Andrzej Frycz Modrzewski Krakow University
Repozytorium Instytucjonalne Krakowskiej AkademiiNot a member yet
5367 research outputs found
Sort by
Systemic and legal changes in “Napoleonic” Krakow in 1809–1815
No full textArtykuł prezentuje zmiany prawnoustrojowe, jakie wprowadzono w Krakowie w okresie
jego przynależności do Księstwa Warszawskiego (1809–1815). W tym czasie Kraków
należał do „napoleońskiej” Europy. W artykule opisano zmiany urzędowej nazwy, statusu
i podziału administracyjnego Krakowa, zmiany w administracji i sądownictwie, które bezpośrednio
dotyczyły też Krakowa, a wynikały z wprowadzania w nim rozwiązań prawnych
obowiązujących w Księstwie Warszawskim, opartych na wzorcach francuskich. Przedstawiono
też status prawny ludności żydowskiej zamieszkującej w tym okresie w Krakowie.
W zakończeniu wskazano na konsekwencje prawne, polityczne i społeczne przynależności
Krakowa do Księstwa Warszawskiego.The article presents the systemic and legal changes introduced in Kraków during its
affiliation to the Duchy of Warsaw (1809–1815). At that time, Kraków belonged to the
“Napoleonic” Europe. The article describes changes in the official name, status and administrative
division of Kraków, changes in the administration and judiciary, which also directly
affected Kraków, and resulted from the introduction of legal solutions in the Duchy
of Warsaw, based on French standards. The legal status of the Jewish population living in
Kraków at that time was also presented. At the end, the legal, political and social consequences
of Kraków’s membership in the Duchy of Warsaw were indicated
Urban composition and beauty of the city in texts and talks with Wojciech Kosiński
No full textKompozycji urbanistycznej Wojciech Kosiński, poświęcił wiele ze swoich prac. Szczególnie, jak się wydaje,
interesowało go jej znaczenie dla analiz urody miast, nieważne jak rozumianej – obiektywnie czy subiektywnie.
Obiektywnie, czyli widzianej przez mędrca szkiełko i oko, subiektywnie, czyli widzianej tak samo,
ale bez wspomagającego oko narzędzia, jakim jest nauka. Rozmowy z Wojciechem na ten temat dowodziły,
że do widzenia rzeczy pięknych, a konkretnie piękna pięknego miasta, nauka nie była Mu potrzebna, ale
też nie uciekał od argumentów naukowych, gdy trzeba było ich użyć.Wojciech Kosiński, in many of his works special attenti on was giving to the subject of urban composition,
specially it meaning for beauty of the city. It was not important for him if the beauty was understood as
something objectively existing, or just subjectively propagated. Talks with Wojciech proofed, that to see
the beauty of the city the scientific apparatus is not so much necessary, however he knows how to use
scientific arguments when it was needed
Studia z Dziejów Państwa i Prawa Polskiego T. XXIV 2021 Badania nad rozwojem instytucji politycznych i prawnych
No full textCriminal cases of SS men from the KL Auschwitz garrison before common courts in Poland in 1946–1955. Concept article
No full textArtykuł ma na celu przedstawienie koncepcji badań nad procesami członków załogi
SS byłego niemieckiego nazistowskiego obozu koncentracyjnego i zagłady Auschwitz-Birkenau
przed sądami powszechnymi w Polsce w latach 1946‒1955. Przedstawiono w nim
wybrane zagadnienia dotyczące analizowanej tematyki wraz z przykładową literaturą oraz
niepełne dane statystyczne. W dostępnej w internecie bazie Załoga SS KL Auschwitz znajdują
się informacje o 8502 SS-manach. Na podstawie zgromadzonych materiałów można
stwierdzić, że w omawianym okresie liczba osób, co do których zachowały się jakiekolwiek
dokumenty wymiaru sprawiedliwości, wynosi 722. Natomiast liczba SS-manów z załogi
KL Auschwitz, co do których przeprowadzono postępowanie sądowe zakończone wyrokiem
w Polsce, wynosi 695. Kolejnym krokiem w kierunku przeprowadzenia charakterystyki
procesów SS-manów z załogi KL Auschwitz toczących się przed polskimi sądami
winno być pełne opisanie stanu badań i literatury przedmiotu.The article aims to present the concept of research on the trials of the members of
