OPEN Repository (ICM)
Not a member yet
24462 research outputs found
Sort by
Sublingualis. Problems and poetics of medical discourse in Polish literature after 1989
No full textMonografia podejmuje temat wybranych problemów dyskursu medycznego w literaturze polskiej po 1989 r. Triada: literatura, medycyna, nowoczesność – stanowi skomplikowaną siatkę połączeń. Stąd wybór przez autorkę trzech problemów, ścieżek interpretacyjnych, które dopełniają się wzajemnie, tworząc spójną całość. Pierwszą kategorią, zawężającą przedmiot refleksji, jest zjawisko medykalizacji. A jego oczywistym rewersem – demedykalizacja, zaś literaturoznawczym dopełnieniem – kategoria metafory. Wskazane zagadnienia stanowią oś konstrukcyjną całej pracy. Szerszą ramę pojęciową dla przedstawionych interpretacji stanowi natomiast koncepcja nowoczesności autorstwa Stephena Toulmina. W części pierwszej, zatytułowanej „Literatura, medycyna, nowoczesność”, autorka dokonuje przeglądu literatury przedmiotowej, interdyscyplinarnych nurtów badawczych, a także operacjonalizuje kategorię nowoczesności, która stanowi ramę dla całego wywodu. Bogactwo tematów i obfitą literaturę przedmiotu, dotyczącą możliwych ujęć związków medycyny i literatury, przedstawiono w rozdziale „Dyskurs medyczny w literaturze: rekonesans”. W rozdziale „Na pograniczu dyscyplin: koncepcje i różnice terminologiczne” autorka podejmuje kwestię przynależności dyscyplinarnej rozważań na styku nauk medycznych i humanistycznych oraz odnosi się do stosowanych w literaturze anglojęzycznej rozróżnień nazewniczych, związanych z chorobą/byciem chorym/ą (disease, illness, sickness). Owo rozróżnienie służy nie tylko klarowności wywodu, ale przede wszystkim pokazuje odmienne przedmioty badań naukowców i naukowczyń. Szerszą ramę pojęciową dla przedstawionych interpretacji stanowi koncepcja nowoczesności autorstwa Stephena Toulmina przedstawiona w książce "Kosmopolis". Został jej poświęcony ostatni rozdział pierwszej części pracy. Choć nie wyczerpuje ona obrazu nowoczesności wyłaniającego się z polskiej literatury najnowszej, to jednak samo napięcie między dyskursem medykalizującym i demedykalizującym uznać można za potwierdzenie myśli przewodniej "Kosmopolis". Część druga poświęcona jest medykalizacji i demedykalizacji. Autorka przedstawia historię badań nad medykalizacją, przemiany i różne sposoby definiowania tego procesu, odwołując się do ustaleń naukowców z zakresu socjologii medycyny, by na koniec udowodnić, że włączenie studiów literaturoznawczych stanowić może istotne uzupełnienie podejmowanych w tej przestrzeni analiz. W części interpretacyjnej – zatytułowanej „Literackie strategie demedykalizacji” – autorka analizuje wybrane pozycje z literatury polskiej, wydane po roku 1989, które poruszają temat ciąży, porodu i poronienia: Jolanty Brach-Czainy "Szczeliny istnienia", Anny Nasiłowskiej "Domino. Traktat o narodzinach", Manueli Gretkowskiej "Polka" oraz tomik prozatorski Justyny Bargielskiej "Obsoletki". Część drugą kończy glosa, poświęcona "Zapiskom z nocnych dyżurów" Jacka Baczaka, która stanowi analizę tekstu z wykorzystaniem koncepcji heterotopii, zaproponowanej przez Michela Foucaulta. Umieranie to kolejny etap życia zawłaszczony przez dyskurs medykalizujący; razem z narodzinami stanowią dwa najczęściej przywoływane przykłady tego zjawiska. Glosa jest więc też uzupełnieniem wcześniejszych rozważań o macierzyństwie. Ostatnia, trzecia część, poświęcona jest metaforyzacji zjawisk medycznych. Wychodząc od słynnego eseju Susan Sontag "Choroba jako metafora" autorka przygląda się polskiej eseistyce, patografii rozumianej jako nowe zjawisko literackie i metaforom choroby w polskiej literaturze. W rozdziale „Uwolnić się od Susan Sontag” autorka analizuje klasyczny już esej Choroba jako metafora. Pogłębiona lektura tekstu skłania autorkę do postawienia dwóch tez. Po pierwsze, uznaje, że Sontag postuluje esej (najlepiej w odmianie medycznej, zmedykalizowanej) jako najbardziej odpowiednią formę pisania o chorobie poza dyskursem medycznym. Po drugie, odrzuca ona pisarstwo patograficzne, negując tym samym terapeutyczną funkcję literatury. Podążając za tymi wnioskami autorka – kolejno zajmuje się polskim esejem medycznym (tu sięga po teksty Andrzeja Szczeklika) oraz esejem „chorobowym” pisanym z perspektywy pacjentki ("To jest wasze życie" Małgorzaty Baranowskiej). Kolejny rozdział – zatytułowany „Patografia” – poświęcony jest formie odrzuconej przez Sontag. Oprócz próby zdefiniowania pisarstwa patograficznego, autorka skrótowo przedstawia historię tego zjawiska w literaturze polskiej. Cezura lat 90., jako momentu rozwoju patografii w Polsce, wydaje się możliwa do utrzymania wyłącznie wtedy, gdy uznamy ją za zjawisko społeczne, występujące w sieci relacji związanej z medykalizacją i instytucjonalizacją życia oraz z rozwojem ruchów pacjenckich i ich rodzin. Pracę kończy powrót do porzuconej metafory wraz z lekturą trzech utworów (opowiadania "Wydmy" Jakuba Małeckiego, poematu "Danke, czyli nigdy więcej" Dominiki Dymińskiej i powieści "Purezento" Joanny Bator), wykorzystujących różne aspekty metaforyzacji zasygnalizowane w szkicach "Choroba jako metafora oraz AIDS i jego metafory".Projekt dofinansowany ze środków budżetu państwa, przyznanych przez Ministra Edukacji i Nauki w ramach Programu „Doskonała nauka II”.
Wydanie publikacji zostało dofinansowane przez Instytut Nauk o Literaturze Uniwersytetu Opolskiego
Study of Lodz Society’s Knowledge of the Circular Economy in the Textile and Clothing Industry
Get PDFThe textile and clothing industry is one of the most resource-intensive and polluting industries. The circular economy (CE) is one of the solutions to these problems. The textile industry has been identified as one of the most in need of transformation towards CE. The transition to a circular economy requires changes in the behavior and actions of all market players. Consumer interest in sustainability and the CE can stimulate companies to be more responsible and offer more circular solutions. This article analyses the knowledge and attitudes of consumers, adults living in Lodz (Poland), towards new circular models in the fashion industry (e.g. rent, repair). The development of the clothing rental service is still insufficient, but repair and the use of online portals to sell/ buy second-hand clothing is becoming increasingly popular. However, it is still necessary to orient people towards environmentally friendly activities
I enjoy looking at family memorabilia: on the institutionalization of family memory
Get PDFWprowadzenie. W literaturze przedmiotu można wyodrębnić trzy typy instytucji – czyli ustalonych, regularnie realizowanych wzorów ról i zachowań społecznych – służących podtrzymaniu pamięci rodzinnej. Trzecią instytucją jest tzw. rodzinna skarbnica, zawierająca pamiątki, które zawsze wiążą się z jakąś sytuacją z przeszłości: jakimś wydarzeniem czy też członkiem rodziny i dzięki nim możemy pamiętać i pamiętamy, gdyż są one „bodźcami przypominania”. Cel. Celem artykułu jest ukazanie znaczenia pamiątek rodzinnych w instytucjonalizacji pamięci rodzinnej wśród uczniów szkół średnich, nauczycieli historii oraz mieszkańców Polski. Metody i materiały. W pracy zastosowano następujące narzędzia: analiza wyników dwóch reprezentacyjnych badań ilościowych i jakościowych. Podstawową techniką badawczą były wywiady kwestionariuszowe przeprowadzone z trzema grupami respondentów – uczniami szkół średnich (N = 3718), Polakami powyżej 20. roku życia (N = 1068) oraz nauczycielami historii z szkół średnich (N = 1115). Materiał wzbogacono badaniami ilościowymi: 8 wywiadów grupowych z Polakami powyżej 20. roku życia, 8 wywiadów z nauczycielami pracującymi w szkołach średnich, a także 16 wywiadów grupowych z uczniami szkół średnich. Wyniki. Z analizy wynika, że im większe zainteresowanie oglądaniem pamiątek rodzinnych, tym większa skłonność do przypisywania sobie patriotyzmu, tym większe zainteresowanie polityką, wyższy poziom postaw obywatelskich, większy księgozbiór oraz poziom wiedzy historycznej. Dodatkowo stwierdzono zależność pomiędzy płcią, wiekiem i wykształceniem a zainteresowaniem oglądaniem pamiątek rodzinnych. Wnioski. Związek pomiędzy oglądaniem pamiątek rodzinnych a patriotyzmem, zainteresowaniem polityką, wyższym poziomem wiedzy historycznej czy też większym zaangażowaniem obywatelskim może stanowi podstawę do zakwalifikowania jednostek do „mocnych rodzin”, czyli dobrze zakorzenionych w przeszłości. Posiadanie i oglądanie pamiątek rodzinnych może być czynnikiem motywującym do zaangażowania obywatelskiego. Wspomnienia, które pojawiają się pod wpływem przeglądania (posiadania) pamiątek kształtują poczucie tożsamości i przynależności, co z kolei może inspirować do działań na rzecz dobra