Bayburt University Institutional Repository
Not a member yet
3703 research outputs found
Sort by
Kadının Kocasına Secde Etmesinden Bahseden Rivâyetler Üzerine Bir İnceleme
No full textSon dönemlerde, özellikle karı-koca ilişkilerine dair rivâyetlerin artarak tartışıldığı ve gündeme taşındığı görülmektedir. Bu makalede, öne çıkan rivâyetlerden biri olan kadının kocasına secde etmesi tetkik edilmektedir. Söz konusu rivâyet; tez, makale, kitap gibi çeşitli akademik çalışmalardan sosyal medya platformlarına kadar çeşitli mecralarda lehte ve aleyhte birçok değerlendirmeye tabi tutulmaktadır. Konuyla ilgili yapılan bazı çalışmalarda bahsi geçen rivâyetler üzerinden özelde Hz. Peygamber ve onun sünnetinin genelde ise İslam’ın tenkit edildiği ve bu tenkitlere cevap niteliğinde muhtelif çalışmaların yapıldığı görülmektedir. Bu da konuyla ilgili rivâyetlerin detaylı araştırılmasının ve doğru anlaşılmasının önemini gerekli kılmaktadır. Çalışma ilgili rivâyetin genel olarak sübût ve delâletine odaklanmaktadır. Bir başka ifadeyle bahsi geçen rivâyetin Hz. Peygamber’e nispetinin sıhhati ve muhtevası üzerinde durulmuştur. Ebû Hureyre, Enes b. Mâlik, Abdullah b. Abbas, Muâz b. Cebel, Hz. Âişe, Zeyd b. Erkam, Câbir b. Abdillah, Abdullah b. Ebî Evfâ gibi çok sayıda meşhur sahâbî tarafından merfû olarak nakledilen rivâyetin sıhhat bakımından farklı dereceleri bulunmaktadır. Bu meyanda incelenen rivâyetler arasında sahih hadisin şartlarını tam olarak taşıyan sahih li-zatih bir rivâyetin olmadığı anlaşılmıştır. Bununla birlikte rivâyetlerin birbirini desteklemesi cihetiyle birçok tarik için sahih li-gayrih ve hasen hükmünün verilebileceği görülmüştür. Öte yandan çalışmada sıhhat bakımından rivâyetin bazı tariklerinin zayıf olduğu tespit edilmiş bununla beraber bu rivâyetlerin de temel hadis kaynaklarında yer aldığına dikkat çekilmiştir. Ayrıca makalede son yıllarda yapılan bazı çalışmalarda rivâyetin sıhhati hakkındaki yaklaşımlarına yer verilmiştir. Bu çalışmalardan bir kısmı rivâyetin Hz. Peygamber’e ait olduğunu kabul ederek bahsi geçen rivâyetlerden hareketle İslam’ın kadına bakışını eleştirilirken diğer bir kısmında ise bu eleştirilerin de etkisiyle bu konudaki rivâyetlerin ya aşırı zayıf ya da uydurma olduğu ifade edilmiştir. Ayrıca çalışmada, bu ve bunun gibi rivâyetlerin değerlendirilmesinde önyargılardan uzak durmanın rivâyetlerin doğru anlaşılması ve değerlendirilmesi noktasında önemli olduğuna işaret edilmiş, önyargılardan uzak durmanın, nesnellik ve tarafsızlığın hadis değerlendirmelerinde önemli bir kriter olduğu belirtilmiştir. Ayrıca üzerinde durulan rivâyet ve benzerlerinin anlaşılması ve değerlendirilmesi noktasında lafzî ve literal yaklaşımın rivâyetin doğru anlaşılmasına mani olacağı belirtilerek ilgili rivâyetlerin değerlendirilmesinde metnin altında yatan mana ve maksada odaklanmanın daha isabetli sonuçlara ulaştıracağı vurgulanmıştır. Öte yandan muhteva yönüyle bahsi geçen rivâyetlerde iki önemli husus vurgulanmıştır. Bu hususlardan ilki, beşerin beşere secde etmesinin yasaklanması ve ibadet kastıyla yapılacak secdenin sadece Allah'a yapılmasıdır. Bu kapsamda çalışmada vahdaniyet ve uluhiyetin şiarı olan secdenin Allah’tan gayrısına yapılamayacağının altı çizilmiştir. İlaveten peygamberler de dahil olmak üzere fani olan hiçbir şeye ifrad derecesine varacak ta’zimin yapılamayacağı ifade edilmiş ve bu hususta sahabenin şahsında ümmetin uyarıldığına dikkat çekilmiştir. Rivâyetin vurguladığı ikinci husus ise ailenin temel taşı olan karı-koca ilişkilerindeki haklar ve sorumluluklardır. Bu bağlamda çalışmada söz konusu rivâyetlerin kadının kocasına saygı göstermesini, görev ve sorumluluklarını yerine getirmesini salık verdiğine değinilmiştir. Ayrıca mezkur rivâyetten kadının aşağılanması, tahkir edilmesi, erkeğe nispetle ikinci sınıf