Kırıkkale University Institutional Repository
Not a member yet
21089 research outputs found
Sort by
Soylulaştırmanın Dönüşümü: Devlet Eliyle Soylulaştırma
No full textKentlerin tarihsel gelişimleri içerisinde çeşitli sebeplerle yenilenme ihtiyacı ortaya çıkmıştır. Kentler var oldukça sürecek olan bu ihtiyacı karşılamak üzere çeşitli kentsel yenileme biçimleri geliştirilmiştir. Bu biçimlere yeniden canlandırma, yenileme, yeniden oluşum, eski haline getirme ve soylulaştırma gibi farklı isimler verilmektedir. Kentin yenilenme ihtiyacına hizmet etmesi önceden planlanmamış olmasına rağmen; kentin bozulmuş yerlerinde hem fiziksel hem de sosyal, ekonomik ve siyasi bir dizi dönüşüme “kendiliğinden” yol açan bir olgu olarak karşımıza çıkan soylulaştırmanın, örgütlü bir yapının müdahalesiyle gerçekleşen diğer kentsel yenileme türlerinden ayrı olarak konumlandırılması gerekmektedir. Bu çalışmada öncelikle, kavramsal ve kuramsal arka planına ve çeşitli uygulama örneklerine değinilerek soylulaştırmanın yarattığı dönüşümün; sonrasında ise kavramın kendi dinamiklerindeki dönüşümün ortaya konulması amaçlanmaktadır. Soylulaştırma sürecinin itici gücü ve gerçekleşme biçimindeki farklılaşmanın ortaya çıkardığı yeni soylulaştırma türlerinden biri olan devlet eliyle soylulaştırma olgusundan hareketle, devletin süreç içindeki dolaylı pozisyonundan öncü konumuna geçişinin kavranması, bu çalışmanın esas amacını oluşturmaktadır
THEAETETUS DİYALOĞU BAĞLAMINDA PLATON’DA BİLGİNİN TANIMI SORUNU
No full textThe fundamental question addressed by epistemology is “What is knowledge?”. This study examines the problems Plato presents regarding the definition of knowledge in his Theaetetus dialogue. Plato’s epistemology is shaped by his theory of forms and involves the recollection of forgotten knowledge (anamnesis) and the understanding of the nature of knowledge through the dialectical method. In the Theaetetus dialogue, three different propositions are considered for defining knowledge: perception (aisthesis), true belief (alêthê doxa), and justified true belief (logou alêthê doxan). While detailing how these definitions are debated and refuted, Plato’s epistemic concerns about knowledge and the implications of the “logos” condition he adds to the definition of knowledge are also examined. Plato’s effort to unify knowledge in the realm of forms with knowledge in the perceptible world, specifically through the condition of logos, explains why he does not reach a definitive conclusion about the definition of knowledge in the context of the Theaetetus dialogue. Plato indicates that none of the three definitions are sufficient and chooses not to arrive at a definitive definition of knowledge. This study evaluates Plato’s epistemic concerns regarding the traditional definition of knowledge and how these concerns manifest in contemporary epistemology as the Gettier problem.Bilgi felsefesinin kendisine konu edindiği temel soru “Bilgi nedir?” sorusudur. Bu çalışma, Platon’un Theaetetus diyaloğunda bilginin tanımına dair ortaya koyduğu sorunları incelemektedir. Platon’un bilgi felsefesi, idealar teorisi temelinde şekillenmiş olup unutulan bilginin hatırlanması (anamnesis) ve diyalektik yöntemle bilginin neliğinin kavranması hususunu içerir. Theaetetus diyaloğunda, bilginin algı (aisthesis), doğru inanç (alêthê doxa) ve kanıta dayalı doğru inanç (logou alêthê doxan) olarak tanımlandığı üç farklı önerme ele alınır. Bu tanımların nasıl tartışıldığı ve çürütüldüğü detaylandırılırken, Platon’un bilgiye dair epistemik kaygıları ve bilgi tanımına eklediği “logos” koşulunun yansımaları da ele alınır. Platon’un, idealar dünyasındaki bilgi ile algılanabilir dünyadaki bilgiyi logos şartı özelinde birleştirme çabası, onun Theaetetus diyaloğu bağlamında bilgi tanımında kesin bir sonuca varamamasının nedenini de açıklar. Platon, her üç tanımın da yeterli olmadığını belirtir ve bilginin kesin bir tanımına ulaşmamayı tercih eder. Bu çalışma, Platon’un geleneksel bilgi tanımına dair epistemik kaygılarını ve bu kaygıların çağdaş epistemolojideki Gettier sorunu olarak karşımıza çıkan yansımalarını değerlendirir
