Selçuk Üniversitesi Kütüphanesi
Not a member yet
53909 research outputs found
Sort by
Development of a software toolbox for enhancing evolutionary algorithms with opposition-based learning strategies
No full textBu tez çalışması ile ilk aşamada, evrimsel optimizasyon algoritmalarındaki yerel optimuma takılma sorunuyla ilgili stratejilere dair kapsamlı bir literatür araştırması sunulmaktadır. Bu araştırma evrimsel optimizasyonun temel kavramlarını, yerel optimuma takılma sorununu ve bu sorunun üstesinden gelmek için geliştirilen stratejileri kapsamaktadır. Sonraki aşamada, optimizasyon problemlerinde daha iyi sonuçlar elde edilebilmek için aday çözümlerin çeşitliliğini arttırarak algoritmaların arama uzayındaki keşif kabiliyetini iyileştiren literatürdeki önemli yaklaşımlardan birisi olan Karşıtlık Temelli Öğrenme Yöntemleri üzerinde odaklanılmaktadır. Bu strateji, bir problemi optimize etmek için zıt çözümler kullanma fikrine dayanır. Zıt çözüm, genellikle başlangıç çözümünün eksik veya tamamlayıcı bir versiyonudur. Böylece, problem alanındaki çeşitlilik artırılarak daha iyi sonuçların elde edilmesi amaçlanır. Karşıtlık Temelli Öğrenme yöntemlerinin evrimsel algoritmaların performansı üzerindeki etkisini incelemek amacıyla çok sayıda mukayeseli deneysel çalışma gerçekleştirilerek kapsamlı bir tartışma sunulmuştur. Son olarak, literatürde iyi bilinen evrimsel algoritmalar, mukayese test fonksiyonları ve Karşıtlık Temelli Öğrenme yöntemlerinin sekiz farklı varyantını (Classic OBL, Quasi-reflection OBL, Center-Based Sampling OBL, Quasi OBL, Current Optimum OBL, Random OBL, Super OBL, Generalized OBL) içeren açık kaynak kodlu bir yazılım araç kiti geliştirilmiştir. Bu araç kiti, araştırmacılara optimizasyon problemlerini çözmek için algoritmaları ve Karşıtlık Temelli Öğrenme yöntemlerini karşılaştırmalı bir bakış açısıyla kullanma ve detaylı inceleme olanağı vermektedir. Deneysel çalışmalar kapsamında, benchmark setlerinden seçilmiş toplam 23 adet test fonksiyonu (F1-F23) kullanılmıştır.Bu fonksiyonlar, farklı zorluk seviyelerine ve arama uzayı özelliklerine sahip problemleri temsil ederek algoritmaların genel performansını değerlendirmek amacıyla seçilmiştir.Ayrıca elde edilen sonuçların istatistiksel olarak analiz edilip grafiklerle görselleştirilmesi sağlanmıştır. Sonuç olarak, OBL stratejilerinin evrimsel algoritmaların keşif–sömürü dengesini anlamlı biçimde iyileştirdiği ve algoritma–problem uyumuna duyarlı şekilde uygulandığında çözüm kalitesini artırdığı deneysel ve istatistiksel bulgularla ortaya konmuştur.This thesis initially presents a comprehensive literature review on strategies related to addressing the problem of local optima in evolutionary optimization algorithms. This research encompasses the fundamental concepts of evolutionary optimization, the significance of local optima issues, and the strategies developed to overcome this problem. Subsequently, the focus shifts to Opposition-Based Learning Methods, which are among the prominent approaches in the literature that enhance the exploration capability of algorithms by increasing the diversity of candidate solutions to achieve better results in optimization problems. This strategy is based on the idea of using opposite solutions to optimize a problem. The opposite solution often represents a complementary or deficient version of the initial solution, thereby aiming to increase diversity in the problem domain for improved outcomes. To investigate the impact of Opposition-Based Learning Methods on the performance of evolutionary algorithms, numerous comparative experimental studies have been conducted, leading to a comprehensive discussion. Finally, an open-source software toolkit has been developed, incorporating well-established evolutionary algorithms, benchmark test functions, and eight distinct variants of Opposition-Based Learning (OBL) methods— Classic OBL, Quasi-reflection OBL, Center-Based Sampling OBL, Quasi OBL, Current Optimum OBL, Random OBL, Super OBL, Generalized OBL. This toolkit provides researchers with the ability not only to solve complex optimization problems but also to examine and compare the performance of algorithms and OBL strategies from a rigorous and comparative perspective. Within the scope of the experimental studies, a total of 23 benchmark test functions (F1–F23), selected from standard benchmark sets, were employed to represent problems with varying levels of difficulty and diverse search space characteristics. These functions were specifically chosen to evaluate the overall performance of the proposed approaches. Moreover, the results were subjected to statistical analysis and were visualized through comprehensive graphical representations. In conclusion, the experimental and statistical findings have demonstrated that OBL strategies significantly improve the exploration–exploitation balance of evolutionary algorithms and enhance solution quality when applied in a manner sensitive to algorithm–problem compatibility
Heuristic based in situ efficiency estimation for induction motors
