Andrzej Frycz Modrzewski Krakow University
Repozytorium Instytucjonalne Krakowskiej AkademiiNot a member yet
5367 research outputs found
Sort by
Cardioprotection: an analysis of publications on myocardial protection
No full textPatofizjologia uszkodzenia reperfuzyjnego, będącego wyzwaniem po epizodzie niedokrwiennym serca,
nie została do końca poznana. Kilka procesów molekularnych wykazuje ewentualne możliwości przeciwdziałania
temu zjawisku. Jeden z nich polega na przygotowaniu serca na powstanie epizodu niedokrwiennego
przez trening fizyczny pacjenta czy farmakoterapię. Innym podejściem jest bezpośrednie
farmakologiczne działanie na miRNA czy rodzinę czynników transkrypcyjnych NRF2.
Kardioprotekcja śródoperacyjna dotyczy zarówno zabiegów kardiochirurgicznych, jak i niekardiochirurgicznych.
Kluczowe w przypadku operacji kardiochirurgicznych jest zastosowanie odpowiedniego
roztworu kardiopleginy oraz protokołu jej podawania. Ostatnie badania koncentrują się zwłaszcza na zastosowaniu
kardiopleginy del Nido, która pozwala na wydłużenie bezpiecznego niedokrwienia mięśnia
sercowego nawet do 120 min w grupie pacjentów wyższego ryzyka. Stosowanie trimetazydyny pozwala
na ograniczenie ryzyka sercowo-naczyniowego w grupie starszych pacjentów po operacjach, a podawanie
alfacalcidolu przed operacjami zastawkowymi zmniejsza ryzyko powikłań okołozabiegowych.
Wywoływanie u zwierząt stanów patologicznych pozwala testować związki mogące przeciwdziałać
tym zjawiskom lub zmniejszać ich nasilenie. Związki takie jak disulfiram, krocyna, stachydryna, gossypina,
czy też metformina w połączeniu z wodorem mogą zmniejszać ryzyko nie tylko powikłań sercowo-
-naczyniowych, ale także zmniejszać remodeling serca.
Kardioprotekcja ma duże znaczenie w populacji pacjentów poniżej 18 r.ż. z uwagi na skutki niektórych
terapii powodujących jatrogenne uszkodzenia mięśnia sercowego. Podawanie deksrazoksanu czy
glutationu w połączeniu z terapią doksarubicyną pozwala ograniczyć uszkodzenie miokardium u dzieci,
nie zmniejszając skuteczności działania chemioterapeutyku. Wykazano również działanie kardioprotekcyjne
karwedilolu, kaptoprylu, simwastatyny i L-karnityny oraz niektórych suplementów.The pathophysiology of a reperfusion injury, which poses a challenge after a cardiac ischemic episode,
is not fully understood. Several molecular processes show possible ways to counteract this phenomenon.
One is to prepare the heart for the onset of an ischemic episode, which can be achieved by physical
training of the patient or pharmacotherapy. Another approach is to act pharmacologically on the miRNA
or NRF2 family of transcription factors.
Crucial for cardiac surgery is the use of an appropriate cardioplegin solution and to administer it
correctly. Recent studies have focused particularly on the use of del Nido cardioplegin, which, when
administered, allows for the extension of safe myocardial ischemia for up to 120 minutes in higher-risk
patients. The use of trimetazidine makes it possible to reduce cardiovascular risk in older patients after
surgery, and the administration of Alfacalcidol before valve surgery reduces the risk of perioperative
complications.
By inducing pathological conditions in animals, it is possible to test compounds that can counteract
these phenomena or reduce their severity. Compounds such as disulfiram, crocin, stachytin, gosypine,
or metformin in combination with hydrogen can reduce the risk of cardiovascular complications and
cardiac remodelling.
