Selçuk Üniversitesi Kütüphanesi
Not a member yet
53909 research outputs found
Sort by
Determination of product pattern from satellite images using different classification algorithms – a case study of Ilgin
No full textSpektral veriler ve makine öğrenim algoritmalarından faydalanılarak tarımsal ürün desenlerinin belirlenmesi, uzaktan algılama teknolojisinin dijital tarım konusunda kullanım alanlarının başında gelmektedir. Bu çalışmada Konya ili Ilgın ilçesi Ağalar mahallesinde bulunan 1128.80 ha tarım alanlarında 2024 yılına ait Sentinel-2 uydu görüntülerinde öğrenim algoritmaları ile sınıflandırma yapılarak farklı ürün desenlerinin belirlenebilirliği araştırılmıştır. Çalışma alanında yaygın ürün çeşitleri hububat (buğday- arpa), ayçiçeği, mısır, şeker pancarı ve yonca bitkileri olarak dağılım göstermektedir. Görüntü sınıflandırma algoritmaları olarak En çok benzerlik EB (Maximum likelihood) ve Rastgele orman RO (Random forest) teknikleri kullanılmıştır. Algoritmalarda kullanılacak eğitim ve test alanlarını belirlemek amacıyla mayıs ve eylül ayları arasında arazi çalışması yürütülmüş ve 140 parselde alınan yer gerçeği verilerinin 98 tanesi (%70) eğitim, 42 tanesi (%30) test verisi olarak rastgele seçilmiştir. Makine öğrenim algoritmalarının doğruluk testleri ve hata matrisleri oluşturularak karşılaştırma yapılmıştır. Sentinel-2 uydu görüntüleri 2024 yılında bitki çeşitlerinin vejetasyon dönemlerini temsil eden 8 farklı tarihte temin edilmiştir. Sınıflandırmada bu görüntülerden 10 m konumsal çözünürlükteki B2, B3, B4 ve B8 bantlar ve bu bantlar ile oluşturulan NDVI indeksi kullanılmıştır. Çok zamanlı ve çok bantlı görüntü yığını tek seferde sınıflandırmaya dahil edilerek yapılan sınıflandırmada Rastgele Orman algoritmasında genel doğruluk oranı %93.48 ve En çok benzerlik algoritmasında genel doğruluk oranı % 91.31 olarak tespit edilmiştir. Aynı zamanda sınıflandırma sonrası çalışma alanına ait ürün beyanı verilmeyen 280 parselde %90 doğruluk hangi ürünlerin ekili olduğu belirlenmiş ve ÇKS beyanı hatalı 179 (%18) parsel tespit edilmiştir. Araştırma sonucu üretilen tematik haritaların afiş, broşür, sosyal medya vb., kaynaklar ve çeşitli iletişim kanalları aracılığıyla duyurulmasının çiftçi bazında hatalı ve/veya yanıltıcı beyanların önüne geçmesinde etkili olabileceği değerlendirilmiş, çalışma ile uydu görüntüleri kullanılarak yapılan ürün sınıflandırmasının sadece bilimsel bir yöntem uygulaması olarak sınırlı kalmaması, pratikte tarımsal üretim süreçlerinin izlenmesi ve yönetilmesinde yerli altyapı olanakları ile desteklenerek etkili bir teknik araç haline getirilebilmesi önerilmiştir.Determination of agricultural crop patterns by utilizing spectral data and machine learning algorithms is one of the primary areas of use of remote sensing technology in digital agriculture. In this study, the determination of different crop patterns was investigated by classifying the Sentinel-2 satellite images of 1128.80 hectares of agricultural land located in Ağalar neighborhood of Ilgın district of Konya province with learning algorithms belonging to the year 2024. Common crop types in the study area are distributed as cereals (wheat - barley), sunflower, corn, sugar beet and alfalfa plants. Maximum likelihood and Random forest techniques were used as image classification algorithms. In order to determine the training and test areas to be used in the algorithms, a field study was carried out between May and September and 98 (%70) of the ground truth data taken in 140 parcels were randomly selected as training and 42 (%30) as test data. Accuracy tests and error matrices of machine learning algorithms were created and comparisons were made. Sentinel-2 satellite images representing the vegetation periods of satellite image plant varieties were obtained on 8 different dates. In the classification, B2, B3, B4 and B8 bands with 10 m spatial resolution from these images and the NDVI index created with these bands were used. In the classification made by including the multi-temporal and multi-band image stack in the classification at once, the general accuracy rate was determined as 93.48% in the RO algorithm and 91.31% in the EB algorithm. At the same time, after the classification, it was determined with 90% accuracy which products were planted in 280 parcels whose product declaration was not given in the study area and 179 (18%) parcels with incorrect ÇKS declaration were detected. It has been evaluated that the thematic maps produced as a result of the research can be announced through posters, brochures, social media etc., resources and various communication channels, which can be effective in preventing erroneous and/or misleading statements on a farmer basis, and it has been suggested that the product classification made using satellite images should not be limited to the application of a scientific method, but can be turned into an effective technical tool in monitoring and managing agricultural production processes in practice, supported by local infrastructure facilities
The effect of simulation training given to nursing students with the jenning disaster nursing management model on disaster preparedness perception and response self-efficacy