KİŞİSEL VERİLERİN KORUNMASI KAPSAMINDA HUKUK MAHKEMELERİNDE DURUŞMANIN KAYIT VE YAYIN YASAĞI
No full textTarihin hiçbir döneminde görülmediği kadar hızlı bir değişim içerisinde olan teknolojik gelişmeler yargılama alanda da pek çok olumlu yönde yeniliklere fırsat sunmuştur. Özellikle internetin ortaya çıkışıyla birlikte bilgiye ulaşım kolaylaştığı gibi şehirler arası mesafeler sorun olmaktan çıkmış, kişiler arasında daha sağlıklı iletişim imkanları doğmuştur. Bu durum yargılamanın taraflarına ve vekillere önemli zaman ve masraf tasarrufu sağlamış, yargılamanın daha ucuz ve hızlı olmasına katkı sunmuştur. Neticeten adil bir yargılamanın temel gereksinimlerinden olan usul ekonomisi gibi yargılama ilkelerinin uygulanması kolaylaşmıştır. Dijitalleşme ve teknolojik gelişimin medeni yargılama hukukuna sunduğu katkılar kabul edilmekle bazı sorunlara da neden olduğu bir gerçekliktir. Bu sorunlardan biri de HMK m.153’te düzenlenen ‘’Kayıt ve yayın yasağı’’ başlıklı hüküm gereğince ‘duruşma sırasında fotoğraf çekilemez ve hiçbir şekilde ses ve görüntü kaydı yapılamaz.’ kuralının ihlal edilmesinin kolay hale gelmesidir. Teknolojik gelişmeler özellikle cep telefonlarının ve benzer cihazların kayıt kapasitesini ve kalitesini artırdığı gibi, bu cihazlara yüklenmiş olan sosyal medya uygulamaları hukuka aykırı olarak elde edilen bu kayıtların üçüncü kişilerle paylaşılmasını ve yayınlanmasını çok basit hale getirmiştir. Hukuka aykırı şekilde duruşmanın kayıt ve yayın yasağının ihlal edilmesi hem HMK hem de TCK kapsamında müeyyideye bağlanmış olmakla birlikte Kişisel Verilerin Korunması Kanununa da aykırılık teşkil edecektir
Determination of antioxidant activity and investigation of some properties of kefir enriched with fruit by-products
No full textSağlık Bilimleri Enstitüsü, Biyokimya (Veterinerlik) Ana Bilim DalıSağlıklı bir yaşam için besinlerin hastalıklara karşı koruyucu ve tedavi edici pek çok etkisi bulunmaktadır. Besinlerin işlevselliğini artırmak amacıyla farklı bileşenlerin eklenmesi ve faydalı etkilerinin güçlendirilmesi sonucu "fonksiyonel besinler" elde edilir. Günümüzde serbest radikallere maruziyet artmakta ve antioksidan savunma sistemi yetersiz kalırsa insan sağlığını tehdit eden oksidatif stres vücudumuzda birçok rahatsızlığa sebep olmaktadır. Kefir, barındırdığı probiyotik bakteri ve mayalar ile antioksidan savunmasını destekler. Aynı zamanda meyvelerin üretiminden arda kalan ve antioksidan kapasitesi yüksek kabuk, posa, çekirdek gibi yan ürünlerin değerlendirilmesi için fonksiyonel besin bazı oluşturur. Bu çalışmada meyve yan ürünleri ve kefirin antioksidan özelliklerinin incelenmesi ve kombinasyonları sonucu değişen özelliklerin saptanması amaçlandı. Araştırmada materyal olarak Delice beyazı üzümü, siyah üzüm, nar ve kuşburnu meyve çekirdek tozları ile kefir kullanıldı. Kefir, geleneksel ve backslopping yöntemi ile üretildi. Delice Beyazı üzümü, siyah üzüm, nar ve kuşburnu gibi meyve çekirdek tozları ve kefir farklı solventlerle (metanol, dikloro metan, hekzan ve su) ekstrakte edildi. Kefirin bazı özellikleri (pH, titrasyon asitliği, protein miktarı, yağ miktarı, kuru madde miktarı vb.) tayin edildi. Örneklerin serbest radikal süpürücü etkileri (DPPH, ABTS), metal indirgeme gücü (FRAP, CUPRAC), toplam fenolik ve flavonoid bileşik miktarları spektrofotometrik yöntemlerle belirlendi. Kefirin pH değerinin meyve yan ürünleri eklendiğinde düştüğü gözlemlendi. Kullanılan kefirin titrasyon asitliği %0,644 iken %13,53 kuru madde, %1,86 yağ ve %29,055 protein içerdiği