No full textBu tezde, üç fazlı asenkron motorların veriminin yerinde (in-situ), müdahalesiz ve yüksek doğrulukla tahmin edilmesine yönelik sezgisel optimizasyon algoritmalarına dayalı bir yöntem geliştirilmiştir. Yöntem, eşdeğer devre parametrelerinin tahmini yoluyla motor veriminin hesaplanmasına dayanmakta olup, IEEE 112-A test standardı referans alınarak uygulanmıştır. Çalışma, farklı güç seviyelerindeki motorlarla gerçekleştirilen algoritma tabanlı verim tahminleri ile gerilim dengesizliği altındaki deneysel testlerden oluşan iki aşamalı bir uygulama sürecini kapsamaktadır. Birinci aşamada farklı güç seviyelerine sahip altı adet üç fazlı asenkron motor kullanılarak motorların eşdeğer devre parametrelerinin kestirimi yapılmış ve buna bağlı olarak verim tahminleri gerçekleştirilmiştir. Bu kapsamda IEEE 112-A test standardı referans alınarak ölçüm verileri elde edilmiş; aynı motorlara ait verim değerleri sekiz farklı sezgisel optimizasyon algoritması (PSO, GA, GWO, HHO, TSA, DSA, WOA, RFA) ile tahmin edilmiştir. Her bir algoritmanın tahmin doğruluğu dört farklı yükleme oranında (%25, %50, %75, %100) karşılaştırmalı hata analizi ile değerlendirilmiştir. İkinci aşamada gerilim dengesizliğinin motor verimi üzerindeki etkileri incelenmiştir. Bu amaçla 1.1 kW gücünde bir adet üç fazlı asenkron motor üzerinde deneysel bir düzenek kurularak motor farklı gerilim dengesizliği seviyelerinde (%0, %1, %2, %3, %4, %5) ve dört farklı yükleme oranında (%25, %50, %75, %100) test edilmiştir. Bu bölümde yalnızca PSO optimizasyon algoritması kullanılarak eşdeğer devre parametrelerine dayalı verim tahmini yapılmış ve elde edilen sonuçlar IEEE 112-A standardına göre ölçülen verim değerleriyle karşılaştırılmıştır. Ayrıca bu aşamada modelin gerilim dengesizliği altındaki tahmin performansı grafiksel olarak analiz edilmiştir. Elde edilen sonuçlar önerilen yöntemin özellikle tam yükte ve düşük gerilim dengesizliği koşullarında yüksek doğrulukla çalıştığını ancak düşük yükleme oranlarında ve artan gerilim dengesizliği seviyelerinde tahmin doğruluğunun nispeten azaldığını ortaya koymuştur. Bununla birlikte yöntem sahada uygulanabilirliği, müdahalesiz hesaplama imkânı ve düşük maliyet avantajlarıyla öne çıkmaktadır. Çalışmada geliştirilen yaklaşımın hem enerji verimliliği optimizasyonu hem de endüstriyel motor izleme sistemlerinde kullanılması açısından önemli bir potansiyele sahip olduğu değerlendirilmektedir.This thesis presents a method based on heuristic optimization algorithms to estimate the efficiency of three-phase induction motors in-situ, non-invasively, and with high accuracy. The method relies on calculating motor efficiency through the estimation of equivalent circuit parameters and is implemented with reference to the IEEE 112-A test standard. The study comprises a two-stage application process involving algorithm-based efficiency estimations conducted on motors with different power ratings and experimental tests performed under voltage unbalance conditions. In the first stage equivalent circuit parameters of six three-phase induction motors with different power ratings were estimated and efficiency predictions were made accordingly. Within this scope measurement data were obtained based on the IEEE 112-A test standard and the efficiency values of the same motors were estimated using eight different heuristic optimization algorithms (PSO, GA, GWO, HHO, TSA, DSA, WOA, RFA). The accuracy of each algorithm's prediction was evaluated through comparative error analysis at four different loading levels (25%, 50%, 75% and 100%). In the second stage the effects of voltage unbalance on motor efficiency were examined. For this purpose, an experimental setup was established on a 1.1 kW three-phase induction motor, which was tested under six voltage unbalance levels (0%, 1%, 2%, 3%, 4%, 5%) and four different loading conditions (25%, 50%, 75%, and 100%). In this part only one heuristic optimization algorithm was used to estimate efficiency based on equivalent circuit parameters and the results were compared with efficiency values measured in accordance with the IEEE 112-A standard. Additionally, the model's prediction performance under voltage unbalance conditions was analyzed graphically. The results indicate that the proposed method performs with high accuracy especially under full-load and low voltage unbalance conditions while its prediction accuracy decreases relatively under low load levels and higher voltage unbalance. Nonetheless, the method stands out with its advantages such as field applicability, non-intrusive computation capability and cost-effectiveness. Overall, the developed approach is considered to have significant potential in both energy efficiency optimization and industrial motor monitoring systems
An investigation of high school students' subjective academic well-being in terms of academic grit, academic responsibility and academic self-efficacy