vatandaş muamelesi görmesi gibi anlamları çıkarmanın mümkün olmadığı gibi; insan olma, kul olma cihetiyle de kadını kocadan aşağı bir konuma itmediği, erkeğin kadından daha faziletli veya daha hayırlı olduğunu da göstermediği ifade edilmiştir. Yine ilgili rivâyetin Kur’an ve sünnet bütünlüğünde değerlendirmenin önemini göstermesi bakımından kocanın da hanımına karşı bazı sorumluluklarına değinilmiştir. Kadının kocasına secde etmesinden bahseden rivâyetin sıhhatinin ve manasının tespitini amaçlayan bu çalışma temelde iki ana başlıkta ele alınmaktadır. İlk başlıkta konuyla ilgili rivâyetlerin sıhhati üzerinde durulmuş ve rivâyetler “makbûl rivâyetler” ve “zayıf rivâyetler” şeklinde iki alt başlıkta toplanmıştır. Ardından da rivâyetlerin genel sıhhat değerlendirmesi yapılmıştır. İkinci başlıkta ise rivâyetin muhteva ve manası üzerinde durulmuştur
MOĞOL SİVİL VALİLERİ DÖNEMİNDE HORASAN (1233-1256)
No full textGeçmişten günümüze kadar birçok farklı medeniyete ev sahipliği yapmış olan Horasan coğrafyası, idarî anlamda hem zor hem de bir o kadar karışık dönemi Moğol hâkimiyetiyle yaşamıştı. Cengiz Han liderliğindeki Moğollar 1218 yılındaki Ortar hadisesinden sonra Ön Asya’da hâkimiyet kurmaya başlamışlardı. Cengiz Han’ın önderliğinde başlayan bu süreçte Moğollar, önce Mâverâünnehir ardından İran coğrafyasında Hârezmşâhlara ağır bir darbe vurmuş ve bölgeyi ele geçirmişlerdi. Bu süreç, aynı zamanda İran’a bağlı idarî bir bölge olan Horasan coğrafyasını da Moğol istilâsına maruz bırakmıştı. Büyük bir yıkımdan sonra ele geçirilen Horasan coğrafyası, Moğol idaresine boyun eğmek zorunda kalmıştı. Horasan coğrafyası, Moğol toprağı hâline geldikten sonra Cengiz Han’ın ülüşüne dâhil edilmemişti. Bu bölge bütün Moğollar için müşterek bir toprak parçası olarak yönetilmeye başlamıştı. Dolayısıyla bu durum Horasan coğrafyasında bütün Moğol şehzâdelerinin hak iddia ettiği, idarî anlamda karışık bir yapıyı ortaya çıkarmıştı. Bu sebeple Moğollar, Horasan coğrafyasına hâkim olduktan sonra bölgede idarî anlamda birtakım yeni uygulamaları hayata geçirmeye başlamıştı. Bu bağlamda Horasan coğrafyası, Cengiz Han döneminde askerî valilerle idare edilmişti. Ancak Horasan coğrafyasında özellikle Hârezmşâh etkinliğinin kırılamaması yüzünden bu sistem başarılı olmamıştı. Bu yüzden Cengiz’in ölümünden sonra onun ardılları döneminde Horasan’da aynı sistemin benimsenmediği görülmektedir. Cengiz Han’dan sonra tahta geçen Ögedey Han ile başlayan süreçte, Horasan coğrafyasında sivil valiler üzerinden yeni bir idarî yapı ortaya çıkmıştı. Bölgede görev alan sivil valiler, müşterek bir toprak parçası kabul edilen Horasan coğrafyasını merkez Karakorum adına idare etmişlerdi. Moğol hanı tarafından bölgeye atanan bu valiler, bölgede yalnız olmamıştı. Bütün Moğol şehzâdeleri Horasan’daki haklarından mahrum kalmamak için valilerle birlikte bölgeye birer temsilci göndermişlerdi. Bu da bölgede bir çıkar çatışmasının ortaya çıkmasının yanı sıra idarî anlamda da hakimiyet kurmak isteyen Moğol şehzâdelerinin hâkimiyet mücadelesine sahne olmuştu. Horasan coğrafyasındaki bu karışık durum, Möngke Han’ın kardeşi Hülegü’yü daha merkeziyetçi bir idarenin kurulabilmesi için Ön Asya’ya görevlendirmesine kadar devam etmişti. Hülegü’nün Ön Asya’da İran merkezli bir Moğol şube devleti olan İlhanlıları kurmasıyla Horasan bir İlhanlı toprağı hâline gelmişti. Böylece artık bölgede bundan sonra İlhanlı idaresi başlamış olacaktı. İlhanlı Devleti’nin kuruluşuna kadar geçen süreçte Horasan’da üç sivil vali görev almıştı. Bu makale, Moğollarda Ögedey Han döneminden itibaren Horasan’da görev alan Cin Timur, Körgüz ve Argun Aka’nın valiliklerini dönemin çağdaş kaynakları üzerinden incelemekte; ayrıca Moğollar döneminde Horasan’ın sivil valiler tarafından nasıl idare edildiğine dair bilgi vermektedir