the SS garrison of the former German Nazi concentration and extermination camp
Auschwitz-Birkenau before common courts in Poland in the years 1946–1955. It presents
selected issues related to the analyzed subject, along with an exemplary literature, and
shows incomplete statistical data. Information about 8502 SS men can be found in the
database The SS KL Auschwitz Garrison available on the Internet. On the basis of the collected
materials, it can be concluded that in the period, the number of people for whom
any documents of the judiciary have survived is 722. On the other hand, the number of SS
men from the KL Auschwitz garrison, against whom court proceedings ended with a verdict
in Poland, is 695. The next step towards characterizing the trials of SS-men from the
KL Auschwitz garrison pending before Polish courts should be a complete description of
the state of research and literature on the subject
Phenomenology of architecture – the cognitive sensualism
No full textRealizacje architektoniczne są obszarem styku zamysłu twórcy – architekta i postrzegającego widza. Ta sfera poznawcza jest wypadkową odbioru sensualnego, ale także idei tkwiących w świadomości tworzącego, jak również w jaźni odbiorcy. Dzieła architektury i sztuki nadają nowy sens określonemu miejscu i przestrzeni, jednocześnie to właśnie otoczenie ujawnia ich pełną wartość. Artykuł jest próbą refleksji nad sensualnym walorem architektury w odniesieniu do płaszczyzny fenomenologii architektury. Autor odwołuję się do myśli takich mistrzów filozofii i jak Edmund Husserl, Martin Heidegger czy Roman Ingarden. Zaznaczyli oni kardynalną wartość fenomenu świadomości i intuicji jako aktów twórczych przenoszących znaczenie, oglądy i życie bytów architektonicznych w czasie.Architectural projects are the link between the ideas of the creator and the perceiving-viewer. This cognitive sphere is a product of the sensual perception, but also of the ideas inherent in the consciousness of
the artist, but also in the recipient’s self. Works of architecture and art give a new meaning to a specific
place and space, at the same time it is the surroundings that reveal their full value. The article is an area
of reflection on the sensual value of architecture in relation to the phenomenology of architecture. In this
article, I refer to the thoughts of such masters of philosophy as Edmund Husserl, Martin Heidegger, and
Roman Ingarden. They emphasized the cardinal value of the phenomenon of consciousness and intuition
as creative acts that transfer the meaning, views and life of architectural “entities” over time
Clusters as an Example of Creating Environmental Safety at the Local Level in Poland
No full textW II dekadzie XXI w. zaczęto podkreślać, że poziom lokalnego bezpieczeństwa zaczyna
odgrywać znaczącą rolę w kreowaniu bezpieczeństwa energetycznego państwa. Fakt
ten widoczny jest nie tylko w decyzjach na poziomie krajowym (decyzje polityczne
partii będących u władzy), ale i międzynarodowym (decyzje na szczeblu UE). Celem
pracy jest ustalenie, w jakim stopniu rozwój klastrów może wpłynąć na poprawę bezpieczeństwa
ekologicznego na poziomie lokalnym. Artykuł podzielono na trzy części.
Pierwsza omawia strategię Unii Europejskiej na rzecz bezpieczeństwa ekologicznego na
poziomie lokalnym; druga – kształtowanie w Polsce bezpieczeństwa ekologicznego
na poziomie lokalnym, wskazując przy tym istotę i miejsce klastrów. Trzecia część
przedstawia możliwe sytuacje dla rozwoju klastrów energetycznych w Polsce w najbliższej
przyszłości. Na potrzeby analizy sformułowano zatem hipotezę: zakłada się, że klastry
podnoszą w znaczącym stopniu bezpieczeństwo ekologiczne państwa na poziomie
lokalnym. Reasumując, artykuł ma charakter mieszany – z jednej strony uwzględnia
aspekt zarządzania, z drugiej kwestie decyzji politycznych.In the second decade of the 21st century, it began to be emphasised that the level of
local security began to be play a significant role in creating energy security of the state.