No full textBu çalışmanın amacı, ortaöğretim öğrencilerinin öznel akademik iyi oluşlarının akademik azim, akademik sorumluluk ve akademik öz-yeterlik bağlamlarında incelenmesidir. İlişkisel tarama modeli kullanılarak gerçekleştirilen bu araştırmaya 2024-2025 eğitim öğretim döneminde Konya ilinde öğrenimlerine devam eden 1185 lise öğrencisi katılmıştır. Öğrencilere kişisel bilgi formu, öznel akademik iyi oluş ölçeği, akademik azim ölçeği, akademik sorumluluk ölçeği ve akademik öz-yeterlik ölçeği uygulanmıştır. Araştırmadan ulaşılan sonuçlara göre ortaöğretim öğrencilerinin öznel akademik iyi oluş düzeylerinin cinsiyet, sınıf düzeyi, ebeveynlerin eğitim düzeyi ve algılanan sosyo-ekonomik düzey değişkenlerine göre anlamlı düzeyde farklılaşmadığı görülürken lise türü değişkenine göre anlamlı düzeyde farklılaştığı görülmüştür. Yapılan korelasyon analizi sonucunda öznel akademik iyi oluş ile akademik azim kavramı arasında pozitif yönlü, anlamlı ve yüksek düzeyde bir ilişki görülmüş olup akademik sorumluluk ve akademik öz-yeterlik ile aralarında ise pozitif yönde, anlamlı ve orta düzeyde bir ilişki olduğu belirlenmiştir. Son olarak yapılan çoklu regresyon analizi sonucunda ise akademik azim, akademik sorumluluk ve akademik öz-yeterlik düzeylerinin öznel akademik iyi oluşu anlamlı bir düzeyde yordadığı belirlenmiştir. Elde edilen bulgular doğrultusunda tartışma ve önerilerde bulunulmuştur.The aim of this study is to examine the subjective academic well-being of high school students in terms of academic grit, academic responsibility and academic self-efficacy. 1185 high school students who continue their education in Konya province in the 2024-2025 academic year participated in this study conducted using the relational screening model. A personal information form, subjective academic well-being scale, academic determination scale, academic responsibility scale and academic self-efficacy scale were applied to the students. According to the results obtained from the study, it was seen that the subjective academic well-being of high school students did not differ significantly according to the variables of gender, grade level, parental education level and perceived socio-economic level, while it differed significantly according to the high school type variable. A significant, positive and high level relationship was seen between subjective academic well-being and academic grit, and a significant positive and moderate level relationship was seen between subjective academic well-being and academic responsibility and academic self-efficacy. Finally, as a result of the multiple regression analysis, it was found that academic grit, academic responsibility and academic self-efficacy levels predicted subjective academic well-being at a significant level. Discussion and suggestions are included in line with the findings
Gerard Manley Hopkins'in şiirsel biçiminde proto-modernist yenilikler: Sprung rhythm ve modernist estetiklerin öngörüsü
No full textModernism is an early 20th century literary movement that greatly highlights the meaninglessness, desperate situation of the world, and the alienated individuals from themselves and communities. The fundamental reasons why modernism focuses on these issues are mainly about the industrialization, technological advances and thus the pollution of environment. Crucial modernist writers like T. S. Eliot and Ezra Pound succeed in touching upon those entire problems "modern" individuals encounter. Having evinced the real troubles of individuals, modernists also challenge the traditional patterns. Similarly, Gerard Manley Hopkins, a poet and priest, is a representative of the literary movement to some extent. Though he is not regarded as a modernist poet due to his life experienced between 1844 and 1889, Hopkins' poetry can be interpreted through the lens of the literary movement thanks to his innovative productions, use of language, and criticism of the industrial pollution and humankind's aimless pursue of a straight line resulting in nowhere. Accordingly, although the poet has numerous poems, we investigate Hopkins' modernist sides within three selected poems "God's Grandeur," "Pied Beauty," and "Spring and Fall" since one can find some modernist implications in these poems such as sprung rhythm, fragmentation, and the relationship between nature and human beings. In this context, this study, by providing examples from those mentioned poems, aims to analyze Hopkins' poetry in the light of modernism and to picture the poet's modernist posture.Modernizm, dünyanın anlamsızlığını, umutsuz durumunu ve bireylerin kendilerinden ve toplumlardan soyutlanmış olmalarını büyük ölçüde ön plana çıkaran, 20. yüzyılın başlarında ortaya çıkan bir edebiyat akımıdır. Modernizmin bu konulara odaklanmasının temel nedenleri sanayileşme, teknolojik ilerlemeler ve dolayısıyla çevrenin kirlenmesidir. T. S. Eliot ve Ezra Pound gibi önemli modernist yazarlar, "modern" bireylerin karşılaştığı tüm bu sorunlara değinmeyi başarırlar. Bireylerin gerçek sıkıntılarını ortaya koyan modernistler, ayrıca geleneksel kalıplara meydan okurlar. Benzer şekilde şair ve rahip olan Gerard Manley Hopkins de bu edebiyat akımının bir ölçüde temsilcisidir. 1844-1889 yılları arasında yaşamasından ötürü modernist bir şair olarak görülmemesine rağmen Hopkins'in şiirleri, şairin yenilikçi üretimleri, dil kullanımı, endüstriyel kirliliğe ve insanlığın hiçbir yere varmayan düz bir çizgiyi amaçsızca takip etmesine yönelik eleştirileri sayesinde bu edebiyat akımının merceğinden yorumlanabilir. Buna göre, şairin çok sayıda şiiri olmasına karşın, Hopkins'in modernist yönlerini araştırmak üzere üç şiiri tercih ettik: "God's Grandeur", "Pied Beauty" ve "Spring and Fall". Zira bu şiirlerde, sprung rhythm, parçalanma ve doğa ile insan arasındaki ilişki gibi bazı modernist göndermeler bulmak mümkündür. Bu bağlamda bu çalışma, Hopkins'in bahsedilen şiirlerinden örnekler vererek, Hopkins'in şiirini modernizm ışığında incelemeyi ve şairin modernist duruşunu resmetmeyi amaçlamaktadır
