Aksaray University Institutional Repository
Not a member yet
8503 research outputs found
Sort by
Optimization of the use and planning of water resources with advanced data processing methods
Get PDFCanlı yaşamının devam etmesi için gerekli olan en temel maddelerden biri sudur. Gelecekte ve günümüzde nüfus artışına yanıt verebilecek temiz su kaynaklarının korunması ve geliştirilmesi, gerekliliği büyük önem arz etmektedir. Su insanoğlunun enerji ihtiyacını karşılayan ve hayatta kalmasını sağlayan en temel kaynaklardan birisidir. Mevcut su potansiyelinin tasarruflu kullanılması su ve kullanımının verimli hale getirilmesi gerekmektedir. Nehir akım hızı zaman serisi kullanılarak ileriye dönük su potansiyeli tahmini yapılabilmektedir. Akım gözlem istasyonlarında günlük ölçümler yapılmaktadır. Bu verilere dayalı olarak, matematik modellerle ve makine öğrenmesi sistemleri ile tahmin çalışmaları yürütülmektedir. Bu çalışmada inceleme bölgesi olarak seçilen Çatalca Istıranca nehrine ait günlük ve aylık ortalama akım, bölgeye ait günlük toplam yağış miktarı ve günlük ortalama hava sıcaklık değerleri göz önüne alınmıştır. İstatistiksel olarak 2004-2020 inceleme dönemine ait, günlük ortalama akım 2.97 m3/s, günlük toplam yağış 2.73 (mm=kg/m2) ve ortalama hava sıcaklığı değeri 12.57 °C olarak saptanmıştır. Makine öğrenme yöntemlerinden Lineer Regresyon, Destek Vektör, Karar Ağacı, Rasgele Orman, Ekstra Ağaçlar, Dalgacık yöntemleri kullanarak akarsu akış miktarının zamanla değişimi tahmin edilmiştir. Uygulanan modellerin başarı performansları karşılaştırılmış, akış miktarı tahmininde Ekstra Ağaçlar (%90.48) ve Rasgele Orman (%88.96) diğer yöntemlere göre daha başarılı bulunmuştur.One of the most basic substances necessary for the continuation of life is water. The necessity
of protecting and developing clean water resources that can respond to population growth in
the future and today is of great importance. Water is one of the most basic resources that meet
the energy needs of human beings and ensure their survival. It is necessary to use the existing
water potential economically and to make water and its use efficient. Forward estimation can
be made using the time series of river flow rates. Measurements are made daily at flow
observation stations. With the data we get from here, we can make predictions with
mathematical models and today's machine learning systems. Regression analysis is one of the
methods used. In this study, the daily and monthly flow rate, precipitation and air temperature
values of the Çatalca-Istıranca River, which was selected as the study area we determined, were
taken into account. Statistically, the daily average flow 2.97 m3
/s, daily total precipitation 2.73
(mm=kg/m2
) and average air temperature value for the 2004-2020 review period has been
determined as 12.57 °C. The variation of stream flow over time was estimated by using the
machine learning methods Linear Regression, Support Vector, Decision Tree, Random Forest,
Extra Trees and Wavelet methods. The success performances of the applied models were
compared, and the success ratio of the Extra Trees (90.48%) and Random Forest (88.96%)
methods were found to be higher than the other methods in estimating the flow rate
The iterative solution of a class of nonlinear equation
