Andrzej Frycz Modrzewski Krakow University
Repozytorium Instytucjonalne Krakowskiej AkademiiNot a member yet
5367 research outputs found
Sort by
Medical artificial intelligence and informed consent
No full textThere is no legal consensus on how to ensure the protection of patients’
rights in the face of medical artificial intelligence (AI). This paper
examines the legal frameworks governing informed consent, including
international conventions and Polish legislation, and their applicability
to AI-assisted medical decisions. The discussion highlights challenges
in ensuring transparency, patient understanding, and the ethical
implications of AI’s role in clinical decision-making. The paper further
explores whether patients should be informed of AI involvement in
their treatment and whether they should have the right to refuse AIbased
medical services. The findings suggest that while AI can enhance
healthcare delivery, maintaining trust and respecting patient autonomy
require clear legal and ethical guidelines regarding AI’s role in medical
decision-making
Równoważnik mieszkaniowy. Aspekty administracyjnoprawne
No full textZ wprowadzenia: "Prawo do równoważnika mieszkaniowego dla funkcjonariuszy
służb zmilitaryzowanych nie stanowiło dotychczas przedmiotu
poszerzonych badań nauki prawa. Prowadzone dyskusje naukowe
koncentrowały się na problemach epizodycznych związanych
z tym uprawnieniem. Okazjonalnie problematyka ta była poruszana
w komentarzach do pragmatyk służbowych w odpowiednich
partiach tekstu poświęconych aspektom mieszkaniowym pełnienia
służby. Jeżeli problem równoważnika mieszkaniowego był podnoszony,
to głos doktryny odnosił się zwykle do jednej tylko odmiany
tego uprawnienia, funkcjonującej w konkretnej służbie, w konkretnej
pragmatyce. Brakowało dotychczas kompleksowego potraktowania
tego uprawnienia oraz próby uogólnień na tle stosunku służbowego
jako takiego."(...)Badania dofinansowano ze środków przeznaczonych na utrzymanie i rozwój potencjału badawczego w dyscyplinie Prawo, nr WS UB/2024/11/0000
Legal and ethical aspects of the use of artificial intelligence tools in healthcare
No full textThe use of artificial intelligence in healthcare offers unprecedented opportunities
of development in diagnostics and treatment. AI’s ability to
aggregate and analyze large datasets significantly improves diagnostic
accuracy and predictive capabilities, yet raises concerns about patient
autonomy, data privacy, and equitable access. The ‘black box’ problem
and the risk of potential errors in diagnosis or treatment further complicate
AI usage in medical practice. Existing regulations, such as the
EU AI Act, provide foundational governance but require refinement to
address specific challenges of healthcare. This study advocates for harmonized
international standards, robust data protection frameworks.
A new patients’ right to human-provided healthcare is also proposed
The one that can (not) be named: obstetric violence
No full textObstetric violence is a recurring problem that affects many women all
over the world. Obstetric violence is any action or omission directed
at a woman during prenatal care, childbirth or the puerperium, which
ends up causing unnecessary pain or suffering to the pregnant woman.
These acts include acts carried out without her clear consent, demonstrating
a violation of her autonomy, physical and mental integrity.
The purpose of this paper is to analyze obstetric violence and its correlation
with the 1979 Convention on the Elimination of All Forms of
Discrimination against Women. The major problem regarding obstetric
violence stems from the lack of specific provisions on this type of violence, even in the 1979 Convention, which aimed to protect women
in a broad context. There is a gap in this international treaty regarding
this type of abuse, with no clear definition on this topic. It is important
to emphasize that there are several variables to be considered, one of
which is social inequality itself, in which women in precarious income
conditions are more likely to be victims of obstetric violence, given the
discrepancy between the public and private health systems. Furthermore,
the rates of occurrence of this phenomenon vary from country
to country, as does the legislation on the subject. As this is a serious violation
of fundamental rights, especially public health and human dignity,
the Convention on the Elimination of All Forms of Discrimination
against Women will be analyzed in the context of obstetric violence.
