcomes
The results confirmed good psychometric characteristics of the CPS observational grid. Exploratory factor analysis (Principal component analysis with Oblimin rotation) resulted in four factors explaining 76% of the total variance. Correlations between factors were moderate with a maximum value of 0.44. The first factor (50% of the variances) mainly included SC variables. The second factor (15 % of the variances) corresponds to the TM dimension. The third (6%) factor represents a mix of the SE and RM variables. It includes statements about negative relationships in the group (present tension, conflicts and isolation of the members). Finally, the fourth factor (5% of the variance) covers the absence of an authoritative leader and good conflict management as aspects of the RM dimension. The correlations between the first factor and the other three are moderate (from -0.33 to 0.44). The correlations between the other factors are low. Confirmatory factor analysis (CFA) confirmed a single-factor solution for all dimensions, except the TM. Item-level intraclass correlation (ICC) for CPS observational grid (CPS-OG) indexes reached excellent values (Cicchetti, 1994), ranging from .75 to .95. Dimension-level ICC values were also excellent: .94 for SC, .90 for SE, .93 for TM, .85 for RM. Internal consistency (Cronbach's alpha) ranges from good to excellent (.921 for SC, .914 for SE, .856 for TM, .791 for RM.) The next research step will include the external validation of the instrument. We will examine the association between the dimensions of the CPS observational grid and the quality of the proposed group solution. The quality of the solution will cover several dimensions: whether the solution is realistic; an assessment of the proposal's creativity; an assessment of the degree to which the proposal is well-argued with various perspectives.Session Information: 09 SES 13 A, Exploring Innovative Approaches to Assessment and Feedbac
Segregated Special Education For Visually ImpairedChildren In Socialist Yugoslavia – IsolationAnd/OrPreparation For Life And Work?
No full textOne of the main characteristic of the Yugoslav socialist society
is the rapid development of the educational system. This
trend led to decrease of the illiteracy rate which was
significant before the World War II. This process went
together with the increasing number of schools, students and
teachers on all educational levels. Moreover, it influenced the
development of special educational system significantly,
giving more opportunity to children and the youth with
disabilities to educate themselves. Nevertheless, the special
educational institutions had its drawbacks developing in the
segregated manner. The aim of the paper is to present the
development of special education for visually impaired
children in the socialist Yugoslavia. Furthermore, the
contextual social, economic and ideological factors which
influence its growth will be explored. The research questions
were threefold.Firstly, we examined educational practices in terms of
curricula, extracurricular activities and training in the
segregated educational institutions. Secondly, we presented
school climate and interpersonal relations among students
and between teachers and students. Thirdly, it will be
examined the importance of the formal and informal
education in the segregated institution for further career and
personal life and development of its users. Methodologically,
this topic will be explored in two different ways. Firstly,
authors will analyze unpublished archive sources about
primary and secondary special segregated educational
centers in which visually impaired children were educated
and socialized. Secondly, as a part of explorative analysis it
will be presented the analysis of semi-structured interviews
with the visually impaired people who were users of
segregated educational institutions during the socialistic
period. Qualitative approach, particularly oral history and life
stories, will be used in order to give personal, individual
perspective and highlight their experiences and attitudes
about their educationAbstracts: Scientific conference October 3-4, 2024 Institut of Contemporary History Privoz 11, Ljubljana, Sloveni
Open and closed compound words in Serbian orthography: diachronic approach
No full textОсновни циљ рада јесте да установимо које се разлике односе на
једну од најсложенијих области српског правописа – поглавље о спојеном и одвојеном
писању речи, имајући у виду дијахронијску перспективу, односно циљ нам је да сагледамо којих су се све формалних и значењских критеријума аутори/редактори правописа
придржавали у вези са писањем сложеница, полусложеница и синтагми. Корпус чине
Српски правопис (1914), Правопис српскохрватског књижевног језика (1923), Правописно
упутство за све основне, средње и стручне школе Краљевине Срба, Хрвата и Словенаца
(1929), Ново правописно упутство српског књижевног језика (1942), Правопис српскохрватскога књижевног језика (1960), Правопис српскога језика (1993) и Правопис српскога
језика (2014). Избор корпуса заснован је нa чињеници да се током једног века (1914–
2014) приређивачи правописа нису увек доследно придржавали традиционалне српске
кодификације о спојеном и одвојеном писању речи, али и да су неминовне промене у
језику налагале да се примењују нова ортографска правила у овој области. У којој мери