Cardioprotection is important in the pediatric population because of the effects of some therapies
that cause iatrogenic myocardial damage. Administration of dexrazoxane or glutathione in combination
with doxarubicin therapy can reduce myocardial damage in the pediatric population without reducing
the efficacy of the chemotherapeutics. The cardioprotective effects of carvedilol, captopril, simvastatin
and L-carnitine, as well as some supplements, have also been demonstrated
More on „Bonaparte’s usurpation?” – an Enactment of the Principles of Personal and Family Law to the Civil Code of the Free City of Krakow
No full textArtykuł stanowi bezpośrednią kontynuację i dopełnienie prezentacji badań autora nad
pracami kodyfikacyjnymi prowadzonymi w Wolnym Mieście Krakowie w latach 1816–
1818. Efektem tych prac było uchwalanie w 1818 r. przez Nadzwyczajne Zgromadzenie
Prawodawcze (Sejm Prawodawczy) 297 zasad prawa do projektowanych, ale ostatecznie
nie wprowadzonych kodyfikacji. W niniejszym artykule autor przedstawia szczegółową
analizę uchwalenia 25 zasad prawa osobowego i rodzinnego do przygotowywanego nowego
kodeksu cywilnego, który miał zastąpić obowiązujący w Krakowie od 1810 r. Kodeks
Napoleona (Code Napoléon). Analiza ta wskazuje, w jakim stopniu krakowscy legislatorzy
zamierzali oprzeć swoją kodyfikację na rozwiązaniach przyjętych w prawie francuskim,
a w jakim w prawie austriackim.The article is a direct continuation and complement to the presentation of the author’s
research on codification works carried out in the Free City of Krakow in the years 1816–
1818. The result of this work was the enactment in 1818 by the Extraordinary Assembly
of Representatives (the Legislative Sejm) of 297 principles of law to the proposed but ultimately
not introduced codifications. In the paper presented, the author delivers a detailed
analysis of the adoption of 25 principles of personal and family law to the new civil code
being prepared, which was to replace the Napoleonic Code (Code Napoléon) in force in
Krakow since 1810. This analysis indicates to what extent the Krakow legislators intended
to base their own civil codification on the solutions adopted in French law and to what
extent in Austrian law
Research project “Legal archeology of Silesia and the Kłodzko land (13th–18th centuries)”
No full textPomimo że archeologia prawna jako nauka rozwija się na gruncie polskim od lat 60.
XX wieku, to wciąż brakuje kompleksowych badań w tym zakresie. Dotyczy to zarówno
poszczególnych części (regionów) Polski, jak i danych ośrodków miejskich, w szczególności
tych o najważniejszym znaczeniu politycznym oraz gospodarczym. W zupełności
zaś zaniedbany jest obszar archeologii prawnej w odniesieniu do mniejszych gmin czy też
terenów wiejskich. Niniejszy artykuł przedstawia założenia oraz efekty pracy nad projektem
badawczym „Archeologia prawna Śląska i ziemi kłodzkiej (XIII–XVIII wiek)”. Jego
głównym celem jest sklasyfikowanie, opracowanie i udostępnienie dla odbiorców najważniejszych
zabytków archeologii prawnej ze wskazanych terenów, gdzie ich kumulacja przewyższa
liczbę podobnych źródeł historycznych w skali całego kraju.Although legal archeology as a STEM has been developing in Poland since the 1960s,
comprehensive research in this area is still lacking. This applies to both individual parts
(regions) of Poland and urban centers, especially those of the most important political and
economic importance. The area of legal archeology in smaller communes or rural areas is
completely neglected. This article presents the guidelines and planned results on the research
project “Legal archeology of Silesia and the Kłodzko land (13th–18th centuries)”. Its
main goal is to classify, develop and make available to the public the most important monuments
of legal archeology from the indicated areas, where their accumulation exceeds the
number of similar historical sources throughout the country
Społeczne i ekologiczne aspekty audytów – od ECSR do ESG
No full textAudyt wewnętrzny jest szeroko stosowany w rożnego typu organizacjach,
także przedsiębiorstwach. Interesujące są rozważania łączące
pojęcie audytu wewnętrznego z teoriami i koncepcjami odnoszącymi
się pośrednio lub bezpośrednio do problematyki zarządzania.
W opracowaniu uwagę skupiono na możliwości wykorzystania audytu
w realizacji koncepcji ECSR (Environmental Corporate Social Responsibility)
w ramach doskonalenia organizacji, z uwzględnieniem
działań na rzecz doskonałości procesowej. Zwrócono uwagę na rolę
różnych norm, standardów i wytycznych, takich jak UN-Global Compact,
ISO 26000, SA 8000, BSCI, ISO 14001 i EMAS.