The effects of artificial weathering on the pendulum hardness of chestnut wood applied with polyurethane varnish after heat treatment
No full textThe effects of artificial weathering (576 h) on the pendulum hardness values of Anatolian chestnut (Castanea sativa Mill.) wood applied with polyurethane varnish (PU) after heat treatment at 190? for 1.5 h and at 212? for 2 h were investigated. The results revealed that heat treatment, weathering period, and interaction were significant. The hardness values of the heat-treated materials were higher than those of the non-heat-treated test samples. The highest hardness value was determined in the un-weathered group of the test samples that were heat-treated at 190°C for 1.5 h while the lowest value was determined in the group that was heat-treated at 190°C for 1.5 h and weathered for 432 h. The highest reduction rates after weathering were obtained on samples that were heat-treated at 190? for 1.5 h, followed by heat-treated at 212? for 2 h and non-heat-treated. It was observed that the heat treatment application caused different pendulum hardness values in chestnut wood samples covered with polyurethane varnish
Computational Intelligence Based Point of Interest Detection by Video Surveillance Implementations
No full textLatest advancement of the computer vision literature and Convolutional Neural Networks (CNN) reveal many opportunities that are being actively used in various research areas. One of the most important examples for these areas is autonomous vehicles and mapping systems. Point of interest detection is a rising field within autonomous video tracking and autonomous mapping systems. Within the last few years, the number of implementations and research papers started rising due to the advancements in the new deep learning systems. In this paper, our aim is to survey the existing studies implemented on point of interest detection systems that focus on objects on the road (like lanes, road marks), or objects on the roadside (like road signs, restaurants or temporary establishments) so that they can be used for autonomous vehicles and automatic mapping systems. Meanwhile, the roadside point of interest detection problem has been addressed from a transportation industry perspective. At the same time, a deep learning based point of interest detection model based on roadside gas station identification will be introduced as proof of the anticipated concept. Instead of using an internet connection for point of interest retrieval, the proposed model has the capability to work offline for more robustness. A variety of models have been analysed and their detection speed and accuracy performances are compared. Our preliminary results show that it is possible to develop a model achieving a satisfactory real-time performance that can be embedded into autonomous cars such that streaming video analysis and point of interest detection might be achievable in actual utilisation for future implementations
ORTAOKUL ÖĞRENCİLERİNİN BAKIŞ AÇISIYLA ÖNYARGI
No full textBu araştırmanın amacı ortaokul öğrencilerinin önyargı kavramına yönelik algılarının incelenmesidir. Çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden biri olan fenomenoloji deseni kullanılmıştır. Araştırmaya bir devlet okulunun sekizinci sınıfında öğrenim gören 14 ortaokul öğrencisi katılmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Araştırmanın verileri yüz yüze görüşme yöntemi ile toplanmıştır. Verilerin analizinde içerik analizi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda, ortaokul öğrencilerinin önyargı kavramını büyük oranda düşünce, yorum ve yargı biçiminde tanımladıkları ve önyargının insanlara yönelik gerçekleşen boyutuna odaklanıldığı görülmüştür. Katılımcıların büyük bölümü önyargının kişi kaynaklı sebepleri olduğunu belirtmişlerdir. Ortaokul öğrencilerinin önyargının kişisel ve sosyal sorunlara sebep olacağını düşündükleri belirlenmiştir. Öğrencilerin önyargının sonuçlarını daha ziyade bireysel ve kişilerarası ilişkiler düzeyinde açıkladıkları sonucuna varılmıştır. Ayrıca katılımcıların tamamına yakınının önyargının önlenebilir olduğunu düşündükleri sonucuna ulaşılmıştır
