Selçuk Üniversitesi Kütüphanesi
Not a member yet
53909 research outputs found
Sort by
Determination of the effects of different iron sources on the growth of blackberry under "in vitro" conditions
No full textBu çalışma, demir eksikliğinin bitki gelişimi üzerindeki olumsuz etkilerini azaltmak amacıyla, farklı demir formlarının böğürtlen bitkileri üzerindeki etkilerini araştırmak üzere gerçekleştirilmiştir. Özellikle nanopartikül demirin, geleneksel demir kaynaklarına göre daha etkili olup olmadığının belirlenmesi hedeflenmiştir. Çalışma, sürdürülebilir tarım uygulamalarında yeni nesil gübrelerin potansiyel kullanımını değerlendirmek açısından önem arz etmektedir. Denemede Sequestrene® 330, FeSO4·7H2O, C10H12N2NaFeO8 ve Fe3O4 NP (0.01, 0.10, 1.00 mgL-1) formları kullanılmış; yaş ve kuru ağırlık, bitki boyu, yaprak sayısı, yaprak alanı, gövde çapı ve klorofil ile karotenoid içerikleri değerlendirilmiştir. Yaş ağırlık açısından en yüksek değer Sequestrene® 330'da 0.759 ± 0.004 g, en düşük değer kontrol grubunda 0.164 ± 0.001 g olarak bulunmuştur. Kuru ağırlıkta Sequestrene® 330 0.205 ± 0.000 g ile öne çıkmıştır. Bitki boyu 4.166 ± 0.030 cm, yaprak sayısı 9.169 ± 0.940 adet, klorofil-a 0.026 ± 0.006, karotenoid 0.056 ± 0.730 değerleriyle yine bu uygulamada en yüksektir. Fe₃O₄ NP (1.00 mg L-1) ise 2.694 ± 0.006 cm² ile en yüksek yaprak alanını sağlamıştır. Sonuç olarak, Sequestrene® 330 geleneksel demir kaynağı olarak biyokütle üretimi açısından en etkili uygulama olurken; Fe3O4 nanopartiküller özellikle yaprak alanı ve klorofil-a gibi fizyolojik parametrelerde dikkat çekici sonuçlar vermiştir. Bu bulgular, uygun dozaj ve formülasyonla nanopartikül demir kaynaklarının alternatif gübre olarak kullanılabileceğini, ayrıca bitki gelişimini destekleyerek biyokütle ve verim artışına katkı sağlayabileceğini göstermektedir. Gelecek çalışmalarda, nanopartikül demir dozlarının optimize edilerek toprak koşullarında test edilmesi önerilmektedir.This study was conducted to investigate the effects of different forms of iron on blackberry plants, aiming to mitigate the adverse effects of iron deficiency on plant growth. In particular, the efficacy of iron nanoparticles compared to conventional iron sources was evaluated. The research holds significance for assessing the potential use of next-generation fertilizers in sustainable agricultural practices. The experiment utilized Sequestrene® 330, FeSO4·7H2O, C10H12N2NaFeO8 and Fe3O4 NP nanoparticles (at concentrations of 0.01, 0.10, and 1.00 mg L-1). Parameters such as fresh and dry weight, plant height, leaf number, leaf area, stem diameter, and chlorophyll and carotenoid contents were measured. The highest fresh weight was recorded in the Sequestrene® 330 treatment (0.759 ± 0.004 g), while the lowest was observed in the control group (0.164 ± 0.001 g). Dry weight was also highest in the Sequestrene® 330 group (0.205 ± 0.000 g). Plant height (4.166 ± 0.030 cm), leaf number (9.169 ± 0.940), chlorophyll-a content (0.026 ± 0.006), and carotenoid content (0.056 ± 0.730) were likewise greatest in this treatment. Notably, the Fe3O4 nanoparticles at 1.00 mg L-1 produced the largest leaf area (2.694 ± 0.006 cm²). In conclusion, Sequestrene® 330 proved to be the most effective traditional iron source in terms of biomass production. Meanwhile, Fe3O4 nanoparticles showed promising results in physiological parameters such as leaf area and chlorophyll-a content. These findings suggest that, with appropriate dosage and formulation, iron nanoparticles could serve as alternative fertilizers, supporting plant growth and contributing to increased biomass and yield. Future studies are recommended to optimize nanoparticle iron dosages and evaluate their effects under soil conditions.Bu tez çalışması Selçuk Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinatörlüğü tarafından 24201015 no’lu proje ile desteklenmiştir
Detection of military threat elements using deep learning techniques
No full textTarih boyunca, teknolojik gelişmelere katkı sağlayan önemli unsurlardan biri, ülkelerin askeri tehditlere karşı duyduğu güvenlik kaygıları olmuştur. Güvenlik kaygılarına sebep olan askeri tehditler ve güvenlik maksatlı alınan önlemler zaman, mekân ve dönemin şartlarına bağlı olarak değişiklik göstermektedir. Ancak her ne şekilde olursa olsun askeri tehditlerden korunmanın ilk adımı onların tespit edilmesidir. Bu sebeple askeri tehditlerin tespiti ulusal savunma stratejilerinin kilit noktalarındandır. Günümüzde derin öğrenme teknikleri ile kamera görüntüleri üzerinden potansiyel tehdit unsurlarının tespit edilmesi mümkün hale gelmiştir. Literatürde bu doğrultuda gerçekleştirilen çalışmalar mevcut olmasına rağmen, mevcut çalışmalarda işlem hızı yetersizliği ve taşınabilirlik olmak üzere genel olarak iki temel sınırlama dikkat çekmektedir. Bu tez çalışmasında, bu iki önemli eksik göz önünde bulundurularak, derin öğrenme temelli yaklaşım ile askeri tehdit unsurlarının hızlı ve taşınabilir bir şekilde tespit edildiği bir model geliştirilmesi amaçlanmıştır. Çalışma kapsamında, NVIDIA Jetson Nano geliştirme kartı