In this scenario, the article will have the following specific objectives:
a) to define obstetric violence; b) to analyze the International Convention;
c) to point out the importance of defining and characterizing this
phenomenon at international level. For this purpose, the methodology
used in this work is deductive, making use of qualitative research,
with documentary and descriptive analysis. Therefore, there will be
a reflection on the possible presentation of a proposal to update the
international treaty to resolve these gaps, naming and characterizing
obstetric violence correctly, as it is an extremely important issue for the
protection of women’s sexual and reproductive rights
Wirtualny Obraz imigranta. Analiza porównawcza zdjęć zamieszczanych w ikonosferycznej przestrzeni informacyjnej Google wybranych państw
No full textZe wstępu: "Problematyka migracji od 2015 r. stała się jednym z głównych tematów
debat toczących się w przestrzeni publicznej. Kryzys migracyjny
i jego konsekwencje nie mogły przejść bez echa ze względu na zmiany,
do jakich prowadziły. Kwestia losów imigrantów stanowiła argument
dla działań ruchów populistycznych – zarówno prawicowych, jak i lewicowych;
ich liderzy bowiem uznali, że instrumentalne traktowanie
imigrantów przyniesie wiele korzyści w procesie budowania popularności
wśród wyborców. Ponowne ożywienie debaty i uprzedmiotowienie
imigrantów nastąpiło w 2021 r. w związku z kryzysem migracyjnym
spowodowanym przez politykę Białorusi wspieranej przez Federację
Rosyjską. Po raz kolejny przestrzeń publiczną wypełnił szereg przekazów
ukazujących w różnym świetle, zależnym od zapotrzebowania politycznego,
ludzi próbujących przekroczyć granicę, tym razem polsko-
-białoruską czy litewsko-białoruską."(...)Publikacja powstała w ramach realizacji projektu badawczego „Wirtualny obraz imigranta.
Analiza porównawcza zdjęć zamieszczanych w ikonosferycznej przestrzeni informacyjnej Google
wybranych państw”, nr WSUB/2024/07/0000
Knowing Who You Are Designing for: On the Idea of Social Architecture in the Works of Alejandro Aravena and Peter Zumthor
No full textCelem artykułu jest porównanie metod projektowania architektury Alejandra Araveny i Petera Zumthora
implementowanych w ich realizacjach o wysokim społecznym oddziaływaniu. Metody te i ich zastosowanie
poddano analizie według kryteriów architektury społecznej, przyjmując, że jest ona ideą projektowania
na podstawie precyzyjnych, realnych scenariuszy ludzkich potrzeb i możliwości. O ile socjalny
charakter metody Araveny i projektów kierowanej przez niego pracowni Elemental jest powszechnie
uznawany, o tyle twórczość Zumthora nie jest kojarzona z ideami społecznymi, lecz przeciwnie – subiektywnymi
i artystycznymi. Jednak w metodzie Zumthora dostrzeżono nie mniej precyzyjne podejście
do potrzeb architektonicznych przyszłych użytkowników, a wybrane do analizy realizacje zachęcają do
badania w aspekcie ich społecznych wartości. Zauważono, że pomimo skrajnie odmiennych środowisk
odbiorców architektury i jej estetycznych wartości w obydwu przypadkach realizuje ona społeczne oczekiwania
i potrzeby. Badanie wykazało kilka zaskakująco podobnych rozwiązań w projektach jednostek
mieszkalnych obu architektów. We wnioskach wskazano, że wysoka jakość estetyczna mieszkania może
ograniczać jego nieformalny rozwój.The aim of the article is a comparison of the architectural design methods of Alejandro Aravena and
Peter Zumthor, imlemented in their projects with a high social impact. These methods and their application
were analyzed according to the criteria of social architecture, assuming that it is the idea of
designing based on the precise, real scenarios of the human needs and possibilities. While the social
nature of Araven’s method and the projects of the Elemental studio he led is widely recognized,
Zumthor’s work is not associated with the social ideas, but on the contrary – with the subjective and
artistic ideas. However, in Zumthor’s method, an equally precise approach to the architectural needs
of the futures users was noticed, and the projects selected for analysis encourage the research in the
aspect of their social values. It was noted that despite the extremely different social environments of
the recipients of architecture and its aesthetic values, in both cases it meets the social expectations
and needs. The study indicated surprisingly similar solutions in the projects of residential units of both
architects. The conclusions indicated, that the high aesthetic quality of the architecture may limit the
informal its development
Workforce skills gaps analysis under security challenges: business needs and regional resilience – a case study of Lviv region during wartime
No full textThis study investigates workforce skills gaps amid security challenges caused by Russian
military aggression against Ukraine, aiming to identify critical competency deficiencies
for enhancing regional economic resilience. The research employed a triangulated methodology
combining desk research, quantitative employer surveys, and qualitative focus
groups with employers and internally displaced persons.