The effects of employees' nonverbal communication skills on customer awareness, customer satisfaction and loyalty: A research in tourism enterprises
No full textÇalışanların sözsüz iletişim becerilerinin; müşteri memnuniyeti, müşteri sadakati, müşteri farkındalığı gibi pek çok unsuru etkilediği değerlendirilmektedir. Bu çerçevede çalışmada turizm sektöründe çalışanların iletişim becerilerinin müşteri farkındalığı, memnuniyeti ve sadakati arasındaki ilişki incelenmiştir. Bu amaçla araştırmaya katılmayı kabul eden 18-65 yaş aralığındaki 425 yerli ve yabancı turist ile çalışma yürütülmüştür. Araştırmada Kişisel Bilgi Formu, Sözsüz Yakınlık Ölçeği, Turist Memnuniyeti Ölçeği, Turist Sadakati Ölçeği ve Bilinçli Farkındalık Ölçeğinden oluşan anket formu hazırlanmıştır. Katılımcılara Google Forms aracılığı ile anket formu uygulanmıştır. Elde edilen veriler SPSS 25.00 paket programı ile analiz edilmiştir. Gerçekleştirilen istatistiksel analizde öncelikle çarpıklık ve basıklık değerlerine ve normal dağılıma bakılmış, tanımlayıcı istatistikler yapılmıştır. Araştırmada tanımlayıcı ve açıklayıcı analizler, Keşifsel faktör analizi, güvenilirlik analizi ve regresyon analizi kullanılmıştır. Araştırmada kullanılan ölçeklerin güvenilirlikleri için Cronbach's Alpha katsayıları belirlenmiştir. Araştırma sonucunda; sözsüz iletişimin pozitif ifadeler boyutu turist memnuniyetini ve turist sadakatini pozitif yönde anlamlı şekilde etkilediği, negatif ifadeler boyutunun ise turist memnuniyeti ve turist sadakati üzerinde anlamlı bir etkisinin bulunmadığı görülmüştür. Sözsüz iletişimin pozitif ve negatif ifadeler boyutlarının bilinçli farkındalık üzerinde ise pozitif yönde anlamlı etkisini olduğu saptanmıştır.It is considered that employees' nonverbal communication skills affect many factors such as customer satisfaction, customer loyalty, and customer awareness. In this context, the study examined the relationship between the communication skills of employees in the tourism sector and customer awareness, satisfaction, and loyalty. For this purpose, a study was conducted with 425 domestic and foreign tourists aged 18-65 who agreed to participate in the research. In the study, a questionnaire consisting of a Personal Information Form, Nonverbal Proximity Scale, Tourist Satisfaction Scale, Tourist Loyalty Scale, and Mindfulness Awareness Scale was prepared. The questionnaire was administered to the participants via Google Forms. The data obtained were analyzed using SPSS 25.00 software. In the statistical analysis, skewness and kurtosis values and normal distribution were first checked, and descriptive statistics were performed. Descriptive and explanatory analyses, exploratory factor analysis, reliability analysis, and regression analysis were used in the research. The reliability of the scales used in the study was determined by Cronbach's Alpha coefficients. As a result of the research, it was found that the positive expressions dimension of nonverbal communication significantly and positively affected tourist satisfaction and tourist loyalty, while the negative expressions dimension had no significant effect on tourist satisfaction and tourist loyalty. It was also found that both the positive and negative expression dimensions of nonverbal communication had a significant positive effect on mindfulness awareness
Improving the impact damage response of the hybrid glider wing by stacking fibers of different weave types and weights
No full textUçak ve diğer hava araçları genel olarak kanatlar, kuyruk, uçuş kumandaları, uçak motoru ve varsa pervane gibi elemanlardan meydana gelir. Havada tutunabilmeyi sağlayan kanatlar, dengede tutmaya yarayan kuyruk ve kuyruktaki yatay ve dikey stabilizerler ile uçağın durum ve pozisyonunu değiştiren uçuş kumandaları mevcut olduğu hava aracının tipine ve kullanım amacına bağlı olarak metal ya da kısmen kompozit malzemeden üretilmektedir. Gelişen ve değişen havacılık endüstrisi bu malzemelerin de tüm uçağın olduğu gibi sürekli olarak geliştirilmesini gerekli kılmaktadır. Askeri uçaklar çok yüksek mekanik gerilmeler altında çalıştıklarından dolayı metal yapılarla üretilmektedir. Keza yolcu uçakları da çok değişken mekanik ve termal şartların etkisi altında çalıştıklarından metal ve kompozit yapılardan meydana gelmektedir. Daha hafif yapılı planör tip hava araçları ile günümüzde ticari ve sportif amaçlı kullanımı yaygınlaşan drone ve mini model uçak gibi taşıtlar ise ağırlıklı olarak kompozit malzemelerden imal edilmektedirler. Küçük