üzerinde, derin öğrenme tekniklerine dayanan YOLO (You Only Look Once) algoritmasına dayalı bir askeri tehdit unsur tespit sistemi tasarlanmıştır. Bu doğrultuda, Kaggle platformundan elde edilen tank, askeri kamyon, ZPT-ZMA (Zırhlı Personel Taşıyıcı-Zırhlı Muharebe Aracı) sınıflarını içeren ve 1795 görselden oluşan bir veri seti kullanılmıştır. Modelin genel performansını arttırmak amacıyla veri artırma işlemi gerçekleştirilmiştir. Model eğitiminde YOLOv5n mimarisi temel alınarak bir nesne tespit modeli geliştirilmiş ve modelin gerçek zamanlı çalışmaya uygun hale getirilmesi amacıyla TensorRT ile optimizasyon işlemi yapılmıştır. Optimize edilen model ile tüm sınıfların ortalamasında %89 mAP (mean Average Precision) skoruna ulaşılmıştır. Modelin gerçek zamanlı performansının değerlendirilmesi amacıyla askeri konvoy içeren bir video üzerinde model test edilmiş ve 22,1 FPS (Frame Per Second) değeri elde edilmiştir. Ayrıca, çok iş parçacıklı video işleme yöntemi ile bu değer ortalamada 26,42 FPS'e yükseltilmiştir.Throughout history, one of the key drivers behind technological advancements has been the security concerns of nations in the face of military threats. The nature of these threats and the security measures taken to counter them vary depending on time, location, and the prevailing conditions of the period. Nevertheless, regardless of the circumstances, the first step in defending against military threats is their detection. For this reason, the identification of military threats constitutes a critical component of national defense strategies. Today, with the aid of deep learning techniques, it has become possible to detect potential threats through camera footage. Although there are studies in the literature addressing this issue, two major limitations commonly stand out: insufficient processing speed and lack of portability. Considering these two shortcomings, this thesis aims to develop a deep learning-based model capable of detecting military threats both rapidly and in a portable manner. Within the scope of this study, a military threat detection system based on deep learning techniques was designed using the YOLO (You Only Look Once) algorithm on the NVIDIA Jetson Nano development board. For this purpose, a dataset containing 1,795 images and consisting of the classes tank, military truck, and APC-IFV (Armored Personnel Carrier - Infantry Fighting Vehicle) was obtained from the Kaggle platform. Data augmentation techniques were applied to improve the overall performance of the model. An object detection model based on the YOLOv5n architecture was developed for training, and optimization was performed using TensorRT to enable real-time performance. The optimized model achieved a mean Average Precision (mAP) score of 89% across all classes. In order to evaluate the real-time performance of the model, it was tested on a video containing a military convoy, yielding a result of 22.1 frames per second (FPS). Furthermore, through the use of a multi-threaded video processing approach, this performance was increased to an average of 26.42 FPS
Osmanlı hamamlarının mimari tipoloji bağlamında incelenmesi: Bursa Çarşı Hamamları
No full textThe act of bathing, a practice that has maintained its importance from the past to the present, has always been facilitated by bath structures. These structures, which were also of great importance for the Turks, reached their architectural peak during the revered Ottoman period. This study aims to comprehensively examine the architectural typologies of the Ottoman period bazaar baths in Bursa. The importance of this study lies in its contribution to the existing knowledge of Ottoman architecture, as it analyzes the architectural features of these historical buildings in detail. It also emphasizes the urgent need to preserve these buildings and transfer them to future generations as cultural heritage. The methods used in this study include literature review, field study, and comparative analysis. The literature review examined the general characteristics of Ottoman period baths, followed by a detailed analysis of the construction dates, spatial arrangement, and current use of the baths in Bursa. The findings reveal that the bath buildings in Bursa show DEPARCH 44 an asymmetrical structure in terms of plan and mass characteristics, but there are differences in their spatial arrangement and usage patterns. In particular, it was determined that some of the baths preserved their architectural identity despite the loss of their original functions. The results of the study make important contributions to the literature in terms of identifying commonalities and differences between the architectural typologies of Ottoman baths and emphasize the critical importance of preserving these buildings for cultural sustainability and the continuity of historical heritage.Yıkanma eylemi geçmişten günümüze önemini korumuştur. Eski dönemlerden itibaren yıkanma eylemini gerçekleştirmek üzere hamam yapıları inşa edilmiştir. Türkler için de önemli olan hamam yapıları mimari bağlamda doruk noktasına Osmanlı Dönemi’nde