Andrzej Frycz Modrzewski Krakow University
Repozytorium Instytucjonalne Krakowskiej AkademiiNot a member yet
5367 research outputs found
Sort by
Architecture, city, beauty – in loving memory of Prof. Wojciech Kosiński
"W Wielki Czwartek, 9 kwietnia 2020 roku, zmarł nasz Kolega i Przyjaciel – Profesor
dr hab. inż. arch. Wojciech Kosiński. Pandemia sprawiła, że nie mogliśmy pożegnać Go
na Cmentarzu Rakowickim w Krakowie, gdzie spoczął w rodzinnym grobowcu. Jednak
rola, jaką Profesor odgrywał w naszym środowisku architektonicznym i urbanistycznym,
była tak znacząca, że – ze wszech miar – zasługuje na to, by Jego pamięć uczcić
w sposób szczególny. Profesor Wojciech Kosiński był bowiem postacią wybitną. Siłą
barwnej osobowości, żywym intelektem i wręcz tytaniczną pracą zaznaczył mocny
i trwały ślad na wielu polach swej twórczości: architektonicznej, artystycznej, naukowej
i pedagogicznej. Jako redaktor naczelny „Teki Komisji Urbanistyki i Architektury”
PAN swą energią, uporem i konsekwencją w działaniu przyczynił się do odrodzenia
tego wydawnictwa i takiego rozwoju „Teki”, że dziś zajmuje ona mocną pozycję wśród
czasopism naukowych liczących się w dyscyplinie architektury i urbanistyki."(...
Kua takoto te manuka: mierzenie się z wyzwaniami ewolucji środowiska bezpieczeństwa Nowej Zelandii po 11 września 2001 roku
W artykule przedstawiono ramy systemu bezpieczeństwa narodowego Nowej Zelandii
w obszarze reagowania na najważniejsze wydarzenia związane z zagrożeniami dla bezpieczeństwem
państwa. Autor analizuje, w jaki sposób kontekst strategiczny polityki
Nowej Zelandii wpływa na jej podejście do bezpieczeństwa narodowego oraz jak rząd
definiuje bezpieczeństwo narodowe. Główne wydarzenia związane z bezpieczeństwem
narodowym, takie jak trzęsienia ziemi w Christchurch w latach 2010–2011, zamachy na
meczety tamże, erupcja wulkanu Whaakari na wyspie White oraz reakcja na COVID-19,
zostały tak przedstawione, by podkreślić złożoność środowiska bezpieczeństwa narodowego
Nowej Zelandii od września 2001 r. Artykuł zakończono wskazaniem korzyści wynikających
ze skonsolidowania strategii bezpieczeństwa narodowego dla systemu bezpieczeństwa
Nowej Zelandii.This article introduces New Zealand’s national security framework for responding to significant
security events. It examines how New Zealand’s strategic context influences its
approach to national security and how the government defines national security. The
major national security events of 2010/2011 Christchurch Earthquakes, Christchurch
Mosque Shootings, Whakaari/White Island eruption and COVID-19 Response are introduced
to demonstrate the complexity of New Zealand’s security environment since September
2001. Finally, the article concludes by examining the benefits of a consolidated
national security strategy to New Zealand’s national security system.Dieser Text erläutert den nationalen Sicherheitsrahmen in Neuseeland, um das Land gegen
wesentliche Sicherheitsbedrohungen zu wappnen. Er untersucht, ob der strategische
Kontext Neuseelands den Umgang mit der nationalen Sicherheit beeinflusst und wie die
Regierung nationale Sicherheit definiert. Die wichtigsten nationalen Zwischenfälle im
Bereich der Sicherheit, d.h. die Erdbeben in Christchurch 2010/2011, den Terroranschlag
auf zwei Moscheen in Christchurch, der Whakaari/White Island-Ausbruch und die Reaktion
auf die COVID-19-Pandemie werden erörtert, um die Komplexität des neuseeländischen
Sicherheitsumfelds seit September 2001 zu veranschaulichen. Der Text endet mit einer
Erläuterung der Vorteile einer konsolidierten nationalen Sicherheitsstrategie für das
nationale Sicherheitssystem Neuseelands.В статье изложена структура системы национальной безопасности Новой Зеландии
в области реагирования на наиболее важные события, связанные с угрозами госу-
дарственной безопасности. Автор анализирует, каким образом стратегический кон-