No full textHemşirelik öğrencilerinin afetzedeleri nasıl önceliklendireceklerini, değerlendireceklerini ve yöneteceklerini öğrenmeleri, öğrencilerin afete hazırlıklarını ve müdahale öz-yeterliliklerini geliştirmelerine yardımcı olabilir. Bu araştırmanın amacı hemşirelik öğrencilerine Jenning Afet Hemşireliği Yönetim Modeli'ne dayalı verilen simülasyon eğitimlerinin afete hazırlık algısı ve müdahale öz-yeterliliğine etkisini incelemektir. Bu çalışma randomize olmayan gruplarda, ön test-son test paralel kontrollü yarı deneysel tasarımda yapılmıştır. Araştırma Selçuk Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi'nde öğrenim gören son sınıf öğrenciler ile Ekim 2024-Ocak 2025 tarihleri arasında gerçekleştirilmiştir. Çalışma popülasyonunu 65 müdahale grubu ve 65 kontrol grubu olmak üzere toplam 130 hemşirelik öğrencisi oluşturmuştur. Çalışmada müdahale grubunda yer alan öğrencilere Jenning Afet Hemşireliği Yönetim Modeli'ne dayalı teorik ve simülasyon uygulamalarını içeren 14 haftalık eğitim programı uygulanmıştır. Kontrol grubu eğitim verilmeyen grup olmuştur. Veriler, Tanıtıcı Bilgi Formu, Hemşirelerde Afete Hazırlık Algısı Ölçeği ve Afete Müdahale Öz-Yeterlilik Ölçeği ile toplanmıştır. Verilerin analizinde ki-kare testi, bağımlı gruplarda t testi, bağımsız gruplarda t testi, McNemar-Bowker ve McNemar testi kullanılmıştır. Uygulanan Jenning Afet Hemşireliği Yönetim Modeli'ne dayalı simülasyon eğitim programı sonrası müdahale grubunun Hemşirelerde Afete Hazırlık Algısı Ölçeği ve Afete Müdahale Öz-Yeterlilik Ölçeği tüm alt boyut ve toplam puan ortalamalarının kontrol grubuna göre son teste arttığı ve bu artışın istatistiksel olarak anlamlı olduğu bulunmuştur (p<0,05). Bu çalışmada Jenning Afet Hemşireliği Yönetim Modeli'ne dayalı simülasyon eğitiminin hemşirelik öğrencilerinin afetlere hazırlık algısını ve müdahale öz-yeterliliğini artırmada etkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu bulgu doğrultusunda, hemşirelik eğitim programlarında Jenning Afet Hemşireliği Yönetim Modeli ile yapılandırılmış simülasyon eğitimlerine daha fazla yer verilmesi önerilmektedir.Learning how to prioritise, assess and manage disaster victims can help nursing students to improve their self-efficacy in terms of disaster preparedness and response. This study examined the effect of simulation training based on the Jennings Disaster Nursing Management Model on nursing students' perception of their preparedness for and ability to intervene in disasters. This study was conducted in non-randomized groups, with a pre-test-post-test parallel controlled quasi-experimental design. It was conducted between October 2024 and January 2025 with final-year students at Selçuk University's Faculty of Nursing. The study population consisted of 130 nursing students: 65 in the simulation group and 65 in the control group. The simulation group underwent a 14-week training programme incorporating theoretical and simulation practices based on the Jennings Disaster Nursing Management Model. The control group received no training. Data were collected using the Introductory Information Form, the Perception of Disaster Preparedness in Nurses Scale, and the Disaster Response Self-Efficacy Scale. The data were analysed using the chi-square test, t-test in dependent groups, t-test in independent groups, McNemar–Bowker test and McNemar test. Following the simulation training programme based on the Jennings Disaster Nursing Management Model, it was found that the mean scores of the simulation group on all sub-dimensions, as well as the total scores on the Disaster Preparedness Perception Scale for Nurses and the Disaster Response Self Efficacy Scale, had increased in the post-test compared to the control group, and that this increase was statistically significant (p<0.05). It was concluded in this study that simulation training based on the Jenning Disaster Nursing Management Model is effective in increasing nursing students' perception of disaster preparedness and intervention self-efficacy. In line with this finding, it is recommended that more simulation training programmes structured around the Jenning Disaster Nursing Management Model are included in the curriculum.Bu araştırma Selçuk Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinatörlüğü tarafından 24202057 Proje numarası ile desteklenmiştir
Determining yield and yield parameters in the planting of coated and non-covered alfalfa seeds
No full textBu araştırmada kaplanmamış ve farklı oranlarda kaplanmış yonca tohumlarının tek dane hassas ekim makinesi ve klasik tahıl ekim makinesi ile ekilmesinin verim ve verim parametrelerine etkisi araştırılmıştır. Denemeler Selçuk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Sarıcalar Araştırma ve Üretim Çiftliği'nde yapılmıştır. Denemelerde, klasik ekim makinesi ile kaplanmamış yonca tohumları ve 1-1,5 oranda kaplanmış yonca tohumları ve pnömatik hassas ekim makinesi ile 1-4 oranında kaplanmış yonca tohumlarının ekimi gerçekleştirilmiştir. Denemeden alınan sonuçlarda; en yüksek yaş ot verimi dekara 3257 kg ile pnömatik hassas ekim makinesi olan uygulamadan (U3) elde edilmiştir. Bunu sırasıyla 2879 kg/da ile klasik ekim makinesinin 1-1,5 oranda kaplanmış yonca tohumları uygulaması (U2), 2579 kg/da ile klasik ekim makinesinin kaplanmamış yonca tohumları uygulamasından (U1) elde edilmiştir. En yüksek kuru ot verimi 964 kg/da ile U3 uygulamasından, bunu sırasıyla 850 kg/da ve 770 kg/da ile U2 ve U1 uygulamasından elde edilmiştir. MED, ERI ve TFÇ değerleri incelendiğinde en yüksek değerler