ulaşmıştır. Bu çalışma, Bursa'daki Osmanlı dönemi çarşı hamamlarının mimari tipolojilerini kapsamlı bir şekilde incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışmanın önemi, bu tarihi yapıların mimari özelliklerinin detaylı bir şekilde analiz edilerek, Osmanlı mimarisine dair mevcut bilgi birikimine katkı sağlamasında yatmaktadır. Aynı zamanda, bu yapıların korunması ve kültürel miras olarak gelecek nesillere aktarılması gerekliliği vurgulanmaktadır. Çalışmada kullanılan yöntemler arasında literatür taraması, alan çalışması ve karşılaştırmalı analiz yer almaktadır. Literatür taraması ile Osmanlı dönemi hamamlarının genel özellikleri incelenmiş, ardından Bursa'da yer alan hamamların yapım tarihleri, mekân dizilimleri ve günümüzdeki kullanım durumları detaylı olarak ele alınmıştır. Bulgular, Bursa’daki hamam yapılarının plan ve kütle özellikleri açısından asimetrik bir yapı gösterdiğini, ancak mekân dizilimlerinde ve kullanım biçimlerinde farklılıklar bulunduğunu ortaya koymuştur. Özellikle, bazı hamamların özgün işlevlerini yitirmiş olmalarına rağmen mimari kimliklerini korudukları saptanmıştır. Çalışmanın sonuçları, Osmanlı hamamlarının mimari tipolojileri arasında ortak ve farklı yönlerin belirlenmesi açısından literatüre önemli katkılar sunmakta ve bu yapıların korunmasının kültürel sürdürülebilirlik ve tarihî mirasın devamlılığı açısından kritik bir öneme sahip olduğunu vurgulamaktadır
Investigation of the composition and quality of commercial medicinal oil samples sold in herbal shops in Aksaray province
No full textBu araştırmada, Aksaray ilindeki aktarlarda satışa sunulan bazı ticari uçucu ve sabit yağ örneklerinin kimyasal içerikleri ve kalite özellikleri belirlenmiştir. Çalışmanın amacı, piyasada bulunan tıbbi yağların bileşimsel çeşitliliğini ve farmakope standartlarına uygunluğunu değerlendirmek; olası tağşiş, kalite farkı ve tüketici güvenliği risklerini ortaya koymaktır. Uçucu yağ grubunda kekik (Origanum spp.), lavanta (Lavandula spp.) ve nane (Mentha spp.) örnekleri; sabit yağ grubunda ise gül (Rosa damascena Mill.), keten tohumu (Linum usitatissimum L.), susam (Sesamum indicum L.), çörekotu (Nigella sativa L.) ve sarı kantaron (Hypericum perforatum L.) yağları değerlendirilmiştir. Analizlerde GC-MS ve GC-FID sistemleri kullanılmış, uçucu yağ bileşenleri için karvakrol, timol, linalool, linalil asetat, mentol ve menton; sabit yağlarda ise oleik, linoleik ve α-linolenik asit gibi majör yağ asitleri tespit edilmiştir. Kekik yağlarında fenolik bileşenlerin (karvakrol, timol) yüksekliği, nane yağlarında mentol ve menton oranlarının farmakopik değerlere uygunluğu, lavanta yağlarında linalool–linalil asetat dengesinin ise kaliteyi belirleyen başlıca parametreler olduğu saptanmıştır. Sabit yağlarda keten tohumu yağının yüksek α-linolenik asit (%42–54) içeriği, susam yağının sesamin ve sesamol bakımından zenginliği, çörekotu yağının timokinon içeriği ve sarı kantaron yağının oleik–linoleik asit profili öne çıkan bulgulardır. Sonuçlar, ticari markalar arasında belirgin bileşim farklılıkları bulunduğunu, bu farklılıkların hammadde, ekolojik koşullar, hasat zamanı, ekstraksiyon tekniği ve depolama süresi gibi faktörlerin bileşkesiyle ilişkili olduğunu göstermiştir. Bazı yağların farmakopik kriterleri tam olarak karşılamadığı, özellikle uçucu yağlarda menthofuran ve linalool gibi bileşenlerin standart dışı oranlarda bulunduğu belirlenmiştir. Araştırma, Aksaray ili örneğinde ticari tıbbi yağların çok boyutlu kimyasal analizinin yapıldığı ilk çalışmalardan biridir. Elde edilen veriler, hem halk sağlığı hem de sektörel kalite kontrol açısından önemli bilgiler sunmakta, tıbbi yağ ticaretinde standardizasyon ve izlenebilirlik gerekliliğini vurgulamaktadır. Bu sonuçlar, ileride yürütülecek kalite güvence çalışmalarına ve mevzuat düzenlemelerine bilimsel temel oluşturacak niteliktedir.This study aimed to determine the chemical composition and quality characteristics of several commercial essential and fixed oils sold in herbal stores in Aksaray Province, Türkiye. The research sought to evaluate the compositional variability and compliance of these oils with pharmacopeial standards and to identify possible issues related to adulteration, quality differences, and consumer safety. The essential oil group included thyme (Origanum spp.), lavender (Lavandula spp.), and peppermint (Mentha spp.), while the fixed oil group comprised rose (Rosa damascena Mill.), flaxseed (Linum usitatissimum L.), sesame (Sesamum indicum L.), black cumin (Nigella sativa L.), and St. John's wort (Hypericum perforatum L.) oils. Gas chromatography (GC-MS and GC-FID) analyses were performed to identify the major components. In essential oils, carvacrol, thymol, linalool, linalyl acetate, menthol, and menthone were identified as the dominant compounds, whereas in fixed oils, oleic, linoleic, and α-linolenic acids were predominant. The high phenolic content (carvacrol and thymol) in thyme oil, balanced menthol–menthone ratios in peppermint oil, and linalool–linalyl acetate equilibrium in lavender oil were found to be key determinants of