Selçuk Üniversitesi Kütüphanesi
Not a member yet
53909 research outputs found
Sort by
Analysis of foreign trade using artificial intelligence methods: The case of Türkiye (2000-2022)
No full textBu çalışmada, Türkiye'nin 2000–2022 döneminde 152 ülkeye gerçekleştirdiği ihracat verileri kullanılarak, 2023–2027 yıllarına yönelik ihracat tahminleri yapılmıştır. Çalışmanın temel amacı, yapay zekâ temelli tahmin modelleri olan Uzun Kısa Süreli Bellek (LSTM) ve Destek Vektör Regresyonu (SVR) yöntemlerinin dış ticaret tahmin performanslarını karşılaştırmalı olarak değerlendirmektir. Çalışmada öncelikle, 2018–2022 dönemi test verisi olarak ayrılmış ve bu dönem için modellerin örneklem içi tahmin performansları değerlendirilmiştir. Ardından, modellerin daha önce hiç görmediği 2023–2027 dönemi için örneklem dışı (out-of-sample) tahminleme gerçekleştirilmiştir. Modellerin tahmin girişlerinde kullanılan bağımsız değişkenlerin (örneğin GSYİH, reel efektif kur, Linder ölçeği) 2023–2027 verileri mevcut olmadığı için, bu değişkenler geçmiş eğilimlere dayalı olarak üstel düzeltme yöntemi ile öngörülmüş ve tahminleme modellerine girdi olarak sunulmuştur. Modelleme sonuçlarına göre hem LSTM hem de SVR modelleri 2018–2022 dönemine ait test verileri üzerinde başarılı tahmin performansı sergilemiş, R² değerleri sırasıyla %86.71 (LSTM) ve %83.61 (SVR) olarak hesaplanmıştır. Örneklem dışı tahmin döneminde (2023–2024) ise her iki modelin doğruluk oranlarında artış gözlemlenmiş ve R² değerleri LSTM için %94.58, SVR için %95.02 seviyesine yükselmiştir. Bu durum, dönüştürülmüş verilerle yapılan tahminlerin istatistiksel açıdan güçlü bir uyum gösterdiğini ortaya koymaktadır. LSTM modeli, ileriye dönük tahminlerde ihracat hacminde artış eğilimi üretmiş; ancak bu tahminler zamanla artan varyans ve belirsizlik içermiştir. SVR modeli ise daha dengeli ve istikrarlı bir yapı sunarak kısa vadeli öngörülerde dar hata aralığı ile başarılı sonuçlar vermiş, ancak bazı ülkeler bazında belirgin sapmalar görülmüştür. Model performansı, RMSE, MAE, R² gibi klasik regresyon metrikleriyle değerlendirilmiş; ayrıca tahmin/gerçek oranları temelinde ülkeler uyum sınıflarına (isabetli, kısmen iyi, sapmalı) göre ayrılmıştır. Bu analiz, modellerin hangi ülke gruplarında daha başarılı tahminler ürettiğini ortaya koymuştur. Sonuç olarak, çalışmada kullanılan iki farklı yapay zekâ modelinin dış ticaret tahmininde etkin biçimde kullanılabileceği, ancak model seçiminde veri yapısı, tahmin dönemi ve ekonomik bağlam gibi faktörlerin dikkate alınmasının önemli olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu yönüyle çalışma, dış ticaretin yapay zekâ yöntemleriyle tahmini konusunda ulusal literatüre LSTM ve SVR karşılaştırması üzerinden özgün bir katkı sunmaktadır.In this study, Türkiye's export data to 152 countries between 2000 and 2022 was utilized to generate export forecasts for the 2023–2027 period. The primary objective of the study is to comparatively evaluate the forecasting performance of two artificial intelligence-based models Long Short-Term Memory (LSTM) and Support Vector Regression (SVR) in predicting foreign trade. Initially, the period of 2018–2022 was set aside as the test dataset, and in-sample forecast performance was evaluated for both models. Subsequently, out-of-sample forecasting was conducted for the 2023–2027 period, which includes years the models had not previously encountered. Since real-world values of independent variables (such as GDP, real effective exchange rate, and Linder index) were unavailable for 2023–2027, these variables were projected using the exponential smoothing method based on historical time series trends and were used as inputs to the forecasting models. According to the modeling results, both LSTM and SVR demonstrated high predictive accuracy for the 2018–2022 test period, with R² scores calculated as 86.71% for LSTM and 83.61% for SVR. In the out-of-sample prediction phase (2023–2024), an improvement in model accuracy was observed, with R² scores rising to 94.58% for LSTM and 95.02% for SVR. These findings indicate a strong statistical fit when using transformed data. The LSTM model exhibited an upward trend in export volume forecasts for future years but also showed increased variance and uncertainty over time. In contrast, the SVR model provided more stable and controlled forecasts in the short term, although notable deviations were observed for some countries. Model performance was evaluated using classical regression metrics such as RMSE, MAE, and R². Furthermore, countries were classified into three accuracy categories (accurate, moderately accurate, and deviated) based on the ratio of predicted to actual values, which helped identify where each model performed more effectively. In conclusion, the study demonstrates that both LSTM and SVR can be effectively applied for foreign trade forecasting. However, model selection should consider factors such as data structure, forecast horizon, and economic context. By presenting a comparative analysis of LSTM and SVR in this domain, the study provides a novel contribution to the national literature on artificial intelligence applications in trade forecasting