wspólnego.Introduction. The literature identifies three types of “institutions” (i.e., established, regularly realized patterns of social roles and behaviors) that serve to maintain family memory. The third of these institution is the “family treasury” containing memorabilia. Memorabilia is always associated with some situation from the past: an event, or a family member. The memory of these situations is not always present, but thanks to memorabilia we can remember and reminisce, because they are “reminders”. Aim. The aim of the article is to show the importance of family memorabilia in the institutionalization of family memory among high school students, history teachers, and Polish people. Methods and materials. The following tools were used in the work: analysis of the results of two representative quantitative and qualitative studies. The basic research technique was questionnaire interviews conducted with three groups of respondents – high school students (N = 3718), Poles over 20 years of age (N = 1068) and high school history teachers (N = 1115). The material was enriched with quantitative research of 8 group interviews with Poles over20 years of age, 8 interviews with teachers working in high schools and 16 group interviews with high school students. Results. The analysis shows that the greater the interest in viewing family memorabilia, the greater the tendency to attribute patriotism, an interest in politics, a higher level of civic attitudes, a larger collection of books and a higher level of historical knowledge. Additionally, a correlation was found between being a woman, older age, higher education and an interest in viewing family memorabilia. Conclusion. The link between viewing family memorabilia and patriotism, an interest in politics, a higher level of historical knowledge or greater civic engagement can be used to classify individuals as “strong families” - i.e., well-rooted in the past. Possessing and viewing family memorabilia can be a motivating factor for civic engagement. Memories under the influence of browsing (possessing) memorabilia shape the sense of identity and belonging, which in turn can inspire actions for the common good
Innovative Application and Design of Smocking Technology in Local Chinese Clothing Brands
Get PDFThis study explores the innovative application and design of smocking technology in local Chinese clothing brands, emphasizing the technique’s evolution from a functional necessity to a decorative art form. It delves into the integration of smocking with modern fashion design, highlighting its significance in enhancing fabric texture, silhouette, and overall aesthetic appeal. Through comprehensive analyses of case studies and craft types, the paper reveals how local brands creatively adapt smocking, merging traditional craftsmanship with contemporary design principles. The findings suggest that smocking technology not only enriches the textile design repertoire but also contributes to the global identity and innovation of local Chinese clothing brands, bridging heritage crafts with modern design innovations
Study on the Modification and Properties of Silk Sericin Protein/Nano-Titanium Dioxide Composite for Textile Applications
Get PDFSilk sericin protein is a natural high-molecular-weight compound that contains eighteen types of amino acids. It is non-toxic, biodegradable, and biocompatible, with simple preparation methods and low cost. It finds widespread application in functional clothing, medical and pharmaceutical fields, tissue engineering, and more. Nano-titanium dioxide, on the other hand, possesses non-toxic, self-cleaning, antibacterial, and deodorizing properties. To develop multifunctional textiles with deodorization, UV protection, and good thermal and mechanical properties, this study utilized a compounding method to modify citric acid-pre-treated cotton fabrics through a two-dipping and two-padding process using a blend finishing solution of silk sericin protein and nano-titanium dioxide. Observations of the microstructure before and after fabric finishing, along with evaluations of deodorization, UV protection, and thermal properties, revealed that controlling the proportion of the silk sericin protein/nano-titanium dioxide blend finishing solution can result in a smooth surface of the modified cotton fabric. This modification not only enhances the fabric’s UV protection and tensile strength but also improves its thermal properties while imparting certain deodorization capabilities. Comprehensive analysis concludes that using silk sericin protein and nano-titanium dioxide for modifying cotton fabric to prepare multifunctional textiles with deodorization, UV protection, and good thermal and mechanical performance is feasibly viable.This paper was financially supported by the Science and Technology Research Project of Jiangxi Provincial Education Department (GJJ2202802; GJJ202417
