OPEN Repository (ICM)
Not a member yet
24462 research outputs found
Sort by
Zrównoważone kompetencje w systemie edukacji – analiza praktycznych zastosowań
Edukacja na rzecz zrównoważonego rozwoju (EZR) stanowi fundamentalny element współczesnego systemu oświaty, odpowiadając na globalne wyzwania ekologiczne, społeczne i ekonomiczne. Ponadto, zarówno międzynarodowe strategie, np. Agenda ONZ 2030 – Cel 4, jak i krajowe inicjatywy edukacyjne wskazują na potrzebę wkomponowania edukacji dla zrównoważonego rozwoju jako integralnego elementu procesu nauczania tak w edukacji formalnej, jak i pozaformalnej. Celem artykułu jest więc usystematyzowanie wiedzy na temat rozwoju zrównoważonych kompetencji w systemie edukacji, a także diagnoza dobrych praktyk wdrażania ram GreenComp w różnych środowiskach edukacyjnych. Tekst opiera się na analizie literatury, raportów oraz studium przypadku projektów promujących zrównoważone kompetencje w systemie edukacji. Wnioski wskazują, że projekty edukacyjne stają się narzędziem realnego rozwoju kompetencji zrównoważonego rozwoju, podnosząc jednocześnie ich walory poznawcze i praktyczne
Synthesis of Pandaroside D from Pandaros acanthifolium via Construction of a Rare Enone System in the Steroid D Ring
All marine saponins isolated from Pandaros acanthifolium feature a unique and distinctive enone system located in the D ring and an unusual cis-C/D ring junction, presenting an intriguing yet unattained synthetic challenge. The first total synthesis of pandaroside D (1) and its methyl ester (2) was achieved from commercially available dehydroisoandrosterone acetate (DHEA). A notable feature of this synthesis is direct oxidation of the C-15 position promoted by the Davis reagent. This concept was applied despite the negative results of such an attempt described in the literature and confirmed the possibility of using the reagent in the direct construction of the enone system in ring D. For the final step, the reaction with sugar trichloroacetimidate proved unpromising; however, glycosylation of synthesized aglycone was successfully achieved using the classical Koenigs–Knorr variant with methyl 2,3,4-tri-O-acetyl-β-d-glucuronate bromide
Zmiany zagospodarowania doliny Małej Wisły w zachodniej części Kotliny Oświęcimskiej od XVIII w. do czasów współczesnych
The aim of this study is to reconstruct land use on the floodplain of the changes in the valley was based on archival materials, such as the plan of the Wisła valley from the mid-18th c., and the Prus-sian and Austrian topographical maps from the 1860s. As the analysis of land use changes in the floodplain of the Mała Wisła valley indicates, in the years 1754-1860 the biggest change referred to the area of forests and shelterbelts, because in a hundred years it decreased three times, i.e. from 3.18 km2 to 1.05 km2. Other big changes include a diminished number and area of fish ponds, as well as smaller surface of the hydrographic network. The layout and area of low density dwellings remained almost unchanged, as a reported increase in the surface area of this form of land use was only by about 0.4%. Significant changes in the surface of ponds and water reservoirs took place in the 1950s, when a dam reservoir was built in Goczałkowice. Its caused an increase the ponds and reservoirs surface to 23.45 km2, which is over 64.7% of the grounds.Celem niniejszej pracy jest rekonstrukcja zagospodarowania zalewowej strefy doliny Małej Wisły od XVIII w. do czasów współczesnych. Analizę zmian zagospodaraowania doliny przeprowadzono na podstawie materiałów archiwalnych, jak plan doliny Wisły z połowy XVIII w. oraz pruskie i austriackie mapy topograficzne z lat 60. XIX w. Z analizy zmian zagospodarowania zalewowej strefy doliny Małej Wisły, w latach 1754-1860, wynika że: największym zmianom uległa powierzchnia lasów i zadrzewień, bowiem w ciągu 100 lat trzykrotnie się zmniejszyła z 3,18 km2 do 1,05 km2, dużym zmianom uległa również liczba i powierzchnia stawów hodowlanych oraz powierzchniowa sieć hydrograficzna. Znaczące zmiany powierzchni stawów i zbiorników wodnych nastąpiły w latach 50. XX w., kiedy wybudowano w Goczałkowicach. Jego budowa spowodowała wzrost powierzchni stawów i zbiorników wodnych do 23,45 km 2 co stanowi ponad 64,7 % użytków w obrębie analizowanej doliny
Journalistic Genres – a Pattern for a Typology of Public Relations
