Necmettin Erbakan University Institutional Repository
Not a member yet
18430 research outputs found
Sort by
Maturidi's fiqh opinions in His Ta'wilat Al Quran (Surah An-Nur)
No full textYüksek Lisans Teziİmam Mâtürîdî (ö. 333/944), hicrî üçüncü yüzyılda Türkistan coğrafyasında yaşamış, Ehl-i Sünnet inanç sisteminin bu bölgede yerleşmesinde önemli rol oynamıştır. Semerkant bölgesinde faaliyet gösteren Mâtürîdî, özellikle Ebû Hanîfe'nin görüşlerini benimseyerek ilmî çalışmalarını bu çizgide sürdürmüştür. Müfessir ve kelâm âlimi kimliğiyle ön plana çıkan Mâtürîdî, aynı zamanda fıkıh sahasında da etkili bir isim olmuştur. Özellikle âyetlere getirdiği aklî yorumlarla dikkat çekmiştir. Bu bağlamda, "te’vîl" adını verdiği yöntemi geliştirmiş ve bu metodu ilmî miras olarak sonraki nesillere bırakmıştır. İmam Mâtürîdî, ilerleyen dönemlerde Sünnî İslâm dünyasında geniş kabul görmüş ve itikad alanında en çok takip edilen isimlerden biri hâline gelmiştir. Mâtürîdî’nin birçok eser kaleme aldığı bilinmekle birlikte, günümüze yalnızca iki eseri ulaşabilmiştir. Bunlardan biri kelâm alanında yazdığı Kitâbü’t-Tevhîd, diğeri ise tefsir alanındaki temel eseri olan Te’vîlâtü’l Kur’ân’dır. Bu çalışmada, söz konusu tefsir eseri temel alınarak Nûr Sûresi’nde yer alan ahkâm âyetleri üzerine Mâtürîdî’nin getirdiği yorumlar incelenmiştir. İki bölümden oluşan bu araştırmanın ilk kısmında, İmam Mâtürîdî’nin hayatı, ilmî kişiliği, eserleri, hocaları ve öğrencileri hakkında bilgi verilmiş; ayrıca Mâtürîdî fıkhının genel özellikleri ile Hanefî mezhebine katkıları ele alınmıştır. İkinci bölümde ise Nûr Sûresi'nde yer alan ahkâm âyetleri çerçevesinde Mâtürîdî’nin fıkhî yorumları analiz edilmiş ve bu yorumların Hanefî mezhebine ait hükümlerle olan uyumu ortaya konulmaya çalışılmıştır.Imam Māturīdī (d. 333/944) lived in the region of Transoxiana during the third century of the Hijri calendar and played a significant role in establishing the Ahl al-Sunnah creed in that region. Active in the area of Samarkand, Māturīdī closely followed the views of Abū Ḥanīfa and developed his scholarly work within this framework. Primarily recognized as a commentator of the Qur’an and a theologian, Māturīdī was also a prominent figure in the field of Islamic jurisprudence (fiqh). He is particularly noted for his rational interpretations of Qur’anic verses. In this context, he developed a method known as ta’wīl (allegorical or interpretive exegesis), which he left as a scholarly legacy to future generations. In the following centuries, Imam Māturīdī gained wide acceptance in the Sunni Islamic world and became one of the most followed authorities in the field of creed (‘aqīdah). Although it is known that Māturīdī authored many works throughout his life, only two have survived to the present day. The first is Kitāb al-Tawḥīd, a theological treatise, and the second is his foundational exegetical work, Ta’wīlāt al-Qur’ān. This study focuses on Māturīdī’s interpretations of the legal verses (āyāt al-aḥkām) found in Sūrat al-Nūr, based on the latter work. This research is structured into two main sections. The first part provides an overview of Imam Māturīdī’s life, scholarly personality, works, teachers, and students. It also discusses the general characteristics of Māturīdī’s jurisprudential thought and his contributions to the Ḥanafī school. The second part analyzes the legal verses in Sūrat al-Nūr and examines the legal rulings derived by Māturīdī in comparison with the rulings of the Ḥanafī school, aiming to identify the degree of consistency between them
Deep learning approaches for analysis and prediction of flight data
Full text linkYüksek Lisans TeziBu çalışma, uçuş verilerinin analizi ve tahmini için derin öğrenme yöntemlerinin uygulanmasını incelemektedir. Hızla büyüyen havacılık sektörü, uçuş güvenliğini artırmak, operasyonel verimliliği optimize etmek ve yolcu memnuniyetini sağlamak amacıyla uçuş rotası ve uçuş gecikmesi tahmini gibi konulara odaklanmayı gerektirmektedir. Tezde, uçuş rotası ve gecikmesi tahminleri için CNN ve LSTM gibi derin öğrenme modelleri kullanılmıştır. Çalışmada, ADS-B verileri ve BTS On-Time Performance verileri birleştirilerek hem zamansal hem de uzamsal analizler gerçekleştirilmiştir. Uçuş rotası tahminlerinde LSTM ile düşük hata oranları elde edilirken, gecikme tahminleri için CNN modeli başarıyla uygulanmıştır. Sonuçlar, uçuş rotası ve gecikmelerinin birbirine olan etkilerini ortaya koymakta ve havacılık operasyonlarının optimizasyonu için pratik çözüm önerileri sunmaktadır.This study explores the application of deep learning methods for the analysis and prediction of flight data. The rapidly growing aviation sector necessitates a focus on flight route and delay prediction to enhance safety, optimize operational efficiency, and improve passenger satisfaction. In this thesis, deep learning models such as CNN and LSTM were employed for flight route and delay predictions. By integrating ADS-B data with BTS On-Time Performance datasets, both temporal and spatial analyses were conducted. The LSTM model achieved low error rates in flight route predictions, while the CNN model was effectively applied for delay estimations. The results reveal the interdependencies between flight routes and delays, offering practical solutions for the optimization of aviation operations