Zintegrowane planowanie rozwoju w kontekście zmian klimatu. Poradnik dla samorządów
Get PDFPublikacja „Zintegrowane planowanie rozwoju w kontekście zmian klimatu. Poradnik dla samorządów” powstała w celu wsparcia wdrażania zintegrowanego programowania i zarządzania rozwojem na poziomie lokalnym i regionalnym w kontekście zmian klimatu. Poradnik ma służyć budowaniu odporności klimatycznej gmin i regionów poprzez uwzględnianie polityki klimatycznej w polityce rozwoju. W poradniku przedstawiono różne aspekty związane z integracją planowania rozwoju z wymiarem klimatycznym – łagodzeniem zmian klimatu i adaptacja do skutków tych zmian. Poradnik powstał w szczególnym czasie, kiedy system związany z dokumentami polityki rozwoju, w tym polityki klimatycznej, podlega zmianom w związku z nowelizacją ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, dokonaną w 2020 roku oraz z wprowadzeniem w 2025 roku nowej kategorii celów w strategiach rozwoju gmin – celów klimatyczno-środowiskowych. Poradnik został opracowany w projekcie „Operacjonalizacja Systemu Zarządzania Rozwojem Polski. Udoskonalenie i wprowadzenie innowacyjnych i skutecznych rozwiązań do systemu społeczno-gospodarczego i przestrzennego w ramach długookresowego programowania polityki rozwoju (PL2050) finansowanym ze środków Narodowego Centrum Badań i Rozwoju w ramach Strategicznego Programu Badań Naukowych i Prac Rozwojowych GOSPOSTRATEG i zrealizowanym przez konsorcjum Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej, Instytutu Rozwoju Miast i Regionów oraz IOŚ-PIB. Zapraszamy na stronę projektu https://krk2050.pl/baza-wiedzy/opracowania/Narodowe Centrum Badań i Rozwoju w ramach Strategicznego Programu Badań Naukowych i Prac Rozwojowych „Społeczny i gospodarczy rozwój Polski w warunkach globalizujących się rynków” GOSPOSTRATEG III
Prevention of functional disorders of the voice organ in the context of the specific work of an elementary education teacher
Get PDFCel. Głos ludzki, zarówno mówiony (oralny), jak i śpiewany (wokalny), odgrywa kluczową rolę w komunikacji międzyludzkiej oraz w przekazie ekspresji artystycznej. W pracy nauczyciela edukacji wczesnoszkolnej i wychowania przedszkolnego głos mówiony jest narzędziem, które wpływa m.in. na efektywność przekazu, zarządzanie klasą oraz budowanie relacji nauczyciela z uczniami. Głos śpiewany natomiast jest wykorzystywany do prezentowania piosenek, śpiewu z klasą oraz zabaw i ćwiczeń, w których nauczyciel prezentuje głosem wokalnym pojedyncze frazy czy całe utwory. Celem artykułu było przedstawienie przeglądu literaturowego oraz analizy badań wycinkowych wskazujących na zależność pomiędzy występowaniem chorób zawodowych i zaburzeń w obrębie aparatu głosowego a specjalnością, jaką reprezentują badani nauczyciele, a także zaprezentowanie wpływu zastosowania higieny głosu oraz poprawnych ćwiczeń emisyjnych na zapobieganie zaburzeniom czynnościowym narządu głosu. Metody i materiały. Metodę zbierania danych stanowiło przeszukiwanie źródeł dotyczących tematu profilaktyki zaburzeń czynnościowych narządu głosu w kontekście specyfiki pracy nauczyciela edukacji elementarnej. W artykule przeanalizowano literaturę polskich uczonych oraz odniesiono się do literatury światowej. Wyniki i wnioski. Analiza literatury przedmiotu wykazała, że ugruntowanie przez nauczyciela wiedzy na temat warunków poprawnej emisji głosu oraz systematyczne ćwiczenia oddechowe, fonacyjne i artykulacyjne są konieczne do wypracowania dobrych nawyków fonacyjnych, które determinują spadek zapadalności na przewlekłe choroby zawodowe. W aktywności dydaktycznej nauczycieli istotną rolę odgrywać będą również oddziaływania profilaktyczne w zakresie higieny głosu, minimalizujące ryzyko nawarstwiania się problemów zdrowotnych i wystąpienia groźnych chorób z nowotworami w obrębie narządu głosu