No full textSabit nokta teorisinde iterasyon yöntemleri geniş bir literatüre sahip olup bu yöntemler için elde edilen sonuçlar söz konusu iterasyon yönteminden elde edilen dizinin yakınsaklığı, yakınsaklık hızı, yakınsama denkliği, veri bağlılığı ve kararlılık olarak sıralanabilir. Ayrıca bu yöntemler integral veya diferansiyel denklemlerin çözümüne ulaşmada etkin bir araç olarak kullanılmaktadır. Bu tez beş bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde sabit nokta teorisine dair literatür özeti verilmiştir. İkinci bölümde tezde kullanılacak temel kavramlar, tanımlar ve teoremler verilmiştir. Üçüncü bölümde yeni tanımlanmış olan dört adımlı sabit nokta iterasyon yönteminin rasyonel dönüşüm sınıfı kullanılarak belirli koşullar altında bu dönüşümün sabit noktasına yakınsaklığı ve yakınsaklık hızı incelenmiştir. Ayrıca yeni iterasyon yöntemi için kararlılık ve veri bağlılığı kavramları irdelenmiştir. Ek olarak bu sonuçlar için aşikâr olmayan nümerik örnekler verilmiştir. Dördüncü bölümde genelleştirilmiş tipte bir integral denklemin çözümüne yeni iterasyon yöntemi kullanılarak ulaşılabileceği ispatlanmış ayrıca bu denklemin çözümünün veri bağlı olduğu gösterilmiştir. Beşinci bölümde ise, tez boyunca elde edilen sonuçlardan bahsedilmiş ve ileride yapılabilecek çalışmalar hakkında bilgi verilmiştir.Iteration methods in fixed point theory, have a wide literatüre, and the results obtained for these methods can be listed as the convergence of the sequence obtained from the mentioned iteration method, the rate of convergence, the equivalence of convergence, data dependence, and stability. In addition, these methods are used as an effective tool in reaching the solution of integral or differential equations. This thesis consists of five chapters. In the first chapter, a summary of the literature on fixed point theory is given. In the second chapter, the basic concepts, definitions, and theorems to be used in the thesis are given. In the third chapter, the convergence of the newly defined four-step fixed point iteration method and the rate of convergence were investigated under certain conditions by using the rational mapping class. In addition, the concepts of stability and data dependency were examined for the new iteration method. Also, nontrivial numerical examples are given for these results. In the fourth chapter, it is proved that the solution of a generalized type integral equation can be reached by using the new iteration method, and it is shown that the solution of this equation is data-dependent. In the fifth chapter, the results obtained during the thesis are mentioned and information about the possible future studies is given
Investigation of the effect of 8 WEEKS coretrainings on physical parameters in young malewrestlers
No full textBu çalışmada, 15- 17 yaş arası genç erkek güreşçilere uygulanan 8 haftalık core antrenmanlarının belirli fiziksel parametrelere etkilerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışma evrenini Kızılcahamam Gençlik ve Spor İlçe Müdürlüğü'nde güreş sporuyla uğraşan 15-17 yaş arasındaki erkek güreşçiler oluşturmaktadır. Çalışma grubu ise sporcuların antrenörleri tarafından belirlenen 10 kişi statik ve 10 kişi dinamik core grubu olmak üzere 20 kişiden oluşmaktadır. Araştırma öncesi çalışma grubunun 5m, 10m, 20m koşu, 10x5 m shuttle run, dikey sıçrama, durarak uzun atlama, tek ayak 3 adım atlama, otur uzan eriş ve Y Balance denge ön test verileri alınmıştır. 8 haftalık core antrenman programı uygulandıktan sonra son test sonuçları alınıp karşılaştırmalar yapılmıştır. Elde edilen veriler SPSS 22 programı ile analiz edilerek anlamlılık düzeyi 0.05 olarak kabul edilmiştir. Araştırmada elde edilen bulgulara göre; 5m, 10m, 20 m koşu, dikey sıçrama, tek ayak üç adım atlama, Y Balance, 10x5 m shutle run, durarak uzun atlama ve otur uzan eriş testleri sonucunda istatistiksel fark bulunmuştur (p<0.05). Sonuç olarak; 15-17 yaş arası genç erkek güreşçilere uygulanan statik ve dinamik core antrenmanlarının 5m,10m,20m sprint, 10x5 m shutle run, dikey sıçrama, durarak uzun atlama, tek ayak 3 adım atlama, otur uzan eriş ve Y Balance denge parametreleri üzerine olumlu etkisi olduğu sonucuna ulaşılmıştır.In this study, it was aimed to examine the effects of 8-week core training applied to young male wrestlers between the ages of 15-17 on certain physical parameters. The population of the study consists of male wrestlers