W niniejszym tekście podjęto próbę odpowiedzi na pytanie, czy w odniesieniu do public relations – dyscypliny naukowej stosunkowo młodej – można mówić o wykształcaniu się własnych gatunków PR-owskich obejmujących trzy typy komunikacji (wewnętrzną, zewnętrzną i za pośrednictwem mass mediów), będących nierzadko odmianami alternacyjnymi lub adaptacyjnymi gatunków dziennikarskich. W opinii autora przyszły PR-owiec/ PR-owczyni powinni w okresie studiów dobrze poznać gatunki dziennikarskie i umieć je przetransponować do tekstów public relations. Osobnym tematem pozostaje wciąż niezadowalający poziom merytoryczny materiałów przygotowywanych przez ludzi z branży public relations i jakość tekstów pod względem warsztatowym oraz sposobu napisania i opracowania.This text attempts to answer the question of whether public relations - a relatively young scientific discipline – can be said to have developed its own PR genres covering three types of communication (internal, external and through the mass media), which are often alternate or adaptive varieties of journalistic genres. In the author's opinion, future PR specialists/PR professionals should become well acquainted with journalistic genres during their studies and know how to transpose them into public relations texts. A separate topic remains the still unsatisfactory level of content material prepared by public relations people and the quality of texts in terms of workshop and the way the text is written and framed
Rodzinne wskaźniki prognozy unikowej i zadaniowej strategii radzenia sobie dorastającej się młodzieży w sytuacjach konfliktu społecznego
Aim. Our research was to determine family predictors of avoidant and task-based coping strategies of adolescents in situations of social conflict. Methods and materials. We used the Parental Attitudes Scale (SPR) by Mieczysław Plopa, the Parental Coping Strategies in Social Conflict Questionnaire (KRSwSK) by Borecka-Biernat and the Adolescents’ Coping Strategies in Social Conflict Situations Questionnaire (KSMK) by Borecka-Biernat. The empirical research was conducted in state-run schools and involved 893 participants (468 girls and 425 boys) aged 13–15 years. Results. The results show that the avoidant way in which adolescents react to emotional tension in a situation of social conflict is shaped by incorrect parental attitudes characterized by the parent’s emotional distance from the growing child, excessive demands, and the lack of a balanced emotional bond. Furthermore, our analysis of the research material indicates that correct parental attitudes that involve emotional warmth, acceptance, and support while respecting independence equip the adolescent child with task-based coping strategies in situations of social conflict. Our research results also suggest that the modelling process plays a key role in the emergence of task-based coping with social conflict, learnt by the adolescent child, among other things, by observing parents who display this way of coping in social conflict situations. Based on these outcomes, people responsible for upbringing may better understand the behaviour of adolescent children in situations of social conflict. Our conclusions can also constitute the starting point for the development of educational strategies that foster active individuals, capable of making efforts to resolve and overcome conflicts.Cel. Celem badań było ustalenie rodzinnych predyktorów unikowej i zadaniowej strategii radzenia sobie młodzieży w sytuacji konfliktu społecznego. Metody i materiały. W badaniach posłużono się Skalą Postaw Rodzicielskich (SRP) Plopy, Kwestionariuszem do badania strategii radzenia sobie młodzieży w sytuacji konfliktu społecznego (KSMK) Boreckiej-Biernat i Kwestionariuszem do badania strategii radzenia sobie młodzieży w sytuacji konfliktu społecznego (KSMK) Boreckiej-Biernat. Badania empiryczne przeprowadzono w szkołach publicznych. Objęły one 893 osoby (468 dziewcząt i 425 chłopców) w wieku 13–15 lat. Wyniki. W świetle przeprowadzonych badań stwierdzono, że unikowy sposób reagowania młodzieży na napięcie emocjonalne w sytuacji konfliktu społecznego kształtują nieprawidłowe postawy rodzicielskie charakteryzujące się uczuciowym dystansem rodzica wobec dorastającego dziecka, wysoko postawioną poprzeczką wymagań i brakiem zrównoważonej więzi emocjonalnej. Ponadto analiza materiału badawczego wykazała, że prawidłowe postawy rodzicielskie przepełnione ciepłem uczuciowym, akceptacją i wsparciem z jednoczesnym uszanowaniem niezależności wyposażają dorastające dziecko w strategie zadaniowego radzenia sobie w sytuacji konfliktu społecznego. Przedstawione wyniki badań również sugerują, że proces modelowania odgrywa ważną rolę w genezie zadaniowego sposobu radzenia sobie w sytuacji konfliktu społecznego, które uczy się dorastające dziecko między innymi przez obserwowanie rodziców, którzy przejawiają taki sposób radzenia sobie w sytuacji konfliktu społecznego. Wydaje się, że uzyskane informacje pozwolą wychowawcy na lepsze zrozumienie zachowania dorastającego dziecka w sytuacji konfliktu społecznego i mogą stanowić punkt wyjścia do opracowania strategii wychowawczych, kreujących jednostkę aktywną, zdolną do podejmowania wysiłków zmierzających do rozwiązania i przezwyciężenia konfliktów
