Respectus Philologicus
Not a member yet
631 research outputs found
Sort by
Ideology in Literary Translation, or What Is, After All, “The White Man’s Burden”?
Get PDFA literary translation invariably reflects the historical and cultural features of the time and place of its production. The perception of literary texts is determined by the political and cultural situation in a given language community, and the literary translation, therefore, is justly seen as the negotiation that aims at reaching a compromise between two languages, two geographical spaces, and two historic times. Literary translation is as well regarded as a manipulation, an attempt to make the translation fit in with the target audience culture, social situation, or ideology. The famous poem The White Man’s Burden by Rudyard Kipling was alternately seen as racist and Eurocentric or as missionary and philanthropic. The translations made into different European languages conveyed the ideology of the poem differently as well, the interpretation depending on the historic time, the targeted language community, and the social requirements to literature and translation. These social factors preconditioned the difference in interpretation of such controversial issues of the poem as race, difference, and religion in the five translations analysed in this article. The article offers a comparative study of the strategies applied by Russian, Bulgarian, and French translators of the poem who worked under different historical and social conditions
Meilės miesto chronotopas: Kauno vaizdinys lietuvių kultūroje
Get PDFThis article discusses the image of Kaunas as a city of love, which is noticeable in different narratives: novels The Novel of Kaunas (1973) by Alfonsas Bieliauskas and Tūla (1993) by Jurgis Kunčinas, the social advertisement “Wherever I Am: Kaunas Is My Hometown” by Monika Vilčinskienė (2008) and the representative Kaunas video “Kaunas Is Sharing Love” by the Studio of Kaunas Cinema (2013). The concept of “narrative as a socially symbolic act” (Fredric Jameson) and the concept of “chronotope” (Mikhail Bakhtin) help to analyse emerging images of the city. The investigation reveals that all the narratives represent: 1) love for Kaunas, 2) a city where people are (happily or unhappily) in love, 3) personified city, which is in love. This shows the mark of love which is significant in the whole narrative of Kaunas. However, different modes of art production propose different mirages of this city. The chronotope of unhappy love is noticeable in the novels representing soviet Kaunas, while the chronotope of idyllic city is very bright in non-literary narratives representing current Kaunas.Straipsnyje analizuojamas Kauno – meilės miesto – vaizdinys, pastebėtas skirtinguose naratyvuose. Literatūroje ir kitose medijose (socialinėje reklamoje ir reprezentaciniame vaizdo klipe) reprezentuoto miesto tyrimas paremtas sociologinėmis prieigomis į naratyvą. Pasitelkiama Fredrico Jamesono sąvoka „naratyvas kaip socialiai simbolinis aktas“ ir Michailo Bachtino sąvoka „chronotopas“. Analizė parodė, kad aptartuose naratyvuose reprezentuojama: 1) meilė Kaunui, 2) miestas, kuriame (laimingai arba nelaimingai) myli žmonės, 3) personifikuotas miestas, kuris myli. Tai leidžia teigti, kad miesto reprezentacijose pasikartojanti meilės žyma yra reikšminga bendrajam Kauno pasakojimui. Vis dėlto, kaip skirtingos meno produkcijos formos, šie naratyvai siūlo skirtingus Kauno miesto vaizdinius. Sovietinį Kauną reprezentuojančiuose romanuose pasikartoja nelaimingos meilės chronotopas, meilė reflektuojama žmogui ir Lietuvai, o veikėjų mylimosios tampa sovietiškumui priešinamo lietuviškumo simboliu. Dabartinį Kauną vaizduojančiuose neliteratūriniuose naratyvuose itin ryškus idilinis miesto chronotopas, o lietuviškumo linijos juose nėra
О слове «фейк» и о том, что за ним стоит
Get PDFThe paper focuses on a loanword borrowed from the English language “fake” that became very popular in the Russian soil. The author shows the derivational abilities of a word leading to the formation of new words that belong to the other parts of speech: a verb “фейковать”, an adjective “фейковый”, a noun “фейковость”. Every part of speech is analysed on the basis of paradigmatic relations, in which the word is involved, along with its sociolinguistic characteristics such as the field of use and social strata to which the native speakers belong. The author does not limit himself to an ordinary linguistic description of this loanword and its sense-correlates; instead the author tries to present socio-cultural peculiarities of reality that made possible a wide use of