sırasıyla 15.25 gün ile U1, 18.20 adet/m.gün ile U1 ve % 80.9 ile U3 uygulamasından elde edilmiştir.In this study, the effects of sowing uncoated and coated alfalfa seeds at different rates with a single grain precision planting machine and a conventional grain planting machine on yield and yield parameters were investigated.. The experiments were conducted at Selçuk University, Faculty of Agriculture, Sarıcalar Research and Production Farm. In the experiments, uncoated alfalfa seeds and alfalfa seeds coated at 1-1,5 ratio were sown with conventional sowing machine and alfalfa seeds coated at 1-4 ratio were sown with precision planting machine. According to the results of the research; the highest fresh herbage yield was obtained from the application with pneumatic precision planting machine (U3) with 3257 kg per decare. This was followed by 2879 kg/ha with the application of clover seeds coated at a rate of 1-1,5 by the conventional planting machine (U2) and 2579 kg/ha with the application of clover seeds not coated by the conventional planting machine (U1). The highest dry grass yield was obtained from U3 treatment with 964 kg/da, followed by U2 and U1 treatments with 850 kg/da and 770 kg/da, respectively. When the MED, ERI and TFÇ values were examined, the highest values were obtained from U1 with 15.25 days, U1 with 18.20 unit/m.day and U3 application with 80.9%, respectively
Studies on the effect of growth hormones in the propagation of globularia orientalis L. and globularia trichosantha fisch. & mey. subsp. trichosantha natural taxa with cutting and its use in landscape design
No full textBu çalışmada, ülkemizde doğal olarak yayılış gösteren Plantaginaceae (Sinirotugiller) familyasına ait G. orientalis (Küre çiçeği) ve G. trichosantha (Köse yayılımı) taksonlarının kontrollü serada çelikle üretimi yapılarak, köklendirme hormonlarının etkileri tespit edilip sonuçları karşılaştırılmıştır. Ayrıca peyzaj çalışmalarında kullanım alanları belirlenmiştir. Nisan ayında çiçeklenme döneminden önce her iki türünde yeşil tepe çelikleri kullanılmıştır. Köklenme sonrasında sökülen çeliklerin köklenme oranı (%) ile kök kalitesi (kök sayısı, en uzun ve ortalama kök uzunluğu) tespit edilerek kaydedilmiştir. G. orientalis bitki çelikleri köklendirilirken; kontrol grubu, 2,000 ppm, 4,000 ppm, 6,000 ppm'lik IBA ve NAA konsantrasyonları kullanılmıştır. Köklenme sonrası elde edilen verilere göre uygulamalar arasında istatistiki olarak (p<0.05) anlamlı bir fark elde edilmiştir. G. orientalis çeliklerinde en iyi köklenme %67 oranında 2,000 ppm'lik IBA hormon uygulamasında görülürken en az köklenme ise %13 oranında 6,000 ppm'lik NAA hormon uygulamasında görülmüştür. G. trichosantha bitki çelikleri köklendirilirken; kontrol grubu, 2,000 ppm, 4,000 ppm, 6,000 ppm'lik IBA konsantrasyonları kullanılmıştır. Köklenme sonrası elde edilen verilere göre uygulamalar arasında istatistiki olarak anlamlı bir fark elde edilmiştir. G. trichosantha çeliklerinde en iyi köklenme %90 oranında 0 ppm'lik IBA hormon uygulamasında görülürken en az köklenme ise %37 oranında 6,000 ppm'lik hormon uygulamasında görülmüştür. G. orientalis ve G. trichosantha taksonlarının estetik, fonksiyonel ve ekolojik özellikleri, peyzaj çalışmalarında geniş kullanım potansiyeline sahip olduklarını göstermektedir. G. orientalis, derin kazık kök yapısı nedeniyle dikey bahçelere uygun olmamakla birlikte, kurak ve kalkerli alanlarda erozyon kontrolü, yer örtücü ve sınır bitkisi olarak kullanılabileceği tespit edilmiştir. G. trichosantha ise saçak kök yapısıyla dikey bahçeler de dahil olmak üzere, daha nemli ve su özellikli peyzaj alanlarının etrafında kullanılmaya uygun olduğu belirlenmiştir.In this study, G. orientalis and G. trichosantha taxa were produced with cuttings in a controlled greenhouse, the effects of rooting hormones were determined and the results were compared. In addition, usage areas were determined in landscape works. Before the flowering period in April, green top cuttings were taken. Rooting rate (%) and root quality (number of roots, longest and average root length) of the cuttings removed after rooting were determined and recorded. Control group, IBA and NAA concentrations of 2,000 ppm, 4,000 ppm, and 6,000 ppm were used in G. orientalis cuttings. According to the data obtained after rooting, a statistically (p<0.05) significant difference was obtained between the applications. The best rooting was seen at the rate of 67% in the application of 2,000 ppm of IBA hormone, while the least rooting was observed in the application of 6,000 ppm of NAA at the rate of 13%. Control group, IBA concentrations of 2,000 ppm, 4,000 ppm, and 6,000 ppm were used in G. trichosantha cuttings. According to the data obtained after rooting, a statistically significant difference was obtained between the applications. In G. trichosantha cuttings, the best rooting was observed at the rate of 90% in 0 ppm hormone application, while the least rooting was observed in the application of 6,000 ppm hormone at the rate of 37%. The aesthetic, functional, and ecological traits of G. orientalis and G. trichosantha taxa demonstrate their broad applicability in landscape architecture. While G. orientalis is considered unsuitable for use in vertical gardens due to its deep taproot system, it has been identified as effective for erosion control, ground cover, and border planting in arid and calcareous soils. Conversely, G. trichosantha, possessing a fibrous root system, is deemed suitable for vertical gardens as well as for moist environments and areas adjacent to water features