ölçekli model uçaklardan büyük yolcu uçaklarına kadar tüm hava taşıtları ağırlık avantajına ihtiyaç duymaktadır. Bu durumun etkenleri arasında menzil, yakıt sarfiyatı ve maliyet sayılabilir. Teknolojik ilerlemenin sağlanması ve aynı anda giderlerin azaltılabilmesi taşıtlar üzerinde yapılmasını gittikçe zorunlu hale getiren birtakım değişikliklerin yapılmasını sektöre sunmaktadır. Bu gerekliliklerden birisi de mukavemette herhangi bir eksiklik yaşamadan ağırlık azaltımının sağlanmasıdır. Tüm sportif ve ticari hava taşıtlarında mukavemet/ağırlık oranlarının yüksek olması beklenmektedir. Bu sayede uzun menzil, uzun havada kalma süresi, düşük yakıt sarfiyatı ve yüksek darbe mukavemeti elde edilmektedir. Malzeme mukavemeti pek çok yöntemle arttırılabilir. Bunlardan birisi de kompozit yapı oluşturmaktır. Kompozit malzemeler metallere kıyasla darbe hasarına karşı daha hassastırlar. Küçük ölçekli ticari taşıtlarda plastik ya da kompozit esaslı destek malzemesi veya kaplama malzemesi mukavemet/ağırlık oranının paydası olan ağırlık azaltımını sağlamaya en iyi adaylardandır. Gerek uçuş esnasında gerekse bakım onarım çalışmaları sırasında ufak çaplı istenmeyen kazalar meydana gelebilmektedir. Bu kazalarda hava taşıtları öncelikle dış yüzeylerinden sonra da yüzey alt tarafında yer alan dolgu malzemelerinden hasar almaktadır. Bu hasar, enerjinin büyüklüğüne bağlı olarak çarpma bölgesinin arka yüzeyinde bile görülebilmektedir. Aerodinamik şartları olumsuz etkilediği için uçuş güvenliği tehlikeye düşürecek bu sonuçlar hava taşıtlarında kesinlikle istenmemektedir. Çalışmada farklı konfigürasyonlarda üretilen bal peteği + elyaf kompozitinin ticari/sportif amaçlı çalışan hava araçlarının darbe hasar davranışları üzerine davranışları incelenecektir. Elde edilen deney sonuçları, hasar alanı incelemeleri ve özgün grafik çıkarımları ile hangi numune türünün hangi enerji seviyesindeki çarpmalara daha olumlu cevap verebileceği tespit edilmiş olacaktır.Aircraft and other aircraft generally consist of elements such as wings, tail, flight controls, aircraft engine and propeller, if any. The wings that enable it to stay in the air, the tail and the horizontal and vertical stabilizers on the tail that help keep it in balance, and the flight controls that change the status and position of the aircraft are produced from metal or partially composite materials, depending on the type of aircraft and the purpose of use. The developing and changing aviation industry requires the continuous development of these materials, as well as the entire aircraft. Military aircraft are produced with metal structures because they operate under very high mechanical stresses. Likewise, passenger aircraft are composed of metal and composite structures because they operate under the influence of highly variable mechanical and thermal conditions. Lighter glider type aircraft and vehicles such as drones and mini model aircraft, which are widely used for commercial and sports purposes today, are mainly manufactured from composite materials. All aircraft, from small-scale model planes to large passenger planes, need weight advantages. Factors in this situation include range, fuel consumption and cost. Ensuring technological progress and reducing expenses at the same time offers the industry the opportunity to make some changes on vehicles that make it increasingly necessary. One of these requirements is to achieve weight reduction without experiencing any deficiency in strength. Strength/weight ratios are expected to be high in all sport and commercial aircraft. In this way, long range, long airtime, low fuel consumption and high impact resistance are achieved. Material strength can be increased by many methods. One of these is to create a composite structure. Composite materials are more susceptible to impact damage compared to metals. In small-scale commercial vehicles, plastic or composite-based support material or coating material is one of the best candidates to achieve weight reduction, which is the denominator of the strength/weight ratio. Minor undesirable accidents may occur both during flight and during maintenance and repair work. In these accidents, aircraft are damaged firstly by their outer surfaces and then by the filling materials under the surface. This damage can even be seen on the rear surface of the impact area, depending on the magnitude of the energy. These consequences, which endanger flight safety because they negatively affect aerodynamic conditions, are absolutely undesirable in aircraft. In the study, the behavior of honeycomb + fiber composite produced in different configurations on the impact damage behavior of commercial/sporting aircraft will be examined. With the obtained test results, damage area examinations and original graphical deductions, it will be determined which sample type can respond more positively to impacts at which energy level.Bu tez çalışması Bilimsel Araştırma Projeleri tarafından 24201008 nolu proje ile desteklenmiştir
The life of Zaidah B. Qudamah and his work titled Kitāb al-Sunan