Findings reveal significant transformations in the Lviv region’s labor market due to
mobilization, forced migration, and business relocation. Most employers identify the
largest gaps in professional-functional and professional-technical skills. Increased competition,
accelerated digitization, and heightened security risks have generated growing
demand for client orientation, document management, and business security competencies.
Digital skills gaps (computer and office software proficiency, CRM and ERP systems
skills) closely follow professional-functional deficiencies. These gaps directly impact regional
economic security and resilience.
Based on these findings, we propose targeted recommendations for: identifying priority
groups for retraining; determining professional groups requiring qualification improvement;
developing security-focused retraining programs; accelerating employment
processes for displaced persons; and legislative amendments to strengthen labor market
resilience under wartime conditions
The importance of financial education and the level of financial awareness among students of Andrzej Frycz Modrzewski Krakow University in the context of risks arising from irresponsible financial decisions
No full textArtykuł w części teoretycznej omawia znaczenie i rolę edukacji finansowej w kształtowaniu
zachowań finansowych ludzi młodych. Skoncentrowano się na przeanalizowaniu
roli edukacji finansowej w podejmowaniu decyzji inwestycyjnych oraz zarządzaniu finansami
osobistymi.
W części praktycznej przedstawiono wyniki badań własnych mających określić poziom
wiedzy finansowej studentów Uniwersytetu Andrzeja Frycza Modrzewskiego w Krakowie.
Przeprowadzona analiza miała na celu wskazanie głównych problemów wynikających
z braków lub niewystraczającej wiedzy ekonomicznej oraz typowych zachowań finansowych
studentów. W części praktycznej odpowiedziano także na pytanie badawcze: „Czy
studenci posiadają odpowiednią wiedzę finansową, która przygotowuje ich do wyzwań
poza murami uczelni?”. W artykule podjęto się także weryfikacji hipotezy: „50% studentów
ma podstawową wiedzę na temat finansów i ich roli w życiu osobistym i zawodowym, ale
jednocześnie tylko 20% z nich chce aktywnie uczestniczyć na rynkach finansowych”.
Wyniki wskazują na istnienie znaczących różnic w poziomie wiedzy finansowej w badanej
grupie studentów. Sugerują potrzebę wzmocnienia działań edukacyjnych związanych
z finansami osobistymi oraz zachęcenia młodych ludzi do myślenia o swojej przyszłości.
W celu podjęcia adekwatnych działań, należy w dalszym ciągu prowadzić badania
rozszerzające analizowane zagadnienie.The theoretical section of the article discusses the importance and meaning of financial
education in shaping the financial behaviors of young individuals. It focuses on analyzing
the impact of financial education on investment decision-making and personal finance
management.
The practical section presents the results of a research conducted among students
at Andrzej Frycz Modrzewski Krakow University, aimed at assessing their level of financial
knowledge. The analysis aimed to identify the main issues arising from a lack of or insufficient
economic knowledge, as well as the typical financial behaviors of the students. Additionally, the practical section investigates the research question: „Do students possess
adequate financial knowledge that prepares them for challenges beyond the university
walls?”. The article also examines the hypothesis: „50% of students have basic knowledge
about finances and its role in personal and professional life, but only 20% of them
are willing to actively participate in financial markets”.