Celem rozdziału jest konceptualizacja podejścia do audytu społecznego
i ekologicznego jako narzędzia wspierającego osiąganie doskonałości
organizacyjnej z wykorzystaniem założeń ECSR, wytycznych
i standardów organizacji międzynarodowych oraz rezyliencji organizacyjnej,
ze szczególnym uwzględnieniem funkcjonowania w warunkach
kryzysów pozaekonomicznych. Przyjęto hipotezę, że praktyczna
realizacja ECSR na rzecz doskonałości organizacyjnej z wykorzystaniem
doskonalenia procesów odbywać się może poprzez realizację
audytów wewnętrznych, także w związku z ESG, i odnosić się do dorobku
współczesnych koncepcji zarządzania oraz sprawozdawczości
społeczno-ekologicznej. Zastosowano metodę systematycznego przeglądu
literatury. Efektem jest koncepcyjne ujęcie audytu społecznego i ekologicznego w doskonaleniu organizacji w warunkach kryzysów
pozaekonomicznych – wykorzystujące założenia ECSR i ESG.Internal audit is widely used in various types of organizations, including
enterprises. It is interesting to consider combining the concept of
internal audit with theories and concepts relating directly or indirectly
to management issues. In the study, attention was focused on the possibility
of using audit in the implementation of the ECSR (Environmental
Corporate Social Responsibility) concept in the framework of
organizational improvement, taking into account activities for process
excellence. Attention was paid to the role of various standards, norms
and guidelines, such as UN-Global Compact, ISO 26000, SA 8000,
BSCI, ISO 14001 and EMAS.
Th e purpose of the chapter is to conceptualize the approach to social
and environmental auditing as a tool to support the achievement
of organizational excellence using the assumptions of ECSR, guidelines
and standards of international organizations and organizational
resilience, with a particular focus on operating under conditions of
non-economic crises. It was hypothesized that the practical implementation
of ECSR for organizational excellence using process improvement
can take place through the implementation of internal audits,
including in connection with ESG, and refer to the achievements
of modern management concepts and social-ecological reporting.
A systematic literature review method was used. Th e result is a conceptual
account of social and environmental auditing in improving
organizations under conditions of non-economic crises – using the
assumptions of ECSR and ESG
The Right to Privacy. Its Value in a Technologically Developed Society
No full textThe paper is aimed at defending the following three claims: (1) that
the objective value of privacy may change in time (as its significance is
relative to concrete social context); (2) that in the contemporary world,
in which the state’s and global corporations power to intrude upon our
liberty, especially upon its variety called informational privacy, has become
due to technological developments particularly strong, the need
for protection of privacy has become especially urgent (given our attachment
to the axiological fundamentals of liberal democracies), and
therefore its objective value is very high; and (3) that in spite of this high
objective value of privacy, it does not correspond to its subjective valuation
by the ‘typical’ citizen of contemporary liberal democracies, who,
if Byung-Chul Han’s picture of our society as ‘the burnout one’ is correct,
has become mentally exhausted by overstimulation and overachievement,
and for whom, consequently, the central value has become flatly
understood happiness (as material comfort and security), rather than
liberty and its constitutive part, which is the right to privacy
Sytuacja demograficzna Polski w kontekście polityki zdrowotnej i zarządzania systemem ochrony zdrowia
No full textCelem rozdziału jest analiza zagadnień związanych z sytuacją demograficzną
w Polsce i na tym tle – zasygnalizowanie podstawowych kierunków
dotyczących planowania oraz organizowania systemu ochrony
zdrowia. Zanalizowano dane dotyczące liczby ludności, przyrostu
naturalnego, struktury wiekowej, migracji, a także zagadnienia związane
z oczekiwaną liczbą lat w zdrowiu, oczekiwaną długością życia,
liczbą i przyczyną zgonów w Polsce. Zwiększający się udział osób starszych
w populacji będzie w coraz większym zakresie wpływał na konieczność
zmian w zakresie usług medycznych. Wyzwań z perspektywy
demografii, stojących przed polskim system ochrony zdrowia, jest
jednak więcej. Naglącym problemem jest dalsze jego dostosowanie do
napływu uchodźców z Ukrainy i migrantów z innych krajów.The purpose of the chapter is to analyze issues related to the demographic
situation in Poland and, with this background, to signal basic
directions for planning and organizing the health care system.
