7026 research outputs found
Sort by
Prawo 'tarczy' w językach indoeuropejskich
Get PDFPublikacja artykułu w Repozytoroium odbywa się jako ćwiczenie w ramach przedmiotu "Rozpowszechnianie wyników badań językoznawczych...".
Artykuł jest preprintem, który ma się ukazać w XIX numerze: Classica Catoviciensia.Scripta Minora, Wydawca: Katedra Filologii Klasycznej Uniwersytetu Śląskiego (Katowice).Celem artykułu jest opis i uzasadnienie istnienia "prawa" (w Saussure'owskim rozumieniu tego terminu) rozwoju semantycznego, obserwowalnego na materiale języków indoeuropejskich (na przykładzie wyrazów o znaczeniu 'tarcza').The main aim of paper is to describe and explain a recurrentional semantic process (i.e. "law" in a Saussurian perspective), that is possible to identify with the basis of some Indo-European lexical units
World literature on general theoretical problems in cartography : bibliography for 1945-1971 / oprac. Jerzy Ostrowski.
No full textŚwiatowa literatura z zakresu ogólnych problemów teoretycznych w kartografii - Bibliografia za okres 1945-1971 w opracowaniu Jerzego Ostrowskieg
The Formal Diversity of the Translations of the Qur'an
No full textW artykule podjęto zagadnienie przekładu Koranu na języki niekanoniczne. Zwrócono przy tym uwagę na ich zróżnicowanie formalne, zgodne z teorią idżazu. Skoncentrowano się na tłumaczeniach świętej Księgi islamu na język polski i starano się pokazać ich związek z ortodoksją. Wskazano zatem zgodność z doktryną islamu tatarskich tefsirów, a także oryginalność i odejście od niej w przypadku katechizmu Józefa Sobolewskiego pt. "Wykład wiary machometańskiej czyli iślamskiej…" Innym ważnym wnioskiem wynikającym z zestawienia tłumaczeń Koranu na język polski jest stwierdzenie, że zarówno najstarszy przekład, tj. tatarski tefsir (2. poł. XVI w.), jak i oba przekłady młodsze, czyli "Święty Koran" Ruchu Ahmadiyya (1990) oraz Koran w przekładzie polskim Jarosława Surdela (2011), mają status i akceptowaną przez dogmatykę islamu formę… tafsirów, to znaczy ‘wyjaśnień, objaśnień, wykładni’ arabskiego oryginału Świętej Księgi w języku polskim. Różnica dotyczy jedynie strony formalnej: rękopiśmienny tefsir Tatarów litewsko-polskich zachowuje klasyczną formę przekładu interlinearnego, natomiast przekłady z XX w. mają równoległy układ oryginalnego tekstu arabskiego oraz przekładowego – polskiego.The article is devoted the problem of the translation of the Qur’an into non-canonical languages. In this context one emphasized their formal diversity, consistent with the theory of I’jaz. The author concentrated on the translations of the Holy Book of Islam into Polish. One demonstrated the compatibility of the Tatar tefsirs with the doctrine of Islam, and, in the case of Józef Sobolewski’s catechism entitled "Wykład wiary machometańskiej czyli iślamskiej…," also the originality and a departure from orthodoxy. Another important conclusion resulting from the comparison of translations of the Qur’an into Polish is that both the oldest translation, i.e. Tatar tefsir (2nd half of the 16th century), and younger translations, i.e. "the Holy Qur’an" of the Ahmadiyya Movement (1990) and the Qur’an in Jarosław Surdel’s Polish translation (2011), have the status and form of… tafsirs, i.e. ‘explanations, interpretations’ of the Arabic original of the Holy Book in Polish, accepted by the dogmatics of Islam. The only difference is in the formal aspect: the Lithuanian-Polish Tatar manuscript tefsir retains the classic form of an interlinear translation, while translations from the 20th century have a parallel arrangement of the original Arabic text and the translation one, i.e. Polish
Lokalny wymiar polityki bezpieczeństwa, Toruń WN UMK, 169 s.
No full textKsiążka składa się z dwóch części: teoretycznej i empirycznej. W części teoretycznej autorzy dokonali zdefiniowania bezpieczeństwa społeczności lokalnych, umiejscowienia ich w naukach o bezpieczeństwie i korelacji z naukami o polityce i administracji. Ukazali powiązanie bezpieczeństwa lokalnego z polityką bezpieczeństwa, a także opisali, jak wygląda system bezpieczeństwa na poziomie lokalnym, z uwzględnieniem najważniejszych jego składowych. W części teoretycznej autorzy przedstawili również kilka oryginalnych podejść teoretycznych do problemów bezpieczeństwa społeczności lokalnych.