The melatonin agonist ramelteon attenuates bleomycin-induced lung fibrosis by suppressing the NLRP3/TGF-?1/HMGB1 signaling pathway
No full textPurpose: The possible effects of ramelteon, a melatonin receptor agonist on bleomycin-induced lung fibrosis were analyzed via transforming growth factor beta 1 (TGF-beta 1), the high mobility group box 1 (HMGB1) and Nod-like receptor pyrin domain-containing 3 (NLRP3) which are related to the fibrosis process. Materials and methods: Bleomycin (0.1 mL of 5 mg/kg) was administered by intratracheal instillation to induce pulmonary fibrosis (PF). Starting 24 h after bleomycin administration, a single dose of ramelteon was administered by oral gavage to the healthy groups, i.e. PF + RM2 (pulmonary fibrosis model with bleomycin + ramelteon at 2 mg/kg) and PF + RM4 (pulmonary fibrosis model with bleomycin + ramelteon at 4 mg/kg) at 2 and 4 mg/kg doses, respectively. Real-time polymerase chain reaction (real-time PCR) analyses, histopathological, and immunohistochemical staining were performed on lung tissues. Lung tomography images of the rats were also examined. Results: The levels of TGF-beta 1, HMGB1, NLRP3, and interleukin 1 beta (IL-1 beta) mRNA expressions increased as a result of PF and subsequently decreased with both ramelteon doses (p < 0.0001). Both doses of ramelteon partially ameliorated the reduction in the peribronchovascular thickening, ground-glass appearances, and reticulations, and the loss of lung volume. Conclusions: The severity of fibrosis decreased with ramelteon application. These effects of ramelteon may be associated with NLRP3 inflammation cascade
LRIG1 levels in chronic rhinosinusitis with nasal polyps
No full textPurpose: Nasal polyps (NPs), usually occurring together with chronic rhinosinusitis (CRS), are benign masses of mucosal origin arising from inflammation. The transmembrane protein known as leucine-rich repeats and immunoglobulin-like domains 1 (Lrig1) is a member of the Lrig family. Lrig1 is frequently expressed in the respiratory tract and epithelial tissues and can inhibit several signaling pathways involved in cell proliferation. The aim of this study was to determine Lrig1 levels in NP tissues of patients with CRS. Material and Methods: This study included 36 patients with CRS and NPs and 15 patients who underwent rhinoplasty as the control group. The Lrig1 levels of all participants were measured by the ELISA method.Results: This study revealed that Lrig1 levels were significantly lower in NP tissues than in tissues of the control group. The mean level of Lrig1 of the NP tissues was 22.2 ng/ml, while the mean level of the control group was 28.5 ng/ml. According to the results of ROC analysis, Lrig1 levels have the power to distinguish polyp tissues from control tissues (AUC=0.794). Lrig1 levels were higher in tissues with scores of 4-8 than in tissues with scores of 16-20 based on the results of computed tomography scoring. According to endoscopic evaluations, Lrig1 levels of tissues with scores of 5-8 or 9-11 were relatively lower than those of tissues with scores of 2-4.Conclusion: Lrig1 levels were found to be decreased in NP tissues. Thus, Lrig1 may be used to confirm the presence of NPs. Lrig1 may also be helpful in NP grading. Increasing the Lrig1 levels in cases of NPs has the potential to become a targetable treatment modality
The effect of local food consumption of domestic tourists on sustainable tourism