Report from the International Conference — “Managing the terrorist threat: effectiveness, cooperation and preparedness of police and intervention units”, Riga, Latvia, 20–21 November 2024
W dniach 20–21 listopada 2024 r. w Rydze na Łotwie odbyła się międzynarodowa konferencja pod tytułem: „Zarządzanie zagrożeniem terrorystycznym: skuteczność, współpraca oraz gotowość policji i jednostek interwencyjnych”. Udział wzięli w niej eksperci z wielu krajów europejskich. Akademię Policji w Szczytnie reprezentowała kom. Dorota Niewiarowska, wykładowca Instytutu Nauk Prawnych Wydziału Bezpieczeństwa i Nauk Prawnych, która wygłosiła referat na temat rozwiązań zastosowanych w polskim prawie karnym i procedurze karnej w zakresie zwalczania przestępstw o charakterze terrorystycznym.On 20-21 November 2024, an international conference entitled ‘Terrorist threat management: effectiveness, cooperation and preparedness of police and intervention units’ was held in Riga, Latvia. It was attended by experts from a number of European countries. The Police Academy in Szczytno was represented by Lieut. Dorota Niewiarowska, a lecturer at the Institute of Legal Sciences of the Faculty of Security and Legal Sciences, who delivered a paper on the solutions applied in Polish criminal law and criminal procedure in combating terrorist crimes
Rodzina jako fundament zmiany – studium przypadku skutecznej resocjalizacji
Aim. This article highlights the crucial role of the family in supporting the resocialization and social reintegration of individuals leaving prison. The family, as an emotional, moral, and practical support system, plays a vital role in reshaping attitudes and behaviours, helping individuals reintegrate into society and live according to social norms. The analysis focuses on the influence of family relationships, emotional engagement, and support on the motivation of incarcerated individuals to change and their efforts toward resocialization. Methods and materials. The methodology is based on an individual case study and conceptual analysis. Definitions of key terms such as family, resocialization, and penitentiary isolation provide the theoretical foundation for the discussion. The article examines the family’s role in social reintegration, particularly the importance of emotional and motivational support in the resocialization process. Results and conclusion. The results of the case analysis suggest that strong family bonds, including emotional involvement and support from close relatives, are crucial drivers for personal change and successful reintegration into society. The study emphasises the need for an individualised approach to resocialization and highlights the positive influence of family dynamics on individuals undergoing the process. These findings offer a foundation for further research into the role of family in the post-prison reintegration of individuals and the significance of their involvement in the resocialization process.Cel. Celem niniejszego artykułu jest ukazanie roli rodziny jako kluczowego czynnika wspierającego skuteczny proces resocjalizacji oraz reintegracji społecznej osób opuszczających zakład karny. Rodzina, pełniąc funkcję systemu wsparcia emocjonalnego, moralnego i praktycznego, może odegrać fundamentalną rolę w procesie zmiany postaw i zachowań jednostki, pomagając jej w powrocie do życia zgodnego z normami społecznymi. Przedmiotem analizy jest wpływ emocjonalnego zaangażowania, obecności oraz wsparcia członków rodziny na proces resocjalizacji osoby odbywającej karę pozbawienia wolności. W szczególności chodzi o to, w jaki sposób relacje rodzinne mogą wpłynąć na motywację skazanych do podjęcia wysiłku zmiany. Metody i materiały. W części metodologicznej artykuł opiera się na metodzie indywidualnego studium przypadku, wzbogaconej o analizę pojęciową. Przedstawiono definicje kluczowych terminów, takich jak rodzina, resocjalizacja oraz izolacja penitencjarna, które stanowią teoretyczne tło dla przeprowadzonej analizy. Rozważania teoretyczne koncentrują się na roli rodziny w procesie społecznej readaptacji jednostki, zwracając uwagę na znaczenie wsparcia emocjonalnego i motywacyjnego w kontekście resocjalizacji. Wyniki i wnioski. Wyniki analizy przypadku wskazują, że więzi rodzinne, w tym emocjonalne zaangażowanie i wsparcie ze strony najbliższych, mogą być kluczowym motorem do zmiany postaw i powrotu do życia zgodnego z normami społecznymi. Studium podkreśla również potrzebę indywidualnego podejścia w pracy resocjalizacyjnej oraz wskazuje na pozytywną interakcję pomiędzy środowiskiem rodzinnym a osobą poddaną resocjalizacji. Wnioski płynące z analizy mogą stanowić punkt wyjścia do dalszych badań nad rolą rodziny w procesie readaptacji osób po odbyciu kary pozbawienia wolności