Hakîm al-Tirmidhī's conception of hadith and method of commentary in Nawādir al-Usūl
Full text linkDoktora TeziHakîm et-Tirmizî (öl. 295/907), hicrî 3./9. asrın önde gelen muhaddis ve sûfîlerinden biridir. Hadis ilmini aile geleneğinden devralarak tahsil etmiş, çeşitli ilim merkezlerinde dönemin âlimlerinden ders almış ve daha sonra tasavvufî yönelişle birlikte hadisleri zâhirî ve işârî boyutlarıyla değerlendiren özgün bir metod geliştirmiştir. Bu tezde, müellifin Nevâdiru’l-usûl adlı eserindeki hadis anlayışı ve şerh yöntemi ele alınmıştır. Çalışmanın amacı, Hakîm et-Tirmizî’nin hadis usûlüne dair görüşlerini, rivayet ve dirayet tasniflerini, râviler hakkındaki değerlendirmelerini ve hadisleri yorumlama tarzını tespit ederek onun hadis şerh geleneğine katkısını ortaya koymaktır. Bu çerçevede özellikle Nevâdiru’l-usûl esas alınmış, ancak ihtiyaç duyuldukça müellifin diğer eserlerine ve klasik hadis literatürüne de müracaat edilmiştir. Araştırma; giriş ve üç ana bölümden oluşmaktadır. Girişte amaç, kapsam, yöntem ve kaynaklar açıklanmıştır. Birinci bölümde müellifin yaşadığı dönem, ilmî şahsiyeti ve eserleri incelenmiştir. İkinci bölümde Nevâdiru’l-usûl çerçevesinde onun hadis usûlü ve rivayet anlayışı mercek altına alınmıştır. Üçüncü bölümde ise şerh yöntemi ele alınmış; Kur’an, sünnet, sahâbe sözleri, şiir, kıssalar gibi malzemelere dayanan yorum biçimleri ile lügavî, fıkhî, itikadî ve işârî açıklamaları tahlil edilmiştir. Tezde ulaşılan sonuçlara göre, Hakîm et-Tirmizî’nin şerh yöntemi, erken dönem hadis şerh literatüründe sûfî perspektifle geliştirilmiş özgün bir örnek teşkil etmektedir. Müellif, hadisleri hem lafız hem mana yönünden değerlendirmiş, işârî açıklamalarla manevî boyutu öne çıkarmış, aynı zamanda râvîleri ruât, ruvât, müeddûn ve nâkılûn gibi farklı kategorilerde ele alarak hadis usûlü literatürüne katkı sağlamıştır. Onun görüşleri, hicrî üçüncü asırda hadis ve tasavvuf ilişkisinin şekillenmesine ışık tutmuş, sonraki dönem muhaddis ve sûfîler üzerinde kalıcı tesir bırakmıştır.Hakim al-Tirmīzī (d. 295/907) was among the leading traditionists and Sufis of the 3rd/9th century. He inherited the study of hadith from his family, continued his education in major centers under contemporary scholars, and—shaped by his Sufi inclination— developed a distinctive method that combined outward (zahir) and esoteric (isharī) dimensions of interpretation. This dissertation focuses on his understanding of hadith and exegetical method, with special reference to Nawādir al-Uṣūl. It aims to examine his views on hadith methodology, his classifications of transmission and comprehension (riwāya dirāya), his evaluation of transmitters, and his interpretive strategies, thereby clarifying his contribution to the tradition of hadith commentary. , The study takes Nawādir al-Uṣūl as its main source, while also consulting his other writings and the classical hadith corpus when relevant. It is structured into an introduction and three chapters: the first addresses his historical milieu, scholarly profile, and works; the second analyzes his hadith methodology within Nawādir al-Uṣūl; and the third investigates his exegetical approach, drawing on the Qurʾān, Sunna, sayings of the Companions, poetry, and narratives, as well as his linguistic, juridical, theological, and mystical explanations. The findings show that al-Tirmīzī’s exegetical method represents a distinctive Sufi oriented model within early hadith commentary. He examined hadith both in wording and meaning, emphasized their spiritual dimension through isharī interpretations, and classified transmitters into categories such as ruāt, ruwāt, muaddūn, and nāqilūn. His insights illuminate the interrelation between hadith and Sufism in the 3rd/9th century and left a lasting influence on later traditionists and mystics
Determination of heavy metal contents in commercial and homemade foods from grapes and determination of their suitability for Turkish food context in commercial products