quality. Among fixed oils, flaxseed oil exhibited a high α-linolenic acid content (42–54%), sesame oil was rich in sesamin and sesamol, black cumin oil contained thymoquinone as its principal bioactive, and St. John's wort oil showed an oleic–linoleic acid profile typical of macerated products. The findings revealed considerable compositional variations among brands, attributed to multiple factors including genetic and ecological differences in plant material, harvest time, extraction methods, and storage conditions. Some samples did not fully meet pharmacopeial quality standards, with certain volatile components such as menthofuran and linalool detected in atypical proportions. This research represents one of the first comprehensive studies on the compositional diversity and quality assessment of commercial medicinal oils in Aksaray. The results provide valuable insights for consumer protection and quality control within the herbal oil market, emphasizing the necessity of product standardization and traceability. These findings will contribute to future regulations, quality assurance protocols, and scientific studies in the field of medicinal and aromatic plant-derived oils.Bu tez çalışması SELÇUK ÜNİ. BAP KOORDİNATÖRLÜĞÜ tarafından 24201042 nolu proje ile desteklenmiştir
İslam hukuku açısından nüfus planlaması ve doğum kontrolü
No full textSon yüzyılda yaygınlaşan nüfus artışı, devletlerin dini, siyasi, ekonomik ve sosyal özelliklerine bağlı olarak miktarın artırılması, azaltılması veya sürdürülen iyileştirme amacıyla uygulanan politikalardır. Doğum kontrolü ise gebeliği geçici veya kalıcı olarak önlemek için kullanılan yöntem ve yöntemlerin genel adıdır. Doğum kontrolünün temel amacı, artan insan düzeninin belirli bir düzeyde sınırlanmasıdır. Nüfus planlaması ve doğum kontrolünün detaylı bir şekilde ele alındığı bu çalışma giriş ve üç bölümden oluşmaktadır. Giriş kısmında araştırmanın konusu ve amacı, kapsamı, yöntemi ve sınırlılıkları ele alınmıştır. Birinci bölümde nüfus planlaması terimi üzerinde durulmuş tanımı ve tarihçesi anlatılmıştır. İkinci bölümde doğum kontrolü teriminin tanımı, tarihçesi ve geçmişten günümüze uygulanan doğum kontrol yöntemleri üzerinde durulmuştur. Üçüncü bölümde ise doğum kontrolü ve nüfus planlamasının İslam hukuku açısından değerlendirilmesi yapılmış, destekleyenlerin ve karşı çıkanların görüşlerine ve delillerine yer verilmiştir. Yine bu bölümde doğum kontrolü için uygulanan yöntemlerin de İslam Hukuku açısından değerlendirilmesine yer verilmiştir.Population growth, which has become widespread in the last century, is the policies implemented to increase, decrease or maintain the amount depending on the religious, political, economic and social characteristics of the states. Birth control is the general name of methods and methods used to prevent pregnancy temporarily or permanently. The main purpose of birth control is to limit the increasing human order to a certain level. This study, in which population planning and birth control are discussed in detail, consists of an introduction and three chapters. In the introduction, the subject and purpose, scope, method and limitations of the research are discussed. In the first part, the term population planning was emphasized and its definition and history were explained. In the second part, the definition of the term birth control, its history and birth control methods applied from past to present are emphasized. In the third part, birth control and population planning were evaluated in terms of Islamic law, and the supporters and opponents were evaluated
Effects of different melatonin doses on the development of some grape varieties grown under high temperature stress
No full textAsmalar, eski çağlarda kültüre alınan ve dünyada en fazla üretilen bahçe bitkilerindedir. Vitaminler, mineraller, fenol maddeler başta olmak üzere insan sağlığı için faydalı zengin besin içeriğine sahip olan üzümün, tanesi, çekirdeği, kabuğu, yaprağı ve çeşitli türevleri değerlendirilmektedir. Üzüm, yaş ve kuru haliyle, gıda sanayisinde işlenmesi ile şarap, üzüm suyu, pekmez, sirkenin yanı sıra birçok yerel ürüne dönüştürülerek zengin tüketim şekilleri olan bir üründür. Asmalar Anadolu'da yaklaşık 6000 yıldan bu yana yetiştirilmektedir. Türkiye asma genetik kaynaklarının korunması kapsamında "Milli Koleksiyon Bağı'nda 1500'e yakın çeşit/genotip bulunmaktadır. Bu köklü geçmişi ve zengin genetik çeşitliliği ile Anadolu, literatürde asmanın anavatanı coğrafyası içinde sayılmıştır. Ancak artan çevresel stres faktörlerinin etkisi altında, dünya nüfusunun sürdürülebilir nitelikte beslenebilmesi için bitki gelişimini olumsuz etkileyen değişik stres faktörlerinin azaltılması ve bitkinin bu olumsuz şartlardan etkilenmesini en aza indirmeye yönelik çalışmalar yapılması önem arz etmektedir. Bu kapsamda melatonin, bitkilerde çeşitli abiyotik ve biyotik streslerle mücadelede rol oynayan önemli bir moleküldür. Farklı bitki türlerinde melatonin uygulamalarının bitkileri çeşitli stres faktörlerine karşı korumada olumlu sonuçlar alınmıştır. Üzüm üretiminde ise melatonin uygulamasının