текст политики Новой Зеландии влияет на ее подход к национальной безопасности
и как правительство определяет национальную безопасность. Основные события,
связанные с национальной безопасностью, такие как землетрясения в Крайстчерче
в 2010–2011 гг., взрывы в мечетях, извержение вулкана Вакари на острове Уайт
и меры реагирования на КОВИД-19, были изложены таким образом, чтобы подчер-
кнуть многогранность проблем национальной безопасности Новой Зеландии после
11 сентября 2001 года. В итогах статьи были указаны преимущества консолидации
стратегии национальной безопасности для системы безопасности Новой Зеландии
Human Rights Protection in a Global Threat – Analysis on the Example of the COVID-19 Pandemic
The subject of this study is the analysis of permissible mechanisms of limiting civil rights and
freedoms, both internationally and under Polish law – in global threats, on the example of the
COVID-19 pandemic. The article indicates specific examples of legislative actions taken by
the Polish legislator during the COVID-19 pandemic.Przedmiotem niniejszego opracowania jest analiza dopuszczalnych mechanizmów ograniczania
praw i wolności obywatelskich zarówno w wymiarze międzynarodowym, jak też na podstawie prawa
polskiego – w stanach globalnego zagrożenia, na przykładzie pandemii COVID-19. W artykule
wskazano konkretne przykłady działań legislacyjnych poczynionych przez polskiego ustawodawcę
w czasie pandemii COVID-19
Evidence Based Practice Integration into Polygraph Practice: A suggested paradigm
The philosophy of evidence-based practice advocates professionals to rely on scientific evidence.
Although the idea seems obvious, misuse of the philosophy raised controversy, which created
confusion and misunderstanding of the concept. Yet, since it was introduced in the nineties to
the medical community and despite the controversy, it gained more and more disciples and was embraced by nonmedical practitioners, including the polygraph profession. In the last decades,
the polygraph community has gradually abandoned the intuitive-based polygraph practice that
relies on less scientifically rooted subjective procedures and advanced toward evidence-based
polygraph practice. This paper describes the evidence-based practice in general and details the
practical aspects of evidence-based polygraph practice in particular, along with discussing the
limitations of the current scientific research. It questions the current bone-tone trend to implement
an extreme Evidence-Based approach into the polygraph practice, suggesting the practitioner
to avoid a rigid “one size fit all” standardized protocols which are advocated as a must on
the way to earn scientifi c recognition, whereas, in fact, it is the unfortunate outcome of lack of
diff erential research data. As in the medical field, in-where the Evidence-Based practice managed
to incorporate the clinical experience of experts with the hard research evidence and has
not disregarded their valuable knowledge and experience, the present article calls for adopting
this integrative approach in the polygraph field too and adjust the protocols to the specific circumstances
of the case and the examinee in a “tailor-made” mode, which is based on existing
data and flexible thinking wherever there is no data to rely on, as was suggested under the concept
of “Adaptive-Polygraphy” (Ginton, 2013)
„Ecce Homo”
Słowa Piłata „Ecce Homo” są wezwaniem krakowskiego kościoła św. Brata Alberta – najważniejszego
architektonicznego dzieła twórczego Wojciecha Kosińskiego. Słowa „oto Człowiek” mogą odnosić się
również do osobowości Wojtka Kosińskiego. Kościół ten projektowany wspólnie z Marzeną Popławską-
-Kosińską w czasie wczesnych prób polskiego postmodernizmu wpisuje się w najbardziej pozytywne osiągnięcia
twórcze nurtu, zwłaszcza w architekturze kościołów. Autor nie wchodzi na drogę naśladownictwa
światowych trendów, często płytkiego języka postmoderny, ale szuka jego polskiej tożsamości. Budując