W części empirycznej zaprezentowano wyniki badań mieszkańców 23 powiatów województwa kujawsko-pomorskiego.Publikacja współfinansowana przez Urząd Marszałkowski Województwa Kujawsko-Pomorskieg
Underestimated but necessary: editing of children’s and youth literature
Get PDFWstęp do czasopisma "Sztuka Edycji. Studia Tekstologiczne i Edytorskie" 2020/2. Całość numeru jest dostępna na stronie internetowej: https://apcz.umk.pl/czasopisma/index.php/sztukaedycji/issue/view/2007/showToc.Mimo rozwoju tej części rynku wydawniczego (na ziemiach polskich od ok. 200 lat)
problematyka edytorstwa literatury dla dzieci i młodzieży nie cieszyła i nie cieszy się
zbyt dużym zainteresowaniem badaczy. Taki stan rzeczy może wynikać ze statusu literatury dla młodego odbiorcy w naukowej (szczególnie literaturoznawczej) refleksji, gdzie wciąż dość powszechne jest myślenie o tej twórczości jako „niższej”, „mniej artystycznej” i niewymagającej pogłębionych badań
The poetical world of Lidya Senitskaya
Get PDFThis article concerns Lidya Senitskaya (Volyntseva, 1890?-1975), poet, writer, playwright, translator and literary critic, representative of the „first wave” of the Russian emigration, living until 1939 in Równe, then (1939-1964) in Warsaw, and later on in the USA. Considered by her contemporaries as one of the most interesting creators of the Russian diaspora in pre-war Poland, she is now regarded by contemporary researchers as an unquestionable poetic individuality. Today Senitskaya is a completely forgotten figure, and her work is unknown to the contemporary readers. The article is an attempt to present the poet’s creative silhouette, determine and discuss the subject matter and poetics of her poems.Artykuł poświęcono Lidii Sienickiej (Wołyncewej, 1890?-1975), poetce, pisarce, tłumaczce i krytykowi literackiemu, przedstawicielce "pierwszej fali" emigracji rosyjskiej, mieszkającej do 1939 roku w Równem na Wołyniu, natępnie w Warszawie (1939-1964) i USA. Postrzegana przez sobie współczesnych i dzisiejszych badaczy jako jedna z najciekawszych postaci rosysjkiej emigracji w międzywojennej Polsce, Sienicka jest twórczynią niemal zupełnie zapomnianą, a jej dorobek artystyczny nieznany polskim czytelnikom. W artykule podjęto próbę przybliżenia poezji Sienickiej, omówienia jej tematyki i poetyki
Public Perceptions of MSW Management in Wrocław City, Poland
Get PDFElevating public awareness of waste management at the household level is a cost effective and a win-win social, economic and environmental approach on the table of policymaking. Modern and effective waste management bring about broader economic efficiency and social equity, mitigate consumerism, thus, promoting the conservation of natural resources. In this article, a survey study was conducted among the citizens of Wrocław city, Poland. The city is dynamic, touristic, and industrial. Through random sampling, 160 respon-dents filled in the questionnaire. The results revealed that the participantsappeared aware of the benefits of waste management (WM); however the current WM systems and infrastructures are not very satisfying. The partici-pants identified several shortcomings in the current WM systems such as the lack of sufficient colored bins forglass recycling, overfilled bins and heavy lids, and irregular waste collection system. The study proposes a pub-lic -oriented outreach campaign targeting waste separation and less-waste be-haviors as economically and environmentally beneficial, accompanied by continuous development of WM regulations and infrastructures and linked it to waste-to-energy systems and technologies to assist in achieving the long-term energy and emissions-reduction targets.The work was carried out in the Sustainable Bioenergy Solutions for Tomorrow (BEST) research program coordinated by CLIC Innovation with funding from the Finnish Funding Agency for Innovation, Tek
Mężczyźni z chorobą Alzheimera w narracjach żon o opiece domowej. Studia przypadków
Get PDFThe aim of this article is to present the results of qualitative research, 5 case studies of husbands with Alzheimer’s disease, and the image of daily home-based care for them, provided in family homes by wives. The research question posed in this report was: what is home-based care for a husband with Alzheimer’s disease from the wive’s perspective? Te research results revealed the main category: home-based care characteristics, along with 8 codes, such as (a) husband’s condition, (b) wife’s day, (c) husband’s day, (d) care, (e) barriers/ difficulties of the wive, (f) functioning of the husband, (g) barriers/difficulties of the husband, (h) overcoming problems. The results of the research revealed that husbands with Alzheimer’s disease are the most important point of reference and the focus of attention for 24 hours a day in the everyday lives of 5 case studies informants. Husbands, their character, current skills, difficulties, and requirements are constantly present, although their masculine presence is changed by the disease process. The results of the research showed the nature and image of the progressive process of falling ill, the loss of various functions in husbands in the narrative of wives, and illustrated the functioning of males, the involvement in the care of members of the immediate family, and in some cases incoming caregivers and nurses. Additionally, research has shown a picture of home-based care saturated with routines, barriers and hardships, and the burdens o wives assuming more life roles than just taking care of their husbands. Moreover, the results of the research also showed a lot of understanding from the wives’ perspective, loyalty, and warm feelings towards seriously ill husbands manifested in the dedication in the constant care, reformulation of one’s own life in accordance with the needs of husbands
Procesy migracyjne a zamrożone konflikty na Kaukazie Południowym
Get PDFFrozen conflicts are a specific category: they often remain unsolved for many years and lead to
tense geopolitical situations. The South Caucasus is a place where the interests of many actors
intersect, and the players profit from the freezing and unfreezing of conflicts that cause crises and
thus destabilize the region. The goal of this research is to analyze the influence of frozen
conflicts and their course on the migration processes in the South Caucasus region. Questions
thus arise: 1) whether tension caused by an unsolved conflict significantly influences population
flow, and 2) whether after unfreezing there is a one-time refugee migration and the exiles return
to re-settle the disputed territory after the conflict (or a series of incidents) has been frozen.