oldukça sınırlı sayıda olduğu görülmektedir. Selçuk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bahçe Bitkileri Bölümü Bağ Yetiştirme ve Islahı Anabilim Dalında cam serada yürütülen bu çalışma kapsamında, Rupestris du Lot anacına aşılı dört sofralık üzüm çeşidinin ('Müşküle', 'Mevlana', 'Hamburg Misketi' ve 'Razakı') yüksek sıcaklık stresi altında yapraktan melatonin uygulamalarına verdiği fizyolojik ve vejetatif tepkilerin belirlenmesi amaçlanmıştır. Çalışmada eşit miktarlarda ponza ve torf içeren katı hacimli topraksız kültür ortamında yetiştirilen asmalar kullanılmıştır. Melatonin, cam sera ortamında yüksek sıcaklık koşullarının (40 °C) başlangıcından itibaren üç hafta ara ile üç defa yapraktan 0.1, 1.0 ve 10 mM yoğunluklarında uygulanmıştır. Uygulamaları takiben stoma iletkenliği, yaprak sıcaklığı ve yaprak klorofil içeriği değerleri kaydedilmiştir. Büyüme dönemi sonunda ise bitkilerde gelişme özellikleri incelenmiştir. Yapraktan uygulanan melatonin, kullanılan doza ve genotipin tepkisine bağlı olarak birçok parametrede olumlu katkılar sağlamıştır. Uygulama dozları içerisinde 0.1 mM melatonin, kaydedilen birçok parametrede ön plana çıkmıştır. Sonuçlar genel olarak değerlendirildiğinde, Konya ve benzeri ekosistemlerde kıraç arazilerde yaygın karşılaşılan vejetatif gelişme yetersizliğine karşı asmaların desteklenmesinde yapraktan melatonin kullanımının tavsiye edilebileceği kanaatine varılmıştır.Grapevines are among the oldest plants domesticated and most widely cultivated around the world. Grapes, with their rich nutritional especially vitamins, minerals and phenolic substances, have been used for their berries, seeds, peel, leaves and various derivatives. Grapes having a wide consumption option, as it is processed in the food industry into wine, grape juice, molasses, vinegar, and many other local products, both in its fresh and dried form. The plant of this valuable fruit is the vine and has been cultivated in Anatolia for approximately 6000 years. There are nearly 1500 varieties/genotypes in the "National Collection Vineyard" which is primarily responsible for the protection of Turkey's vine genetic resources. With its deep-rooted history and rich genetic diversity, Anatolia has been considered in the literature as the homeland of the grapevine. However, under the influence of increasing environmental stress factors, it is important to reduce various stress factors that negatively affect plant development and to carry out studies to minimize the effects of these negative conditions on the plant in order to sustainably feed the world population. In this context, melatonin is an important molecule that plays a vital role in combating various abiotic and biotic stresses in plants. Melatonin applications in different plant species have yielded positive results in protecting plants against various stress factors. In grape production, melatonin applications are seen to be quite limited. Within the scope of this study which is planned to be carried out in the Glass Greenhouse in the Department of Horticulture and Breeding of the Faculty of Agriculture of Selçuk University, the physiological and vegetative development responses of four table grape cultivars varieties ('Müşküle', 'Mevlana', 'Hamburg Misketi' and 'Razakı') grafted onto Rupestris du Lot to foliar melatonin applications under high temperature stress will be investigated. In the study, grapevines grown in solid volume soilless culture medium containing equal amounts of pumice and peat will be used. Melatonin will be applied to the leaves at concentrations of 0.1, 1.0 and 10 mM three times at four-week intervals from the beginning of high temperature conditions (around 40 °C) in the glasshouse environment. Following the applications, stomatal conductance, leaf temperature and leaf chlorophyll content values will be recorded. At the end of the growth period, the developmental characteristics of the plants will be examined. According to the general findings, suggestions will be developed about melatonin applications for the sustainability of our national viticulture under the influence of climate change and other multiple stress factors. Leaf melatonin treatments led to significant improvements to many parameters depending on both doses and genotypes. Among the tested doses, 0.1 mM melatonin was outstanding for many parameters. Considering the general investigations, leaf melatonin applications could be recommended to supports grapevines against the insufficiencies in vegetative development commonly seen in ecosystems like Konya and its resembling areas.Bu tez çalışması Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinatörlüğü tarafından 25201004 nolu proje ile desteklenmiştir
A postmodern example: A semiotic analysis of illustrations in Shaun Tan's "Rules of Summer"