No full textHadislerin tedvin ve tasnifinin başladığı dönem olan hicri ikinci asır, hadis tarihi ve hadis edebiyatı açısından önemli bir yere sahiptir. Bu dönemde birçok âlim yetişmiş olup bunların bazısı hadislerin tasnif edilmesine ve rivayet edilmesine katkı sağlamıştır. Etbâu't-tâbiîn döneminin önemli hadisçilerinden birisi olan Zâide b. Kudâme, Kûfe'nin meşhur muhaddisleri ile görüşme imkânı bulmuş ve bu sayede hadislerin sonraki nesillere aktarılmasında döneminin önemli isimlerinden birisi olarak hadis tarihindeki yerini almıştır. Bu çalışmada Zâide'nin hayatı, hadisçi kişiliği araştırılmış olup, hadis tarihindeki yeri incelenmiştir. Onun ilk musannef eserler arasında zikredilebilecek Sünen'i, muhtelif hadis kaynaklarındaki rivayetleri bir araya getirilerek inşa edilmiş, rivayet bilgisinin hangi kanallarla sonraki nesle ulaştığı tespite çalışılmıştır. Onun ilmi kaynağını oluşturan hocalarıyla, rivayet birikimini sonraki nesillere aktaran talebeleri hakkında bilgiler verilmiştir.The second century of Hijri, which is the period when hadiths began to be collected and classified, has an important place in the history of hadith and hadith literature. Many scholars were trained in this period and some of them contributed to the classification and narration of hadiths. Zaide b. Qudamah, one of the important hadith narrators of the Etbāʾu't-tābiîn period, had the opportunity to meet with the famous muhaddithis of Kufa and thus took his place in the history of hadith as one of the important figures of his period in the transmission of hadith to the next generations. In this study, Za'idah's life, his personality as a hadith scholar, and his place in the history of hadith are examined. His Sunan, which can be mentioned among the first musannaf works, was constructed by bringing together his narrations from various hadith sources, and it was tried to determine through which channels the narration information reached the next generation. Information is given about his teachers who constituted his source of knowledge and his students who transmitted his narration knowledge to the next generations
Investigation of the relationship between nutrition literacy levels, diet quality, and anthropometric measurements in adolescents
No full textBu çalışma adölesanların beslenme okuryazarlığı düzeyleri ile diyet kalitesi ve antropometrik ölçüm değerleri arasındaki ilişkinin incelenmesi amacı ile 14-18 yaş aralığındaki 305 lise öğrencisi ile yürütülmüştür..Araştırma verileri anket formu ile yüz yüze görüşme tekniği kullanılarak toplanmıştır..Vücut ağırlığı, boy uzunluğu, bel/boyun çeveresi ölçümleri araştırmacı tarafından alınmıştır. Anket formunda öğrencilere ve ailelerine ilişkin sosyodemografik bilgiler, yeme alışkanlıkları Adölesan Beslenme Okuryazarlığı Ölçeği(ABOÖ), Akdeniz Diyet Kalite ölçeği(KIDMED) ve Besin Tüketim Sıklığı Formu yer almaktadır. Çalışmaya katılan adölesanların yaş ortalaması 15,37±1,10 yıl olup %67,9'u normal vücut ağırlığında (15-85.persentil), %13,4'ü fazla kilolu (85-97persentil) ve %4.6'sı obez (>97 persentil) sınıfındadır. Adölesanların BKİ ortalamalarının kızlarda 22,4±4,4 kg/m2, erkeklerde 23,67±3,95 kg/m2 olduğu saptanmıştır. Adölesanlarda bel çevresi sınıflandırmasına göre %11,2'i abdominal obezite riski taşımakta ve bel/boy oranı sınıflandırmasına göre %72,0'ı normal grupta, boyun çevresi sınıflandırmasına göre %23,3'ü riskli gruptadır. Çalışmaya katılan adölesanların zaman zaman %62,9'ü öğün atlarken en çok atlanan öğün sabah kahvaltısı (%68,8'i) olurken, en az atlanan öğün akşam yemeği (%12,2) olmuştur. Adölesanların günlük su tüketimi değerlendirildiğinde ortalama 7,65 su bardağı (1 SB 200 ml) olduğu saptanmıştır. Adölesanların ortalama Akdeniz Diyetine Uyum Puanı kız öğrencilerde 5,48±2,01, erkek öğrencilerde 3,96±2,04 olup öğrencilerin %29,2'si düşük düzeye, %61,6 orta düzeyde, %9,2 optimal düzeye sahiptir. Adölesanların toplam beslenme okuryazarlığı puanı ortalama puanı 67,70±8,77 olup işlevsel beslenme okuryazarlığı puanı 23,89±5,33 , etkileşimli beslenme okuryazarlığı 16,99±4,79 ve kritik beslenme okuryazarlığı ortalaması 26,82±4,12 olarak saptanmıştır. Zayıf bireylerin KIDMED puanının hafif kilolu bireylerden anlamlı düzeyde yüksek olduğu saptanmıştır (p<0,05). ABOÖ ortalama puanının cinsiyet ve yaş grupları ile arasında anlamlı ilişki bulunmuştur (p<0,05). ABOÖ puanı beslenme bilgi kaynağına değişkenine göre anlamlı ilişkiler bulunmuştur (p<0,05). Antropometrik sınıflandırmaya göre ABOÖ ortalama puanı arasındaki ilişkide bel/boy oranı ve BKİ sınıfalamasında anlamlı düzeyde ilişki bulunmuştur (p<0,05). Adölesan beslenme okuryazarlığı toplam puanı ve alt boyutlarıyla KIDMED puanı arasında pozitif yönde anlamlı ilişki bulunmuştur (p<0,05). Araştırmanın sonucunda; adölesanların ortalama düzeyde beslenme okuryazarlığına ve orta düzeyde Akdeniz diyetine uyuma sahip olduğu bulunmuştur. Sosyodemografik özelliklerin , bazı sağlık davranışlarının, antropometrik ölçüm değerlerinin beslenme okuryazarlığı düzeylerini ve Akdeniz diyetine uyum düzeylerini etkilediği saptanmıştır.This study aimed to examine the relationship between adolescents' nutrition literacy levels, dietary quality, and anthropometric