The findings reveal significant disparities in the level of financial knowledge among
the surveyed students. They suggest the need to enhance educational initiatives related
to personal finances and to encourage young people to consider their financial futures. To
take appropriate actions, further research expanding on the analyzed issues is necessary
Prawo do sądu. Lekcje z orzecznictwa
No full textWstęp: "Z wielką radością prezentuję wieloautorski zbiór rozważań odnoszących się do materii prawa do sądu. Zaproszeni do publikacji Autorzy, zajmujący się prawem cywilnym, karnym i administracyjnym, w swoich rozdziałach omawiają różne aspekty problemów procesowych i materialnoprawnych, które mają znaczenie dla chronionego konwencyjnie i konstytucyjnie prawa do sądu.
Zwrócić należy uwagę, że w tym przedmiocie stale powstają kolejne opracowania naukowe – w literaturze rodzimej i zagranicznej. Nieustannie w tym temacie wypowiada się orzecznictwo, analizując kolejne, często budzące kontrowersje przypadki spraw. Nie sposób uznać, by temat ten został już dostatecznie omówiony i wyczerpany. Mam nadzieję, że lektura monografii okaże się interesująca dla Czytelników i skłoni ich do rozważań odnośnie do tego, jak należy zestawiać obecny stan prawny z realnymi problemami. Chodzi o to, aby przeciwdziałać przypadkom, kiedy ma miejsce udaremnianie realizacji prawa obywateli do sądu.
Przedstawione w zbiorze analizy per se nie stanowią (gdyż nie mogą stanowić) wyczerpania przewodniego tematu publikacji – prawa do sądu. Byłoby to niemożliwe nie tylko z uwagi na ograniczone ramy publikacji, ale przede wszystkich z powodu wieloaspektowości tej problematyki i szerokie spektrum możliwych naruszeń prawa.
Prof. Julia Stanek w swoim rozdziale zawarła rozważania koncentrujące się na problematyce prawa medycznego z perspektywy realizacji praw pacjentów. W tekście Autorka zaprezentowała nie tylko istotne rozwiązania prawne, jakie mają w tym zakresie zastosowanie, ale zestawiła je z rzeczywistymi problemami, które mogą w praktyce utrudniać dochodzenie praw przez pacjentów w sporach z podmiotami leczniczymi.
Prof. Arkadiusz P. Szajna i mgr Arkadiusz Wilk zajęli się natomiast przedstawieniem rozważań odnoszących się do tego, jak badania poligraficzne są postrzegane nie tylko przez prawników, ale i funkcjonariuszy Policji. Materia analizowana w rozdziale ma znaczenie z perspektywy realizacji prawa do rzetelnego postępowania karnego, skoro celowość przeprowadzenia tego dowodu, jak i ocena jego wyników może implikować określony kierunek rozstrzygnięcia sprawy.
Kolejny rozdział opracowała dr Anna Szuba-Boroń, która zwróciła uwagę na doniosły problem pozaprawnych czynników, które potencjalnie mogą rzutować na wynik postępowania karnego. Materia ta wywołuje szereg kontrowersji, co skłania do prowadzenia badań empirycznych. Autorka swoją analizę poświęciła kwestii płci – oskarżonego i sędziego orzekającego w sprawie w korelacji z możliwymi rozstrzygnięciami. Jak wynika z tekstu, planuje ona rozwijać omawiane zagadnienie
w kolejnych publikacjach.
Potrzeby osób żyjących z HIV z perspektywy realizacji prawa do sądu ukazała dr Katarzyna Julia Kowalska. Jej rozdział koncentruje się na doniosłości udzielanego tym osobom wsparcia przez organizacje pozarządowe. Zaprezentowane w tekście przykłady podmiotów oferujących pomoc osobom żyjącym z HIV unaoczniają, jak doniosłe znaczenie ma dla obywateli tego rodzaju aktywność.
Rozdział przygotowany przez dr Renatę Pawlik odnosi się do praktycznych problemów dotyczących kluczowego w wielu sprawach sądowych dowodu z opinii biegłego sądowego. Materia zobrazowana przez Autorkę bywa uznawana za jedną z bolączek przewlekle prowadzonych postępowań sądowych, a co za tym idzie – ma istotne znaczenie z perspektywy realizacji prawa do sądu.
