HELIOS Repository
Not a member yet
4528 research outputs found
Sort by
Κίρκινος: Η Γεωμετρία στην τέχνη και την επιστήμη Σπάνια όργανα σχεδίου και μετρήσεως από την ιδιωτική συλλογή Θανάση Κουτρουβέλη: 4η Ημέρα
No full textΜια μοναδική έκθεση σπάνιων επιστημονικών οργάνων σχεδίου και μετρήσεως από την ιδιωτική συλλογή του Θανάση Κουτρουβέλη παρουσιάζεται για πρώτη φορά στην Ελλάδα. Η έκθεση πλαισιώνεται από μία σειρά διαλέξεων/επιστημονικών παρουσιάσεων σχετικά με την ιστορία και φιλοσοφία των μαθηματικών και της αρχιτεκτονικής με σκοπό να αναδειχθούν οι σχέσεις ανάμεσα στην ιστορία των επιστημών και την ιστορία των τεχνών, εστιάζοντας στη γεωμετρία και τον ρόλο της στη σύλληψη και εκτέλεση δημιουργικού σχεδίου. Σε αυτό το πλαίσιο τα όργανα θα παρουσιαστούν ως η πρακτική εφαρμογή μιας μαθηματικής θεωρίας, με σκοπό να καθοδηγηθεί ο επισκέπτης τόσο στις τεχνικές σχεδίου όσο και στα εικαστικά πρότυπα και τον τρόπο σκέψης σε διάφορους τομείς, όπως η κλασική αρχιτεκτονική. Η έκθεση και οι παράλληλες εκδηλώσεις διοργανώνονται από το Πρόγραμμα Ιστορίας, Φιλοσοφίας και Διδακτικής των Επιστημών και της Τεχνολογίας του Ινστιτούτου Νεοελληνικών Ερευνών του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών στο πλαίσιο του προγράμματος Hephaestus (“Hellenic Philosophy, History and Environmental Science Teaching Under Scrutiny”) του 7ου Προγράμματος Πλαισίου της Ε.Ε. (RegPot-2008-1)
Η Κωνσταντινούπολη στον 19ο αιώνα: Κτήρια, άνθρωποι, κίνηση ιδεών και εικόνες, 2η ημέρα
No full textΤον 19ο αιώνα η Κωνσταντινούπολη αποτελεί πάντα ένα οικονομικό, διοικητικό και θρησκευτικό κέντρο στο οποίο στρέφονται διεκδικητικά τόσο τα δυτικό-ευρωπαϊκά συμφέροντα όσο και τα εθνικά οράματα των νέων κρατών της νότιας βαλκανικής χερσονήσου. Στον χώρο αυτό όμως όπου νέοι θεσμοί επιβάλλονται, συνεχίζουν παράλληλα να αναδεικνύονται, μέσα από τον πολύ-πολιτισμικό πληθυσμό της, πεφωτισμένοι άνθρωποι, καινοτόμα έργα και πρωτοπόρες ιδέες. Ο εξαιρετικής παιδείας Δημήτριος Σκαρλάτος ο Βυζάντιος, ανήκει στις πνευματικές μορφές τού 19ου αιώνα, που με τα λεξικά και τις γλωσσικές θέσεις του έπαιξε σημαίνοντα ρόλο στην ελληνική λογιοσύνη. Ο αυτοδίδακτος λεξικογράφος τολμά, παρά το μέγεθος του εγχειρήματος, και μία τοπογραφική, αρχαιολογική και ιστορική περιγραφή της βασιλίδας των πόλεων. Συναρμολογεί και τακτοποιεί μυριάδες πληροφορίες για την πολιτεία που στέφθηκε πρωτεύουσα δύο φορές καλύπτοντας όλες τς χιλιετίες της ζωής της και αναπλάθει με μοναδικό ύφος και τη ζωή των ανθρώπων της στην εποχή του. Μια εποχή όπου οι μεταρρυθμίσεις και οι καινοτομίες που εφαρμόζονται στη διοίκηση, τη δικαιοσύνη, την παιδεία, την υγεία και τον δημόσιο βίο καθορίζουν έναν αστικό μετασχηματισμό της πρωτεύουσας της οθωμανικής αυτοκρατορίας στα πρότυπα της Δύσης ενώ παράλληλα οικοδομικές τεχνοτροπίες εμφανίζονται σε νέο πνεύμα εκσυγχρονισμού. Διαφορετικής εθνικότητας τεχνικοί οικοδομούν δυτικότροπα κτήρια