Preparation of carbon quantum dots whit hypericum perforatum L. and investigation of their biological activities
No full textSon yıllarda biyomalzeme geliştirmek adına nanomalzemelerin kullanımı önem arz etmektedir. Bu çalışmada, yara iyileştirici özelliği olduğu bilinen Hypericum perforatum L. bitkisinden karbon kuantum noktalarının (CQDs) hazırlanması ile yara iyileştirmede daha etkin olup olmayacağı araştırılmıştır. Bu amaçla H. perforatum L. bitkisinden elde edilen CQDs yara iyileştirmede etkisini incelemek adına bitkinin kök, toprak üstü ve çiçek kısımları ayrı ayrı incelenmiştir. Her bir kısmın CQDs sentezi için yeşil sentez mikrodalga yöntemi kullanılarak optimum şartlarda (400 watt, 0,8 g, 20 dk) CQDs hazırlanmıştır. Hazırlanan CQDs yapısal, morfolojik, floresans, yüzey kimyasal özellikleri Floresans, UV- Görünür Alan, FT-IR, TEM, SEM kullanılarak karakterizasyonları yapılmıştır. Elde edilen sonuçlarda küresel ve kübik görüntüler CQDs'ın varlığını kanıtlamıştır. Aynı zamanda homojen olan yapıların bozulmuş olduğu ve ortamdan uzaklaşan maddelerden kaynaklı olarak yapısında değişikliklerin olduğu gözlemlenmiştir. Elektrospinleme yöntemi kullanılarak yüksek voltaj ve elektriksel alan altında 16 mm'lik PEG-İTO yüzeyine kitosan/polistiren katkılı CQDs spinlenerek nanolifler hazırlanmıştır. Nanolifler hazırlanırken H. perforatum L. bitkisinden elde edilen CQDs'dan 2,5 g çiçek ve toprak üstü, 1,25 g kök kullanılarak hazırlanmıştır. Nanoliflerin 3000-1500 µm aralığındaki kalınlıkta, topaklanma olmadan düzgün yapılı lifler oluşturduğu görülmektedir. Nanolif yüzeylerinin L929 fibroblast hücreleri üzerinde MTT testi yapılarak sitotoksisitesi belirlenmiştir. Hücre canlılığında CQDs kitosana kıyasla %50'den fazla bir düşüşe yol açmıştır. Nanoliflerin hücre canlılık oranı CQDs'a göre daha yüksek olduğu görülmüştür. Ayrıca, ATCC 29212 Enterococcus faecalis, ATCC 25923 Staphylococcus aureus, ATCC 27858 Pseudomonas aeruginosa ve ATCC 13846 Escherichia coli suşlarına karşı antibakteriyel etkisi araştırılmıştır. Çiçek, toprak üstü ve kök CQDs'ının tek başına herhangi bir antibakteriyel etki göstermediği, nanolif halinde antibakteriyel etki gösterdiği bulunmuştur.In recent years, the use of nanomaterials has become important for developing biomaterials. In this study, it was investigated whether the preparation of carbon quantum dots (CQDs) from the Hypericum perforatum L. plant, which is known to have wound healing properties, would be more effective in wound healing. For this purpose, the root, aboveground and flower parts of the plant were examined separately in order to examine the effect of CQDs obtained from the H. perforatum L. plant on wound healing. For the synthesis of CQDs of each part, CQDs were prepared under optimum conditions (400 watts, 0.8 g, 20 min) using the green synthesis microwave method. The structural, morphological, fluorescence and surface chemical properties of the prepared CQDs were characterized using Fluorescence, UV-Visible Area, FT-IR, TEM, SEM. In the obtained results, spherical and cubic images confirmed the presence of CQDs. At the same time, it was observed that the homogeneous structures were disrupted and there were changes in the structure due to the substances removed from the environment. Nanofibers were prepared by spinning chitosan/polystyrene doped CQDs on a 16 mm PEG-ITO surface under high voltage and electrical field using the electrospinning method. While preparing the nanofibers, CQDs obtained from H. perforatum L. plant were prepared using 2.5 g of flower and above-ground and 1.25 g of root. It was observed that the nanofibers formed smooth fibers in the thickness range of 3000-1500 µm without aggregation. Cytotoxicity of the nanofiber surfaces was determined by MTT test on L929 fibroblast cells. CQDs caused more than 50% decrease in cell viability compared to chitosan. It was observed that the cell viability rate of nanofibers was higher than CQDs. In addition, antibacterial effects against ATCC 29212 Enterococcus faecalis, ATCC 25923 Staphylococcus aureus, ATCC 27858 Pseudomonas aeruginosa and ATCC 13846 Escherichia coli strains were investigated. It was found that flower, above-ground and root CQDs did not show any antibacterial effect alone, but they showed antibacterial effect in the form of nanofibers.Bu tez çalışması Selçuk Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinatörlüğü tarafından BAP-23201041 nolu proje ile desteklenmiştir
From the political and economic aspects: Ghiyath Al-Din Kaykhusraw III and Coins in Konya Ethnography Museum