Antioxidant properties of plant-based meatballs
No full textBu çalışma, bitki bazlı köftelerin antioksidan özelliklerini belirlemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Bu kapsamda, Türkiye'de tüketime sunulan 55 adet bitki bazlı köftede, farklı çözücülerle (su, metanol, etanol) elde edilen ekstraktlarda toplam fenolik madde miktarı, flavonoid içeriği, DPPH radikal süpürme aktivitesi, toplam antioksidan kapasite (TAS), toplam oksidan kapasite (TOS) ve oksidatif stres indeksi (OSI) belirlenmiştir. Ayrıca lipid oksidasyon göstergesi olan tiyobarbitürik asit reaktif maddeleri (TBARS) analizi de yapılmıştır. Metanol ekstraktlarında DPPH radikal süpürme aktivitesi (%43.96) ve flavonoid içeriği (1.25 mg rutin Eq/g) diğer çözücülere kıyasla daha yüksek bulunmuştur. TAS değerleri su ve metanol ekstraktlarında yüksek, TOS ve OSI değerleri ise düşük saptanmıştır. Bitki bazlı köftelerde ortalama TBARS değeri 0.32 mg MDA/kg olarak belirlenmiştir. Korelasyon analizleri, fenolik ve flavonoid bileşiklerin DPPH radikal süpürme aktivitesi ve TAS ile pozitif, OSI ile negatif yönde ilişkili olduğunu göstermiştir. Elde edilen bulgular, bitki bazlı köftelerin doğal antioksidan bileşenler bakımından zengin olduğunu ve lipid oksidasyonunu baskılayarak oksidatif dengeyi koruyabileceğini ortaya koymaktadır. Çalışma sonuçları vegan diyeti kullananlar açısından çok yararlı olacaktır.This study was conducted to determine the antioxidant properties of plant-based meatballs. For this purpose, a total of 55 commercially available plant-based meatballs in Turkey were analyzed. Extracts obtained with different solvents (water, methanol, and ethanol) were evaluated for total phenolic content, flavonoid content, DPPH radical scavenging activity, total antioxidant capacity (TAS), total oxidant capacity (TOS), and oxidative stress index (OSI). In addition, thiobarbituric acid reactive substances (TBARS), an indicator of lipid oxidation, were analyzed. The methanol extracts showed higher DPPH radical scavenging activity (43.96%) and flavonoid content (1.25 mg rutin Eq/g) compared to the other solvents. TAS values were higher in water and methanol extracts, while TOS and OSI values were lower. The average TBARS value of plant-based meatballs was determined as 0.32 mg MDA/kg. Correlation analyses revealed that phenolic and flavonoid compounds were positively correlated with DPPH radical scavenging activity and TAS, but negatively correlated with OSI. The findings indicate that plant-based meatballs are rich in natural antioxidant compounds and may help maintain oxidative balance by suppressing lipid oxidation. The results of this study will be particularly beneficial for individuals following a vegan diet.Bu araştırma Selçuk Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinatörlüğü tarafından 21202137 proje numarası ile desteklenmiştir
Synthesis, characterisation and catalysis applications of graphitic carbon nitride based metal organic framework nanocomposites
No full textBu tez çalışmasında kataliz uygulamaları için grafitik karbon nitrür (g-C3N4) temelli Zeolitik İmidazolat Çerçeve (ZIF) nanokompozitleri sentezlenmiştir. Katalitik etkinliği artırmak amacıyla g-C3N4 yapısına ZIF-8 ve ZIF-9 nanoparçacıkları katkılanarak g-C3N4@ZIF-8 ve g-C3N4@ZIF-9 nanokompozitleri elde edilmiştir. Elde edilen nanokompozitlerin sulu ortamda NaBH4 indirgen maddesi yardımıyla Alizarin Red S (ARS) ve ketoprofenin (KET) uzaklaştırılmasındaki katalitik etkinliği incelenmiştir. g-C3N4@ZIF-8 ve g-C3N4@ZIF-9 nanokompozitleri çeşitli karakterizasyon yöntemleriyle incelenmiştir. Bu kapsamda Fourier Dönüşümlü Kızılötesi Spektroskopisi (FTIR), X-Işını Kırınımı (XRD), Alan Emisyonlu Taramalı Elektron Mikroskobu (FESEM), Enerji Dağılımlı X-Işını Spektroskopisi (EDX), UV-Vis DRS, X-Işını Fotoelektron Spektroskopisi (XPS) gibi tekniklerden yararlanılmış ve sıfır yük noktası (pHpzc) ölçümleri gerçekleştirilmiştir. Boya ve ilaç giderim deneyleri, indirgeyici madde olarak kullanılan sodyum borhidrit (NaBH4) varlığında gerçekleştirilmiş ve ARS ile KET'nin bozunma süreleri UV-Vis Spektrofotometresi (UV-Vis) ile izlenmiştir. İlaç ve boya gideriminde temas süresi, pH, NaBH4 derişimi, nanokompozit dozajı, ilaç ve boya derişimi gibi parametrelerin etkileri değerlendirilmiş ve en uygun giderim koşulları belirlenmiştir. Yapılan deneyler sonucunda, ARS boyasının g-C3N4@ZIF-8 nanokompoziti ile 50 dakikada %85 oranında, g-C3N4@ZIF-9 nanokompoziti ile ise 20 dakikada %100 oranında giderildiği belirlenmiştir. KET'nin ise g-C3N4@ZIF-8 ile 15 dakikada, g-C3N4@ZIF-9 ile 30 dakikada %100 oranında giderilebildiği saptanmıştır. Bozunma reaksiyonlarının kinetik parametreleri (k) hesaplanmış ve katalitik bozunma sonrası yapılan Yüksek Performanslı Sıvı Kromatografisi (HPLC) analizleri ile ARS boyası ile