this loanword borrowed from the English language. В статье рассматривается англицизм фейк, ставший весьма популярным на русской почве. Автор показывает деривационные возможности слова, давшего в русском языке производные слова других частей речи: глагол фейковать, прилагательное фейковый, существительное фейковость. Каждая часть речи рассматривается со стороны па- радигматических отношений, в которые вступает слово, и его социолингвистических характеристик: описывается сфера употребления и социальный слой носителей языка, пользующихся этим словом. Автор не ограничивается чисто лингвистическим описа- нием слова фейк и его смысловых коррелятов, а пытается увидеть социокультурные особенности действительности, сделавшей возможным столь широкое употребление названого англицизма
Magazyny poradnikowe dla kobiet – kryzys, rozwój czy stagnacja
Get PDFFemale press is a broad segment of the press market. Some publications touch many topics, such as monthly Claudia, while others are dedicated to one specific field of everyday life, e.g., My cooking (Moje gotowanie) or I have a baby (Mam dziecko). Regardless of the release profile of the magazine, the press offer is addressed to women and based on the transmission of different types of advice adjusted to the prospective target group. Due to this offer, female readers can cope with all their problems and find answers to all the questions. The commercialization of the media is leading to the deepening of segmentation of female magazines, the goal of which is to reach the widest possible audience and achieve satisfactory results of the copy sales. This article attempts to answer the question what conditions the guidance bi-weekly and the guidance monthly magazines for women issued by companies with foreign capital, such as: Bauer Media Poland, Edipresse Poland, Burda Media Poland. The conclusions are drawn on the basis of data on the average copy sales published by the Association Press Distribution Control for the surveyed magazines.Prasa kobieca to szeroki segment rynku prasowego, który tworzą magazyny ogólnotematyczne, takie jak miesięcznik „Claudia” oraz te poświęcone jednej, konkretnej dziedzinie życia – Moje gotowanie czy Mam dziecko. Niezależnie od profilu czasopisma oferta prasowa adresowana do kobiet bazuje na przekazywaniu różnego typu porad dostosowanych do potencjalnej grupy docelowej. Dzięki nim czytelniczki mają sobie poradzić ze wszystkimi problemami i znaleźć odpowiedź na każde pytanie. Komercjalizacja mediów natomiast prowadzi do pogłębiającej się segmentacji w obrębie magazynów kobiecych, której celem jest dotarcie do jak najszerszego grona odbiorców i osiągnięcie zadawalających wyników ze sprzedaży egzemplarzowej. Celem artykułu jest próba odpowiedzi na pytanie, w jakiej kondycji znajdują się dwutygodniki i miesięczniki poradnikowe dla kobiet, wydawane przez koncerny z zagranicznym kapitałem, takie jak Bauer Media Polska, Edipresse i Burda Polska. Podstawą do wnioskowania są dane ze średniej sprzedaży egzemplarzowej, opublikowane przez Związek Kontroli Dystrybucji Prasy, dotyczące badanych magazynów
Человек в пространстве языка
Get PDFПериодическое издание научных статей. № 8. Вильнюс: кафедра иностранных языков Каунасского гуманитарного факультета Вильнюсского университета. 2015. 227 с
Еще раз о дискурс-анализе и анализ дискурса
No full textУХВАНОВА-ШМЫГОВА, И. Ф., 2014. Каузально-генетический подход в контексте лингвистики дискурса. Минск: БГУ. 223 с. ISBN 978-985-566-043-0
PDF is missing
Kategoria pokolenia w polskich badaniach językoznawczych (stan obecny i perspektywy)
Get PDFIn linguistic studies, a generation is understood as “a group of people who are more or less the same age (Dubisz red. 2003, t. 3: 298 )”. It is assumed that the linguistic memory, the knowledge of linguistic conventions, the ability to take notice of nuances in one\u27s language is the only and unique cultural heritage that is difficult to learn and is passed from generation to generation, albeit with smaller or bigger modifications. Such modifications are the reason why the language is differentiated in generational terms, and it is the age that plays the principal role in that differentiation. Apart from the biological criterion, the geographic one, that is the area of a specific region, determinates the distinct features in the speech of generations. The analysis of differences in speech of generations allows determining the direction, nature, pace, mechanism of and reasons for linguistic changes. Generally, scientists focus on phonetic, lexical, and morphological differences shown in the language spoken by people from different generations.