Postawy przyszłych nauczycieli wobec muzyki a ich wcześniejsze doświadczenia w obszarze edukacji muzycznej
Aim. To verify the attitudes of future teachers towards music in the context of their previous musical experiences. Research problem: What attitudes towards music do future teachers of young children present in relation to their experiences in the field of music education? The following specific problems were identified: What attitudes towards music do students of teacher education programs present? What experiences in the field of music education do students of teacher education programs have, and what significance do these experiences hold for their attitudes towards music in adulthood and their chosen career path? Methods and materials. The diagnostic survey method was chosen for the research, which used the survey technique. The methods for analyzing the collected research material included quantitative methods and statistical analysis. Results and conclusion. The results indicate a significant role of positive musical experiences from childhood, such as making music together and singing carols, in shaping positive attitudes towards music in adulthood. Statistical analysis showed that students who received musical support from their families more often reported a positive attitude towards music. The family environment proved to be crucial for the development of musical competencies. The article emphasizes the importance of teachers’ attitudes towards music and the need to cultivate musical traditions within families, as well as to employ various forms of musical activity in education, which supports the emotional development of children. It also includes practical tips for parents and teachers on how to support children’s musical interests from an early age.Cel. Zweryfikowanie postaw przyszłych nauczycieli wobec muzyki w kontekście ich wcześniejszych doświadczeń muzycznych. Problem badawczy: Jakie postawy wobec muzyki prezentują przyszli nauczyciele w związku ze swoimi doświadczeniami w obszarze edukacji muzycznej? Wyodrębniono następujące problemy szczegółowe: Jakie postawy wobec muzyki prezentują studenci studiów nauczycielskich? Jakie doświadczenia w obszarze edukacji muzycznej mają studenci studiów nauczycielskich i jakie znaczenie doświadczenia te mają dla ich postaw wobec muzyki w dorosłym życiu i w wybranej ścieżce zawodowej? Metody i materiały. Do badań wybrano metodę sondażu diagnostycznego, w której wykorzystano technikę ankiety. Sporządzony kwestionariusz autorskiej ankiety składał się z 25 pytań. Opatrzony został kafeterią zamkniętą (16 pytań), półotwartą (7 pytań) oraz otwartą (2 pytania). Pytania w ankiecie dotyczyły postaw przyszłych nauczycieli wobec muzyki w odniesieniu do ich wcześniejszych doświadczeń muzycznych. Wyniki i wnioski. Wyniki wskazują na istotne znaczenie pozytywnych doświadczeń muzycznych z dzieciństwa, takich jak wspólne muzykowanie i śpiewanie kolęd, na kształtowanie pozytywnych postaw wobec muzyki w dorosłym życiu. Analiza statystyczna wykazała, że studenci, którzy doświadczali wsparcia muzycznego ze strony rodziny, częściej deklarowali pozytywny stosunek do muzyki. Rola środowiska rodzinnego okazała się kluczowa dla rozwoju kompetencji muzycznych. Ponadto wyniki sugerują, że nauczyciele powinni być świadomi znaczenia swoich postaw wobec muzyki, które mają wpływ na sposób prowadzenia zajęć muzycznych z dziećmi. Artykuł podkreśla konieczność kultywowania tradycji muzycznych w rodzinach oraz stosowania różnorodnych form aktywności muzycznej w edukacji, co może wspierać rozwój emocjonalny dzieci i ich pozytywne nastawienie do muzyki. Propozycje praktyczne dla rodziców i nauczycieli są również istotnym elementem wniosku, wskazują na konieczność wspierania muzycznych zainteresowań dzieci od najwcześniejszych lat
The Compatibility of the Concept of Hegemony with the Assumptions of Neorealism: A Critical Evaluation of the “Progressiveness” of the Neorealist Research Programme and Its Implications for Future Development