No full textXIII. yüzyılın ikinci yarısı, Türkiye Selçuklu Devleti için Moğol hegemonyasının arttığı, siyasi otoritenin zayıfladığı ve ekonomik istikrarsızlığın derinleştiği bir dönem olmuştur. 1266 yılında Selçuklu tahtına oturan III. Gıyâseddin Keyhusrev saltanatı süresince Moğolların siyasi ve askerî baskısı altında kalmış, devletin gerçek yönetim gücü büyük ölçüde Moğol valileri ve Muînüddin Süleyman Pervâne gibi son derece nüfuzlu devlet adamlarının elinde olmuştur. Muînüddin Süleyman Pervâne Anadolu'da Moğol hâkimiyetini pekiştiren en etkili devlet adamlarından biri olmuştur. Moğollara sadakati sayesinde devlet yönetiminde büyük bir nüfuza sahip olmuş, ancak zaman zaman Memlükler'le de gizli ittifaklar kurarak kendi siyasi çıkarlarını korumaya çalışmıştır. Onun yönetimdeki etkisi, Selçuklu sultanlarını gölgede bırakmış ve Türkiye Selçuklu Devleti'nin Moğollara bağımlılığını artırmıştır. Bu dönemde Türkmen beyliklerinin güçlenmesi, Anadolu topraklarında siyasi dengeleri değiştirmiştir. Karamanoğulları gibi bağımsız hareket eden beylikler, Moğol-Selçuklu otoritesine karşı direniş göstermiştir. Aynı zamanda Hatîroğlu Şerefeddin ve diğer Türkmen beyleri, Moğol tahakkümüne karşı bağımsızlık mücadelesi vermiştir. 1277 yılında Memlük Sultanı Baybars'ın Anadolu'ya düzenlediği sefer ile Moğol hakimiyetine meydan okumuş, bu durum Türkmenleri cesaretlendirmişti. Ancak Selçuklu emirlerinin Moğollara olan sadakati, Baybars'ın desteğinin kalıcı olmasını engellemiştir. Bu isyanların bastırılması, Moğolların Anadolu'daki kontrolünü daha da güçlendirmiştir. Yine bu dönemde Moğol vergi politikaları ve artan mali yükümlülükler, Anadolu'daki ticari faaliyetleri sekteye uğratmış, bu durum tüccar ve üreticiler üzerindeki baskıyı daha da artırmıştır. Sinop, Antalya ve Alanya gibi liman şehirleri ticaret açısından önemini korusa da, Moğolların ağır ekonomik talepleri devletin mali bağımsızlığını zayıflatmıştır. Ekonomide yaşanılan zayıflama dönemin sikkelerine de gözlemlenmektedir. III. Gıyâseddin Keyhusrev'e ait sikkelerinde altın ve gümüş saflığında azalma, Selçuklu ekonomisindeki bozulmanın ve enflasyonist baskının bir yansımasıdır.The second half of the 13th century was a period of increasing Mongol hegemony, weakening of political authority and deepening of economic instability for the Seljuk State of Turkey. During the reign of Ghiyath al-Din Kaykhusraw III , who ascended to the Seljuk throne in 1266, he remained under political and military pressure from the Mongols, and the real administrative power of the state was largely in the hands of Mongol governors and extremely influential statesmen such as Muʿīn al-Dīn Sulaymān Parwāna. Muʿīn al-Dīn Sulaymān Parwāna was one of the most influential statesmen who consolidated Mongol rule in Anatolia. Thanks to his loyalty to the Mongols, he had great influence in the state administration, but from time to time he tried to protect his own political interests by forming secret alliances with the Mamluks. His influence in the administration overshadowed the Seljuk sultans and increased the dependence of the Seljuk State of Turkey on the Mongols. The strengthening of the Turkmen principalities in this period changed the political balances in Anatolian lands. Independent principalities such as the Karamanids resisted the Mongol-Seljuk authority. At the same time, Hatiroğlu Şerefeddin and other Turkmen nobles fought for independence against Mongol domination. In 1277, the Mamluk Sultan Baybars challenged Mongol rule with an expedition to Anatolia, which encouraged the Turkmens. However, the loyalty of the Seljuk emirs to the Mongols prevented Baybars' support from becoming permanent. The suppression of these rebellions further strengthened the Mongols' control over Anatolia. Again during this period, Mongol tax policies and increasing financial liabilities disrupted commercial activities in Anatolia, which further increased the pressure on merchants and manufacturers. Although port cities such as Sinop, Antalya and Alanya maintained their importance in terms of trade, the Mongols' heavy economic demands weakened the state's financial independence. The weakening in the economy can also be observed on the coins of the period. The decrease in the purity of gold and silver in the coins of Ghiyath al-Din Kaykhusraw III is a reflection of the deterioration and inflationary pressure in the Seljuk economy
Determination of important agricultural traits of advanced lentil genotypes obtained by the introduction method
No full textBu araştırma, 2022 yılında İç Anadolu Bölgesinde Konya ili Karatay ilçesinde tarla koşullarında kurulmuştur. Melezleme ıslah çalışmalarında yararlanılması ve yurtiçi ve yurtdışı kaynaklı mercimek çeşitlerinin Orta Anadolu ekolojik şartlarında kuru tarım yapılan bölgelerdeki yetişme durumları ve verim özellikleri belirlenmesi amacıyla yürütülmüştür. Materyal olarak yurtiçi ve yurtdışı kaynaklı 58 adet ileri kademe mercimek genotipi ve standart olarak Türkiye'de yetiştirilen 4 çeşit (Fırat-87, Yerli Kırmızı, Pul Mercimek, Popülasyon) kullanılmıştır. Deneme 13 Ekim 2022 yılında Augmented Deneme Desenine göre 5 blok olarak kurulmuştur. Yapılan araştırma sonuçlarına göre elde ettiğimiz en düşük ve en yüksek değerler; bitki boyu için 40,28 cm (90 numaralı genotip) – 18,12 cm (7 numaralı genotip), ilk bakla yüksekliği 16,47 cm (23 numaralı genotip) – 4,95 cm (12 numaralı genotip), anadal sayısı 3,21 adet/bitki (11 numaralı genotip) -1,41 adet/bitki (184 numaralı genotip), bakla sayısı 224,76 adet/bitki (5 numaralı genotip) – 0,59 adet/bitki (192 numaralı genotip), tane sayısı 284,18 adet/bitki (5 numaralı genotip) – 3,92 adet/bitki (8 numaralı genotip), kışa dayanım oranı %93,1 (17, 21, 19 numaralı genotipler) - %0,18 (45 numaralı genotip), bin dane ağırlığı 79,58 g (23 numaralı genotip) – 14,58 g (11 numaralı genotip), tane verimi 5,84 g/bitki (5 numaralı genotip) – 0,09 g/bitki (6 numaralı genotip) olarak bulunmuştur. Tane verimi bakımından