To find the answers, the study focuses on the Georgian-Ossetian conflict, the Abkhaz-Georgian
conflict, the Russo-Georgian War of 2008 and the Armenian-Azerbaijani Nagorno-Karabakh
War. The analysis of migration flows reveals that frozen conflicts have a significant impact on
forced migrations, and that the majority of exiles do not return to their former homes when the
conflict is temporarily frozen. For refugees, this means permanent, decades-long change in their
place of residence, loss of property and the necessity to rebuild their lives. However, there seems
to be no particular pattern of population resettlement in relation to unfreezing conflicts.Zamrożone konflikty są szczególną kategorią konfliktów, które często przez wiele lat pozostają
nierozwiązane i są przyczyną napiętej sytuacji geopolitycznej. Na Kaukazie Południowym krzyżują
się interesy wielu graczy, dla których korzystne jest rozmrażanie i zamrażanie konfliktów powodujących kryzysy i tym samym destabilizację regionu. Celem badań jest analiza wpływu zamrożonych
konfliktów i ich przebiegu na procesy migracyjne w regionie Kaukazu Południowego. Powstały
zatem pytania: 1) czy napięcie spowodowane brakiem rozwiązania konfliktu wpływa znacząco na
przepływ ludności, a także 2) czy po rozmrożeniu mamy do czynienia z jednorazową migracją
uchodźczą a po zamrożeniu konfliktu lub fali incydentów następuje powrót uchodźców i ponowne
zasiedlenie spornego terytorium. W tym celu dokonano analizy konfliktu gruzińsko-osetyjskiego,
gruzińsko-abchaskiego, wojny rosyjsko-gruzińskiej z 2008 roku oraz wojny azersko-ormiańskiej
o Górski Karabach. Analiza strumieni migracyjnych wskazuje na to, że zamrożone konflikty mają
znaczący wpływ na przymusowe migracje, a większość uchodźców nie wraca do swoich domów,
kiedy następuje czasowe zamrożenie. Oznacza to trwałą, liczoną w dekadach, zmianę miejsca
zamieszkania i utratę majątku oraz konieczność budowania życia na nowo. Nie wydaje się jednak,
aby istniał jakiś konkretny wzorzec przemieszczania się ludności w związku z rozmrażaniem konfliktó
Koherencja drogowskazem prawdy? Spójność jako źródło błędnych reprezentacji
Get PDFW niniejszym artykule próbuję rozwinąć i uogólnić Krystyny Bieleckiej koherencyjną teorię rozpoznawania błędnych reprezentacji. Próbuję pokazać, że koncepcja opisana w książce "Błądzę, więc myślę" (2019) może być wstępem do szerszej historii. Rozważam hipotezę, zgodnie z którą koherencja odgrywa zasadniczą rolę w procesie ewaluacji reprezentacji umysłowych, a przez to w ich nabywaniu i odrzucaniu. System poznawczy aktywnie maksymalizuje koherencję reprezentacji, działając zgodnie z zasadą Koherencji jako Drogowskazu Prawdy (zasadą KDP). Oparte na niespójności wykrywanie błędów – główny przedmiot zainteresowania koncepcji Krystyny Bieleckiej – stanowi tylko jedną z form takiego wykorzystania koherencji. Wskazuję kilka potencjalnych kontrprzykładów dla zasady KDP. Chodzi o koncepcje i modele procesów poznawczych (dotyczące percepcji, kontroli ruchu, pamięci epizodycznej i neutralizowania dysonansu poznawczego), w świetle których maksymalizacja koherencji systematycznie prowadzi do wytwarzania błędnych reprezentacji. Argumentuję, że te kontrprzykłady są tylko pozorne i nie uderzają w zasadę KDP jako podstawę „higieny epistemicznej” systemu poznawczego.NCN Opus-17 nr 2019/33/B/HS1/0067