measurements, and was conducted with 305 high school students aged 14–18. The research data were collected through face-to-face interviews using a questionnaire. Measurements of body weight, height, waist-neck circumference were performed by the researcher. The questionnaire included sections on sociodemographic characteristics of students and their families, eating habits, the Adolescent Nutrition Literacy Scale, the Mediterranean Diet Quality Index (KIDMED), and the Nutrition Frequency Consumption Form.The mean age of the participants was 15,37 ± 1,10 years, with 67,9% classified as having normal body weight (15th–85th percentile), 13,4% as overweight (85th–97th percentile), and 4,6% as obese (>97th percentile). The average BMI was determined to be 22.4 kg/m² for females and 23.67 kg/m² for males. According to waist circumference classification, 11,2% of adolescents were at risk of abdominal obesity. Based on the waist-to-height ratio, 72% were classified as normal, while 23,3% were categorized as being at risk according to neck circumference classification. Meal-skipping behavior was reported by 62,9% of participants, with breakfast being the most frequently skipped meal (68,8%), while dinner was the least skipped (12.2%). The average daily water consumption of participants was calculated as 7.65 glasses (1 glass = 200 ml). The average Mediterranean Diet Adherence Score was 5,48 for females and 3,96 for males, with 29.2% of participants exhibiting low adherence, 66.9% moderate adherence, and 9.4% optimal adherence to the Mediterranean diet. The average total nutrition literacy score was 67.70, with functional nutrition literacy averaging 23.89, interactive nutrition literacy 16.99, and critical nutrition literacy 26.82. It was observed that underweight participants had significantly higher KIDMED scores compared to overweight participants (p<0,05). A statistically significant relationship was found between the average Adolescent Nutrition Literacy Scale scores and variables such as gender and age group (p<0,05). Additionally, significant associations were observed between nutrition literacy scores and the sources of nutritional information (p<0,05). Anthropometric classifications revealed significant relationships between the waist-to-height ratio, BMI classifications, and nutrition literacy scores (p<0,05).A positive and statistically significant correlation was identified between the total nutrition literacy score, its subdimensions, and KIDMED scores (p<0,05). In conclusion, the findings indicate that adolescents generally have moderate levels of nutrition literacy and adherence to the Mediterranean diet. It was determined that sociodemographic characteristics, certain health behaviors, and anthropometric measurements significantly influence nutrition literacy levels and adherence to the Mediterranean diet
The effect of tire pressure on battery and brake performance in electric vehicles
No full textBu tez çalışmasında, elektrikli araçlarda kullanılan Lastik Basınç İzleme Sistemi (TPMS) ile lastik basınç seviyelerinin frenleme performansı ve batarya enerji tüketimi üzerindeki etkileri deneysel olarak incelenmiştir. Araştırma, farklı lastik basınçlarında (20 psi, 25 psi, 28 psi, 30 psi, 32 psi, 35 psi) gerçekleştirilen testleri kapsamaktadır. Deneysel çalışmalarda, L7e sınıfı dört tekerlekli bir elektrikli araç üzerinde, (EU) 168/2013 ve (EU) 134/2014 yönetmeliklerine uygun şekilde testler yapılmıştır. Frenleme performansı ölçümleri kuru zemin, ıslak zemin ve ısıl sönümleme koşullarında ECE R78 yönetmeliğine göre yürütülmüş; batarya enerji tüketimi ölçümleri ise (EU) 134/2014 Ek 7'ye göre gerçekleştirilmiştir. Frenleme mesafesi ve yavaşlama ivmesi (MFDD) ölçümleri VBOX Sport veri toplama cihazı ile yapılmış, lastik basıncı TPMS aracılığıyla sürekli izlenmiştir. Test sonuçlarına göre, 28 psi basınç seviyesinde hem frenleme performansı hem de batarya verimliliği açısından en iyi sonuçlar elde edilmiştir. Kuru ve ıslak duruş testlerinde 28 psi seviyesinde durma mesafesi minimum, yavaşlama ivmesi maksimum değerleri göstermiştir. Isıl sönümleme testlerinde tüm basınçlar mevzuat kriterlerini sağlasa da 28 psi seviyesinde fren performansı en stabil değerde kalmıştır. Batarya tüketimi testinde de 28 psi basınç seviyesinde yuvarlanma direncinin azalmasıyla enerji tüketimi en düşük seviyede gerçekleşmiştir. Sonuç olarak, elektrikli araçlarda 28 psi nominal lastik basıncının hem güvenli frenleme hem de enerji verimliliği açısından optimum değer olduğu belirlenmiştir. TPMS sisteminin bu değerin korunmasına katkısı, sürüş güvenliği ve batarya ömrü açısından kritik öneme sahiptir.In this thesis study, the effects of tire pressure levels on braking performance and battery energy consumption were experimentally investigated in electric vehicles equipped with a Tire Pressure Monitoring System (TPMS). The research covers tests performed at different tire pressures (20 psi, 25 psi, 28 psi, 30 psi, 32 psi, 35 psi). The experimental work was conducted on an L7e-class four-wheeled electric vehicle in accordance with the (EU) 168/2013 and (EU) 134/2014 