για τα μέλη των κοινοτήτων τους αλλά και για όλο τον πληθυσμό ανεξαρτήτως θρησκεύματος. Οικονομική άνοδος, κοσμοπολιτισμός και πολυθρησκευτική συνύπαρξη χαρακτηρίζουν τον χώρο ενώ Ρωμιοί αρχιτέκτονες σφραγίζουν με τα έργα τους όψεις του μετασχηματισμού του αστικού περιβάλλοντος αυτής της σημαντικής πόλης την περίοδο του εκδυτικισμού της. Σε μια πόλη όμως όπου, σύμφωνα με τα οθωμανικά διοικητικά έγγραφα, όλοι οι ορθόδοξοι πληθυσμοί διαφορετικής καταγωγής (ελληνόφωνοι αλλά και βουλγαρόφωνοι, αλβανόφωνοι, τουρκόφωνοι, βλαχόφωνοι, σερβόφωνοι κλπ.) ανήκαν στο Rum milleti, το "Γένος των Ρωμαίων", δηλαδή των Ορθοδόξων. Eπικεφαλής του μιλλέτ ήταν, σύμφωνα πάντα με την οθωμανική έννομη τάξη, ο Ορθόδοξος Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως. Όμως με τη διάδοση των εθνικισμών στη νοτιοανατολική Ευρώπη, ο μεν ελληνικός εθνικισμός προσπάθησε να πείσει κυρίως τα αστικά στρώματα της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας να ενστερνισθούν την ελληνική εθνική ιδέα, ο δε βουλγαρικός εθνικισμός πέτυχε, μέσω σουλτανικού διατάγματος, τη δημιουργία μιας άλλης ορθόδοξης οντότητας, ενός νέου μιλλέτ, της Βουλγαρικής Εξαρχίας. Έτσι, στο οθωμανικό νομικό σύστημα βασίστηκαν οι αντιμαχόμενοι εθνικισμοί που προσπαθούσαν, όχι χωρίς αντιδράσεις βέβαια, να διαδώσουν την ιδεολογία τους. Εκατοντάδες ευρωπαίοι ταξιδιώτες του 19ου αιώνα επισκέφτηκαν ή παρέμειναν και επί μακρόν στην πρωτεύουσα της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, πόλη των θαυμάτων και των πολιτικών μηχανορραφιών. Σε πολλές σελίδες στα έργα τους αλλά και με πληθώρα χαρακτικών, περιέγραψαν με θαυμασμό και διεισδυτικότητα τον εναγκαλισμό ευρωπαϊκών εθίμων, τους νέους ρυθμούς στα αρχιτεκτονικά κτίρια, τον μετασχηματισμό του κυβερνητικού μηχανισμού, την δραστήρια συμμετοχή των μη μουσουλμάνων υπηκόων στη ζωή της πόλης χωρίς να παραμελούν τον εντυπωσιασμό τους για ό,τι χαρακτήριζε την Aνατολή. Αυτά, και άλλα κρυμμένα κάτω από το πέπλο ή τους διπλωματικούς σάκους, κρυμμένα ή φανερά στα κτήρια και τους ναούς και ακόμα πιο πολλά ανεμόεντα, ως ο Βόσπορος, είναι, τον 19ο αιώνα, η Κωνσταντινούπολη
Crete (1871-1913): The end of the Ottoman domination (eng)
No full textΣτο κείμενο αυτό παρουσιάζεται η ιστορία της Κρήτης, από την επαύριο της Επανάστασης του 1866-1869 μέχρι την ενσωμάτωση της νήσου στην Ελλάδα
Greek Agricultural Co. S.A. (1873): An incident from the “War of the Banks” (eng)
No full textΣτο άρθρο αυτό επιχειρείται η ιστορική διερεύνηση μιας σχετικά άγνωστης πτυχής του “πολέμου των τραπεζών” που έλαβε χώρα την δεκαετία του 1870, όταν οι ομογενείς κεφαλαιούχοι της Οδησσού και της Κωνσταντινούπολης κινητοποιήθηκαν με στόχο την ίδρυση τραπεζών στην Ελλάδα.This article deals with a relatively unknown incident that occurred during the so called “Banks’ War” of the 1870s. (eng
April 21, 1967 -Forty Years After (eng)