belirlendi. Meyve yan ürünlerinin kefire eklenmesi sonucu antioksidan özelliklerin değiştiği gözlemlendi. Meyve yan ürünlerinin hepsinin kefire göre daha yüksek antioksidan kapasiteye sahip olduğu görüldü. Sonuçlar ekstraksiyonda kullanılan çözücüye ve analiz yöntemine göre farklılık gösterdi. Toplam fenolik ve flavonoid miktarı Delice Beyazı çekirdeğinde, çalışılan diğer çekirdeklerden anlamlı olarak yüksek bulundu. Ekstraksiyonda çözücü olarak metanol kullanımının daha etkili olduğu saptandı. Meyve yan ürünlerinin antioksidan kapasite, toplam fenolik ve flavonoid madde miktarı ile protein miktarı kefirden daha yüksek bulundu. Zenginleştirilmiş kefir örnekleri antioksidan özellik gösterdi fakat sade kefire kıyasla istatiksel olarak anlamlı bulunmadı. Sonuç olarak Meyve çekirdeği tozlarının prebiyotik potansiyelinin yüksek olduğu, kefirin probiyotik özelliğini geliştirici kapasiteye sahip olduğu ve doğal besin takviyesi olarak kullanılabileceği akla gelmektedir. Çalışmada kullanılan meyve yan ürünleri kefire eklendiğinde besin değerlerinde ve antioksidan özelliğinde olumlu artışlara sebep olabileceği ve faydalı özelliklerini zenginleştirebileceği, elde edilen fonksiyonel besinin, hastalıklara karşı koruyucu olması açısından ümit verici olabileceği düşünülmektedir.Nutrients have many protective and therapeutic effects against diseases and are essential for a healthy life. "Functional foods are obtained by adding various components to increase the functionality of food and enhance its beneficial effects. Today, exposure to free radicals is increasing and oxidative stress, which threatens human health when the antioxidant defence system is inadequate, causes many disorders in our bodies. Kefir supports antioxidant defences with its probiotic bacteria and yeasts. At the same time, it creates a functional nutritional base for the use of by-products such as peel, pulp and seeds, which are left over from fruit production and have a high antioxidant capacity. The aim of this study was to investigate the antioxidant properties of fruit by-products and kefir and to determine the changes in properties as a result of their combination. Delice white grape, black grape, pomegranate and rosehip fruit seed powders and kefir were used as materials in the study. Kefir was produced using the traditional and backslopping methods. Fruit seed powders such as Delice white grape, black grape, pomegranate and rosehip and kefir were extracted with different solvents (methanol, dichloro methane, hexane and water). Some properties of the kefir (pH, titration acidity, protein content, fat content, dry matter content, etc.) were determined. Free radical scavenging (DPPH, ABTS), metal reducing power (FRAP, CUPRAC), total phenolic and flavonoid compounds of the samples were determined by spectrophotometric methods. It was observed that the pH of the kefir decreased when fruit by-products were added. The titration acidity of the kefir used was 0.644%, 13.53% dry matter, 1.86% fat and 29.055% protein. It was observed that the antioxidant properties changed as a result of the addition of fruit by-products to the kefir. All fruit by-products were found to have a higher antioxidant capacity than kefir. The results varied according to the solvent used for extraction and the method of analysis. The total phenolic and flavonoid content was found to be significantly higher in Delice white seeds than in the other seeds studied. The use of methanol as solvent in the extraction was found to be more effective. Antioxidant capacity, total phenolic and flavonoid content and protein content of fruit by-products were higher than in kefir. Enriched kefir samples showed antioxidant properties but were not statistically significant compared to plain kefir. As a result, it is suggested that fruit seed powders have a high prebiotic potential, have the ability to improve the probiotic properties of kefir and can be used as natural food supplements. It is suggested that the addition of the fruit by-products used in the study to kefir may result in a positive increase in nutritional and antioxidant values and enrichment of its beneficial properties, and the resulting functional food may be promising in terms of disease protection