With the end of the Cold War research on hegemony has attracted the interest of scholars in IR. Representatives of different schools of thought, such as Neoliberalism or the English school, successfully adopted the term to the new international context. Concepts such as “legitimate” or “soft” hegemony have enriched the discourse in IR. At the same time, realists and neorealists seemed to be on the defensive, as classical and material perceptions of hegemony became outdated. Regardless, with the intensifying US-Chinese rivalry as well as the revisionist policies of the Russian Federation, the IR community seems to look at realist writings more favorably. This research focuses on one of the most prominent research programs in IR, neorealism, and its compatibility with the concept of hegemony. By adopting Imre Lakatos’ concept of Research Programmes, we prove the core ideas of neorealism do not contradict hegemony. This opens perspectives for further work on the concept we refer to as hegemonic neorealism
Dziewczęta i kobiety z zaburzeniami ze spektrum autyzmu w kontekście rodzinnym: Współwystępowanie dysforii płciowej i samouszkodzeń bez zamiaru samobójczego
Aim. The purpose of this thesis is to introduce readers to the characteristics of the female clinical profile of autism spectrum disorder, both the frequently co-occurring diagnoses of gender dysphoria and non-suicidal self-injury, in the context of the interrelation of these conditions determined on the basis of the scientific literature review conducted by the author. The clinical presentation of autism in girls and women differs from the commonly accepted profile. The family environment plays a crucial role in their functioning, influencing the diagnostic process, care, and support. The failure to recognise difficulties and the delayed diagnosis in females are associated with an increased risk of issues related to gender dysphoria and non-suicidal self-injury. The study also highlights the connection between family systems and the functioning of girls and women with ASD. Methods and materials. The article presents a theoretical approach based on an analysis of Polish and international source materials. Results and conclusion. The review suggests that there are some correlations among the areas of interest presented in the article. The presence of a gender dysphoria diagnosis increases the likelihood of self-injuries, and among individuals with ASD, the incidence of gender dysphoria is even higher. The psychological difficulties and burdens faced by women are reflected in their higher rates of reported self-injury compared to men, which is associated with the more frequent presence of gender dysphoria in females. Increased masking is associated with mental and physical health costs contributing to psychopathology and impacting family functioning.Cel. Praca miała na celu zapoznanie odbiorcy z charakterystyką żeńskiego obrazu klinicznego spektrum autyzmu oraz z często współwystępującym rozpoznaniem dysforii płciowej i samookaleczeń bez intencji samobójczych, w kontekście ich wzajemnych zależności określonych na podstawie przeglądu badań dokonanego przez autora. Obraz kliniczny autyzmu wśród dziewcząt i kobiet jest odmienny od powszechnie przyjętego. Kluczowe znaczenie dla ich funkcjonowania odgrywa środowisko rodzinne, którego aktywność ma przełożenie na proces diagnostyczny, opiekę oraz wsparcie. Niedostrzeganie trudności oraz opóźniona diagnoza wśród płci żeńskiej wiążą się ze zwiększonym ryzykiem dotyczącym zagrożeń w obrębie dysforii płciowej i samookaleczeń bez intencji samobójczych. Uwzględniono wzajemne powiązanie systemu rodzinnego z funkcjonowaniem dziewcząt i kobiet z ASD. Metody i materiały. Artykuł przedstawia podejście teoretyczne oparte na analizie materiałów źródłowych z polskich i zagranicznych publikacji. Wyniki i wnioski. Z przeglądu wynika, że pomiędzy obszarami poruszanymi w niniejszym artykule należy doszukiwać się korelacji. Samo rozpoznanie dysforii płciowej zwiększa prawdopodobieństwo dokonywania samookaleczeń, natomiast wśród osób z ASD częstotliwość jej występowania jest zwiększona. Trudności oraz obciążenie psychiczne, z jakimi zmagają się kobiety, znajdują swój wyraz w większej niż u mężczyzn zgłaszanej historii samookaleczeń, która wiąże się z częstszą obecnością dysforii płciowej wśród płci żeńskiej. Znacznie większe zaangażowanie w stosowanie kamuflażu obarczone jest licznymi kosztami w zakresie zdrowia psychicznego i fizycznego, co wpływa na rozwój psychopatologii i łączy się tym samym z funkcjonowaniem systemu rodzinnego