KET'nin reaksiyona girerek bozunduğu doğrulanmıştır. Elde edilen nanokompozitlerin çevre kirletici özellikteki ARS ve KET gibi organik bileşiklerin gideriminde etkinliği değerlendirilmiştir. Sentezlenen nanokompozitlerin, en uygun deney koşullarında organik kirleticileri kısa sürede ve %100'e yakın oranda kalıcı olarak indirgediği gözlemlenmiştir.In this thesis, graphitic carbon nitride (g-C3N4) based Zeolitic Imidazolate Framework (ZIF) nanocomposites were synthesized for catalysis applications. In order to increase the catalytic activity, g-C3N4@ZIF-8 and g-C3N4@ZIF-9 nanocomposites were obtained by doping ZIF-8 and ZIF-9 nanoparticles into the g-C3N4 structure. The catalytic activity of the obtained nanocomposites in the removal of Alizarin Red S (ARS) and ketoprofen (KET) with the help of NaBH4 reducing agent in aqueous medium was investigated. g-C3N4@ZIF-8 and g-C3N4@ZIF-9 nanocomposites were investigated by various characterization methods. In this context, techniques such as Fourier Transform Infrared Spectroscopy (FTIR), X-Ray Diffraction (XRD), Field Emission Scanning Electron Microscopy (FESEM), Energy Dispersive X-Ray Spectroscopy (EDX), UV-Vis DRS, X-Ray Photoelectron Spectroscopy (XPS) were used and zero charge point (pHpzc) measurements were performed. Dye and drug removal experiments were carried out in the presence of sodium borhydride (NaBH4) whic was used as a reducing agent and the degradation times of ARS and KET were monitored by UV-Vis Spectrophotometer (UV-Vis). The effects of parameters such as contact time, pH, NaBH4 concentration, nanocomposite dosage, drug and dye concentration on drug and dye removal were evaluated and the most suitable removal conditions were determined. As a result of the experiments, it was determined that ARS dye was removed by 85% in 50 minutes with g-C3N4@ZIF-8 nanocomposite and by 100% in 20 minutes with g-C3N4@ZIF-9 nanocomposite. It was determined that KET could be removed by 100% in 15 minutes with g-C3N4@ZIF-8 and by 30 minutes with g-C3N4@ZIF-9. The kinetic parameters (k) of the degradation reactions were calculated and it was confirmed by High Performance Liquid Chromatography (HPLC) analyses performed after catalytic degradation that ARS dye and KET reacted and degraded. The effectiveness of the obtained nanocomposites in the removal of organic compounds such as ARS and KET, which are environmental pollutants, was evaluated. It was observed that the synthesized nanocomposites permanently reduced organic pollutants in a short time and at a rate close to 100% under the most suitable experimental conditions.Bu tez çalışması S.Ü. BAP tarafından 22211017 nolu proje ile desteklenmiştir
Determination of salt stress tolerance of 'Hatay' clonal apple rootstock candidate (malus sylvestris L. mill. subsp. orientalis) under in vitro conditions
No full textTuz stresi, bitkilerin büyüme ve gelişimini olumsuz yönde etkileyen önemli bir çevresel faktördür. Meyve türleri arasında elma, tuz stresine en hassas bitkilerden biridir. Bu çalışmada, 'Hatay' klonal elma anaç adayının in vitro şartlarda tuz stresine toleransı incelenmiştir. Araştırmada farklı tuz konsantrasyonları (1/4 seyreltik MS, 1/2 seyreltik MS, MS (kontrol), MS + 1 g l-1 NaCl, MS + 2 g l-1 NaCl, MS + 4 g l-1 NaCl, MS + 6 g l-1 NaCl, MS + 8 g l-1 NaCl, MS + 10 g l-1 NaCl) kullanılmıştır. Tuz stresi sonucunda bitki boyu, yaprak alanı, stoma iletkenliği, bitki yaş ve kuru ağırlığı, köklenme oranı, kök sayısı, kök uzunluğu, kök yaş ve kuru ağırlığı ölçümleri yapılmıştır. Çalışma sonuçlarına göre, en fazla bitki boyu MS (kontrol) ortamında elde edilirken, en düşük bitki boyu 1/4 MS ortamında belirlenmiştir. Bitki yaş ağırlığı ve bitki kuru ağırlığı bakımından en yüksek değerler MS + 1 g l-1 NaCl ortamında bulunurken, en düşük değerler 1/4 MS ortamında tespit edilmiştir. Yaprak alanı açısından en yüksek değer MS (kontrol) ortamında elde edilirken, en düşük değer MS + 1 g l-1 NaCl ortamında ölçülmüştür. Stoma iletkenliği en yüksek olan ortam 1/2 MS, en düşük olan ortam MS + 1 g l-1 NaCl'dir. Köklenme oranı bakımından en yüksek değer MS + 1 g l-1 NaCl, en düşük değer 1/4 MS ortamında bulunmuştur. Kök sayısı, kök uzunluğu, kök yaş ve kuru ağırlığı açısından genel olarak en iyi sonuçlar 1/2 MS, en düşük sonuçlar 1/4 MS ortamında tespit edilmiştir. MS + 2 g l-1 NaCl, MS + 4 g l-1 NaCl, MS + 6 g l-1 NaCl, MS + 8 g l-1 NaCl, MS + 10 g l-1 NaCl ortamlarında ise bitkicikler ölmüştür. Sonuç olarak, 'Hatay' klonal elma anaç adayının tuz stresine karşı hassas olduğu belirlenmiştir.Salt stress is an important environmental factor that negatively affects the growth and development of plants. Among fruit species, apple is one of the most sensitive plants to salt stress. In this study, the tolerance of the 'Hatay' clonal apple rootstock candidate to salt stress under in vitro conditions was investigated. Different salt concentrations (1/4 dilute MS, 1/2 dilute MS, MS (control), MS + 1 g l-1 NaCl, MS + 2 g l-1 NaCl, MS + 4 g l-1 NaCl, MS + 6 g l-1 NaCl, MS + 8 g l-1 NaCl, MS + 10 g l-1 NaCl) were used in the study. As a result of salt stress, plant height, leaf area, stomatal conductance, plant fresh and dry weight, rooting rate, root number, root length, root fresh and dry weight were measured. According to the study results, the best plant height was obtained in the MS (control) medium, while the lowest plant height was observed in the 1/4 MS medium. The highest values for plant fresh weight and plant dry weight were found in the MS + 1 g l-1 NaCl medium, while the lowest values were detected in the 1/4 MS medium. In terms of leaf area, the highest value was obtained in MS (control) medium, while the lowest value was measured in MS + 1 g l-1 NaCl medium. Stomatal conductance was highest in the 1/2 MS medium and lowest in the MS + 1 g l-1 NaCl medium. The highest rooting rate was found in the MS + 1 g l-1 NaCl medium, while the lowest value was recorded in the 1/4 MS medium. In general, the best results in terms of root number, root length, root fresh and dry weight were obtained in the 1/2 MS medium, while the lowest results were found in the 1/4 MS medium. In the MS + 2 g l-1 NaCl, MS + 4 g l-1 NaCl, MS + 6 g l-1 NaCl, MS + 8 g l-1 NaCl and MS + 10 g l-1 NaCl media, the plantlets died. In conclusion, the 'Hatay' clonal apple rootstock candidate was found to be sensitive to salt stress.Bu tez çalışması BAP tarafından 24201037 nolu proje ile desteklenmiştir
Determination of grain yield and some agricultural characteristics of bean pure lines in high calcareous soils
No full textKuru fasulye (Phaseolus vulgaris L.) dünyada ve Türkiye'de önemli bir baklagil olup, yüksek protein içeriği ve besin değeri nedeniyle geniş çapta yetiştirilmektedir. Bu çalışma, F6 jenerasyonundaki 9 kuru fasulye saf hattının (PV24AGN, PV24AK, PV24AÖ, PV24GK, PV24GNK, PV24KG, PV24KA, PV24ÖG ve PV24ÖPV042) tarımsal performanslarını değerlendirmek ve yüksek verimli, kaliteli ve adaptasyon yeteneği yüksek genotipleri belirlemek amacıyla yürütülmüştür. Araştırma, 2024 yılında Selçuk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Prof. Dr. Abdülkadir Akçin Araştırma ve Uygulama İstasyonu'nda yürütülmüş olup, deneme tesadüf blokları deneme desenine göre üç tekrarlamalı olarak planlanmıştır. Deneme parselleri 7.5 m² olarak düzenlenmiş ve ekim işlemi elle gerçekleştirilmiştir. Araştırmada genotipler arasında istatistiksel olarak önemli farklılıklar (p<0.01) belirlenmiştir. En yüksek bitki boyu PV24GK (76.43 cm), en düşük Alberto (54.29 cm) olarak tespit edilmiştir. Dal sayısı açısından en yüksek PV24ÖG (4.91 adet), en düşük Alberto (3.24 adet) bulunmuştur. En fazla bakla sayısı PV24AGN (26.13 adet), en az Alberto (17.48 adet) olarak belirlenmiştir. Baklada en fazla tane PV24GNK (6.71 adet), en az PV24KA (5.12 adet) içermektedir. Bitkide tane sayısı açısından PV24AÖ (156.34 adet) en yüksek, Alberto (104.12 adet) en düşük değere sahiptir. Yüz tane ağırlığı en yüksek PV24BG (44.27 g), en düşük PV24GK (38.02 g) olarak tespit edilmiştir. Biyolojik verim açısından en yüksek PV24AGN (502.47 kg/da), en düşük Alberto (378.31 kg/da) olarak belirlenmiştir. Tane verimi açısından en yüksek PV24BG (365.42 kg/da), en düşük Alberto (254.78 kg/da) olarak hesaplanmıştır. Protein oranı en yüksek PV24ÖPV042 (%27.14), en düşük PV24KA (%24.18) olarak belirlenirken, protein verimi en yüksek PV24AÖ (92.64 kg/da), en düşük Alberto (61.43 kg/da) olarak tespit edilmiştir. Araştırma sonuçları, PV24AÖ, PV24BG, PV24AGN ve PV24ÖPV042 gibi yüksek verimli ve kaliteli genotiplerin ıslah çalışmalarında değerlendirilmesi gerektiğini göstermektedir. Bu hatların farklı ekolojik koşullarda çok lokasyonlu tarla denemeleri ile test edilerek adaptasyon yeteneklerinin belirlenmesi, ticari üretime kazandırılmaları açısından önemlidir.Dry bean (Phaseolus vulgaris L.) is an essential legume globally and in Turkey due to its high protein content and nutritional value, making it widely cultivated. This study aimed to evaluate the agricultural performance of nine pure dry bean lines (PV24AGN, PV24AK, PV24AÖ, PV24GK, PV24GNK, PV24KG, PV24KA, PV24ÖG, and PV24ÖPV042) in the F6 generation and to identify high-yielding, high-quality, and well-adapted genotypes for future breeding programs. The research was conducted in 2024 at the Selçuk University Faculty of Agriculture, Prof. Dr. Abdülkadir Akçin Research and Application Station, using a randomized complete block design with three replications. The experimental plots were 7.5 m², and sowing was performed manually. Statistical analyses revealed significant differences (p<0.01) among the genotypes. The highest plant height was observed in PV24GK (76.43 cm), while the lowest was in Alberto (54.29 cm). The highest number of branches per plant was recorded in PV24ÖG (4.91), whereas Alberto had the lowest (3.24). The highest pod number per plant was in PV24AGN (26.13), while the lowest was Alberto (17.48). The highest seed number per pod was detected in PV24GNK (6.71), while PV24KA