between the ages of 15-17 who are engaged in wrestling in Kızılcahamam Youth and Sports District Directorate. The study group consists of 20 people, 10 of whom are static and 10 people are dynamic core group, determined by the trainers of the athletes. Pre-test data of 5m, 10m, 20m running, 10x5 m shuttle run, vertical jump, standing long jump, one-leg 3-step jump, sit down reach and Y Balance balance pretest data of the study group before the research were taken. After applying the 8-week core training program, the post-test results were taken and comparisons were made. The obtained data were analyzed with the SPSS 22 program and the significance level was accepted as 0.05. According to the findings obtained in the research; A statistical difference was found as a result of 5m, 10m, 20 m running, vertical jump, single leg triple jump, Y Balance, 10x5 m shutle run, standing long jump and sit and reach reach tests (p<0.05). As a result; The positive effects of static and dynamic core training applied to young male wrestlers between the ages of 15-17 on 5m, 10m, 20m sprint, 10x5 m shutle run, vertical jump, standing long jump, one-leg 3-step jump, sit down reach and Y Balance balance parameters. conclusion has been reached
Antioxidant activity and techno-functional properties of protein extracts from Caulerpa prolifera: optimization of enzyme-assisted extraction by response surface methodology
No full textIn this study, ultrasound-assisted enzymatic extraction was performed to extract proteins from Caulerpa prolifera and the techno-functional properties of the protein extracts were investigated for the first time. The effect of extraction temperature (30–40 °C), extraction time (60–120 min) and substrate/enzyme (S/E) ratio (5–15) on protein content (PC), total phenolics content (TPC) and antioxidant activity (AOA) was investigated using response surface metho-dology (RSM). According to the results, optimum conditions were determined as extraction temperature of 30 °C, extraction time of 60.03 min and S/E of 5. The values of PC, TPC, AOACUPRAC (AOA determined by cupric reducing antioxidant capacity assay) and AOADPPH (AOA determined by 2,2-diphenyl-1-picrylhydrazyl assay) of the extracts obtained under optimum conditions were 51.57 g·kg-1 dry weight (dw), 31.12 g·kg-1 dw (expressed as gallic acid equiva-lents), 4.45 g·kg-1 dw and 0.83 g·kg-1 dw (expressed as Trolox equivalents), respectively. Water and oil absorption capac-ity, emulsion activity-stability and foaming capacity-stability of the proteins extracted under optimum conditions were determined as 54.0 ± 5.0 %, 210.0 ± 15.0 %, 41.4 ± 2.3 %, 41.7 ± 0.1 %, 26.5 ± 1.5 % and 26.7 ± 2.4 %, respectively. These research findings indicate that C. prolifera proteins, as an alternative protein source, offer promising opportuni-ties for functional food applications
Heavy metal (Cr, Cu, Ni, Pb, and Zn) contents of endemic Salvia halophila plants around Lake Tuz
Get PDFHeavy metals occur naturally in ecosystems at varying concentrations. However,
heavy metal sources that have emerged in present-day mainly due to human
influence, i.e. industrial activities, agricultural waste, pesticides, use of fossil fuels
and traffic, have included a part of heavy metals in the ecosystem. Lake Tuz, together
with the entire lake surroundings, water beds and important steppe areas, was
declared Turkey’s Specially Protected Area (SPA) in 2001. Our aim in this
investigation was to determine the levels of heavy metals such as Chrome (Cr),
Copper (Cu), Nickel (Ni), Lead (Pb) and Zinc (Zn) in endemic Salvia halophila grown in
different areas of Lake Tuz. The results of the heavy metal contents analyzed at the
plant were compared with the international standard levels of heavy metals. The
consequences displayed that differing extents of heavy metals are accumulated in S.