włącznie.Aim. The human voice, both spoken (oral) and sung (vocal), plays a key role in interpersonal communication and the transmission of artistic expression. In the work of an early childhood education and preschool teacher, the spoken voice is a tool that influences, among other things, the effectiveness of the message, classroom management, and the building of teacher-student relationships. The singing voice, on the other hand, is used for presenting songs, singing with the class, as well as games and exercises in which the teacher presents single phrases or entire songs with the vocal voice. The purpose of the paper is to present a subject literature review and analysis of a sample study indicating the relationship between the incidence of occupational diseases and disorders of the vocal apparatus, and the specialty represented by the teachers studied. The aim of the study is also to present the influence of the application of voice hygiene and correct emission exercises on the prevention of functional disorders of the voice organ. Methods and materials. The method of data collection was a search of sources on the topic of prevention of functional disorders of the voice organ in the context of the specific work of an elementary education teacher. The article analyzed the literature of Polish scholars and referred to the international literature. Results and conclusion. The analysis of the literature on the subject shows that the consolidation of the teacher’s knowledge of the conditions for correct voice emission and systematic breathing, phonation, and articulation, exercises are necessary for the development of good phonation habits, which determine the decrease in the incidence of chronic occupational diseases. In the didactic activity of teachers, prophylactic interactions in the field of voice hygiene will also play an important role, minimizing the risk of the buildup of health problems and the occurrence of dangerous diseases, including cancers in the vocal tract
Attitudes of children and adolescents towards health and a healthy lifestyle from the perspective of parents, teachers, and educators
Get PDFWprowadzenie. Warto dokonywać oceny postaw wobec zdrowia, a także zdrowego stylu życia wśród dzieci i młodzieży, gdyż w tym okresie życia dochodzi do najbardziej intensywnego ich kształtowania, bardzo często w wyniku testowania różnorodnych zachowań, w tym niebezpiecznych. Cel. Celem badań było poznanie postaw dzieci i młodzieży objętych edukacją w systemie oświaty wobec zdrowia oraz zdrowego stylu życia poprzez ocenę postrzegania tego zagadnienia przez dorosłych – rodziców oraz osoby kierujące procesem dydaktyczno-wychowawczym. Metody i materiały. Przeprowadzono 52 wywiady z liderami opinii bezpośrednio związanymi ze środowiskiem uczniów objętych obowiązkiem szkolnym na poszczególnych etapach edukacji w województwie opolskim. Wyniki. Badani rodzice i osoby prowadzące zajęcia pozaszkolne negatywnie oceniają postawy uczniów wobec zdrowia i zdrowego stylu życia. Większość nauczycieli dostrzega pozytywne postawy dzieci wobec zdrowia, głównie w komponencie poznawczym, jednakże zwraca uwagę na braki w pożądanych zachowaniach. Badani psychologowie w większości negatywnie oceniają postawy uczniów wobec zdrowia i dbałości o nie. Dostrzegają braki w zakresie świadomości korzystania z pomocy psychologicznej zarówno wśród uczniów, jak i rodziców. Wnioski. Zauważalna zwiększona świadomość uczniów w zakresie zdrowia niekoniecznie przekłada się na właściwe zachowania w praktyce, co sugeruje konieczność większej koncentracji prowadzących zajęcia na procesie wychowawczym w obszarze edukowania o zdrowiu, w tym na atrakcyjnych doświadczeniach wzbudzających pozytywne emocje. Należy systemowo pracować nad właściwymi postawami, szczególnie poprzez interwencje w środowisku funkcjonowania ucznia, również w przestrzeni wirtualnej, a także poprzez lokowanie modelowych postaw w popkulturze tworzonej przez nowe media. Konieczny wydaje się także namysł nad przygotowaniem przyszłych i doskonaleniem obecnie pracujących nauczycieli w obszarze współczesnego, salutogenetycznego rozumienia zdrowia.Introduction. It is worth assessing attitudes towards health and a healthy lifestyle of children and adolescents, because during this period of life they are shaped most intensively, very often during testing of various behaviours, including dangerous ones. Aim. The aim of the study was to learn about the attitudes of children and young people, within the education system, towards health and a healthy lifestyle, by assessing the perception of this issue by adults – parents and persons managing the teaching and the educational process. Methods and materials. 