had the lowest (5.12). Regarding seed number per plant, PV24AÖ (156.34) had the highest count, while Alberto (104.12) had the lowest. The highest 100-seed weight was PV24BG (44.27 g), whereas the lowest was PV24GK (38.02 g). Regarding biological yield, PV24AGN (502.47 kg da-1) was the highest, while Alberto (378.31 kg da-1) was the lowest. The highest seed yield was PV24BG (365.42 kg da-1), while the lowest was Alberto (254.78 kg da-1). The highest protein content was found in PV24ÖPV042 (27.14%), while the lowest was PV24KA (24.18%). Regarding protein yield, PV24AÖ (92.64 kg da-1) had the highest value, while Alberto (61.43 kg da-1) had the lowest. The results indicate that PV24AÖ, PV24BG, PV24AGN, and PV24ÖPV042 are promising genotypes in terms of yield and quality, making them valuable candidates for breeding programs. These lines should be further tested through multi-location field trials under different ecological conditions to assess their adaptation potential, which is crucial for their commercial production and large-scale cultivation.Bu tez çalışması Selçuk Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri (BAP) tarafından 24201013 nolu proje ile desteklenmiştir
Forecasting seasonal vehicle demand in the logistics industry using artificial intelligence
No full textLojistik sektöründe araç talep tahmini amacıyla yapılan bu tez çalışmasında, 10 yıllık geçmiş verilere dayalı olarak oluşturulan veri seti, Uzun Kısa Süreli Bellek (Long Short-Term Memory, LSTM), Çok Katmanlı Algılayıcı (Multilayer Perceptron, MLP) ve Destek Vektör Regresyonu (Support Vector Regression, SVR) modelleriyle analiz edilmiştir. Modellerin performansı, Ortalama Kare Hatası (Mean Squared Error, MSE), Kök Ortalama Kare Hatası (Root Mean Squared Error, RMSE) ve Sıra Korelasyonu (Rank Correlation, RC) metrikleri kullanılarak değerlendirilmiştir. LSTM modeli, Epoch: 50, Batch Size: 128 ve Lookback: 10 parametreleriyle MSE: 5239,25, RMSE: 72,3826 ve RC: 0,9513 değerleriyle en iyi sonuçları elde etmiştir. MLP modeli ise Epoch: 600 ve Batch Size: 128 parametreleriyle MSE: 12332,8, RMSE: 111,0531 ve RC: 0,8826 değerlerine ulaşmıştır. SVR modeli, C: 100, gamma: 0,001 ve Epsilon: 1 parametreleriyle MSE: 4977,74, RMSE: 70,5531 ve RC: 0,9512 değerleriyle başarılı sonuçlar verirken, C: 1000, gamma: 1 ve Epsilon: 0,001 parametreleriyle en kötü performansı göstermiştir (MSE: 173858,3, RMSE: 416,9632, RC: 0,8469). Sonuçlar doğrultusunda, LSTM ve SVR modelleri en iyi performansı sergileyen modeller olarak belirlenmiştir. Bununla birlikte, SVR modelinin parametre ayarlarına karşı oldukça hassas olduğu gözlemlenmiştir. LSTM modeli, gerçekçi tahminler üretme kapasitesi nedeniyle SVR modeline kıyasla daha uygun bir seçenek olarak değerlendirilmiştir.In this thesis study, conducted to forecast vehicle demand in the logistics sector, a dataset created based on 10 years of historical data was analyzed using Long Short-Term Memory (LSTM), Multilayer Perceptron (MLP), and Support Vector Regression (SVR) models. The performance of the models was evaluated using the metrics Mean Squared Error (MSE), Root Mean Squared Error (RMSE), and Rank Correlation (RC). The LSTM model, with parameters Epoch: 50, Batch Size: 128, and Lookback: 10, achieved the best results with MSE: 5239.25, RMSE: 72.3826, and RC: 0.9513. The MLP model, on the other hand, reached MSE: 12332.8, RMSE: 111.0531, and RC: 0.8826 with parameters Epoch: 600 and Batch Size: 128. The SVR model showed successful results with parameters C: 100, gamma: 0.001, and Epsilon: 1, achieving MSE: 4977.74, RMSE: 70.5531, and RC: 0.9512, while the worst performance was observed with parameters C: 1000, gamma: 1, and Epsilon: 0.001 (MSE: 173858.3, RMSE: 416.9632, RC: 0.8469). Based on the results, the LSTM and SVR models were identified as the best-performing models. However, it was observed that the SVR model is highly sensitive to parameter settings. The LSTM model was deemed a more suitable option compared to the SVR model due to its capacity to produce more realistic predictions
Determination of agricultural mechanization level and tractor purchasing behaviors of agricultural enterprises in eskil district of Aksaray province
No full textBu araştırmada, Aksaray ili Eskil ilçesinde bulunan tarım işletmelerinin tarımsal yapı, üretim ve mekanizasyon özellikleri belirlenmiştir. Eskil ilçesinde tabakalı örnekleme yöntemiyle seçilen 106 tarım işletmesiyle yüz yüze anket yapılarak, veriler elde edilmiştir. Araştırma sonucunda, ortalama işletmecilik sürelerinin 34.8 yıl, işletmecilerin ortalama yaşının 45 yıl, ortalama aile birey sayısının 4.75 kişi, işletmecilerin %44.34'ünün lise ve %5.66'sının ise yüksek öğretim mezunu olduğu belirlenmiştir. İşletmelerin ortalama 226.93 da'lık bir tarım arazisine sahip olduğu, işletme başına ise yaklaşık 459.62 da bir alanda 2.5 farklı ürün çeşidinin üretiminin yapıldığı tespit edilmiştir. Eskil ilçesinde, işletmelerin %68.87'sinde buğday, %49.06'sında dane mısır, %45.08'inde