Full text linkYüksek Lisans TeziGünümüzde küresel ölçekte sağlıklı gıdaya erişimin giderek zorlaşması, endüstriyel gıda üretim süreçlerindeki denetim eksiklikleri ve ticari kaygıların öncelik kazanması nedeniyle ciddi bir halk sağlığı sorunu haline gelmiştir. Özellikle geleneksel fermente ürünler (sirke, pekmez, şarap vb.) söz konusu olduğunda, hızlı üretim tekniklerinin uygulanması ve kalite kontrol mekanizmalarının yetersiz kalması, bu ürünlerin besin değerlerinde önemli kayıplara ve potansiyel sağlık risklerinin ortaya çıkmasına neden olmaktadır. Son yıllarda yapılan bilimsel çalışmalar ve resmi denetim raporları, söz konusu ürünlerde sağlığa zararlı bileşenlerin tespit edilmesi üzerine bazı üretici firmaların ürünlerini piyasadan çekmek zorunda kaldığını ortaya koymaktadır. Bu durum, gıda güvenliği alanında daha sıkı düzenlemelerin yapılması, üretim süreçlerinin bilimsel standartlara uygun şekilde yeniden yapılandırılması ve tüketici sağlığının ticari kazançların önünde tutulması gerekliliğini açıkça göstermektedir. Bu çalışma kapsamında, ev yapımı ve ticari olarak piyasaya sunulan sirke, pekmez ve şarapların sağlık açısından uygun olup olmadığı incelenmiştir. Bu amaçla, piyasada en çok tüketilen ürünlerden alınan numunelerde toplam asitlik, kuru madde, pH değerleri ve 21 adet ağır metal içeriği analiz edilmiştir. Ticari ürünler genel olarak Türk Gıda Kodeksi (TGK) limitlerine uygun bulunmuşken, ev yapımı ürünlerde bu limitlerin aşıldığı durumlar gözlemlenmiştir. Üzüm Pekmezi Tebliğine göre (Tebliğ No: 2017/8) bulaşanlar kısmında arsenik, kurşun, bakır, çinko ve demir miktarları baz alınmış ve sırasıyla en çok 0.2-0.3-5-5- 25 mg/kg olarak belirlenmiştir. Ticari olarak üretilen pekmez türlerinin metal içerikleri ev yapımı pekmezlere göre daha fazladır. AOÇ marka ticari pekmezde Al ve Ti miktarı diğer ticari pekmezlere göre yaklaşık 10 kat fazla çıkmıştır. Ticari pekmezlerde ayrıca kayda değer miktarda bor içerdiği görülmüştür. Ev yapımı pekmezde ticarisine göre de çok fazla demir içerdiği görülmüştür. TGK Tebliği bulaşanlar tebliğine göre sirkede izin verilen metal değerlerini incelediğimizde Fe-ZnCu miktarlarının 10 mg/L, As ve Pb miktarlarının 1 mg/L olarak belirlenmiştir. Sirke örnekleri incelendiğinde TGK tebliği bulaşanlar tebliğindeki değerleri içerinde olması gereken 10 mg/L olan demir miktarının ticari Tariş marka sirkede limitler içerisinde (1,48 mg/L) iken ev yapımı sirkelerde 13,5 ile 56,5 mg/L arası değiştiği görülmüştür. Ayrıca; hem ev yapımı hem de ticari olarak üretilen pekmez ve sirkelerde asitlik değerleri, yasal ve duyusal kriterlere uygun bulunmuştur. Şaraplarda TGK’ ya göre sırasıyla Pb, Cd, Cu, Fe ve As için belirlenen üst limitler 0,2-0,01-1-25 ve 0,2 mg/L olarak belirlenmiştir. Ticari ürünlerin üretimi esnasında özel filtreleme sistemleri sayesinde bu değerlerin limitler dahilinde çıkması normaldir. Ancak ev yapımı şaraplarda Fe ve Al değerleri çok çok yüksek seviyelerdedir. Ev yapımı iki adet şarap örneklerimizde B-Al ve Fe miktarlarımız sırasıyla B için: 7,7 ve 55,4 mg/L; Al için: 114,4 ve 59,5 mg/L; Fe için: 63,25 ve 43,4 mg/L olarak bulunmuştur.The increasing global difficulty in accessing healthy food has become a serious public health concern, primarily due to the lack of adequate oversight in industrial food production processes and the prioritization of commercial interests. This issue is particularly evident in traditional fermented products (such as vinegar, molasses, wine, etc.), where the implementation of rapid production techniques and insufficient quality control mechanisms have led to significant losses in nutritional value and the emergence of potential health risks. Recent scientific studies and official inspection reports have demonstrated that the detection of harmful components in these products has forced certain manufacturers to withdraw their products from the market. This situation clearly highlights the necessity for stricter food safety regulations, the restructuring of production processes in accordance with scientific standards, and the prioritization of consumer health over commercial gains. This study examines the health compliance of homemade and commercially available samples of vinegar, molasses, and wine. For this purpose, the most commonly consumed products were sampled and analyzed for total acidity, dry matter content, pH levels, and the concentrations of 21 heavy metals. While commercial products were generally found to be compliant with the limits established by the Turkish Food Codex (TFC), certain homemade products exceeded these thresholds. According to the Grape Molasses Regulation (Notification No: 2017/8), the maximum permissible levels for arsenic, lead, copper, zinc, and iron are specified as 0.2, 0.3, 5, 5, and 25 mg/kg, respectively. It was observed that commercial molasses generally contained higher levels of metals than homemade molasses. In particular, the AOÇ brand commercial molasses exhibited approximately ten times higher concentrations of aluminum (Al) and titanium (Ti) compared to other commercial molasses products. Moreover, commercial