toplam 17 adet hat standartlardan daha yüksek verimli olmuştur.This research was conducted under field conditions in the Karatay districy of Konya, in the Central Anatolia Region, in 2022. It was carried out with the aim of utilizing hybrid breeding methods and determining the growth and yield characteristics of lentil varieties, both domestic and international, under the ecological conditions of Central Anatolia, particularly in dry farming areas. The material used in the study consisted of 58 advanced lentil genotypes, sourced both domestically and internationally, along with 4 standard varieties commonly grown in Turkey (Fırat-87, Yerli Kırmızı, Pul Mercimek and Popülasyon). The experiment was established on October 13, 2022, using an Augmented Experimental Design with 5 blocks. According to the results of the study, the lowest and highest values obtained were as follows; plant height ranged from 18,12 cm (genotype 7) to 40,28 cm (genotype 90), first pod height ranged from 16,47 cm (genotype 23) to 4,95 cm (genotype 12), main stem number ranged from 3,21 stems/plant (genotype 11) to 1,41 stems/plant (genotype 184), pod number ranged from 224,76 pods/plant (genotype 5) to 0,59 pods/plant (genotype 192), seed number ranged from 284,18 seeds/plant (genotype 5) to 3,92 seeds/plant (genotype 8), winter hardiness rate ranged from 93,1% (genotypes 17,21 and 19) to 0,18% (genotype 45), 1000-seed weight ranged from 79,58 g (genotype 23) to 14,58 g (genotype 11) and seed yield ranged from 5,84 g/plant (genotype 5) to 0,09 g/plant (genotype 6). In terms of crop yield, a total of 17 lines have been more efficient than the standards
Modern science fiction and an author: J.-H.Rosny Aîné
No full textBu tez çalışmasında J.-H. Rosny Aîné'nin modern bilimkurgunun tek temsilcisi olduğu, bilimkurgunun gelecekten daha çok şimdiki zaman ile insandan önce ve insandan beri olan ayrımın gerçeklik algısıyla olan değişimi; bilimsel mümkünlük temelinde, bir canlının özünün bilinebilirliği gibi konulara açıklık getirilmeye çalışılmıştır. İnsanı merkezinde bulunduran bilimkurgu için bilinenden ziyade bilinmeyene olan merak güdüsü sınırları aşmak için temsiliyet görevi üstlenmiştir. Eskinin eskisini, insanlık tarihinin başlangıcını geriye dönerek karşılaştırmalar yapabilmek, orijinalliğe daha yakın bir bilimi, bilimsel mümkünlüğün olabilirliğiyle değer kazandırmıştır. Yeni Dünya'yı oluşturabilmek ve ona tekrardan biçim verebilmek, evrenin bilinmeyen gizemini anlamayı sağlamıştır. Girişte, bilimkurgunun çeşitli incelemelerle tanımları belirtilip, Aîné'nin Dünya'yı ve evreni tamamen değiştirebilmek amacıyla, "kurguyu gerçeğe çevirmek mümkün olabilir midir?" sorusuna yazarın, ne düzeyde karşılık verebildiğine değinilmiştir. İlk bölümde, Fransa'da bilimkurgu anlayışına dikkat çekilmiştir. İkinci bölümde, Aîné üzerine incelemelerle çağdaş bilimkurgu yazarlarından ayrıldığı noktalar belirtilerek, yazarın başlıca eserlerinin analizi yapılmıştır ve modern bilimkurgunun daha belirgin tanımı oluşturulmuştur. Üçüncü bölümde, Olağanüstü-bilimsel öykülerin içerdiği özelliklerle Poe, Wells ve Maurice Renard'ın bilimkurgu ile görüşlerinin yanlışlıkları belirtilmiştir. Aynı zamanda Jules Verne'in bilimkurgunun asıl öncüsü olmadığı gözlemlenmiştir. Sonuçta, Rosny Aîné'nin bilimkurguyu en zengin haliyle, doğru olarak yansıttığı gösterilmiştir.İn this thesis, is determined that J.-H. Rosny Aîné is the one only representative of modern science fiction, that science fiction is changing from the with present and the humanity with the perception of reality; the essence of vibrant being can be found in the form of scientific possibility. The curiosity motive of science fiction, which keeps humanity in the center towards the unknown rather tho known, has assumed the duty of representation to trascend borders. The ability to compare the ancient one by returning the beginning of human history is bringing closer science to originality into value by the possibility of scientific prospect. By the creating the New World and giving it shape again, it has led to an understanding of the unknown secret of the universe. İn the introduction, given the definitons of science fiction through various studies and the fact that Aîné can completely change the world and the universe, "could it be possible to turn fiction into reality?" With author's question, the level to which the author was able to respond mentioned. İn the first chapter, understanding of science fiction was highlighted in France. İn the second chapter, by specifying the points on which Aîné differs from contemprorary science fiction authors, an analysis of the author's main works were made and a more specific definition of modern science fiction was created. İn the third chapter, in accuracies of Poe, Wells and Maurice Renard's views science fiction are indicated with quality of extraordinary-science fiction stories. Also, has been observed Jules Verne, he wasn't real precursor of science fiction. İn conclusion, it has been shown that Rosny Aîné accurately reflects science fiction in precious style
Examination of service quality and satisfaction levels of users benefiting from municipality sports facilities (Konya Meram municipality example)