In Poland, the studies of differences in the speech of generations are at an introductory stage. The reconnaissance of the research area has been carried out, and basic determinations have been made, but the scope of analysis seems to be too narrow. A research perspective would be to use the quantitative indicators that are showing now and will show in the future that the common sense assumptions about specific frequency ratios between parts of speech, an increase in complexity of utterances and their lexical wealth concurrent with age does not need to be corroborated by empirical research. It is also advisable to analyse the differences in speech of one generation, especially the medium-age or old-age generation, in terms of sex, education, living, and other possible parameters. It will give the answer to the question to what extent the speech of people from a specific generation is a linguistic monolith, and to what extent it is a collection of idiolects.Artykuł porusza zagadnienie badania języka w aspekcie pokoleniowym. Rzeczownik „pokolenie” występuje w języku polskim od XIV wieku. Obecnie przypisuje się mu kilka znaczeń: 1) ogniwo w łańcuchu genealogicznym; 2) zależność kulturowa, oparta na dziedziczeniu tradycji; 3) jednostka miary, według której na przykład każde stulecie przemija w rytmie trzech pokoleń; 4) zjawisko rówieśnictwa; 5) grupa osób, które ukształtowane zostały przez wspólne doświadczenia, związanych postawami i wartościami. W badaniach językoznawczych pokolenie rozumie się jako ‘grupę ludzi będących mniej więcej w tym samym wieku; generację’. Zakłada się, że pamięć językowa, znajomość językowych konwencji, umiejętność dostrzeżenia niuansów we własnym języku stanowi jedyne w swoim rodzaju lokalne, niepowtarzalne i trudne do wyuczenia dziedzictwo kulturowe, które – mimo większych lub mniejszych modyfikacji – jest przekazywane z pokolenia na pokolenie. Modyfikacje te powodują, że język różnicuje się generacyjnie, a zasadniczą rolę w tej dyferencjacji odgrywa wiek. Analiza różnic w mowie pokoleń pozwala na ustalenie kierunku, charakteru, tempa, mechanizmu i przyczyn zmian językowych. Na ogół badacze koncentrują się na różnicach fonetycznych, leksykalnych i morfologicznych między językiem przedstawicieli odmiennych generacji. Ważnym elementem badań językowego zróżnicowania pokoleń powinny być wskaźniki ilościowe, które pozwalają zweryfikować i zobiektywizować niektóre sądy, szczególnie te formułowane intuicyjnie. Są one jednak wykorzystywane zbyt rzadko. Niektóre z nich można zastosować w odniesieniu do frekwencji części mowy oraz do określenia stopnia bogactwa leksykalnego i zrozumiałości (trudności percepcyjnej) tekstu
Количественная редукция гласных на месте графических «а» и «о» после твердых согласных в русской речи в Литве
Get PDFThis article analyses the absolute duration (ms) of stressed Russian vowels /a/, /o/ (graphs: “a”, “o”) and their allophones in unstressed positions after the hard consonants in the pronunciation of native and non-native Russian speakers in Lithuania. The results of the conducted spectral analysis reveal the specificities of quantitative reduction in the speech of the Russian speakers in Lithuania and the Lithuanian speakers that are learning the Russian language. These specificities are influenced by the two phonetic systems interaction. The speakers of both languages by the realisation of “a” and “o” violates the relation of unstressed vowel duration that is peculiar to the contemporary Russian language: the post-stressed vowels in closed syllables are shorter than the pre-stressed vowels; the first pre-stressed syllable differs from the second pre-stressed and post-stressed syllables by a longer voice duration. Both Russians and Lithuanians pronounce vowels longer in post-stressed syllables than in the pre-stressed syllables. This corresponds to the qualitative reduction of the Lithuanian language vowels /a:/ and /o:/. There are certain differences between the pronunciation of qualitative vowels “a” and “o” reduction among the native and non-native Russian speakers in Lithuania. The Russian speakers in Lithuania pronounce the second pre-stressed vowel longer than the first pre-stressed vowel; this corresponds to the degree of reduction of pre-stressed vowels “a” and “o” in the standardised Russian language. These degrees of quantitative reduction in the Lithuanian pronunciation are peculiar only for “a” in the Russian language. According to the duration ratio, the unstressed allophones “a” and “o” in the Russian language are closer to the unstressed /a:/ and /o:/ in the Lithuanian language in the pronunciation of Russian-Lithuanian bilinguals than in the pronunciation Lithuanian speakers.В статье анализируется средняя абсолютная длительность (в мс) русских ударных гласных на месте графических «а», «о» и их безударных аллофонов в позиции после твердых согласных в произношении изучающих русский язык литовцев и в произношении носителей русского языка, живущих в Литве и являющихся естественными руссколитовскими билингвами.В реализации русских «а» и «о» носителями обоих языков нарушается характерное для нормативного русского произношения соотношение длительности гласных в безударных слогах: заударные неконечные гласные короче предударных, первый предударный слог отличается большей длительностью гласного по сравнению со вторым предударным и заударным слогами. И русские, и литовцы в заударных слогах произносят звуки, по длительности превышающие гласные предударных слогов, что соответствует количественной редукции безударных /а:/ и /о:/ литовского языка.Характер количественной редукции «а» и «о» в произношении носителей русского и литовского языков обнаруживает определенные различия. В реализации носителями русского языка первый предударный гласный на месте графических «а» и «о» превышает по длительности второй предударный гласный, что соответствует степеням редукции «а» в предударных слогах в нормативном русском произношении. В произношении литовцев степени редукции гласных предударных слогов характерны только для гласного «а».В произношении русско-литовских билингвов русские безударные «а» и «о» по соотношению длительности более близки безударным /а:/ и /о:/ литовского языка, чем в произношении литовцев. 