molasses samples contained notable amounts of boron, whereas homemade molasses samples showed significantly higher levels of iron compared to commercial counterparts. Regarding vinegar, the TFC Contaminants Regulation specifies maximum limits of 10 mg/L for iron, zinc, and copper, and 1 mg/L for arsenic and lead. Analysis of the samples revealed that the iron content in the commercial Tariş brand vinegar was within the legal limits (1.48 mg/L), whereas homemade vinegars exhibited iron concentrations ranging from 13.5 to 56.5 mg/L, exceeding the established limits. Additionally, both homemade and commercially produced vinegar and molasses samples were found to comply with legal and sensory criteria regarding acidity. In the case of wines, the TFC sets the upper limits for lead (0.2 mg/L), cadmium (0.01 mg/L), copper (1 mg/L), iron (25 mg/L), and arsenic (0.2 mg/L). Commercial wines generally remained within these limits, aided by specialized filtration systems during production. However, homemade wines exhibited alarmingly high levels of iron and aluminum. In two homemade wine samples, boron concentrations were determined as 7.7 and 55.4 mg/L; aluminum concentrations as 114.4 and 59.5 mg/L; and iron concentrations as 63.25 and 43.4 mg/L, all of which far exceeded the legal thresholds
Siger of Brabant and Latin Averroism
Full text linkYüksek Lisans TeziBu tez, Orta Çağ Latin İbn Rüşdcülüğünün en dikkat çekici isimlerinden biri olan Brabantlı Siger’in düşüncesini ele almakta ve 13. yüzyıldaki felsefi gelişmelerdeki rolünü incelemektedir. Siger’in hayatı, eserleri ve entelektüel mirasını analiz edilerek onun Aristoteles’in öğretileri ve İbn Rüşd’ün yorumlarıyla olan ilişkisi aydınlatılmaktadır. Araştırmada, Siger’in felsefesinin ana temaları olan felsefe ve teoloji ilişkisi, Nefs-i Nâtıka bağlamında aklın birliği öğretisi ve alemin ezeliliği üzerinde durulmaktadır. Ayrıca, dönemin tartışmalarını şekillendiren ve İbn Rüşdcülük akımını hedef alan 1270 ve 1277 yıllarındaki kınamalar ele alınmaktadır. Tez, Siger’in düşüncesi üzerindeki belirleyici etkisi olan İbn Rüşd’ün, özellikle Aristoteles üzerine yaptığı yorumların 13. yüzyıl Paris’teki entelektüel tartışmalardaki rolünü incelemektedir. İbn Rüşdcülüğün o dönemde üniversite çevrelerinde nasıl algılandığı ve bu fikirlerin inanç ile akıl arasındaki ilişkiyi yeniden şekillendirmedeki katkısı ortaya konulmaktadır. Son olarak, Siger’in sonraki dönem felsefesine olan etkisi ele alınarak, düşüncelerinin akılcılık, teoloji ve felsefi düşüncenin özerkliği üzerindeki tartışmalara nasıl katkı sağladığı analiz edilmektedir. Bu inceleme, Batı Orta Çağı’ndaki entelektüel etkileşimlerin İslam felsefesi bağlamında bir incelenmesini hedeflemektedir.This thesis explores the thought of Siger of Brabant, one of the most prominent figures of Latin Averroism, and examines his role in the philosophical developments of the 13th century. Through an analysis of Siger’s life, works, and intellectual legacy, it sheds light on his relationship with the teachings of Aristotle and the interpretations of Averroes (Ibn Rushd). The study focuses on key themes in Siger’s philosophy, including the relationship between philosophy and theology, the doctrine of the unity of intellect in the context of the rational soul (Nafs al-Natiqa), and the concept of the eternity of the world. Additionally, it addresses the condemnations of 1270 and 1277, which targeted the Averroist movement and shaped the intellectual debates of the period. The thesis also examines the decisive influence of Averroes on Siger’s thought, particularly through his commentaries on Aristotle, and explores the role of these interpretations in the intellectual discussions of 13th-century Paris. It highlights how Averroism was perceived in academic circles of the time and the contribution of these ideas to redefining the relationship between faith and reason. Finally, the impact of Siger on subsequent philosophical thought is analyzed, revealing how his ideas influenced debates on rationality, theology, and the autonomy of philosophical inquiry. This study aims to investigate the intellectual interactions of the Latin Middle Ages within the framework of Islamic philosophy
Real-time detection of road speed limit signs using deep learning