halophila. The results obtained differed in accordance with the collection time and
localities. When the outcomes are appraised, it is achievable to say that Pb is higher
than the standard values. The findings of this investigation are the first reported
results for this endemic S. halophila species that grows naturally at Lake Tuz and are
important as they are newly discovered results
Turkish thoracic society early career members task force group’s virtual congress notes: european respiratory society international congress 2020
Get PDFIn this article, Early Career Task Force Group members of the Turkish Thoracic Society summarize the European Respiratory Society 2020 virtual congress. Current developments in the field of respiratory diseases were compiled with the addition of sessions specific to coronavirus disease 2019 this year. Almost all of the congress sessions were examined, and the important and striking results of the congress were highlighted. Congress sessions were attended by expert researchers, and the prominent messages of each session were highlighted in short summaries. They were then grouped under relevant titles and ranked in order of meaning and relation. It was finalized by a team of researchers
Modeling Of european banking index volatility using Garch models
Get PDFBu çalışmada, Avrupa bankacılık endeksinin Euro para birimi üzerinden fiyatlamasını gösteren Indexstoxx endeksinin (Euro Price-SX7E) volatilite modelinin ve volatilite yapısının belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda, 2015 – 2019 dönem aralığında günlük veriler kullanılarak bir veri seti oluşturulmuştur. Verilerin ilk olarak doğal logaritması alınmış ve sonrasında mevsimsel etkiden arındırılmıştır. Endeksin volatilite yapısını tespit etmek amacıyla asimetriyi ölçen ve ölçmeyen dört farklı model test edilmiştir. Test edilen modeller arasında en uygun model olarak GARCH (1,2) modeli belirlenmiş ve modelin volatilite hesaplamaları ve sınamaları yapılmıştır. Volatilite test sonuçlarına göre, seride volatilite ısrarcılığı yüksek olmakla birlikte, endekse gelen şokların %7’si geçmiş dönem şoklarından gelmektedir. Elde edilen bir diğer önemli sonuç ise bir önceki dönem şoklarının mevcut dönem üzerindeki etkisi %90.8 gibi yüksek bir orandır. Çalışmada son olarak endekse gelen bir şokun kaç gün sürdüğü, diğer bir deyişle dışarıdan gelen bir şoku endeks kaç gün üzerinden atamıyor sorusuna cevap aranmış ve 40.64 gün olarak bulunmuştur.In this study, it is aimed to determine the volatility model and volatility structure of the STOXX Europe
600 index (Euro Price - SX7E), which shows the pricing of the European banking index in Euro currency.
For this purpose, the data generated using daily data between 2015 - 2019 have been obtained from
investing.com database. First, the natural logarithm of the data have been taken and then it has been free
of seasonal influence. In order to determine the volatility structure of the index, four different models
measuring asymmetry and not measuring it have been tested. Among the tested models, the GARCH (1,2)
model has been determined as the most appropriate model and the volatility calculations and tests of the
model have been performed. According to volatility test results, although volatility persistence is high in
the series, 7% of the shocks to the index come from past period shocks. Another important result is that
the impact of the shocks of the previous period on the current period is as high as 90.8%. Finally, in the
study, the answer to the question of how many days a shock to the index lasts, in other words, how many
days the index cannot eliminate an external shock, was searched and found to be 40.64 days
Travmatik beyin hasarında hastane içi mortaliteyi tahmin etmek için C-reaktif protein albümin oranı mı yoksa nötrofil-lenfosit oranı mı daha iyi bir göstergedir