Creativity and Dissidence in Jordanian Women’s Literature
Get PDFContemporary Jordanian women writers have transported the act of writing into an act of dissidence to reflect their own perspectives and priorities shaped by a distinctive cultural and aesthetic formation. Writers like Huzama Habayeb, Afaf Batayneh, and Leila Elatrash speak with assertive voices about the confinement and even the abuse of Arab women. Their works reveal an unequivocal sense of pride in overthrowing all confinements, while at the same time condemning and combating the abusive excesses of patriarchy when it appropriates and exploits religious and cultural traditions to preserve its own material hegemony. Their discourse strives, with varying degrees of militancy, for an agenda that is quite dissident and threatening to the fabric of the traditional religious and social Arab norms. Some look at the West for a substitute model of their freedom of expression, while others seek an answer within the framework of Arabic culture. Their writing represents not only a fascinating phenomenon of articulating feelings and perspectives of their own by adopting a dissident stance in their use of language and narrative, but also a promise to extend and expand their scope of focus to an apparent militant and confrontational response to the discourse produced by male-made theocracies
Distopijos elementų raiška moderniojoje lietuvių prozoje
Get PDFThe theoretical problems and practical analysis of utopia and its subgenre dystopia are widely known in the global cultural discourse. Nevertheless, these analyses still remains almost terra incognita in the studies of Lithuanian prose. The aim of this article is to analyse and compare the ambivalent elements in these novels: Vilniaus pokeris (Vilnius Poker) by R. Gavelis, Užkeiktas miestas (The Town under the Spell) by R. Lankauskas, and Anapus rytojaus (Beyond Tomorrow) by J. Jankus. This article is based on the hermeneutical methodology and the context of existentialism. The theoretical part of the article “Dystopian World” describes the main sources, features, and polemical issues of genre. The first practical part “The Social-Historical Subordinated Dystopia in Lithuanian Literature” analyses the concrete historical and cultural features of the dystopian genre. The features of ontological-existential dystopia are described in the second practical part of the paper.Utopijos ir jos opoziciškos atmainos – distopijos – žanras, nors yra plačiai nagrinėtas pasaulinės kultūros diskurse, lietuvių literatūroje vis dar mažai analizuotas. Straipsnyje keliamas probleminis klausimas, ar galima identifikuoti distopiją lietuvių literatūroje ir jei taip, tai kokio pobūdžio kūriniuose. Keliama hipotezė, kad distopijos elementų raiška pastebima vadinamojoje „paraboliškoje“ lietuvių prozoje. Straipsnio tikslas – išanalizuoti distopijos elementus pasirinktuose kūriniuose: Jurgio Jankaus Anapus rytojaus (1978), Ričardo Gavelio Vilniaus pokeris (1989), Romualdo Lankausko Užkeiktas miestas (1988). Tiriant tekstus,pasitelktas analitinis, interpretacinis ir lyginamasis metodai. Remiamasi hermeneutine metodologija ir egzistencializmo filosofija. Pateikiama, analizuojama ir gretinama ambivalentiška distopiškumo samprata: distopijos kaip žanro (socialinė-istorinė – subordinuota konkrečių istorinių įvykių (mokslo ir technokratijos hegemonijos; totalitarizmo ideologijos) ir bendroji (filosofinė-ontologinė, pagrįsta egzistencializmo idėjomis). Distopijos elementų raiška romanuose atskleidžiama analizuojant naratyvą, chronotopą, veikėjų tapatybę ir elgsenos modelius. Daromos išvados, jog distopija lietuvių literatūroje yra neatsiejama nuo istorinio konteksto, ypatingai reikšminga yra sovietizacijos patirtis. Homo sovieticus ir post homo sovieticus būties problemiškumas reflektuojamas daugumoje lietuvių literatūros distopijų