Full text linkYüksek Lisans TeziGelişen teknoloji ile birlikte otomotiv endüstrisi de büyük bir gelişme göstermiştir. Otomobillerde gün geçtikçe daha çok elektronik sistem sürüş konforu ve sürüş güvenliğini arttırmak amacıyla kullanılmaya başlanmıştır. ADAS (advanced driving assistance systems–gelişmiş sürücü destek sistemleri) sürücünün görevlerinin bazılarını devralarak üzerindeki yükü azaltmak ve daha güvenli ve konforlu sürüş sağlamayı amaçlayan sistemlerdir. Bu gelişmiş sistemlerden bir tanesi de yol hız limitlerinin belirlenmesi için kullanılan sistemlerdir. Yol hız limiti tabelalarının belirlenmesi temel olarak trafik tabelalarının tanınması probleminin bir alt kümesidir. Trafik tabelalarının tanınması iki temel işlemden oluşur. Öncelikle görüntü içerisinde trafik işaret tabelasının olduğunun tespiti, daha sonra bu tespit edilen işaretin sınıflandırılması yapılır. Tespit aşaması renk ve şekil analizine dayalı yöntemler kullanırken, sınıflandırma aşaması ise şablon eşleştirme, şekil bilgisi ve makine öğrenmesi tabanlı yöntemler kullanabilmektedir. Bu tez çalışmasında yol hız limitlerinin belirlenmesi için yapay sinir ağları ve derin öğrenmeye dayalı bir uygulama geliştirilmiştir. Eğitim için hali hazırda var olan veri setlerinin yanı sıra hem yeni veriler toplayarak hem de veri seti üzerinde sentetik veri arttırma işlemleri uygulanarak amaca uygun daha gelişmiş bir veri seti elde edilmiştir. Ayrıca sistem başarısını arttırmak için ilgi alanı belirlemeye dayalı teknikler uygulanmıştır. Tüm bunlar ile sistem başarı oranı iyileştirilmiş ve yol üzerindeki hız limiti tabelalarının gerçek zamanlı olarak tespit edilip yoldaki hız limitinin belirlenmesi sağlanmıştır.With the developing technology, the automotive industry has also shown great development. More and more electronic systems have been used in automobiles to increase driving comfort and driving safety. ADAS (advanced driving assistance systems) are systems that aim to reduce the burden on the driver by taking over some of his duties and to provide safer and more comfortable driving. One of these advanced systems is the systems used to determine road speed limits. Determining road speed limit signs is basically a subset of the problem of recognizing traffic signs. Recognizing traffic signs consists of two basic operations. First, determining that there is a traffic sign in the picture, then classifying this detected sign. While the detection stage uses methods based on color and shape analysis, the classification stage can use methods based on template matching, shape information and machine learning. In this thesis, an application based on artificial neural networks and deep learning has been developed to determine road speed limits. In addition to the existing data sets for training, a more advanced data set suitable for the purpose has been obtained by both collecting new data and applying synthetic data augmentation operations on the data set. In addition, techniques based on determining the region of interest were applied to increase the system success. With all these, the system success rate was improved and the speed limit signs on the road were detected in real time and the speed limit was determined
Religious and philosophical foundations of Baha'iism
Full text linkDoktora TeziMirza Ali Muhammed ve Mirza Hüseyin Ali peygamberlik iddiasında bulunmuş ve bu iddialarını güçlendirmek için bir takım felsefî ve dini argümanları delil olarak kullanmışlardır. Kur’an’da geçen cennet, cehennem, kıyamet, bulut ve berzah gibi kelimelere ezoterik anlamlar yükleyerek Kur’an’ın kendilerinden haber verdiğini ifade etmişlerdir. Mirza Ali Muhammed, Şîa’da kabul gören “bâb” akidesinden beslenmiş, Hurûfîlikten etkilenerek bir takım Hurûfî hesaplarda bulunmuş, kurduğu dinin esaslarını dokuz sayısı üzerine inşa etmeye çalışmıştır. Mirza Ali Muhammed İran geleneklerinden etkilenerek söylemlerini geleneğin etrafında şekillendirmiştir. Mirza Hüseyin Ali ise mehdî ve mesihe dair rivayetleri kullanmış Hristiyan mezheplerinin benimsediği “milenyum” öğretisini eserlerinde işlemiştir. Mirza Hüseyin Ali zengin bir aileye mensup olmanın verdiği imkânlarla dünyayı yakından takip etmiş, XIX. yüzyılda dünyada kabul görmeye başlayan bilimsel çalışmaları Bahâîliğe aktarmış, bu bağlamda Darwin’in evrim teorisini kabul ederek klasik yaratılış doktirinini reddetmiştir.Mirza Ali Muhammad and Mirza Husayn Ali claimed prophethood and utilized various philosophical and religious arguments to strengthen their assertions. By attributing esoteric meanings to terms found in the Quran such as paradise, hell, resurrection, cloud, and barzakh, they expressed that the Quran foretold their existence. Mirza Ali Muhammad drew upon the Shia doctrine of "Bab," influenced by Hurufism, and engaged in certain Hurufi calculations, attempting to construct the foundations of his religion around the number nine. He shaped his discourse under the influence of Iranian traditions. On the other hand, Mirza Husayn Ali employed narratives concerning the Mahdi and Messiah, incorporating the "millennium" doctrine embraced by various Christian sects into his works. Benefiting from the opportunities afforded by his affluent background, Mirza Husayn Ali closely followed global developments, integrating the scientific advancements that began to gain recognition in the 19th century into the Baha'i faith, thereby accepting Darwin's theory of evolution and rejecting the classical doctrine of creation