No full textNeutrophil-lymphocyte ratio (NLR) and C-reactive protein-albumin ratio (CAR) are simple and objective markers of inflammatory responses. However, there are no studies in the literature evaluating these two markers together in traumatic brain injury (TBI). Therefore, this study aimed to examine whether CAR or NLR is a better biomarker for predicting in-hospital mortality in patients with TBI. METHODS: A total of 257 consecutive patients admitted to the hospital between January 2016 and December 2021 were included in the study. The files of all patients aged >18 years with TBI were retrospectively reviewed. Clinical characteristics, Glasgow Coma Scale, and patient data during hospital stay were recorded. Definitive diagnosis was made using computed brain tomography. Routine blood tests were performed in the first 12-24 h of hospitalization. Laboratory results of patients with and without in-hospital mortality were comparatively analyzed. RESULTS: According to the Mann-Whitney U-test, median CRP, CAR, NLR, WBC, monocyte, neutrophil, RDW-CV, RDW-SD, and platelet values were significantly higher, whereas median albumin and RBC values were significantly lower in patients with in-hospital mortality. Student's t-test showed that the mean hemoglobin level was significantly lower in patients with in-hospital mortality compared to other patients. Univariate logistics regression model revealed that age, albumin, CRP, CAR, NLR, WBC, monocyte, neutrophil, RBC, RDW-CV, RDW-SD, and hemoglobin were the factors predicting mortality. However, in the multivariate logistic regression model, only age, albumin, CAR, and WBC were the factors predicting mortality. Areas under the curve were 0.891 for CAR (95% GA, 0.847-0.935), 0.759 for WBC (95% GA, 0.696-0.823), and 0.671 for NLR (95% GA, 0.598-0.744). CONCLUSION: The results of this study showed that CAR has better prognostic value than NLR in predicting in-hospital mortality in patients with TBI
Measuring the level of the technical efficiency of the world bank member countries’ health system: an applicatıon on data envelopment analysis
Get PDFYönetim literatüründe sıklıkla kullanılan performans kavramının içerik ve kapsamı noktasında çok sayıda
tartışma bulunsa da bu tartışmalardan hareketle söz konusu kavram, amaçlanan hedefe ulaşma derecesi olarak
tanımlanmaktadır. Bu nedenle performans ölçümü, diğer sektörlerde olduğu gibi sağlık sektörü için de oldukça
önemli konulardan biridir. Özellikle ülke sağlık sistem performanslarının kıyaslanması, kaynaklarını etkin bir
şekilde kullanamayan ülkelerin sistemlerini iyileştirebilmeleri için gereklidir. Bu nedenle bu çalışmada, Dünya
Bankası üyesi ülkelerin sağlık sistemlerinin kıyaslanması ve benzer gelir grubunda yer alan ve etkin olmadığı
görülen ülkelerin performanslarını artırabilmek için çözüm önerilerinde bulunmak amacıyla yapılmıştır.
Çalışmanın amaçlarına ulaşabilmek için ilk kez 1978 yılında ortaya atılan ancak sonraki yıllarda yapılan
çalışmalar sonucunda geliştirilen ölçeğe göre değişken getirili ve girdi odaklı Veri Zarflama Analizinden
faydalanılmıştır. Gelir düzeylerine göre farklı gruplara ayrılan ülkeler kendi grupları içerisinde yer alan ülkeler
ile kıyaslanmıştır. Çalışma sonucunda, yüksek gelirli ülkelerin büyük bir kısmının daha etkin bir sağlık sistemine
sahip oldukları tespit edilmiştir. Çalışma sonucunda ayrıca, orta-düşük ve düşük gelir grubunda olan ülkelerden
özellikle Moldova, Moğolistan ve Tunus gibi ülkelerin sahip oldukları kaynakların önemli bir bölümünün atıl
kaldığı bulunmuştur. Etkin olmadığı tespit edilen ülkelerin bu çalışmada tespit edilen atıl kapasite miktarlarını
göz önünde bulundurarak sağlık sistemlerini planlamaları gerektiği ve bu kapsamda bu çalışmanın yöneticiler
ve karar vericiler için kanıta dayalı bilgiler sunacağı düşünülmektedir.There are many discussions on the content and the scope of the concept of performance but it’s frequently
used in management literature and it can be basically defined as the degree of achieving the objectives intended.