obok specyfi cznej, ale „krakowskiej” z ducha, architektury klasztoru ss. Albertynek autorstwa Jana Sas-
-Zubrzyckiego, szuka współczesnej odpowiedzi o tożsamość. Tym samym dzieło wchodzi stosunkowo
wcześnie do nielicznej wartościowej grupy postmodernistycznych polskich kościołów. Taka postawa, szacunku
do sąsiadującej przeszłości (nawet dyskusyjnej), jak i odpowiedzialnego rozumienia sakralności i zachowania
ducha Krakowa, sprawia, że to dokonanie twórcze Wojciecha Kosińskiego jest dla mnie niczym
Jego pomnik…„Ecce Homo” is both a quote from Pontius Pilate and a shortened name of the St. Brother Albert
Chmielowski Church in Krakow – the most relevant architectonic creation of Wojciech Kosiński. Although
Kosiński’s architectonic works are not that numerous, the quality of that church is enough to make us refl
ect on its Author. It is not a mere coincidence that the words “Here is the man!” are a perfect description
of Wojtek’s personality. That creative work, designed together with Marzena Popławska-Kosińska at an
early stage of the Polish postmodernism, follows the most positive path of the trend, especially in terms of
church architecture. It avoids the pitfall of imitating the global expression of postmodernism, which often
seems quite shallow, and looks for its Polish identity instead. By building his church next to a specifi c, yet
very Krakow-rooted Albertine Sisters Monastery designed by Jan Sas-Zubrzycki, Kosiński searches for
a contemporary response to identity-related questions. This way, his church joins quite early an elitist
group of precious Polish churches with postmodern architecture. Such an approach, which demonstrates
respect for the neighbouring past, as controversial as it may seem, a responsible take on sacral architecture
and fi delity to the Krakow’s soul, makes this architectonic work very precious. For me it’s a monument
to Wojciech Kosiński
Burial in Galicia. Selected administrative-legal issues. Part II
Druga połowa XVIII w. to okres odchodzenia w wielu państwach europejskich od
dotychczasowych zasad pochówku, opartych na grzebaniu zwłok w kościołach i na
cmentarzach zlokalizowanych w ich bezpośrednim sąsiedztwie. Dokonywane zmiany
motywowane były przede wszystkim względami zdrowotnymi, ale również ograniczonymi
możliwościami pochówków w obrębie samych miast. W przypadku Austrii decyzja
o przeniesieniu cmentarzy poza obręb miejscowości podjęta została przez cesarza Józefa
II końcem 1783 r. Jej konsekwencją było niemal powszechne zakładanie na terenie
państwa, w tym także w Galicji, nowych cmentarzy, z których część funkcjonuje do dziś.
Jednocześnie w Austrii z biegiem kolejnych lat wydawano szereg aktów prawnych, które
szczegółowo regulowały kwestie związane z organizacją cmentarzy i pogrzebów.
W drugiej części opracowania przedstawiono wybrane zagadnienia prawne w zakresie
administracji cmentarzami, m.in. dotyczące opłat oraz infrastruktury cmentarnej.
Jako przykład posłużyły rozwiązania prawne przyjęte w drugiej połowie XIX w. przez
miasto Kraków dla zarządu Cmentarza Rakowickiego.The second half of 18th century brought the era of change in existing burial procedures
in many European countries, where corpses were buried in churches and adjacent cemeteries.
The changes were implemented due to health related aspects, but also through
limited burial capabilities within the town administrative borders. In Austria, the decision
to move cemeteries outside the town administrative borders, was made by Emperor Franz
Joseph II before the end of 1783. As a consequence, numerous new cemeteries were commonly
established within the territory of the State, including Galicia, many of which exist
to the present day. Concurrently with time, there were a number of legal acts issued in
Austria, that precisely governed issues relating to organization of cemeteries and funerals.