Problemy osób borykających się z trudnościami ekonomicznymi w sprawach sądowoadministracyjnych omówiła w kolejnym rozdziale dr Katarzyna Myślińska. Jej analiza odnosi się nie tylko do regulacji prawnych gwarantujących osobom ubogim możliwość korzystania z prawa pomocy, ale i kierunków orzeczniczych wypracowanych w tym obszarze.
Kolejny rozdział przygotowany przez dra Grzegorza Bogdana odnosi się do kwestii kognicji sądowej na przykładzie instytucji żądania skierowania sprawy na drogę postępowania sądowego. Zaprezentowane w tekście rozważania mogą być interesujące nie tylko dla osób zajmujących się prawem karnym i prawem karnym skarbowym, ale także dla specjalistów z innych dziedzin, ukazują bowiem, jakie problemy może rodzić przekazywanie określonych materii pod analizę organów
pozasądowych.
W rozdziale dr Aleksandry Partyk omówiona została niedawno wprowadzona do procesu cywilnego instytucja pozostawienia pisma bez dalszych czynności, której ratio stanowi usprawnienie postępowania. Rozwiązanie funkcjonujące w Kodeksie postępowania cywilnego wywołuje jednak kontrowersje, które przedstawia Autorka. Istnieją zarówno pozytywne, jak i negatywne aspekty regulacji w tym zakresie.
Mgr Adrianna Głód swój rozdział poświęciła wybranym aspektom modernizującego się wymiaru sprawiedliwości. Autorka na przykładzie wybranych rozwiązań starała się odpowiedzieć na pytanie, w jakim zakresie zachodzące przemiany związane z cyfrową transformacją w sądownictwie mogą implikować wzmocnienie bądź osłabienie prawa obywateli do sądu.
W ostatnim rozdziale przygotowanym przez mgr Katarzynę Witek-Mioduszewską zaprezentowane zostały wybrane przypadki naruszeń prawa do sądu, zaś rozważania w tym przedmiocie zostały przedstawione przy odwołaniu się do dorobku orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego i Sądu Najwyższego.
Zaprezentowane w kolejnych rozdziałach tomu rozważania powstały niezależnie od siebie i stanowią wyraz indywidualnych poglądów prawnych poszczególnych Autorów.
Autorom poszczególnych rozdziałów serdecznie dziękuję za przyjęcie zaproszenia do publikacji i trud włożony w przygotowanie poszczególnych fragmentów tomu. Bez Państwa nakładu pracy i zaangażowania przygotowane opracowanie nie mogłoby powstać w obecnym kształcie. Mam nadzieję, że w przyszłości możliwa będzie dalsza współpraca.
Wielkie podziękowania składam w imieniu Autorów i swoim recenzentowi tomu, Panu Profesorowi Grzegorzowi Krawcowi, za wnikliwą recenzję i szereg sugestii w niej zawartych. Dzięki wskazaniom Pana Profesora udało się udoskonalić przygotowaną monografię.
W imieniu Autorów i swoim serdecznie zapraszam do lektury!"(...
THE WORLD OF LANGUAGE CERTIFICATES: HOW TO CHOOSE THE RIGHT EXAM FOR YOUR NEEDS
No full textArtykuł:
https://jows.pl/artykuly/swiat-certyfikatow-jezykowych-jak-znalezc-egzamin-z-jezyka-angielskiego-dopasowany-do-swoich-potrze
Czasopismo: https://jows.pl/brepo/panel_repo_files/2025/03/31/pdmxw1/jows-1-2025-online.pdfThe selection of an English certification exam is an important and difficult decision influenced by various factors, including the candidate’s goals, language proficiency level and institutional requirements. This article explores
the diverse types of certification exams available, addressing their purposes, target audiences and specific features. It highlights the importance of aligning the choice of exam with personal and professional objectives, such as higher education, career advancement or migration. Additionally, it examines key aspects like the validity period
of certificates, cost considerations and preparation strategies. The discussion also touches upon the differences
in exam formats, including computer-based and traditional paper-based tests, as well as the role of human interaction
in oral sections. By providing an overview of these crucial factors, the article aims to assist candidates in making informed decisions to achieve optimal outcomes tailored to their individual needs