No full textBu çalışma, Shaun Tan'ın "Asla Neden Diye Sorma" adlı resimli çocuk kitabındaki illüstrasyonları, göstergebilimsel bir yaklaşımla incelemeyi amaçlamaktadır. Çocuk kitaplarında görseller yalnızca süsleme değil, aynı zamanda anlatıyı şekillendiren ve anlam katmanları oluşturan önemli araçlardır. Bu bağlamda illüstrasyonların içerdiği sembollerin ve görsel ögelerin anlamını çözümlemek, metnin çocuk okuyucular üzerindeki etkisini daha iyi anlamaya katkı sunmaktadır. Araştırmada, on adet illüstrasyon yargısal örneklem yöntemiyle seçilmiş ve Roland Barthes'ın göstergebilimsel modeli doğrultusunda analiz edilmiştir. Her bir sahne; düz anlam, yan anlam ve kültürel mit düzeyinde çözümlenmiş; figür yerleşimi, renk kullanımı, kompozisyon gibi grafik tasarım unsurlarıyla desteklenerek değerlendirilmiştir. Elde edilen bulgular, Tan'ın illüstrasyonlarında yalnızca metni destekleyen değil, aynı zamanda kendi başına güçlü bir anlatım kuran görseller oluşturduğunu göstermektedir. Görsellerdeki sembolik anlatım, çocukların hayal gücünü harekete geçiren çok katmanlı bir okuma imkânı sunmakta ve postmodern anlatının temel özelliklerini taşımaktadır. Bu yönüyle çalışma; görsel okuryazarlık, grafik tasarım ve çocuk edebiyatı kesişiminde, illüstrasyonların anlatıdaki yerini çözümlemeye yönelik örnek bir model sunmaktadır. Aynı zamanda öğretmenler, ebeveynler ve tasarımcılar için görsel içeriklere eleştirel bakabilme becerisi kazandırmayı hedeflemektedir.This study aims to analyze the illustrations in Shaun Tan's "Rules of Summer" through a semiotic approach. In children's books, illustrations are not merely decorative elements; they are crucial tools that shape the narrative and construct layers of meaning. In this context, deciphering the symbols and visual elements contained within the illustrations contributes to a deeper understanding of the text's impact on young readers. In the research, ten illustrations were selected through purposive sampling and analyzed using Roland Barthes's semiotic model. Each scene was examined on three levels denotation, connotation, and cultural myth and evaluated with reference to graphic design components such as figure placement, color use, and composition. The findings reveal that Tan's illustrations do not merely support the text but establish a powerful visual narrative in their own right. The symbolic expression within the images enables a multi-layered reading that stimulates the imagination of children and reflects the core features of postmodern storytelling. In this respect, the study offers an exemplary model for analyzing the role of illustrations in narrative at the intersection of visual literacy, graphic design, and children's literature. It also aims to foster a critical perspective toward visual content for educators, parents, and designers alike
Investigation of the relationship between microbiota awareness, Mediterranean diet adherence level and mental health in adults
No full textBu çalışma, özel bir beslenme ve diyet danışmanlığına başvuran bireylerin mikrobiyota farkındalıkları, Akdeniz diyetine uyum düzeyleri, mental sağlık durumu ve antropometrik ölçümleri arasındaki ilişkiyi incelenmek amacıyla yürütülmüştür. Araştırmanın örneklemini beslenme ve diyet danışmanlığına başvuran, çalışma kriterlerine uyan ve çalışmaya katılmayı kabul eden 20-64 yaş aralığındaki 255 yetişkin birey oluşturmuştur. Araştırma verileri; tanımlayıcı bilgiler, beslenme alışkanlıkları, genel sağlık bilgilerini sorgulayan anket formu, antropometrik ölçümler (vücut ağırlığı, boy uzunluğu, bel ve kalça çevresi), Mikrobiyota Farkındalık Ölçeği, Akdeniz Diyeti Bağlılık Ölçeği ve Depresyon Anksiyete Stres Ölçeği Türkçe Kısa Formu (DASS-21) kullanılarak araştırmacı tarafından yüz yüze görüşme yöntemi ile toplanmıştır. Katılımcıların %78,04'ü probiyotik terimi bildiğini belirtirken %13,33'ü probiyotik takviyesi kullandığını %90,60'ı ise probiyotik besin tükettiğini belirtmiştir. Probiyotik besin tüketen katılımcıların anlamlı düzeyde kadınlardan oluştuğu tespit edilmiştir (p<0,05). Çalışmada, katılımcıların ortalama MFÖ puanı 70,31±11,27 olarak hesaplanmıştır. Cinsiyete göre yapılan karşılaştırmada kadınların MFÖ puanlarının erkeklere kıyasla anlamlı derecede yüksek olduğu belirlenmiştir (p<0,01). Öğrenim durumu değişkenine göre, ilköğretim mezunlarının MFÖ puanlarının lise ve lisans mezunlarına göre anlamlı düzeyde daha düşük olduğu belirlenmiştir (p<0,01). Katılımcıların antropometrik özellikleri ve MFÖ ortalama puanları değerlendirildiğinde normal bel çevresine sahip katılımcıların mikrobiyota farkındalık düzeyinin diğer gruplara kıyasla daha yüksek olduğu belirlenmiştir (p<0,05). Katılımcıların ortalama MEDAS puanı 6,15±1,99 olup %47,10'unun düşük düzeyde, %43,9'unun kabul edilebilir düzeyde, %9,00'unun yüksek düzeyde bağlılık gösterdiği belirlenmiştir. Katılımcıların mental sağlık durumları değerlendirildiğinde ortalama DASS puanları 24,14±17,92 olarak belirlenmiştir. Alt boyutlara bakıldığında stres ortalama puanı 9,86±6,58 anksiyete ortalama puanı 7,17±5,93 ve depresyon ortalama puanı 7,10±6,97 olarak hesaplanmıştır. Mikrobiyota farkındalık düzeyi ile Akdeniz diyetine uyum seviyesi arasındaki ilişki incelendiğinde mikrobiyota farkındalık düzeyi arttıkça Akdeniz diyetine olan uyum düzeyinin istatistiksel olarak anlamlı düzeyde arttığı tespit edilmiştir (p<0,01). Mikrobiyota