The study analyzed data on population, natural increase, age structure, migration, as well as issues related to the expected number of years
in health, life expectancy, number and cause of death in Poland. The
increasing proportion of elderly people in the population will increasingly
affect the need for changes in medical services. However, there
are more challenges from a demographic perspective facing the Polish
health care system. A pressing problem is its further adaptation to the
influx of refugees from Ukraine and migrants from other countries
Security as a context of sustainable development in spatial planning: selected management aspects
No full textKiedy w odniesieniu do planowania przestrzennego mowa o „zrównoważonym rozwoju”
czy „bezpieczeństwie”, istnieje ryzyko bardzo ogólnikowego traktowania wartości, które
reprezentują. Potrzebne jest skonkretyzowanie tych pojęć, aby w kolejnym kroku zidentyfikować
wartości w nich zakodowane. To prowadzi do oznaczenia konfliktów pomiędzy
wartościami, które ma chronić plan, oraz zmusza do dokonania wyboru mechanizmu
ich rozstrzygania. Takim mechanizmem jest zasada proporcjonalności. Następnym krokiem
jest przyjęcie określonego modelu zarządzania danym terenem, inkorporowanego
w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. W omawianym przypadku jest
to zarządzanie procesowe. Miejscowy plan musi być konkretny, musi spełniać wymogi
prawne stawiane aktom prawa, a co najtrudniejsze, swoją treścią musi dowodzić, że kryteria
jego jakości zostały spełnione oraz że jest kompletny: uwzględnia wszystkie wartości,
które ma chronić, i odpowiednio porządkuje relacje między nimi.When you use the concept of “sustainable development” or “security” in reference to spatial
planning there is a risk of treating the values they represent in terms of generalities.
It is necessary to make these concepts more specific in order to identify the values encoded
in them. This results in the specification of conflicts among the values that should
be protected by the spatial development plan and forces the choice of an instrument for
resolving them. The abovementioned instrument is the rule of proportionality. The next
step is to implement a model of management of the space in the spatial development
plan. In the discussed case it is process management. The spatial development plan has
to be specific, has to fulfil legal conditions for the legal act and – the most difficult – must
prove that the quality criteria are fulfilled and that it is complete, involving all values that
it should protect and respecting the relations among them
The civic engagement of representatives of generation Z: an attempt to develop a research tool and the first pilot study
No full textCivic engagement and the civil society remain essential components of a democratic system. Using the
theories of Karl Mannheim concerning the existence of generations, the authors of this text have undertaken
to develop a research tool (a questionnaire), which will enable them to verify the extent to which
civic engagement is prevalent among representatives of generation Z, that is, individuals born between
1995 and 2008. The text contains information about how the questionnaire was created, describing
the process of selecting the questions in detail, and presents the results of pilot studies conducted in
June 2023
Light pollution as a challenge for environmental safety management on the example of DarkSky International’s activities
No full textArtykuł poświęcony jest istotnemu, ale ciągle często pomijanemu problemowi, jakim jest
zanieczyszczenie światłem. W pierwszej kolejności uwaga poświęcona jest oglądowi samego
zagadnienia wraz z możliwymi reperkusjami, które niesie względem środowiska
i jednostek. Autorki prezentują szerszą perspektywę zjawiska, analizując wieloaspektowy
wpływ zanieczyszczenia światłem na nasze środowisko i zdrowie, po czym koncentrują
się na działaniach organizacji DarkSky International i analizie jej aktywności w kontekście
zarządzania bezpieczeństwem środowiskowym. Celem zasadniczym jest ukazanie roli organizacji
trzeciego sektora w inicjowaniu działań w zakresie niwelowania zagrożeń związanych
z light pollution oraz motywowaniu do wdrażania regulacji i idącej za tym zmiany
praktyk w obszarze innych sektorów.The article is devoted to a significant but still often overlooked problem, which is light
pollution. First, attention is paid to the overview of the issue itself together with the possible
repercussions it carries for the environment and individuals. The authors present
a broader perspective of the phenomenon, analyzing the multi-faceted impact of light
pollution on our environment and health. Then focus is shifted on the activities of the
DarkSky International organization and analysis of its initiatives in the context of environmental
safety management. The main goal is to show the role of third sector organizations
in initiating activities in the field of reducing light pollution hazards and motivating
the implementation of regulations and the resulting change of practices in the area of
other sectors
Audit of the organization’s stakeholder management in the face of ecological and energy threats
No full textWspółczesne przedsiębiorstwa działają w warunkach związanych z zagrożeniami, dotyczącymi
konieczności zmniejszenia oddziaływania na środowisko naturalne, w tym ograniczenia
emisji gazów cieplarnianych. Oznacza to często potrzebę przejścia na nowe
technologie, związanie z wykorzystaniem odnawialnych źródeł energii, a także nowych
nośników czystej energii m.in. wodoru. Wiąże się z nowym spojrzeniem na sposób zapewnienia
bezpieczeństwa ekologiczno-energetycznego na poziomie podmiotów gospodarczych.