In the second part of the study, selected legal issues concerning administration of the
cemeteries are presented, including fees and cemetery infrastructure. Legal solutions introduced
by the city of Kraków regarding management of Rakowicki Cemetery in the second
part of the 19th century are given as an example
Security theory and practice: Microbiological safety
Wprowadzenie
"W niniejszym numerze kwartalnika podejmujemy nową, wymuszoną okolicznościami,
problematykę epidemiczną, wychodząc z założenia, że obowiązkiem badacza
jest reagować na nowe zjawiska i zagrożenia. Autorzy skupili się na wątkach
społecznych, psychologicznych, ekonomicznych, ekologicznych, na funkcjonowaniu
infrastruktury transportu w warunkach pandemii etc. niż na problemach
epidemicznych, mikrobiologicznych czy też z zakresu zdrowia publicznego.
Rozważamy zatem na łamach numeru wpływ pandemii na stan bezpieczeństwa
społeczno-ekonomicznego Polski, postawy w sytuacji zagrożenia COVID-
19, problemy bezpieczeństwa w komunikacji lotniczej podczas epidemii, skutki
pandemii w środowisku naturalnym oraz na poczucie bezpieczeństwa i zaufania
społecznego w obliczu pandemii. Tę część numeru zamyka tekst poświęcony
pierwszej pomocy i programowi upowszechniania dostępu do automatycznych
defibrylatorów AED, co wobec niewydolności systemu ochrony zdrowia okazuje
się niebywale ważnym elementem systemu ratownictwa RP.
W dziale „Varia” znajdziemy artykuł poświęcony coraz szybciej rozwijającym
się technologiom biometrycznym, a w dziale recenzji cztery teksty poświęcone
monografiom na temat zarządzania kryzysowego, ratownictwa, szczególnej roli
krwi w medycynie i życiu społecznym oraz ogólnej kondycji świata zachodniego
w dobie pandemii. Całości numeru dopełnia komunikat z prac badawczych Podkomisji
Ratownictwa Narciarskiego KTN ZG PTTK.
Mamy nadzieję, że efekty naszego wysiłku badawczego pozwolą lepiej rozumieć
zmiany zachodzące w społeczeństwie przeżywającym całkiem nowe doświadczenia
wpływające na bez mała wszystkie aspekty życia."(...
The beauty of contemporary architecture – unnecessary archaism or a meless purpose of crea vity?
Tekst w syntetyczny sposób stara się określić znaczenie piękna we współczesnej architekturze. Głównym
założeniem pracy jest przedstawienie dwóch odmiennych postaw twórczych dających się zauważyć w dzisiejszej
architekturze. Pierwsza traktuje piękno jako pewien historyczny archaizm, który zastępowany jest
wizualną atrakcyjnością formy, wywodzącą się z oryginalności wymyślanych kształtów. Druga postawa
dostrzega w pięknie istotę i główny cel twórczości architektonicznej, którego uniwersalność jest ponadczasowa.The text synthetically attempts to define the meaning of beauty in contemporary architecture. The main
assumption of the work is to present two different creative attitudes that can be seen in today’s architecture.