This fact manifests itself not only in decisions taken at the national level (political decisions
of the parties in power), but also at the international (decisions of the EU). The aim
of the study is to determine to what extent the development of clusters can influence
the improvement of ecological safety at the local level. The article is divided into three
parts. The first one discusses the European Union’s strategy for environmental safety at
the local level. The second part discusses the shaping of ecological safety in Poland
at the local level, indicating the essence and position of clusters. The third part presents
possible situations for the development of energy clusters in Poland in the near future.
Therefore, for the purposes of this analysis, a hypothesis was formulated: it is assumed
that clusters significantly increase the ecological safety of the state at the local level. To
sum up, the article covers the issue of management on the one hand and, on the other,
the questions of political decisions.Im zweiten Jahrzehnt des 21. Jahrhunderts wurde betont, dass das Niveau der lokalen
Sicherheit eine bedeutende Rolle bei der Schaffung der Energiesicherheit des Staates
zu spielen begann. Diese Tatsache zeigt sich nicht nur in Entscheidungen auf nationaler
Ebene (politische Entscheidungen der Regierungsparteien), sondern auch auf internationaler
Ebene (Entscheidungen auf EU-Ebene). Ziel der Studie ist es herauszufinden, inwieweit
die Entwicklung von Clustern die Verbesserung der ökologischen Sicherheit auf lokaler
Ebene beeinflussen kann. Der Artikel ist in drei Teile gegliedert. Im ersten Teil wird
die Strategie der Europäischen Union für die Umweltsicherheit auf lokaler Ebene erörtert;
im zweiten Teil wird die Gestaltung der Umweltsicherheit auf lokaler Ebene in Polen
erörtert, wobei das Wesen und der Platz von Clustern aufgezeigt werden. Im dritten
Teil werden mögliche Situationen für die Entwicklung von Energieclustern in Polen in
der nahen Zukunft dargestellt. Für die Analyse wurde daher eine Hypothese formuliert:
Es wird angenommen, dass Cluster die ökologische Sicherheit des Staates auf lokaler
Ebene signifikant erhöhen. Zusammenfassend lässt sich sagen, dass der Artikel einen gemischten
Charakter hat – einerseits berücksichtigt er den Managementaspekt andererseits
die Fragen der politischen Entscheidungen.Во втором десятилетии XXI века особое внимание обращается на уровень местной
безопасности, которая играет значительную роль в создании энергетической
безопасности государства. Этот факт проявляется не только в решениях на нацио-
нальном уровне (политические решения партий власти), но и на международном
(решения на уровне ЕС). Целью работы является определить, в какой степени раз-
витие кластеров может повлиять на улучшение экологической безопасности на
местном уровне. Статья была разделена на три части. В первой обсуждается стра-
тегия Европейского Союза по обеспечению экологической безопасности на местном
уровне; во второй – формирование экологической безопасности на местном уровне
в Польше, с указанием сущности и места кластеров. В третьей части рассмотрены
возможные ситуации для развития энергетических кластеров в Польше в бли-
жайшем будущем. Для целей анализа была сформулирована следующая гипотеза:
предполагается, что кластеры значительно повышают экологическую безопасность
государства на местном уровне. Работа носит смешанный характер – с одной сто-
роны, в ней учитывается управленческий аспект, с другой – рассматривает вопросы
принятия политических решений
Searching for appropriate sacral space in churches of Zurich built between 1932–1937
No full textW artykule przedstawiono cztery kościoły katolickie Zurychu, zbudowane w latach 1932–1937. Na ich
przykładzie ukazano fundamentalny problem, jakim jest powolna przemiana przestrzeni sakralnej zgodnie
z poszukiwaniem maksymalnie stosownego wnętrza dla liturgii Kościoła katolickiego w tym czasie. Opis
kościołów i ich wnętrz dopełniają fotografie opisywanych obiektów wykonane przez autora referatu.In the article 4 catholic churches built between 1932–1937 in Zurich have been presented. On their example
a fundamental problem of a slow change of sacral space, which was happenning due to a search for
an appropriate interior for the Catholic Church liturgy in that time, has been portrayed. The description
of the churches and their interior are complete with photos of the described objects taken by the author
Surgeons in Kay’s Portraits
No full textThis paper describes four Scottish surgeons depicted by John Kay, a famous Edinburgh
caricaturist active during the Scottish Enlightenment. It gives the reader some interesting
insights into the life, work and culture, of surgeons in 18th century Scotland.Artykuł przedstawia postacie czterech szkockich chirurgów sportretowanych przez Johna
Kaya, słynnego edynburskiego karykaturzystę, aktywnego w czasie szkockiego oświecenia.