No full textBu araştırmanın amacı; belediye spor tesislerinin sunduğu hizmetlerin, kullanıcılar tarafından hizmet kalitesi ve memnuniyet düzeyinin nasıl algıladığını ölçmek ve değerlendirmektir. Araştırmanın örneklemini, Konya Meram Belediyesi bünyesinde bulunan Berlika Spor Tesisi, Rabia Spor Tesisi, Konevi Spor Tesisi, Aşkan Muhammet Yürükuslu Spor Tesisi kullanıcılarından 773 kadın 571 erkek toplamda 1344 kişi oluşturmaktadır. Bu çalışma ile belediye spor tesislerinin halk için en iyi hizmeti sunmak ve memnuniyeti sağlamak için gerekli olan önemlerin alınması, yerel yönetimlerce spor hizmetlerinde en iyi seviyeye gelinmesi amaçlanmaktadır. Ayrıca çalışmamızın bundan sonraki yapılacak benzer çalışmalara ışık tutacağı ve literatüre katkı sağlayacağı düşüncesindeyiz. Çalışmamızda kişisel bilgi formu, Yıldırım (2017) tarafından geliştirilen, Spor Tesisleri Müşteri Memnuniyeti Ölçeği ve Lam ve ark (2005) tarafından geliştirilen ve Gürbüz ve ark (2005) tarafından Türkiye'de geçerlik ve güvenirlik çalışması yapılan, Hizmet Kalitesi Değerlendirme Ölçeği kullanılmıştır. Meram Belediyesi'ne ait spor tesislerinden faydalanan bireylerin hizmet kalitesi ve memnuniyet düzeyleri, yüz yüze anket yöntemiyle toplanan verilerle incelenmiştir. Elde edilen veriler SPSS 26.0 programında %95 güven aralığı ve 0.05 anlamlılık düzeyinde analiz edilmiştir. Gözlem sayısının 70'in üzerinde olması nedeniyle normal dağılım Kolmogorov-Smirnov Testi ile test edilmiş ve parametrik test varsayımları sağlanmıştır. İki grup arasındaki farklar Independent Samples T-Test ile, üç ve daha fazla grup arasındaki farklar One Way ANOVA ile analiz edilmiştir. Anlamlı farklılık görülen durumlarda çoklu karşılaştırmalar için Tukey HSD testi uygulanmıştır. Ayrıca hizmet algısı ile memnuniyet düzeyi arasındaki ilişki Pearson korelasyon katsayısı ile değerlendirilmiştir. Araştırmamızın sonucunda; Kullanıcıların hizmet kalitesi düşüncelerinde cinsiyet, medeni durum, eğitim durumu, tesislerin kullanım amacı ve tesis kullanım süresi değişkenlerine göre anlamlı bir fark bulunamazken yaş grubu ve tesis kullanım sıklığı değişkenlerine göre anlamlı farklılıklar tespit edilmiştir. Yine kullanıcılar memnuniyet düzeyleri incelendiğinde cinsiyet, yaş grubu, medeni durum, eğitim durumu, tesislerin kullanım amacı, tesislerin kullanım sıklığı ve tesislerin kullanım süresi değişkenlerine göre anlamlı farklılıklar gözlemlenmiştir. Katılımcıların hizmetin çeşitli boyutlarına yönelik algıları değerlendirilmiş ve bu algıların memnuniyet düzeyleriyle ilişkisi analiz edilmiştir. Elde edilen veriler, özellikle personel etkileşimi, fiziki altyapı ve program yeterliliği gibi faktörlerin kullanıcı memnuniyetinde belirleyici olduğunu göstermiştir. Ayrıca, hizmet kalitesi ile müşteri memnuniyeti arasında pozitif yönlü anlamlı bir ilişki belirlenmiştir. Elde edilen sonuçların, yerel yönetimlerin spor hizmetlerini iyileştirmesi açısından yol gösterici nitelikte olduğu düşünülmektedir.The aim of this study is to measure and evaluate how the services provided by municipal sports facilities are perceived by users in terms of service quality and satisfaction level. The sample of the study consists of a total of 1,344 individuals, including 773 women and 571 men, who are users of Berlika Sports Facility, Rabia Sports Facility, Konevi Sports Facility, and Aşkan Muhammet Yürükuslu Sports Facility, all affiliated with the Konya Meram Municipality. This study aims to ensure that the necessary measures are taken for municipal sports facilities to provide the best possible service to the public and to achieve user satisfaction, and to help local governments reach the highest level in delivering sports services. In addition, it is believed that this study will shed light on future similar research and contribute to the literature. In our study, a personal information form, the Sports Facilities Customer Satisfaction Scale developed by Yıldırım (2017), and the Service Quality Assessment Scale developed by Lam et al (2005) and validated and tested for reliability in Turkey by Gürbüz et al (2005) were used. The study examined the service quality and satisfaction levels of individuals using the sports facilities operated by Meram Municipality through data collected via face-to-face surveys. The data were analyzed using SPSS 26.0 at a 95% confidence interval and a 0.05 significance level. Since the number of observations exceeded 70, the normality of the data distribution was tested using the Kolmogorov-Smirnov test, and the assumptions for parametric tests were met. Differences between two groups were analyzed using the Independent Samples T-Test, while differences among three or more groups were examined using One Way ANOVA. In cases where significant differences were found, Tukey HSD was used for post-hoc multiple comparisons. Additionally, the relationship between perceptions of service quality and satisfaction levels was assessed using the Pearson correlation coefficient.. As a result of our research, no significant difference was found in users' perceptions of service quality based on gender, marital status, education level, purpose of facility use, and duration of facility use. However, significant differences were identified based on age group and frequency of facility use. Additionally, when examining users' satisfaction levels, significant differences were observed based on gender, age group, marital status, education level, purpose of facility use, frequency of facility use, and duration of facility use. Participants' perceptions of various dimensions of the service were evaluated, and the relationship between these perceptions and their satisfaction levels was analyzed. The findings revealed that factors such as staff interaction, physical infrastructure, and program adequacy were key determinants of user satisfaction. Furthermore, a significant and positive relationship was identified between service quality and customer satisfaction. These results are considered to offer valuable guidance for local governments in improving the quality of sports services