arpa, %35.85'inde silajlık mısır, %22.64'ünde şeker pancarı ve %19.81'inde yonca üretimi yapıldığı belirlenmiştir. Araştırma alanında işletme başına düşen traktör sayısı 1.74 adet, işletme başına düşen traktör motor gücü 137.34 kW, ortalama traktör gücü 79.12 kW, ortalama traktör yaşının 5.45 yıl, traktör başına düşen alet-makine sayısı 6.80 adet, traktör başına düşen alet-makine ağırlığı 6.07 ton, 1 000 ha alana düşen traktör sayısı 37.76 adet, bir traktöre düşen işlenen alan 26.48 ha ve 1 000 ha alana düşen biçerdöver sayısı ise 0.62 adet olduğu saptanmıştır. Eskil ilçesindeki traktör parkında bulunan %79.89 oranındaki traktörün 0-5 yıl aralığında olduğu ve işletmelerin %93.40'ının traktörlerini sıfır aldıkları bulunmuştur. Elde edilen veriler faktör analizi ve lojistik regresyon analizi ile değerlendirilmiştir. Faktör analizi sonucunda traktörün donamım ve operasyonel özellik, bilgi kaynağı, marka ve bayi, satın alma öncesi planlama ve servis faktörlerinin, traktör satın alma davranışları üzerinde etkili olduğu tespit edilmiştir. Logit regresyon analiz sonuçlarına göre çiftçilerin eğitim seviyesinin, traktörün donamım ve operasyonel özellik faktörünün, servis faktörünün ve son beş yılda bir traktör satın alma değişkeninin istatistiksel olarak önemli olduğu bulunmuştur.In this research, the agricultural structure, production, and mechanization characteristics of agricultural enterprises in the Eskil district of Aksaray province were determined. Data were obtained through face-to-face surveys conducted with 106 agricultural enterprises selected using the stratified sampling method in the Eskil district. As a result of the research, it was determined that the average farming duration was 34.8 years, the average age of the farmers was 45 years, the average number of family members was 4.75, and 44.34% of the farmers were high school graduates, while 5.66% had higher education degrees. It was determined that the enterprises owned an average of 226.93 da of agricultural land, with approximately 459.62 da of land per enterprise used for the production of 2.5 different crop types. In Eskil district, 68.87% of the enterprises cultivated wheat, 49.06% cultivated grain maize, 45.08% cultivated barley, 35.85% cultivated silage maize, 22.64% cultivated sugar beet, and 19.81% cultivated alfalfa. The study also found that the number of tractors per enterprise was 1.74, with an average tractor engine power of 137.34 kW per enterprise. The average tractor power was 79.12 kW, and the average tractor age was 5.45 years. Additionally, there were 6.81 implements and machines per tractor, with an average implement-machine weight of 6.07 tons per tractor. Regarding mechanization density, it was determined that there were 37.76 tractors per 1 000 ha, with each tractor working on 26.48 ha of cultivated land. The number of combine harvesters per 1 000 ha was found to be 0.62. In the Eskil district's tractor park, it was found that 79.89% of the tractors were within the 0–5 year age range, and 93.40% of the enterprises purchased their tractors as new. The obtained data were analyzed using factor analysis and logistic regression analysis. As a result of the factor analysis, it was determined that the factors influencing tractor purchasing behavior included equipment and operational features, information source, brand and dealership, pre-purchase planning, and service factors. According to the results of the logistic regression analysis, farmers' education level, the equipment and operational features factor, the service factor, and the variable of purchasing a tractor in the last five years were found to be statistically significant
Investigation of the effects of exogenous gallic acid and/or curcumin treatments on growth, photosynthetic parameters, antioxidant system, and tolerance in wheat seedlings under cadmium or lead stress
No full textBu tez çalışmasında, 200 µM kadmiyum (Cd) veya 100 μM kurşun (Pb) stresine maruz kalan buğday (Triticum aestivum L.)'da 100 μM ekzojen GLA (gallik asit) ve/veya 100 μM CUR (kurkumin) uygulamalarının büyüme, klorofil flüoresansı, gaz değişim parametreleri enzimatik ve enzimatik olmayan antioksidanlar ve tolerans üzerindeki etkilerini belirlemek amaçlanmıştır. Cd veya Pb uygulanması ile nisbi sürgün büyüme oranı (RGR), bağıl su içeriği (RWC), karbon asimilasyon oranı (A), stoma iletkenliği (gs), Fv/Fm ve Fv/Fo değerlerinde kontrole kıyasla önemli azalmaların olduğu görülmüştür. Yalnız Cd maruziyeti kontrol grubuna göre glutatyon redüktaz (GR), NADPH oksidaz (NOX), monodehidroaskorbat redüktaz (MDHAR) aktiviteleri ile dehidroaskorbat (DHA) ve okside glutatyon (GSSG) içeriklerini artırmıştır. Cd uygulamalarına GLA ilavesi katalaz (CAT), peroksidaz (POX), askorbat peroksidaz (APX), glutatyon peroksidaz (GPX), glutatyon S- transferaz (GST), glutatyon redüktaz (GR), MDHAR, glutatyon (GSH) aktivitelerini artırırken; CUR ilavesi süperoksit dismutaz (SOD), POX, APX, GPX, GST, NOX, dehidroaskorbat redüktaz (DHAR) ve