52 interviews were conducted with opinion leaders directly related to the environment of functioning of students at individual stages of education covered by compulsory schooling. Results. The surveyed parents, and people conducting extracurricular activities, negatively assess the attitudes of students towards health and a healthy lifestyle. Most teachers notice positive attitudes of children towards health, mainly in the cognitive component of attitude, however, they draw attention to deficiencies in desired behaviours. The surveyed psychologists mostly negatively assess the attitudes of students towards health and taking care of it. They notice deficiencies in the scope of awareness of using psychological help among both students and parents. Conclusion. Noticeable, increased awareness of students in the field of health does not necessarily translate into appropriate behaviours in practice, which suggests the need for greater concentration of teachers on the educational process in the area of health education, including attractive experiences that arouse positive emotions. It is necessary to work systematically on appropriate attitudes, especially through interventions in the environment where the student functions, i.e., also in the virtual space, as well as placing model attitudes in the pop culture of new media. It also seems necessary to reflect on the preparation of future and the improvement of currently working teachers in the area of modern, salutogenic understanding of health
The Research and Development Efficiency of Institutesof the Polish Academy of Sciences and the External Factors Affecting It
Get PDFObjective: The aim of the research is to assess the research and development efficiency of the institutes of the Polish Academy of Sciences (PAS) in 2019 and to identify external factors that have a significant impact on it. Research Design & Methods: A two-stage procedure in the field of DEA methodology was used. In the first stage, the efficiency of PAS institutes was estimated using alternative BCC and SBM models. In the second stage, a Tobit model was used to isolate external factors significantly influencing efficiency. Given the data available, two types of research and development (R&D) efficiency were analysed: publishing efficiency and combined publishing and implementation efficiency. Findings: A significant share of institutes are highly inefficient (nearly a half of the units in terms of publishing efficiency and a third in terms of combined efficiency). The fields in which a given scientific unit conducts research which significantly affect publication efficiency differ from those that significantly affect combined efficiency. Both types of efficiency are significantly negatively affected by the increase in the scientific category of the unit. Implications / Recommendations: The source of high research and development inefficiency among a significant number of institutes is the fact that they also generate other outputs than those considered in the work. The majority of institutes do not apply to the R&D sphere. The significant negative impact of the increase in the scientific category on R&D efficiency indicates that future focus should prioritise the quality of publications over their quantity. Contribution: The efficiency of the research and development activities of the PAS institutes was assessed after the introduction of the last reform of Poland’s system of science and higher education in 2018 (such studies have yet to be carried out). It is also important to use a two-stage approach within the DEA methodology in order to isolate external factors that significantly influence this efficiency.The article presents the results of a research project financed with a subsidy granted to the Krakow University of Economics – project no 088/EIE/2024/PO
Data sources:
Access Repository Dashboard
Do you manage OPEN Repository (ICM)? Access insider analytics, issue reports and manage access to outputs from your repository in the CORE Repository Dashboard!