Tekst daje czytelnikowi interesujące spojrzenie na życie, pracę i kulturę chirurgów
w XVIII-wiecznej Szkocji
Splanchnicektomia wideotorakoskopowa w leczeniu bólu nowotworowego
No full textLeczenie bólu nowotworowego należy do najtrudniejszych elementów leczenia paliatywnego.
Obecnie nie ma idealnej metody zmniejszającej odczuwanie bólu. W artykule
przedstawiono definicję bólu nowotworowego i aktualne standardy leczenia, ze szczególnym
uwzględnieniem wprowadzonej do praktyki klinicznej w 1993 roku techniki
leczenia bólu nowotworowego nadbrzusza – splanchnicektomii wideotorakoskopowej.
W pracy przedstawiono wskazania, przygotowanie do zabiegu, technikę operacji i ryzyko
znieczulenia. Splanchnicektomia wideotorakoskopowa pozwala uniknąć traumatyzującej
torakotomii lub laparotomii. Jest paliatywną, małoinwazyjną, bezpieczną oraz skuteczną
techniką operacyjną. Polecana jest jako metoda z wyboru, w sytuacji gdy inne sposoby
leczenia bólu przewlekłego okazują się mało skuteczne. Ten sposób leczenia zyskuje coraz
więcej zwolenników wśród pacjentów, lekarzy i ekonomistów.The treatment of cancer neuralgia is considered to be one of the most difficult elements
of paliative care. Currently there is no single universally accepted treatment method. In
this paper the authors define pain pain and present current standards of treatment, paying
special attention to videoscopic splanchicectomy, a minimally invasive technique introduced
in 1993. Indications, preoperative management, technique and the risk of anaesthesia
are briefly described. Videothoracoscopic splanchicectomy allows more traumatatic
interventions, such as thoracotomy or laparotomy, to be avoided. It is a safe, minimally
invasive and effective form of paliative treatment and is considered to be the method of
choice for patients for whom other treatment techniques for cancer neuralgia have proved
to be insufficient. The authors emphasize that this method of treatment is gaining popularity
among patients, physicians and economists
Eixample – the heart of the world
No full textCzłowiek dąży do harmonii i porządku. Miasta o ortogonalnej siatce ulic pojawiły się już w starożytności.
Model ten był następnie modyfikowany i przystosowywany do potrzeb społecznych i warunków przestrzennych
w kolejnych epokach. W każdej z nich wśród ortogonalnie zaplanowanych układów urbanistycznych
pojawiały się takie, które inspirowały i nadal inspirują kolejne pokolenia urbanistów i architektów.
Tekst poświęcony został jednemu z nich – barcelońskiemu Eixample. Omówiona została jego
postkolonialna geneza, znaczenie dla późniejszej myśli urbanistycznej, a w końcu współczesne zmiany
układu przez wprowadzanie tzw. superbloków. Artykuł jest nawiązaniem do wielogodzinnych dyskusji
przeprowadzanych przez autora ze śp. prof. Wojciechem Kosińskim – Mistrzem, z którym autora łączyła
między innymi pasja do tego niezwykłego, idealnego miasta.Man strives for harmony and order. Cities with an orthogonal street grid appeared in the history of urban
planning as early as antiquity. This model was then modified and adapted to social needs and spatial conditions in subsequent epochs. In each of them, among the orthogonally planned urban layouts, there were
those that inspired and continue to inspire successive generations of urban planners and architects. The
text devoted to one of them – Barcelona’s Eixample, discusses its postcolonial genesis, signifi cance for
later urban thought, and fi nally contemporary changes in the layout by introducing the so-called Superblocks.
The article is a reference to many hours of discussions carried out by the author with the late prof.
Wojciech Kosiński – the Master with whom we shared a passion for this extraordinary, ideal city