Development of disaster policies and disaster governance in Türkiye: Citizen perception
No full textDoktora TeziTürkiye, coğrafi konumu, jeolojik yapısı ve iklim özellikleri nedeniyle başta depremler olmak üzere, orman yangınları, sel, heyelan ve çığ gibi çeşitli afetlere maruz kalmaktadır. Bu afetler, ülkenin farklı bölgelerinde meydana gelmekte ve önemli düzeyde can ve mal kaybına neden olmaktadır. Afet yönetişimi, paydaşları da sürece dahil ederek afetlerin oluşumunun önlenmesi, etkilerinin azaltılması, meydana gelen afetlere müdahale edilmesi ve iyileştirme süreçlerini içeren çok boyutlu ve bütüncül bir yaklaşımı ifade etmektedir. Çalışmada afet ve afet ile ilişkili kavramlar incelenmiş sonrasında Türkiye’deki afet politikaları ile bu politikaların gelişimi ele alınmış; son bölümde ise afet yönetişimi ve afet ile mücadeleye ilişkin vatandaşların algısını ölçmek amacıyla gerçekleştirilen anket çalışmasından elde edilen bulguların analizine yer verilmiştir. Çalışmanın amacı; Türkiye’de afet ile mücadele politikalarının etkinliği ve afet yönetişiminin vatandaşlar tarafından nasıl algılandığının tespit edilmesi olarak belirlenmiştir. Bu bağlamda nicel bir çalışma gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın amacı doğrultusunda anket tekniğinden yararlanılarak veriler elde edilmiştir. Elde edilen veriler SPSS 27.0 paket programına yüklenerek analiz edilmiştir. Elde edilen bulgular, afet yönetimi politikalarının iyileştirilmesine yönelik öneriler geliştirmek açısından önemli ipuçları sunmaktadır. Çalışmada elde edilen bulgulara göre afet yönetişimi politikalarının sadece merkezi yönetim tarafından değil, aynı zamanda yerel yönetimler, sivil toplum kuruluşları ve özel sektör gibi toplumsal paydaşlar tarafından da desteklenmesi gerektiğine vurgu yapılmıştır. Ayrıca çalışmada, afet yönetişiminde vatandaş algısının önemi vurgulanarak, toplumsal farkındalık ve katılımın artırılmasının gerekliliğine dikkat çekilmiştir.Türkiye is exposed to various disasters such as earthquakes, forest fires, floods, landslides and avalanches due to its residential location, geological structure and climate characteristics. These disasters occur in different regions of the country and cause significant loss of life and property. Disaster management refers to a multidimensional and holistic approach that includes preventing the occurrence of disasters, reducing their effects, intervening in the disasters that occur, and cyclical processes, including the parents. In the study, the concepts of disaster and disaster recovery are examined, and then the disaster policies in Türkiye and the development of these policies are discussed; In the last section, the analysis of old sciences is included in the survey studies conducted in order to obtain the perception of disaster management and disaster resistance. The aim of the study was determined as determining the effectiveness of disaster management policies in Türkiye and how the participation of disaster management is perceived. In this context, a nice study was planned and carried out. It was obtained by using the data from the survey study for the purpose of the study. The obtained data was analyzed by loading the SPSS 27.0 package. The findings provide important clues from the perspective of different suggestions for disaster management policies. According to the findings obtained in the study, it was emphasized that disaster governance policies should be supported not only by the central government but also by social stakeholders such as local governments, non-governmental organizations and the private sector. In addition, the study emphasized the importance of citizen perception in disaster governance and drew attention to the need to increase social awareness and participation
Examination of theory of mind functions in autogenous and reactive types of obsessive-compulsive disorder
No full textAmaç: Literatürde obsesif kompulsif bozuklukta (OKB) zihin kuramını (ZK) araştıran çalışmalarda tutarsız bulgular olduğu ve OKB’deki ZK bozukluklarının belirli klinik alt gruplara özgü olup olmadığı yönünde çalışma yapılmadığı görülmektedir. Bu bağlamda araştırmamızın amacı farklı belirti kümelerinden oluşan ve heterojen bir hastalık olan OKB’de obsesyonları bilişsel model bağlamında otojen ve reaktif olarak iki grupta incelemek, bu iki alt tipin ZK işlevleri açısından birbirlerinden ve sağlıklı kontrol grubundan farklılık gösterip göstermediğini araştırmaktır. Bu çalışmayla farklı klinik alt tiplere sahip OKB hastalarında hastalığa yönelik daha özgün terapötik yaklaşım ve müdahalelerin sağlanmasına katkıda bulunulabileceği düşünülmektedir.