MDHAR aktiviteleri ile total askorbat (tAsA) ve GSH içeriklerini artırmıştır. Pb uygulaması kontrol grubuna göre sadece CAT, GST, NOX, DHAR, MDHAR aktiviteleri ile DHA ve GSSG içeriğini indüklemiştir. Pb uygulamalarına GLA ilavesi SOD, CAT, POX, APX, GPX, GST, GR, NOX, DHAR, MDHAR aktiviteleri ile GSH içeriğini artırırken, CUR ilavesi POX, APX, GPX, GST, GR, NOX, DHAR, MDHAR aktiviteleri ile GSH birikimini yükseltmiştir. Cd ve Pb stresine maruz kalan buğday yapraklarında hücrelerin ve zarla çevrili organellerin membran bütünlüğünü bozan H2O2 ve TBARS içeriklerinde artış olduğu belirlenmiştir. GLA ve CUR uygulamalarıyla TBARS (Pb+GLA hariç) ve H2O2 içeriği azalmış ve oluşan oksidatif hasarın etkileri hafifletilmiştir. Sonuç olarak; GLA ve/veya CUR uygulaması, Cd veya Pb stresine maruz kalan bitkilerde oluşan oksidatif hasarın olumsuz etkilerini iyileştirerek önemli bir role sahip olmuştur.In this thesis study, it was aimed to determine the effects of 100 μM exogenous GLA (gallic acid) and 100 μM exogenous CUR (curcumin) applications on tolerance, growth, chlorophyll fluorescence, gas exchange parameters, enzymatic and non-enzymatic antioxidants in wheat (Triticum aestivum L.) exposed to 200 μM Cd (cadmium) or 100 μM Pb (lead) stress. It was observed that there were significant decreases in the relative shoot growth rate (RGR), relative water content (RWC), carbon assimilation rate (A), stomatal conductance (gs), Fv/Fm and Fv/Fo values with the application of Cd or Pb compared to the control. Cd exposure alone increased the activities of glutathione reductase (GR), NADPH oxidase (NOX), and monodehydroascorbate reductase (MDHAR), as well as the contents of dehydroascorbate (DHA) and oxidized glutathione (GSSG), compared to the control group. The addition of GLA to Cd treatments increased the activities of catalase (CAT), peroxidase (POX), ascorbate peroxidase (APX), glutathione peroxidase (GPX), glutathione S-transferase (GST), glutathione reductase (GR), and MDHAR, as well as the content of glutathione (GSH). Meanwhile, the addition of CUR increased the activities of superoxide dismutase (SOD), POX, APX, GPX, GST, NOX, dehydroascorbate reductase (DHAR), and MDHAR, along with the contents of total ascorbate (tAsA) and GSH. Compared to the control group, Pb application alone induced only the activities of CAT, GST, NOX, DHAR, and MDHAR, as well as the content of DHA and GSSG. The addition of GLA to Pb applications increased the activities of SOD, CAT, POX, APX, GPX, GST, GR, NOX, DHAR, and MDHAR, along with the content of GSH. Meanwhile, the addition of CUR increased the activities of POX, APX, GPX, GST, GR, NOX, DHAR, and MDHAR, and also enhanced GSH accumulation. It was determined that there was an increase in H2O2 and TBARS contents, which disrupt the membrane integrity of cells and membrane-bound organelles in wheat leaves exposed to the Cd and Pb stress. With GLA and CUR applications, TBARS (except Pb+GLA) and H2O2 contents decreased and the effects of oxidative damage were mitigated. In conclusion, GLA and/or CUR application played an important role in ameliorating the negative effects of oxidative damage in plants exposed to Cd or Pb stress.Bu tez çalışması S.Ü. Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinatörlüğü tarafından 25211006 nolu proje ile desteklenmiştir
Silent mode application for mobile devices with wireless broadcast technologies
No full textGün geçtikçe artan nüfusun etkisiyle toplumlar kalabalıklaşmaktadır. İnsanların toplu olarak bir araya geldikleri ortamlarda fayda sağlayıcı faaliyetlerin yürütülmesi için gerekli olan sessizlik ortamı zamanın teknolojik aletlerinden olan cep telefonlarının etkisiyle zaman zaman bozulmaktadır. Bu çalışmada insanların toplu olarak bulunduğu ibadethaneler, seminer salonları, sinema salonları, toplantı salonları, kütüphaneler ve benzeri ortamlarda yanlarında bulunan cep telefonlarına gelen çağrı seslerinin otomatik kapatılabilmesi konusunda yapılmış faaliyetlere yer verilmiştir. Bu yüksek lisans tez çalışması kapsamında Kotlin programlama dili ile bir cep telefonu uygulaması geliştirilmiştir. Wi-Fi ve Bluetooth yayın yapabilen bir kart satın alınmıştır. Bu kart Eclipse IDE ile programlanarak "sessizmod" ismi ile hem Bluetooth hem de Wi-Fi yayın yapar hale getirilmiştir. Geliştirilen cep telefonu uygulaması Wi-Fi ve Bluetooth özelliklerini kullanarak arka planda çalışmaktadır. Wi-Fi-Bluetooth yayın yapan cihaz elektrik prizine takılmış ve ortalama 50 metrekarelik bir alanda yayın yapmaya başlamıştır. Geliştirilen uygulama cep telefonuna yüklenmiştir. Cep telefonu üzerindeki uygulama bu yayını gördüğü anda herhangi bir bağlantıya gerek kalmadan cep telefonunu sessiz moda almış ve zil sesleri kapanmıştır. Cep telefonu yayın yapılan alandan uzaklaştığında veya yayın yapan cihaz prizden çekildiğinde telefon kendini tekrar eski moda almış ve zil sesleri normale dönmüştür. Uygulama telefonda yüklü kaldığı sürece arka planda çalışmaya devam etmiştir. Böylece "sessizmod" cihazı yayın yaptıkça "sessizmod" uygulaması herhangi bir kullanıcı müdahalesine gerek kalmadan cep telefonunu otomatik olarak sessiz moda almıştır.Societies are becoming more crowded due to the increasing population every day. The atmosphere of silence, which is necessary for conducting beneficial activities in environments where people gather collectively, is occasionally disrupted by mobile phones, one of the technological devices of our time. In this study, activities related to automatically muting the ringtone of mobile phones in environments where people are collectively present, such as places of worship, seminar halls, cinema halls, meeting rooms, libraries, and similar places, have been included. Within the scope of this master's thesis, a mobile application was developed using the Kotlin programming language. A card capable of Wi-Fi and Bluetooth broadcasting was purchased. This card was programmed with the Eclipse IDE and configured to broadcast both Bluetooth and Wi-Fi under the name "sessizmod." The developed mobile phone application runs in the background, utilizing Wi-Fi and Bluetooth features. The Wi-Fi and Bluetooth broadcasting device was plugged into an electrical outlet and started broadcasting in an area of approximately 50 square meters. The developed application was installed on the mobile phone. As soon as the application on the mobile phone detected this broadcast, it put the phone into silent mode without requiring any connection, and ringtone sounds were turned off. When the mobile phone moved away from the broadcast area or the broadcasting device was unplugged, the phone returned to its previous mode, and ringtone sounds were restored. The application continued running in the background as long as it remained installed on the phone. Thus, as long as the "sessizmod" device was broadcasting, the "sessizmod" application automatically put the mobile phone into silent mode without any user intervention.Bu tez çalışması SELÇUK ÜNİVERSİTESİ BİLİMSEL ARAŞTIRMA PROJELERİ (BAP) KOORDİNATÖRLÜĞÜ tarafından 24201031 nolu proje ile desteklenmiştir
Manga publishing in France and its effects on French culture
No full textFransa, Japonya'nın ardından dünyanın en büyük manga pazarı konumunda olup, manga kültürünün Batı'daki en önemli merkezlerinden biridir. 1970'lerde başlayan ve 1990'lardan itibaren hızla büyüyen manga yayıncılığı, Fransız çizgi roman (bande dessinée) geleneğiyle etkileşime girerek hem yayıncılık sektörünü hem de kültürel üretimi dönüştürmüştür. Manganın Fransa'daki bu yükselişi, yalnızca ticari bir başarı hikâyesi değil, aynı zamanda sanatsal ifade, anlatı teknikleri ve gençlik kültürü üzerinde kalıcı izler bırakan bir kültürel diyaloğun sonucudur. Fransız okurlar, mangayı yalnızca bir eğlence formatı olarak değil, aynı zamanda edebi ve görsel bir sanat formu olarak benimsemiştir. Bu ilgi, yerel çizgi roman sanatçılarını etkilemiş, geleneksel Fransız çizgi roman estetiğine manga unsurlarının eklemlenmesine yol açmıştır. Ayrıca, manga kültürünün popülerleşmesiyle birlikte Fransa'da düzenlenen festivaller, sergiler ve akademik çalışmalar, bu etkileşimi daha da derinleştirmiştir. Bu çalışma, Fransa'daki manga yayıncılığının tarihsel gelişimini, yayıncılık stratejilerini ve Fransız kültürü üzerindeki çok katmanlı etkilerini analiz etmektedir. Manganın, Fransız sanatı, edebiyatı ve popüler kültürüne nasıl entegre olduğu, ayrıca Fransa'nın küresel manga endüstrisindeki rolü ele alınacaktır. Sonuç olarak, Fransa'nın manga kültürüne olan bu açıklığı, kültürel çeşitliliğe verdiği önemin bir yansıması olarak değerlendirilebilir.After Japan, France is the world's largest manga market and one of the most important centers of manga culture in the West. Starting in the 1970s and growing rapidly since the 1990s, manga publishing has interacted with the French comics (bande dessinée) tradition, transforming both the publishing industry and cultural production. The rise of manga in France is not only a commercial success story, but also the result of a cultural dialogue that has left a lasting mark on artistic expression, narrative techniques and youth culture. French readers have embraced manga not only as an entertainment format, but also as a literary and visual art form. This interest influenced local comic book artists, leading to the incorporation of manga elements into the traditional French comic book aesthetic. Moreover, with the popularization of manga culture, festivals, exhibitions and academic studies organized in France have further deepened this interaction. This article analyzes the historical development of manga publishing in France, its publishing strategies and its multi-layered impact on French culture. How manga is integrated into French art, literature and popular culture, as well as France's role in the global manga industry will be discussed. In conclusion, France's openness to manga culture can be seen as a reflection of the importance it attaches to cultural diversity