No full textThis research aims to determine the effect of local food consumption of domestic tourists on sustainable tourism. In addition, the study also aims to: reveal the impact of local foods on economic, socio-cultural, and environ-mental sustainability. In this context, data were collected from 394 domestic tourists visiting the provinces of the Eastern Black Sea region (Artvin, Bayburt, Gumushane, Trabzon and Rize). This research was designed in accordance with the correlational research method, one of the quantitative research designs. The research data were tested using structural equation modeling, which is commonly used in the social and behavioral sciences. As a result, it was found that local food has a statistically significant and positive effect on sustainable tourism. In addition, local food was found to have a positive effect on the subscales (economic, socio-cultural and envi-ronmental) of sustainable tourism
Industry 4.0 and organizational agility in the context of digital transformation
No full textOrganizational transformations, which started with the transition from workshop production to the assembly line, have moved to another dimension with the rapid developments in technology today. Therefore, it is seen that the transformation in organizations has shifted to digital areas with the effective use of Industry 4.0 technologies, and the digitalization process is experienced even in very simple organizations. The survival of organizations in an increasingly difficult competitive environment depends on the digital transformations they can perform in these processes. In this context, the ability to anticipate changing customer expectations and competitive conditions, as well as to respond quickly to customer demands, shows the agility level of organizations. In this study, based on the relevant literature, advanced technological changes that emerged with Industry 4.0 in the context of the digital transformation process and their effects on organizational life and the reactions of organizations to these changes are evaluated within the scope of organizational agility. As a result, it can be said that the concept of organizational agility is important because it is thought that the digital transformation process, which is very fast today, will accelerate in the future and some organizations or organizational activities are thought to end. © 2023 Nova Science Publishers, Inc. All rights reserved
Dynamic response of polypropylene honeycomb/polystyrene foam core sandwich composite panels: Experimental and numerical analysis
No full textIn this study, dynamically loaded sandwich panels with two different core materials and face sheets made of aluminum alloys (6061-T6) were investigated experimentally and numerically under low-velocity impact. Polypropylene, PP (C3H6)(n) honeycomb and extruded polystyrene foam, XPS (C8H8)(n) were preferred as core material. By using the contact force and kinetic energy changes, which were the impact test results of the sandwich panels, the contact and impact resistance was examined. As a result of the tests, damaged regions and permanent central displacement were determined and energy absorption capabilities were demonstrated for two different structures. The results obtained were compared with the results obtained by the open finite element method. In this study, it was shown that the face-sheet thickness of sandwich panels was an important parameter affecting the impact behavior. The behavior of the core material when the face-sheet loses its rigidity was investigated and it was found that polystyrene foam was more effective in preventing impact damage. However, it was found that using the PP honeycomb or XPS was affected the impact behavior in different points