Yöntem: Araştırmaya DSM-5 kriterlerine göre OKB tanısı almış, reaktif tip obsesyona sahip 46 hasta, otojen tip obsesyona sahip 36 hasta dahil edilmiştir. Hastalarla yaş, cinsiyet ve eğitim süreleri açısından eşleşmiş 41 sağlıklı gönüllü ise kontrol grubu olarak dahil edilmiştir. Çalışmaya dahil edilen hasta ve sağlıklı kontrol gruplarına sosyodemografik veri formu, Gözlerden Zihin Okuma Testi (GZOT), Dokuz Eylül Zihin Teorisi Ölçeği (DEZTÖ) uygulanmıştır. Hasta grubuna, bu ölçeklere ek olarak Yale-Brown Obsesyon Kompulsiyon Derecelendirme Ölçeği (Y-BOKDÖ), Hamilton Depresyon (HAM-D) ve Hamilton Anksiyete (HAM-A) Derecelendirme Ölçekleri de uygulanmıştır.
Bulgular: Otojen ve reaktif tip OKB hastaları arasında hastalık başlangıç yaşı, hastalık süresi, hastalık şiddeti, içgörü düzeyi, aile öyküsü açısından anlamlı farklılık saptanmadı. HAM-D puanları açısından otojen gruptaki hastaların depresyon skorlarının, reaktif gruptaki hastalara göre anlamlı olarak daha yüksek olduğu (p = 0,038) bulundu. Tüm katılımcıların ZK işlevleri karşılaştırıldığında; GZOT ve DEZTÖ toplam puanları açısından gruplar arasında istatiksel olarak anlamlı fark saptanmadı. Ancak DEZTÖ alt ölçekleri karşılaştırıldığında yalnızca metafor kavrama alt ölçeğinde gruplar arasında anlamlı bir farklılık olduğu gözlemlendi (F (2,120) =6,698; p<0,05). Yapılan çoklu karşılaştırmalar sonucunda, metafor kavrama puanları açısından otojen ve reaktif grup arasındaki farkın anlamlı düzeyde olduğu (p=0,002), aynı şekilde reaktif grup ile kontrol grubu arasındaki farkın da anlamlı olduğu (p=0,046) belirlendi. OKB hasta gruplarında ZK testleri ile hastalık şiddeti ve içgörü arasında ilişki saptanmadı. Otojen tip OKB hastalarında hastalık süresi ile GZOT toplam puanı (r=-0,341; p=0,042), DEZTÖ toplam puanı (r=-0,340; p=0,043) ve ikinci derece yanlış inanç alt ölçeği (r=-0,330; p=0,049) arasında negatif yönlü orta düzeyde korelasyon olduğu tespit edildi. Reaktif tip OKB hastalarında ise hastalık süresi ile metafor kavrama arasında da negatif yönlü orta düzeyde anlamlı bir ilişki (r=-0,362; p=0,013) saptandı. Metafor kavrama puanlarındaki düşüklüğün (p=0,002) ve YBOKDÖ 11. madde puanlarındaki artışın (p=0,035) reaktif tip OKB üzerine anlamlı etkisinin olduğu bulundu.
Sonuç: Bulgularımız, genel ZK işlevleri açısından otojen ve reaktif tip OKB hastaları ile sağlıklı kontroller arasında anlamlı bir farklılık göstermemekle birlikte, ileri düzey ZK işlevlerini gösterdiği düşünülen metafor kavrama becerisinde gruplar arasında anlamlı farklılıklar olduğunu ortaya koymuştur. Elde edilen bulgular, reaktif obsesyonlara sahip hastaların, otojen obsesyonlara sahip hastalara kıyasla metafor kavrama becerilerinde anlamlı düzeyde düşük performans sergilediklerini göstermiştir. Mevcut obsesyon türüne bağlı olarak farklılaşan ZK işlevleri, obsesyon türüne özgü terapötik yaklaşımlarının geliştirilmesine de katkı sağlayabilir. Nitekim reaktif obsesyonlara sahip bireylerin bilişsel terapilerden yeterince fayda görmemesi, bu alt gruptaki bireylerde gözlemlenen ileri düzey ZK işlevlerindeki bozulmalarla ilişkili olabilir. Bu bağlamda, çalışmamızın bulgularının, farklı obsesyonObjective: Studies investigating theory of mind (ToM) in obsessive compulsive disorder (OCD) have reported inconsistent findings, and there is a lack of research examining whether ToM impairments are specific to certain clinical subtypes. This study aimed to evaluate OCD, a heterogeneous disorder with various symptom dimensions, by categorizing obsessions into two subtypes—autogenous and reactive—within the framework of the cognitive model of obsessions. It further aimed to determine whether these two subtypes differ from each other and from healthy controls in terms of ToM functioning. The findings are expected to contribute to the development of more specific therapeutic approaches for patients with different OCD subtypes.
Method: The study included 46 patients with reactive-type obsessions and 36 patients with autogenous-type obsessions, all diagnosed with OCD according to DSM-5 criteria. A control group of 41 healthy volunteers, matched with the patient groups in terms of age, gender, and education level, was also included. All participants completed a sociodemographic data form, the Reading the Mind in the Eyes Test (RMET) and the Dokuz Eylul Theory of Mind Scale (DEToMS). In addition, OCD patients were assessed using Yale-Brown Obsessive-Compulsive Scale (Y-BOCS), Hamilton Depression Rating Scale (HAM-D) and Hamilton Anxiety Rating Scale (HAM-A).