Radiological Evaluation of the Effect of Laryngopharyngeal Reflux on the Thickness of Inferior Turbinate, Maxillary Sinus Mucosa and Nasal Septal Body
No full textBackground We investigated the relationship between Laryngopharyngeal Reflux (LPR) and maxillary sinus mucosal thickness (MSMT), inferior turbinate mucosal thickness (ITMT), inferior turbinate width (ITW) and nasal septal body thickness (NSBT), which can be signs of chronic rhinosinusitis and allergic rhinitis.Methods The study, which included 87 patients, was designed as two groups. While 42 of the patients were included in the Laryngopharyngeal Reflux group, 45 were included in the control group. Age and gender information of the patients were noted. MSMT, ITMT, ITW and NSBT values were measured in patients who had Paranasal Sinus Computed Tomography. MSMT, ITMT and ITW were measured as right and left. Both groups were evaluated in terms of these values.Results Right ITMT, bilateral ITW and MSMT values were found to be significantly higher in the LPR group than in the control group (p 0.05). In the LPR group, there were positive correlations between ITMT and ITW values of the right side; and left side separately (p < 0.05).Conclusion It has been shown that Laryngopharyngeal Reflux increases maxillary sinus mucosal thickness, inferior turbinate thickness and width, and nasal septal body thickness, which can be signs of chronic rhinosinusitis and allergic rhinitis. The negative effects of LPR on nasal and paranasal mucosa and structures were demonstrated in this study.This research did not receive any specifc grant from funding agencies in the public, commercial, or not-for-proft sectors.This research did not receive any specifc grant from funding agencies in the public, commercial, or not-for-proft sectors
Evaluation of peripheral and central olfactory pathways in HIV-infected patients by MRI
No full textAIM: To investigate peripheral and central olfactory pathways using cranial magnetic resonance imaging (MRI) in human immunodeficiency virus (HIV)-infected patients. MATERIALS AND METHODS: The cranial MRI images of 37 HIV-infected adult patients and 37 adults without HIV infection having normal cranial MRI results were included in the study. In both groups, olfactory bulb (OB) volume and olfactory sulcus (OS) depth; and insular gyrus and corpus amygdala areas were measured using cranial MRI. In the HIV group, disease duration, HIV RNA, and CD4 lymphocyte count and levels as a percentage were also recorded. RESULTS: The HIV group had significantly lower bilateral OB volumes, insular gyrus and corpus amygdala areas compared to the control group. The HIV group showed positive correlations between OB volumes, OS depths, insular gyrus, and corpus amygdala areas bilaterally. Increases in OB volumes and OS depths were associated with an increase in the insular gyrus area. The corpus amygdala and insular gyrus areas increased similarly. There was no significant correlation between age, gender, disease duration, CD4 lymphocyte count and per cent, HIV RNA values, and the measurement values of the central and peripheral olfactory regions. CONCLUSION: A decrease in olfactory regions of OB, insular gyrus, and corpus amygdala in HIV-infected patients shows that HIV infection may cause olfactory impairment. There is no correlation between disease duration and olfactory impairment. It may be related to neuroinflammation, HIV-related brain atrophy, acquired immunodeficiency syndrome (AIDS) dementia complex, or neurocognitive impairment, which are the other explanations for the olfactory impairment in HIV. The possible toxicity from antiretroviral therapy (ART) may be another cause that should be investigated further. (c) 2023 Published by Elsevier Ltd on behalf of The Royal College of Radiologists