су те разлике видљиве и у вези са којим сегментима спојеног и одвојеног писања речи је
највише било измена покушаћемо да укажемо у овом раду.The main goal of the paper is to determine the differences related to one
of the most complex areas of Serbian orthography – open and closed compound words –
explored from the diachronic perspective, that is, our goal is to examine what formal and semantic criteria authors/editors of orthography handbooks followed when it comes to writing
compounds, semi-compounds, and syntagms. The corpus consists of the following: Srpski
pravopis [Serbian Orthography] (1914); Pravopis srpskohrvatskog književnog jezika [Orthography of the Serbo-Croatian Literary Language] (1923); Pravopisno uputstvo za sve osnovne, srednje i stručne škole Kralјevine Srba, Hrvata i Slovenaca [Orthographic Handbook
for all Primary, Secondary, and Vocational Schools of the Kingdom of Serbs, Croats, and
Slovenes] (1929); Novo pravopisno uputstvo srpskog književnog jezika [New Orthographic
Handbook of the Serbian Literary Language] (1942); Pravopis srpskohrvatskoga književnog
jezika [Orthography of the Serbo-Croatian Literary Language] (1960); Pravopis srpskoga
jezika [Orthography of the Serbian Language] (1993); and Pravopis srpskoga jezika [Orthography of the Serbian Language] (2014). The selection of the corpus is based on the fact
that over a century (1914–2014) the editors of orthography handbooks did not always consistently adhere to the traditional rules of writing Serbian open and close compound words,
and that inevitable changes in the language imposed new orthographic rules to be applied in
this area. This paper explores the extent to which the differences are visible, as well as the
segments of writing open and closed compound words that have changed the most
Mental health-promoting knowledge among school staff in Serbia: a validation study
No full textMental health literacy is mostly defined as a multidimensional construct
that unifies four factors: knowledge related to the prevention of mental
health problems, the recognition of signs and symptoms, the identification
of available options and treatments, and knowledge of tailored self-help
strategies and first-aid skills to support others who are developing or
present with mental health problems. Worldwide, researchers have shown
an increasing interest in mental health literacy (MHL) among students and
teachers. However, the Serbian education system still lacks prevention
programs in the domain of mental health and professionals within schools
who could help students with mental health issues. To generate interest
in this research field in Serbia and initiate work on practical guidelines
for promoting MHL, we recognized the adaptation of the existing MHL
assessment instruments as one of the first steps. This study aimed to
translate and validate the Mental Health-Promoting Knowledge Scale
(MHPK-10), which is used to assess participants’ level of understanding
of how to obtain and maintain good mental health. The sample consisted of 556 school staff members aged between 24 and 70 years, possessing
an average work experience of about 17 years. The confirmatory factor
analysis (CFA) yielded a satisfactory fit (χ2(36) = 2443.48, p < .001;
CFI = .933; RMSEA = .10). Internal reliability values indicated excellent
reliability (McDonald’s omega and Cronbach’s alpha coefficients were
both .89). Construct validity was confirmed by significant correlations with
personal stigma (r = -.15) and social distance (r = -.17) towards people
with mental health problems and other measures of mental health literacy
(r = .46). School staff showed a high level of mental health-promoting
knowledge.Book of abstracts: The 31st International Scientific Conference “Educational Research and School Practice“, December 6, 202
Rethinking Efforts in Breaking the School-to-Prison Pipeline: What Schools Can Do
No full textThe term "school-to-prison pipeline" describes a trend where students, especially those from marginalized communities, are funneled out of educational institutions into the criminal justice system. This phenomenon is frequently considered in relation to school zero-tolerance disciplinary practices, increased police presence in schools, and high rates of school suspensions. Unfortunately, besides ineffectiveness in misconduct reduction, these policies disproportionately impact vulnerable children, adolescents, and their families. The aim of this paper is to systematize research data on mechanisms beyond the cutting "school to prison pipeline“ at school level. Eligible studies meet the following criteria: assessed school-based disciplinary practices (designed or related to lower misbehaviors or delinquency); focused on school-aged children up to 18 years old; published in English; dated between the years 2015–2025 and are directly accessible. Research data suggest that there is a scarcity of studies examining the effectiveness of disciplinary practices that are alternatives to punitive approaches. Restorative school-based practices have been found to be effective in decreasing in-school delinquency among reactive practices. Positive behavioral support and social-emotional learning as proactive practices, are recommended as effective strategies for preventing the school-to-prison pipeline and reducing inequalit