No full textJournal URL: http://www.ine-newsletter.org/index.php/edΣτο δημοσίευμα αυτό παρουσιάζονται συνοπτικά οι εκδηλώσεις μνήμης (έκθεση τεκμηρίων, προβολή ντοκιμαντέρ και επιστημονικές συναντήσεις) που οργάνωσε το Ινστιτούτο Νεοελληνικών Ερευνών του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών σε συνεργασία με τα ΑΣΚΙ, με αφορμή τη συμπλήρωση 40 χρόνων από την εγκαθίδρυση της δικτατορίας της 21ης Απριλίου 1967. Παράλληλα παρατίθεται το πανόραμα της έκθεσης, που περιλάμβανε σπάνια τεκμήρια του αντιδικτατορικού αγώνα, προερχόμενα κυρίως από τα ΑΣΚΙ, καθώς και από τη συλλογή του Λ. Καλλιβρετάκη και τη βιβλιοθήκη του Π. Κιτρομηλίδη
Κατάθλιψη: Τα πολλαπλά πρόσωπα ενός προβλήματος
No full textΗ μεγάλη επιτυχία που σημείωσε ο αντίστοιχος θεματικός κύκλος που διοργάνωσε το 2010 το Ινστιτούτο Βιολογικών Ερευνών & Βιοτεχνολογίας του ΕΙΕ σε συνεργασία με την Ειδική Μονάδα Ψυχοκοινωνικής Αποκατάστασης και Επαγγελματικής Επανένταξης (ΕΜΑΕΕ) του Ερευνητικού Πανεπιστημιακού Ινστιτούτου Ψυχικής Υγιεινής (ΕΠΙΨΥ) οδήγησε στην απόφαση να επαναληφθεί. Στο πρόγραμμα των μορφωτικών εκδηλώσεων ‘Επιστήμης Κοινωνία’ για το 2011 εντάχθηκε και πάλι ο κύκλος Ψυχική Υγεία: Σύγχρονες προσεγγίσεις – Προβληματισμοί δίνοντας όμως ιδιαίτερη έμφαση σε θέματα που εστιάζονται στους νέους και τα παιδιά. Ενδεικτικά αναλύθηκαν όψεις της επικινδυνότητας που αφορούν στο παιδί και τους νέους στη σύγχρονη κοινωνική πραγματικότητα, η επίδραση και οι συνέπειες του τρόπου ζωής στον ψυχισμό και τη συμπεριφορά των νέων, η αδυναμία τους να αντιμετωπίσουν την πραγματική καθημερινότητα, η νεανική παραβατικότητα, καθώς και οι θεσμικές ή και θεραπευτικές παρεμβάσεις προληπτικού/προστατευτικού χαρακτήρα. Δεν θα πρέπει να αγνοήσουμε ότι η ψυχική διαταραχή, η οποία αντανακλά μια κοινωνική παθολογία και είναι αποτέλεσμα των αλληλεπιδράσεων του ψυχο-βιολογικού υποστρώματος και του φυσικού περιβάλλοντος αυξάνεται σε περιόδους οικονομικής ύφεσης και κοινωνικής κρίσης, όπως αυτή που διανύουμε τώρα. Στο πλαίσιο αυτό η βία στις αναρίθμητες εκφάνσεις της απεικονίζει την ένταση των ψυχο-κοινωνικών συγκρούσεων και έχει γίνει στοιχείο της καθημερινότητάς μας, σφραγίζοντας τη ζωή ιδιαίτερα των νέων, που αποτελούν τους πιο ευαίσθητους κοινωνικούς αποδέκτες. Τι γνωρίζουμε όμως για το πλήθος των ψυχικών διαταραχών, τη βιολογική τους βάση και τις πολλαπλές προσεγγίσεις που χρησιμοποιούνται στις μέρες μας για τη θεραπεία τους; Πώς αντιμετωπίζει η κοινωνία μας τους ψυχικά ασθενείς; Τι προσπάθειες γίνονται για την επανένταξή τους; Αυτά και άλλα ενδιαφέροντα θέματα θα αποτελέσουν το αντικείμενο του παρόντος κύκλου. Στις εκδηλώσεις αυτές θα δοθεί η ευκαιρία σε διαπρεπείς επιστήμονες μέσα από σύντομες παρουσιάσεις να εκθέσουν και να συζητήσουν τις σύγχρονες απόψεις στον τομέα της ειδικότητάς τους, με στόχο την ενημέρωση και την ευαισθητοποίηση του κοινού για τις ψυχικές διαταραχές, πολλές από τις οποίες θεωρούνται δικαίως ασθένειες του πολιτισμού μας