New characterization of weighted inequalities involving superposition of Hardy integral operators
No full textLet 1 <= p < infinity and 0 < q, r < infinity. We characterize the validity of the inequality for the composition of the Hardy operator, (integral(b)(a) (integral(x )(a)(integral(t )(a)f(s)ds)(q )u(t)dt)(r/q )w(x)dx)(1/r)<= C(integral(b )(a)f(x)(p)v(x)dx)(1/p) for all non-negative measurable functions f on (a,b), -infinity <= a < b <=infinity. We construct a more straightforward discretization method than those previously presented in the literature, and we provide some new scales of weight characterizations of this inequality in both discrete and continuous forms and we obtain previous characterizations as the special case of the parameter.Czech Science Foundation (GACR) [23-04720S]; Shota Rustaveli National Science Foundation (SRNSF) [FR21-12353]; Ministry of Education and Science of the Republic of Kazakhstan [AP14869887]; Scientific and Technological Research Council of Turkey (TUBITAK) [1059B192000075]; [RVO:67985840]Supported by the grant project 23-04720S of the Czech Science Foundation (GACR); The Institute of Mathematics, CAS is supported by RVO:67985840, by Shota Rustaveli National Science Foundation (SRNSF), grant no: FR21-12353; by the grant Ministry of Education and Science of the Republic of Kazakhstan (project no. AP14869887); the grant of The Scientific and Technological Research Council of Turkey (TUBITAK), Grant No: 1059B19200007
Evaluation of in vitro biocompatibility, subcutaneous and intra-articular injection efficacy of hyaluronic acid-containing cross-linked poly (methylmethacrylate) hydrogel
No full textFen Bilimleri Enstitüsü, Biyomühendislik Ana Bilim Dalı, Biyomühendislik Bilim DalıOsteoartriti (OA),genç veya yaşlı farketmeksizin milyonlarca insanda görülebilen artritin şeklidir ve kişilerin ciddi oranda yaşam kalitesini düşürmektedir. Kişilerde yaş ilerledikçe eklem bölgelerinde hasar oluşma riski de yükselir. Bunlara ek olarak, menapoz, diyabet ve inflamasyonu önleyici tedavilerin kıkırdak yapısını zayıflattığı ve kıkırdağı daha kırılgan bir hale getirdiğinide ceşitli araştırmalarda rastlamaktayız. Hasarın tedavisinde kıkırdak, kemik ve kıkırdak-kemik ara yüzeyinin fiziksel ve kimyasal özellikleri göz önünde bulundurulmalıdır. OA'de, klinikte kullanılan geleneksel yöntemler ya da ileri doku mühendisliği yöntemleri ile geçici tedavi sağlanmaktadırlar. Bu tedavi yöntemlerinden biri hyaluronik asit (HA) ile çapraz bağlanmış hidrojeli intra-artiküler enjeksiyon ile hastalara enjekte ederek ağrıların giderilmesi ve bölgede doku onarımı hedeflenir. Bir süre ağrıları hafifletsede etkinliğinin uzun süre sürdürememesi nedeniyle geçici bir tedavi yöntemi olmakla sınırlıdır. Bu sebeple çalışmamızda kemik onarımında yüksek verimliliğe sahip ve çok tercih edilen polimetilmetakrilat ile hyaluronik asit çapraz bağlı hidrojel üretilmişitir. Böylece HA çapraz bağlı hidrojele polimetilmetakrilat eklenerek çabuk degrede olmayan ,biyouyumluğu yüksek ,uzun ömürlü ve bölgede onarım gerçekleştirerek kalıcı tedavi sağlaması düşünülmüştür. Yapılan çalışmalar sonucunda MTT , in vivo testleri ,histolojik boyamaları yapılarak biyolojik etkinliklerine bakıldı. F-TIR,degredasyon , viskosite testleri ile karakterize edildi. Sonuç olarak sitotoksisite testleri ve diğer fiziksel testler hyaluronik asit içeren çapraz bağlı poli (metilmetakrilat) hidrojelin uzun süre