Realizacja tak pojętego bezpieczeństwa dotyczy osiągania odpowiedniego
poziomu świadomości interesariuszy podmiotu gospodarczego, zarówno wewnętrznych
(w tym kierownictwa i pracowników), jak i zewnętrznych, oraz podjęcia działań zarządczych
ze strony kierownictwa podmiotu gospodarczego w stosunku do interesariuszy dla
osiągniecia określonego poziomu tego bezpieczeństwa. Taki poziom wiąże się z realizacją
pożądanego poziomu dojrzałości procesów organizacyjnych mających na celu powiązanie
dotychczasowych i tworzenia nowych praktyk organizacyjnych odnośnie do zarządzania
interesariuszami, mając na uwadze możliwości pozyskiwania czystych źródeł i nośników
energii oraz ograniczenie oddziaływania podmiotu gospodarczego na środowisko
naturalne. Audyt związany z poziomem dojrzałości istniejących procesów, uwzględniający
m.in. wymagania UE, w tym dotyczące realizacji Europejskiego Zielonego Ładu, jest
punktem wyjścia do dalszych zmian w organizacji, z wykorzystaniem m.in. istniejących
metod zarządzania interesariuszami oraz doświadczeń z zarządzania interesariuszami organizacji
zagrażających środowisku naturalnemu.
Celem pracy jest stworzenie założeń do realizacji audytów zarzadzania interesariuszami
na rzecz bezpieczeństwa ekologiczno-energetycznego przedsiębiorstw. Przyjęto
następującą hipotezę: praktyczna realizacja procesu zarządzania interesariuszami może
być wsparta przez realizację audytu zarządzania interesariuszami. Wykorzystano metodą
krytycznego przeglądu koncepcji i poglądów występujących we współczesnej literaturze
przedmiotu.Today’s companies are operating in an environment of risk, regarding the need to reduce
environmental impact, including the reduction of greenhouse gas emissions. This often
means the need to move to new technologies, related to the use of renewable energy
sources, as well as new clean energy carriers, including hydrogen. This involves a new outlook
on ensuring environmental (ecological) and energy security at the level of business
entities. The realization of such security concerns the achievement of an appropriate level
of awareness among the stakeholders of an economic entity, both internal (including
management and employees) and external, and the taking of management measures by
the management of an economic entity in relation to the stakeholders to achieve a certain
level of such security. Such a level is associated with the realization of the desired level of maturity of organizational processes aimed at linking existing and creating new
organizational practices in stakeholder management, bearing in mind the possibilities of
obtaining clean energy sources and carriers and reducing the environmental impact
of the business entity. Audit related to the maturity level of existing processes, taking into
account, among other things, EU requirements for the implementation of the European
Green Deal, is a starting point for further changes in the organization, using, among other
things, existing stakeholder management methods and experiences in stakeholder management
from organizations threatening the environment.
The purpose of this paper is to create a premise for the implementation of stakeholder
management audits for environmental and energy security of enterprises. The following
hypothesis was adopted: the practical implementation of the stakeholder management
process can be supported by the implementation of stakeholder management audits.
The method of critical review of concepts and views found in the contemporary literature
on the subject was used