Teachers' attitudes towards gender equality and students' academic self-efficacy as predictors of classroom climate
No full textBu araştırmanın amacı, öğrencilerin sınıf iklimi algılarını bazı değişkenler açısından test etmek, ayrıca öğretmenlerin toplumsal cinsiyet eşitliğine yönelik tutumlarının ve öğrencilerin akademik benlik yeterliklerinin sınıf iklimini yordayıcılığını ve bu değişkenlerin birbirleriyle ilişkisini incelemektir. Araştırmanın örneklemini Konya'nın merkez ilçelerindeki Anadolu liselerinde okuyan öğrenciler evreninden, çok aşamalı örnekleme yöntemiyle belirlenen 933 öğrenci oluşturmaktadır. Nedensel karşılaştırma ve ilişkisel tarama modelleriyle desenlenen araştırmada "Sınıf İklimi Ölçeği Kısa Formu", "Öğretmenlerin Toplumsal Cinsiyet Eşitliğine Yönelik Tutumları Ölçeği" ve "Akademik Benlik Yeterliği Ölçeği" kullanılmıştır. Verilerin analizinde t-testi, tek yönlü varyans analizi, Post-hoc Tukey, Dunnett's C, basit ve çoklu regresyon, Hayes Process aracılık analizi testleri kullanılmıştır. Araştırmanın bulguları, öğrenci algılarının cinsiyet değişkenine göre sınıf ikliminin "katılım", "öğretmen desteği", "görev yönelimi" ve "kuralların açıklığı" alt boyutlarında anlamlı bir şekilde farklılaşmadığını, buna karşın "ilişki" ve "düzen-organizasyon" alt boyutlarında erkeklerin puanlarının daha yüksek olduğunu göstermiştir. Sınıf büyüklüğü değişkenine göre "katılım" ve "kuralların açıklığı" alt boyutlarında anlamlı fark bulunmazken diğer alt boyutlarda bazı gruplar arasında anlamlı farklılık bulunmuştur. Sınıf düzeyi değişkenine göre "katılım" alt boyutunda anlamlı farklılık bulunmazken diğer alt boyutlarda bazı gruplar arasında anlamlı farklılık tespit edilmiştir. Öğretmenlerin toplumsal cinsiyete yönelik eşitlikçi tutumlarının sınıf ikliminin "katılım", "ilişki", "öğretmen desteği", "görev yönelimi" ve "kuralların açıklığı" alt boyutlarını olumlu yönde yordadığı, buna karşın "düzen-organizasyon" alt boyutunu yordamadığı, öğrencilerin akademik benlik yeterliklerinin ise sınıf ikliminin tüm alt boyutlarını olumlu yönde yordadığı bulunmuştur. Ayrıca öğretmenlerin toplumsal cinsiyet eşitliğine yönelik tutumları ile sınıf iklimi ilişkisinde öğrencilerin akademik benlik yeterliklerinin aracılık etkisini sınamak için kurulan altı adet aracılık modelinden, "görev yönelimi" alt boyutu dışındaki tüm modeller anlamlı bulunmuştur.The purpose of this research is to test students' perceptions of classroom climate in terms of some variables, and also to examine the predictive value of teachers' attitudes towards gender equality and students' academic self-efficacy on classroom climate and the relationship between these variables. The sample of the research consists of 933 students, determined by multi stage sampling technique, from the universe of students studying in Anatolian high schools in the central districts of Konya. "Classroom Climate Scale Short Form", "Teachers' Attitudes Towards Gender Equality Scale" and "Academic Self-Efficacy Scale" were used in this research which is designed with a quantitative approach and causal-comparative and relational scanning models. Data were analyzed using t-test, one-way analysis of variance, Post-hoc Tukey and Dunnett's C, simple and multiple regression analysis and Hayes Process mediation analysis tests. According to the findings obtained in the research, it was determined that student perceptions did not differ significantly in the sub-dimensions of "participation", "teacher support", "task orientation" and "clarity of rules" of the classroom climate according to the gender variable, whereas males had higher scores in the sub-dimensions of "relationship" and "order-organization". While no significant difference was found in the sub-dimensions of "participation" and "clarity of rules" according to the class size variable, significant differences were found between some groups in other sub-dimensions. According to the grade level variable, while there was no significant difference in the "participation" sub-dimension, it was determined that the scores of some groups differed significantly in other sub-dimensions. It was found that teachers' egalitarian attitudes towards gender positively predicted the sub-dimensions of "participation", "relationship", "teacher support", "task orientation" and "clarity of rules" of the classroom climate, whereas they did not predict the sub-dimension of "order-organization", and students' academic self-efficacy positively predicted all sub-dimensions of the classroom climate. In addition, out of the six mediation models established to test the mediating effect of students' academic self-efficacy on the relationship between teachers' attitudes towards gender equality and classroom climate, all models except the "task orientation" sub-dimension were found to be significant