farkındalık düzeyi ile depresyon, stres ve anksiyete arasında ise anlamlı bir ilişki tespit edilmemiştir (p>0,05). Sonuç olarak yetişkinlerde mikrobiyota farkındalığının arttıkça Akdeniz diyetine uyumu artırmıştır. Benzer çalışmaların daha büyük örneklemler üzerinde ve farklı değişkenlerle yapılmasının mikrobiyota, beslenme ve sağlık ilişkisinin daha geniş bakış açısıyla anlaşılması açısından önemlidir. Ayrıca toplumsal düzeyde mikrobiyota, beslenme ve sağlık ilişkisine yönelik eğitimlerin konuya ilişkin toplumsal farkındalığın artmasına katkı sağlayacağı düşünülmektedir.This study was conducted to examine the relationship between microbiota awareness, adherence to the Mediterranean diet, mental health status, and anthropometric measurements among individuals who applied for private nutrition and diet counseling. The sample of the study consisted of 255 adult individuals aged between 20 and 64 years who applied for nutrition and diet counseling, met the inclusion criteria, and agreed to participate in the study. The research data were collected by the researcher through face-to-face interviews using a questionnaire that assessed descriptive information, dietary habits, general health status, anthropometric measurements (body weight, height, waist and hip circumference), the Microbiota Awareness Scale (MAS), the Mediterranean Diet Adherence Screener (MEDAS), and the Turkish short form of the Depression Anxiety Stress Scale (DASS-21). While 78.04% of participants reported being familiar with the term "probiotic," 13.33% stated that they used probiotic supplements, and 90.60% indicated that they consumed probiotic foods. It was found that a significantly higher proportion of probiotic food consumers were women (p<0.05). In the study, the mean MAS score of the participants was calculated as 70.31±11.27. Comparison by gender showed that women's MAS scores were significantly higher than men's (p<0.01). Analyses based on educational status revealed that participants with only a primary school education had significantly lower MAS scores compared to those with high school and university education (p<0.01).When evaluating participants' anthropometric characteristics and MAS scores, those with a normal waist circumference were found to have significantly higher microbiota awareness levels than other groups (p<0.05). The mean MEDAS score of the participants was 6.15±1.99 and it was determined that 47.10% showed low level of adherence, 43.9% showed acceptable level of adherence and 9.00% showed high level of adherence. Regarding mental health status, the mean total DASS score was 24.14±17.92. The mean scores for the sub-dimensions were as follows: stress 9.86±6.58, anxiety 7.17±5.93, and depression 7.10±6.97. When the relationship between microbiota awareness and adherence to the Mediterranean diet was examined, it was found that higher microbiota awareness was significantly associated with greater adherence to the Mediterranean diet (p<0.01). No significant relationship was found between microbiota awareness and levels of depression, stress, and anxiety (p>0.05). In conclusion, increased microbiota awareness increased adherence to the Mediterranean diet in adults. It is important to conduct similar studies on larger samples and with different variables in order to understand the relationship between microbiota, nutrition and health from a broader perspective. In addition, it is thought that trainings on the relationship between microbiota, nutrition and health at the social level will contribute to increasing social awareness on the subject
Transfer ofmultiple genes (Nax1, Nax2, Gpc-B1) into a single plant using double cross F1 generation in bread wheat and investigation of their genetic relationships
No full textArtan dünya nüfusu, küresel gıda güvenliği üzerinde ciddi bir baskı oluşturan biyotik ve abiyotik stres koşullarıyla karşı karşıyadır. Abiyotik stres koşullarının başında tuzluluk problemi gelmektedir. Bunun yanı sıra, "gizli açlık" olarak adlandırılan, özellikle çinko (Zn) ve demir (Fe) gibi elementlerin yetersiz alımı dünya çapında milyarlarca insanı etkileyen önemli bir halk sağlığı sorunu olarak öne çıkmaktadır. Çalışmada, tuzluluğa toleranslı, mikro besin elementlerince zengin yeni buğday genotiplerinin geliştirilmesi amaçlanmış ve tuzluluğa toleranslılık genleri (Nax1 ve Nax2) ile mikro besin elementi (Fe ve Zn) ve protein oranını artırma etkisine sahip Gpc-B1 geni hedef gen olarak belirlenmiştir. Çalışmada materyal olarak Kınacı-97 çeşidine Nax1 ve Nax2 geni aktarılan hatlar ile Gpc-B1 geni içeren Yecora Rojo çeşidi kullanılmıştır. Hedef genler melezleme yoluyla aktarılmış ve sonrasında SSR yöntemi ile taranıp pozitif genleri taşıyan genotiplerin seçilimi yapılmıştır. Çalışmanın ilk yılında Nax1+Gpc-B1 ve Nax2+Gpc-B1 gen kombinasyonları oluşturulmuştur. İkinci yıl bu genlerin bir araya getirilmesi amaçlanmış fakat üç gen bir araya gelmemiştir. Elde edilen gen kombinasyonu; Nax1+Nax2, Nax1+Gpc-B1 ve Nax2+Gpc-B1 olarak gerçekleşmiştir. Melez tohumlar kontrollü sera ortamında saksılara ekilerek Kontrol (0 mM), 50 