dayanıklı ve yüksek hücresel canlılığa sahip olduğu yeni tedavi yöntemi olarak başvurulabilecek bir biyomateryal olduğunu göstermektermiştir. Bildiride analiz ve yöntemler daha ayrıntılı olarak aktarılacaktır. Ayrıca çalışmamız gelecekte yapılacak bu tür çalışmalara ışık tutacaktır.Osteoarthritis (OA) is a form of arthritis that affects millions of people, regardless of whether they are young or old, and severely limits people's quality of life. The risk of joint damage increases with age. We have also found in various studies that menopause, diabetes and anti-inflammatory treatments weaken the cartilage structure and make the cartilage more fragile. When treating damage, the physical and chemical properties of cartilage, bone and the cartilage-bone interface should be taken into account. Temporary treatment of OA is done with traditional methods used in the clinic or with advanced tissue engineering methods. One of these treatment methods is the intra-articular injection of hydrogel cross-linked with hyaluronic acid (HA) to relieve pain and repair the tissue in the area. Although it relieves pain for a while, it is only a temporary treatment method as its effectiveness does not last long. For this reason, a hydrogel cross-linked with polymethylmethacrylate and hyaluronic acid was prepared in our study, which has high efficiency and is very popular in bone repair. By adding polymethylmethacrylate to the cross-linked HA hydrogel, it is believed that it does not degrade quickly, has high biocompatibility, is long-lasting and enables permanent treatment by repairing the area. As a result of the studies, MTT, in vivo tests and histological staining were performed and their biological activities were were investigated.It was characterized by F-TIR, degradation and viscosity tests. As a result, the cytotoxicity tests and other physical tests showed that the hydrogel cross-linked with polymethylmethacrylate and hyaluronic acid is a biomaterial that has a long shelf life and high cellular viability and can be used as a new treatment method. The analysis and methods are explained in more detail in the article. Our study also sheds light on future studies of this kind
Developing Geopolymer Composites with Structural Damage ControlPotenti al: Uti lizati on of Blast Furnace Slag, Calcined Clay, and MWCNT
No full textAn experimental investigation was carried out to develop geopolymer composites with the potential to self-control structural damage. In this study, blast furnace slag, calcined clay and multi-walled carbon nanotubes (MWCNTs) were substituted into the geopolymer matrix. Firstly, reference samples with 5%, 10% and 15% calcined clay substitution were formed in the experiments. It was observed that geopolymer composites with 10% calcined clay substitution gave the best results. Secondly, MWCNTs were substituted at 0.25%, 0.5%, 1.0% and 1.5% to geopolymer concrete samples with 10% calcined clay substitution. The effect of increasing MWCNT amount on the electrical properties of geopolymer concrete was investigated. SEM/EDS, XRD analyses, microstructure and phase investigations were also carried out. 1% MWCNT substitution added to the sample prepared with 10% calcined clay substitution was found to give the best result compared to other addition ratios. This experimental study is very important for the design of durable and long-lasting structures in the field of structural engineering. The study is also necessary for structural damage control of geopolymer composites. This study aimed to make new geopolymer composite structures more durable and to provide good electrical conductivity. Thus, it shows that it can shed light on further research. © The Author(s), under exclusive licence to Shiraz University 2024
Optimal design of power system stabilizer using heuristic optimization algorithms