Thus, performance measurement is one of the most crucial issues for the health sector as much as it does for
others. Also, it is necessary to improve the health systems of countries that cannot use their resources effectively.
This study was carried out in order to compare the health systems of the World Bank member countries and to
offer some solutions for increasing the performance of the countries which in the same/similar income group and
are ineffective. Data Envelopment Analysis, input-oriented and variable to the scale, was used to achieve the
objectives of the study. This method was first put forward in 1978 and developed as a result of the following
studies. In this study, countries firstly divided into different groups according to their income levels and then
compared with the other countries within their own groups. As a result of the study, it has been determined that
most of the high-income countries have a more effective health system. It was also found that a significant part
of the resources of the middle-low and low countries such as Moldova, Mongolia and Tunisia were idle. It is
thought that the countries that are found to be ineffective should plan by considering the country's objectives. In
this context, it’s thought this study will provide evidence-based information for managers and decision-makers
Examination of society 5.0 in the light of sustainable development goals
No full textBu araştırma sürdürülebilir kalkınma ve alt boyutları ile toplum 5.0 algısı arasındaki olası ilişkileri belirlemeyi amaçlamaktadır. Alanyazında sürdürülebilir kalkınma amaçları ve toplum 5.0 konuları üzerinde belirli odak konular ile sınırlı, az sayıda çalışmanın yapılmış olduğu görülmektedir. Bu araştırma ile alanyazındaki bu eksikliğinin giderilmesine katkı sağlanacağı düşünülmektedir. Nicel paradigmanın temel alındığı bu araştırmada, ilişkisel tarama modeli ve alan araştırması deseni kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemi Türkiye'de ikamet etmekte olan 18-69 yaş aralığındaki 701 Türk vatandaşından oluşmaktadır. Elde edilen veriler korelasyon, Anova ve t-testi analizleri ile incelenmiştir. Elde edilen bulgulara göre sürdürülebilir kalkınma ile Toplum 5.0 arasında pozitif yönlü bir ilişkinin varlığı tespit edilmiştir. Ayrıca, bireylerin sosyo-ekonomik kalkınmışlık algıları ile sürdürülebilir kalkınma ve toplum 5.0 algıları arasında sırasıyla pozitif ve negatif bir ilişkinin varlığı tespit edilmiştir. Sosyo-ekonomik kalkınmışlık algısı olumlu olan bireylerin sürdürülebilir kalkınma algılarının yüksek olduğu buna karşın toplum 5.0 hedefine ilişkin algılarının düşük olduğu saptanmıştır. Araştırmada alanyazına önemli katkılar sağlayacağı düşünülen sonuçlar elde edilmiş ve gelecek çalışmalar için öneriler sunulmuştur.This research aims to determine the possible relationships between sustainable development and its sub-dimensions and the perception of society 5.0. In the literature, it is seen that few studies have been conducted on sustainable development goals and society 5.0 issues, limited to certain focal issues. It is thought that this research will contribute to the elimination of this deficiency in the literature. In this research, which is based on the quantitative paradigm, the relational survey model and the field research design were used. The sample of the research consists of 701 Turkish citizens between the ages of 18-69 residing in Turkey. Obtained data were analyzed by correlation, Anova and t-test analyses. According to the findings, it has been determined that there is a positive relationship between sustainable development and Society 5.0. In addition, it has been determined that there is a positive and negative relationship between individuals' perceptions of socio-economic development, sustainable development and society 5.0 perceptions, respectivelyIt has been determined that individuals with a positive perception of socio-economic development have high perceptions of sustainable development, whereas perceptions of society 5.0 goal are low. In the research, the results that are thought to make important contributions to the literature were obtained and suggestions for future studies were presented