Results: No significant differences were found between the autogenous and reactive OCD groups in terms of age at onset, illness duration, symptom severity, level of insight, or family history. However, HAM-D scores were significantly higher in the autogenous group compared to the reactive group (p = 0,038). Although no statistically significant differences were found between groups in total scores on the RMET and DEToMS, a significant difference emerged in the metaphor comprehension subscale of the DEToMS (F (2,120) = 6,698; p <0,05). Post-hoc analyses revealed that metaphor comprehension scores differed significantly between the autogenous and reactive groups (p = 0,002), and also between the reactive group and healthy controls (p = 0,46). No correlations were found between ToM scores and either symptom severity or insight levels in the OCD groups. In the autogenous group, illness duration showed a moderate negative correlation with RMET scores (r =-0,341; p = 0,042), total DEToMS scores (r =-0,340; p = 0.043), and the second-order false belief subscale (r =-0,330; p = 0,049). In the reactive group, illness duration was moderately and negatively correlated with metaphor comprehension scores (r =-0,362; p = 0,013). Decreased metaphor comprehension (p = 0.002) and higher scores on item 11 of the Y-BOCS (p = 0.035) were found to have a significant association with the reactive-type OCD group.
Conclusion: Although no significant differences were found among the groups in general ToM performance, a significant difference was observed in metaphor comprehension, which reflects advanced ToM functioning. Patients with reactive obsessions performed significantly worse in this domain than those with autogenous obsessions. These results suggest that ToM abilities may vary depending on the type of obsession and that such variation could be relevant in shaping subtype-specific therapeutic interventions. The relative ineffectiveness of cognitive therapies in individuals with reactive obsessions may be associated with impairments in higher-order ToM functions. Therefore, the present findings may guide future research focused on predicting clinical outcomes and developing personalized treatment plans based on obsession subtype
Belief and Disbelief in Imam Ash’ari
No full textYüksek Lisans TeziÎmân ve küfür meselesi ilahiyat alanının en önemli meselesidir. Bu mesele insan var oldukça da önemini korumaya devam edecektir. Bu meseleye ilişkin yeni yaklaşımlar farklı bakış açıları hep olmuştur. İslam tarihi içerisinde de farklı mezheplerin farklı yorumları olmuştur. Bu mezheplerden bir tanesi de Eş‘arî’lik mezhebidir. Eş‘arî, îmânı tasdik olarak kabul etmektedir. Tasdik dışında îmâna yapılan ilaveleri kabul etmemektedir. Çünkü ona göre Arapça dil kurallarına göre îmân yalnızca tasdiktir. Eş‘arî, nassın da bu konuda kendisini desteklediğini söylemektedir. Eş‘arî, îmân ve İslam’ı aynı görmez. İslam, îmândan daha geniştir. Kişinin îmân sahibi sayılabilmesi için ölüm anına kadar, îmânını muhafaza etmelidir. Eş‘arî, îmânda artma ve azalmanın olmayacağı görüşündedir. Eş‘arî, ehl-i kıble olan bir kimseyi îmân dairesinin dışına çıkarmamaktadır. Eş‘arî, küfrü îmânın karşıtı olarak kabul etmektedir. Küfrün mahali kalptir. Kişinin küfür davranışları kalbindeki küfürden dolayı meydana gelmektedir. Allah kafirleri küfürleri ile başbaşa bırakmıştır. Mü’minlere ise bir lütuf olarak, îmânları için onlara yardımda bulunmuştur. Eş‘arî, îmân ve küfür meselelerinde nassa ve sahabe icmasına bağlı kalmaktadır. Bunun dışında kalan görüşleri red etmektedir.The issue of faith (īmān) and disbelief (kufr) is one of the most fundamental topics in the field of Islamic theology. This issue will continue to retain its importance as long as humanity exists. There have always been new approaches and diverse perspectives on this matter. Throughout Islamic history, various sects have developed differing interpretations. One such school is the Ashʿarite school. Al-Ashʿarī defines īmān as taṣdīq (assent or affirmation). He does not accept any additions to īmān beyond taṣdīq. According to him, in line with the rules of the Arabic language, īmān consists solely of taṣdīq. Al-Ashʿarī also asserts that the scriptural texts (naṣṣ) support this view. He does not equate īmān with Islam; rather, Islam is broader than īmān. For a person to be considered a believer, they must preserve their īmān until the moment of death. Al-Ashʿarī maintains that īmān neither increases nor decreases. Moreover, he does not expel any member of the ahl al-qibla from the fold of faith. Al-Ashʿarī considers kufr to be the direct opposite of īmān. He locates the seat of kufr in the heart. Acts of disbelief stem from the kufr present in a person’s heart. Allah has left disbelievers to their kufr, whereas He has aided the believers in their īmān as a divine favor. In matters of īmān and kufr, al-Ashʿarī adheres strictly to scriptural texts and the consensus (ijmāʿ) of the Companions. He rejects views that fall outside of this framewor