The first treats beauty as a kind of historical archaism, which is replaced with the visual attractiveness of the form, come from the originality of the invented shapes. The second atttude sees beauty as the
essence and main purpose of architectural creativity, the universal nature of which is timeless
Argumenty porównawcze w prawniczej debacie nad reformą sądownictwa w Polsce
The judiciary reform in Poland started in 2015 with the replacement of judges in the Polish Constitutional
Tribunal, the court responsible for the judicial review. It continued with amendments
of laws addressed to judges and functioning of the Polish Supreme Court. Controversies over the
reform reached the international level and triggered reactions from the European institutions and resulted
in judgments of the Court of Justice. The article deals with comparative arguments (examples
from the United States, Austria, France or Germany) concerning the extensive judiciary reform that
have been presented by its authors throughout the debates and as response to criticism.Reforma sądownictwa w Polsce rozpoczęła się w 2015 roku od wymiany sędziów w polskim Trybunale
Konstytucyjnym, sądzie odpowiedzialnym za kontrolę konstytucyjności prawa. Reforma
była kontynuowana poprzez zmiany ustaw dotyczących sędziów i sposobu funkcjonowania polskiego
Sądu Najwyższego. Kontrowersje wokół reformy osiągnęły poziom międzynarodowy i wywołały
reakcje instytucji europejskich oraz zaowocowały wyrokami Trybunału Sprawiedliwości.
W artykule omówiono argumenty porównawcze (przykłady ze Stanów Zjednoczonych, Austrii,
Francji czy Niemiec) dotyczące szeroko zakrojonej reformy sądownictwa, które były przedstawiane
przez jej autorów w toku debat i jako odpowiedź na krytykę
Polityka Niemiec wobec Rosji w kontekście najważniejszych wyzwań dla bezpieczeństwa międzynarodowego po zakończeniu zimnej wojny
Celem artykułu jest przedstawienie stanowiska Niemiec wobec Rosji w obliczu kluczowych
kwestii związanych z bezpieczeństwem międzynarodowym, które pojawiły się
po zakończeniu zimnej wojny – w szczególności w obliczu poszerzenia NATO w 1999 r.,
konfliktu w Kosowie, wojny w Zatoce Perskiej w 2003 r., konfliktu między Rosją i Gruzją,
a także konfliktu na Ukrainie. Wszystkie te kwestie miały znaczący wpływ na środowisko
bezpieczeństwa międzynarodowego i wywoływały ogromne emocje, uwidaczniając przy
tym liczne różnice w zakresie stanowisk poszczególnych aktorów sceny stosunków międzynarodowych.
W tym kontekście autor próbuje również scharakteryzować znaczenie
Federacji Rosyjskiej dla niemieckiej polityki zagranicznej.The paper looks at Germany’s position towards Russia in the face of major international
security problems after the end of the Cold War: the 1999 NATO enlargement, the conflict
over Kosovo, the 2003 Persian Gulf War, the conflict between Russia and Georgia, and
the conflict in Ukraine. All these issues had a significant impact on the international security
environment, and they aroused great emotions, highlighting several differences
in the positions taken by individual actors in international relations. In the paper, an attempt
has also been made to pinpoint the importance of the Russian Federation in Germany’s
foreign policy.Der Artikel beschreibt die Position Deutschlands gegenüber Russland angesichts der
großen internationalen Sicherheitsprobleme nach dem Ende des Kalten Krieges: die Erweiterung
der NATO im Jahr 1999, den Kosovo-Konflikt, den Golfkrieg 2003, den Konflikt
zwischen Russland und Georgien und den Konflikt in der Ukraine. Alle obengenannten
Themen hatten erhebliche Auswirkungen auf das Sicherheitsumfeld, erregten große
Emotionen und unterschiedliche Positionen einzelner Akteure in den international en Beziehungen.
Der Autor versucht in diesem Zusammenhang auch, die Bedeutung der Russischen
Föderation für die deutsche Außenpolitik zu charakterisieren.В статье представлена позиция Германии в отношении России перед лицом клю-
чевых проблем, связанных с международной безопасностью, которые возникли
после окончания холодной войны – в частности, в условиях расширения НАТ О
в 1999 г., конфликта в Косово, войны в Персидском заливе в 2003 г., конфликта
между Россией и Грузией, а также конфликта в Украине. Все эти вопросы оказали су-
щественное влияние на международную среду безопасности и вызвали огромное
волнение, при этом демонстрируя многочисленные различия в позициях разных
игроков на международной арене. В этом контексте автор также рассматривает зна-
чение Российской Федерации для внешней политики Германии