regulations. Braking performance tests were performed on dry, wet, and thermally damped brake conditions in compliance with ECE R78 regulation, while battery energy consumption tests were conducted in accordance with Annex 7 of (EU) 134/2014. Braking distance and Mean Fully Developed Deceleration (MFDD) values were measured using a VBOX Sport data acquisition system, while tire pressures were continuously monitored through TPMS. The test results revealed that a tire pressure of 28 psi provided the best overall performance in terms of both braking and energy efficiency. In dry and wet braking tests, the 28 psi setting resulted in the shortest stopping distance and the highest deceleration values. In the thermally damped brake tests, all pressure levels met the regulatory requirements, yet 28 psi maintained the most stable braking performance. In the battery consumption tests, the 28 psi pressure resulted in the lowest energy usage due to reduced rolling resistance. In conclusion, a nominal tire pressure of 28 psi was determined to be the optimum value for ensuring both safe braking and energy efficiency in electric vehicles. The contribution of TPMS in maintaining this value is critical for driving safety and battery life
The effect of exercise training on expression of different TRP channels in liver and muscle tissue of the experimental diabetes model induced rats
No full textTip 2 Diyabet, pankreasın yeterli insülin üretememesi veya vücudun üretilen insülini etkili bir şekilde kullanamaması sonucu ortaya çıkan hiperglisemi ile karakterize kronik bir hastalıktır. TRP kanal genleri, pankreasın alfa ve beta hücrelerinde yüksek seviyelerde bulunur ve bu genler insülin direnciyle bağlantılıdır. Egzersiz, günümüzde tip 2 diyabet tedavisinde önemli bir araçtır. Bu çalışmanın ana amacı, deneysel olarak oluşturulan tip 2 diyabet modelinde, düzenli egzersiz uygulamalarının iskelet kası ve karaciğer dokularındaki TRPC1, TRPC6 ve TRPM7 gen ekspresyonları üzerindeki etkilerini incelemekti. Çalışmanın başında, yetişkin erkek sıçanlar dört gruba ayrıldı: kontrol, diyabet, egzersiz ve diyabet artı egzersiz grupları. Diyabet gruplarına yüksek yağlı diyet verildi ve ardından 35 mg/kg streptozotosin enjeksiyonu yapıldı, böylece deneysel tip 2 diyabet modeli oluşturuldu. Diyabet durumu doğrulandıktan sonra, sıçanlara 4 hafta boyunca yüzme egzersizi yaptırıldı. Egzersiz periyodunun sonunda sıçanlar servikal dislokasyon yöntemiyle ötenaziye tabi tutuldu ve iskelet kası (gastroknemius) ile karaciğer örnekleri alındı. Alınan örneklerde TRPC1, TRPC6 ve TRPM7 ekspresyonları RT-PCR yöntemiyle analiz edildi. Analizler sonucunda, diyabet grubunda serum insülin seviyelerinin kontrol grubuna göre yüksek olduğu tespit edildi (p≤ 0,05). Egzersiz ve diyabet artı egzersiz gruplarında ise serum insülin seviyeleri diyabet grubuna kıyasla daha düşük bulundu (p≤ 0,05). Kas ve karaciğer dokusunda, TRPC1 ve TRPC6 ekspresyonları diyabet artı egzersiz grubunda, diyabet grubuna göre yüksek seviyelerde gözlemlenlendi (p≤ 0,05). Bu bulgular, egzersizin, tip 2 diyabetin yol açtığı insülin direncini, TRP kanalları aracılığıyla iyileştirebileceğini göstermektedir.Type 2 diabetes is a chronic condition characterized by hyperglycemia, which occurs due to the pancreas's inability to produce sufficient insulin or the body's inability to use the produced insulin effectively. TRP channel genes are found at high levels in the alpha and beta cells of the pancreas, and these genes are associated with insulin resistance. Exercise is a crucial therapeutic tool in the treatment of type 2 diabetes today. The main aim of this study is to investigate the effects of regular exercise interventions on the gene expression of TRPC1, TRPC6, and TRPM7 in skeletal muscle and liver tissues in an experimentally induced type 2 diabetes model. At the beginning of the study, adult male rats were divided into four groups: control, diabetes, exercise, and diabetes plus exercise groups. The diabetes groups were given a high-fat diet followed by a 35 mg/kg streptozotocin injection to induce an experimental type 2 diabetes model. After confirming the diabetic condition, the rats underwent 4 weeks of swimming exercise. At the end of the exercise period, the rats were euthanized using the cervical dislocation method, and skeletal muscle (gastrocnemius) and liver samples were collected. The expression of TRPC1, TRPC6, and TRPM7 in the collected samples was analyzed using RT-PCR. The analysis revealed that serum insulin levels were higher in the diabetes group compared to the control group (p≤ 0.05). In the exercise and diabetes plus exercise groups, serum insulin levels were lower compared to the diabetes group (p≤ 0.05). In skeletal muscle and liver tissues, the expression of TRPC1 and TRPC6 was found to be higher in the diabetes plus exercise group compared to the diabetes group (p≤ 0.05). These findings suggest that exercise may improve insulin resistance caused by type 2 diabetes through TRP channels.Bu araştırma Selçuk Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinatörlüğü tarafından 24202047 proje numarası ile desteklenmiştir