No full textFen Bilimleri Enstitüsü, Elektrik-Elektronik Mühendisliği Ana Bilim Dalı, Elektrik Elektronik Mühendisliği Bilim DalıBu çalışma, güç sistemlerinde ani yük değişimleri ve kısa devre arızalarının yol açtığı geçici kararsızlıkların önüne geçmek amacıyla geliştirilen yeni bir yaklaşıma odaklanmaktadır. Güç Sistemi Dengeleyicisi (GSD), bu tür durumlarda rotor hızındaki değişimleri düzenleyerek sistemin kararlılığını sağlamada kritik bir rol oynar. Çalışmanın ana amacı, GSD parametrelerinin optimizasyonunu sağlamak için Elektrik Balığı Optimizasyonu (Electric Fish Optimization-EFO) yöntemini kullanarak daha verimli ve güvenilir bir güç sistemi tasarımı sunmaktır. Çalışma kapsamında önerilen EFO tabanlı GSD modeli, çok makinalı bir test sistemi (multi-machine test system-MMTS) üzerinde değerlendirilmiştir. EFO algoritması, doğadaki balıkların sürü halinde hareket etme davranışını taklit eden bir optimizasyon yöntemidir ve bu yöntemle GSD' nin geleneksel ayarlarının ötesine geçilerek, kısa devre ve yük değişimi durumlarında daha iyi performans göstermesi hedeflenmiştir. Araştırmanın benzetim çalışmaları bölümü, MATLAB/Power PSS uygulaması aracılığıyla yapılan simülasyonlardan oluşmaktadır. Bu simülasyonlar, önerilen EFO tabanlı GSD modelinin performansını, yaygın olarak kullanılan Yapay Arı Kolonisi (YAK) ve Farksal Gelişim Algoritması (FGA) sistemlerle karşılaştırmalı olarak analiz etmektedir. Simülasyon sonuçları, EFO tabanlı GSD'nin rotor hız değişimlerini daha etkin bir şekilde sönümlediğini, bu sayede sistemdeki dinamik kararlılığın önemli ölçüde iyileştirildiğini göstermektedir. Sonuç olarak, çalışma, güç sistemlerinin kararlılığını artırmak için GSD parametrelerinin optimizasyonunda EFO algoritmasının etkin bir çözüm sunduğunu ortaya koymaktadır. Bu bulgu, enerji sistemlerinde güvenli ve kararlı bir operasyon sağlamak adına önemli bir katkı sunmaktadır. EFO yöntemi hem verimlilik hem de kararlılık açısından geleneksel yöntemlere kıyasla üstün performans sergilemiş ve gelecekteki güç sistemi optimizasyon çalışmaları için umut verici bir araç olarak öne çıkmıştır.This study focuses on a new approach developed to prevent transient instabilities caused by sudden load changes and short circuit faults in power systems. The Power System Stabilizer (PSS) plays a critical role in such scenarios by regulating rotor speed fluctuations to maintain system stability. The main objective of this study is to present a more efficient and reliable power system design by optimizing PSS parameters using the Electric Fish Optimization (EFO) method. The proposed EFO-based PSS model is evaluated on a multi-machine test system (MMTS). The EFO algorithm is an optimization method that mimics the schooling behavior of fish in nature, aiming to surpass the conventional settings of PSS and achieve better performance under short-circuit and load change conditions. The simulation studies section of the research conducted through the MATLAB/Power PSS application. These simulations compare the performance of the proposed EFO-based PSS model with that of the commonly used Artificial Bee Colony (ABC) and Differential Evolution Algorithm (DE). The simulation results demonstrate that the EFO-based PSS more effectively dampens rotor speed fluctuations, thereby significantly improving dynamic stability within the system. In conclusion, the study reveals that the EFO algorithm provides an effective solution for optimizing PSS parameters to enhance the stability of power systems. This finding represents a significant contribution to ensuring safe and stable operation in energy systems. The EFO method has shown superior performance in terms of both efficiency and stability compared to traditional methods, making it a promising tool for future power system optimization efforts