mM, 100 mM ve 200 mM NaCl uygulaması gerçekleştirilmiştir. Genlerin etkileri incelenmek üzere çeşitli analizler yapılmıştır. Elde edilen sonuçlara göre Nax1 ve Nax2 geni içeren (Kın-5907) x (Kın-5924) genotipi düşük Na (0,145) ve B (4,92 mg kg-1) içeriği yanında yüksek Ca (0,64), K/Na (18,07), Ca/Na (4,41) ve protein oranı (%19,42) ile ön plana çıkmış olup tuz stresine karşı üstün dayanıklılık sergilemiştir. Nax2 ve Gpc-B1 genlerini içeren (Kın-5924) x Yecora Rojo genotipi bitki P, Ca, Zn, Fe, S ve Mg içeriği bakımından en yüksek, K, Mg ve Zn içeriği bakımından ise ikinci sırada sonuç veren genotip olarak belirlenmiştir. Araştırmada Nax1 ve Gpc-B1 geni içeren (Kın-5907) x Yecora Rojo genotipi bitki K, Mg, Ca, Fe, Mn ve B içeriğinde en iyi sonucu vermiştir. Elde edilen sonuçlar, özellikle Nax1, Nax2 ve Gpc-B1 gen kombinasyonlarının tuz toleransı ve besin elementi birikimi üzerindeki olumlu etkisini ortaya koymaktadır.The increasing global population faces biotic and abiotic stress conditions that exert significant pressure on global food security. Among abiotic stress factors, salinity is one of the most critical challenges. Additionally, "hidden hunger," characterized by insufficient intake of elements such as zinc (Zn) and iron (Fe), represents a major public health issue affecting billions of people worldwide. This study aimed to develop new wheat genotypes that are tolerant to salinity and rich in micronutrients. The genes Nax1 and Nax2, which confer salinity tolerance, and the Gpc-B1 gene, which enhances Fe, Zn, and protein content, were selected as target genes. As plant materials, lines carrying Nax1 and Nax2 genes introgressed into the Kınacı-97 cultivar and the Yecora Rojo cultivar containing the Gpc-B1 gene were used. The target genes were transferred via hybridization and subsequently screened using the SSR method to select genotypes carrying the desired genes. In the first year of the study, Nax1+Gpc-B1 and Nax2+Gpc-B1 gene combinations were established. In the second year, the goal was to combine all three genes; however, no genotype carrying all three genes simultaneously was obtained. The final gene combinations were Nax1+Nax2, Nax1+Gpc-B1, and Nax2+Gpc-B1. Hybrid seeds were sown in pots under controlled greenhouse conditions, and NaCl treatments of 0 mM (control), 50 mM, 100 mM, and 200 mM were applied. Various analyses were conducted to examine the effects of the genes. Various analyses were conducted to examine the effects of the genes. According to the results, the (Kın- v 5907) × (Kın-5924) genotype, which carries the Nax1 and Nax2 genes, stood out with its low Na (0.145) and B (4.92 mg kg⁻¹) content, as well as high Ca (0.64), K/Na (18.07), Ca/Na (4.41) ratios, and protein content (19.42%). This genotype exhibited superior tolerance to salt stress. The (Kın-5924) × Yecora Rojo genotype, which contains the Nax2 and Gpc-B1 genes, was identified as the genotype with the highest levels of P, Ca, Zn, Fe, S, and Mg, while ranking second in terms of K, Mg, and Zn content. In addition, the (Kın-5907) × Yecora Rojo genotype, which harbors the Nax1 and Gpc-B1 genes, demonstrated the best results in terms of K, Mg, Ca, Fe, Mn, and B accumulation in the plant. The findings highlight the positive impact of Nax1, Nax2, and Gpc-B1 gene combinations on salinity tolerance and nutrient accumulation in wheat
A study on the viewing tendencies of Turkish tv series among television audiences in the African country of Chad
No full textSon yıllarda Türk dizileri, izleyicilerden artan bir ilgi görmüş ve bu durum onları uluslararası televizyon sahnesinde öne çıkan yapımlar haline getirmiştir. Etkileri, Kuzey Afrika, Asya ve Amerika'yı kapsayan geniş bir coğrafyaya yayılmıştır. Özellikle Arap ülkelerinde, başta Çad Cumhuriyeti olmak üzere, bu diziler sosyal, kültürel ve siyasi bağlamlarda yoğun ilgi görmektedir. Bu dramatik yapımların dünya genelindeki popülaritesi ve yaygınlığı, onları başarılı kılan çeşitli etkenlere dayanmaktadır ve farklı toplumlara nüfuz etmelerini sağlamıştır. Bu bağlamda, çalışma konusu ″Afrika Ülkesi Çad'da Televizyon İzleyicilerinin Türk Dizilerini İzleme Eğilimlerine Yönelik Bir Araştırma‶ olarak belirlenmiştir. Çalışma Çadlı izleyicilerin bu dizilere olan ilgisinin nedenlerini ortaya koymayı, bu dizilerin sosyal ve kültürel etkilerini analiz etmeyi ve izleyici davranışlarını şekillendirmedeki rollerini anlamayı amaçlamaktadır. Bu araştırma, Türkiye ile Çad arasındaki kültürel etkileşimi güçlendirecek medya stratejilerinin geliştirilmesine de katkı sunmayı amaçlamaktadır. Ayrıca çalışma izleyicilerin tercihleri ve eğilimlerini analiz etmekte, Türkiye'nin kültürel politika stratejilerini ve bu politikaların başarısında etkili olan temel faktörleri incelemektedir. Çalışmada nicel araştırma yöntemlerinden alan araştırması kullanılmış; Türk dizileriyle ilgili sorular içeren anketler, Çad toplumundan bireylere uygulanmıştır. Elde edilen bulgulara göre Çad'da Türk dizilerinin en çok izleyen kesimin gençler, en çok izlenen dizilerin ise Muhteşem Yüzyıl ve Aşkı Memnu olduğunu ortaya koymuştur. İzleyicilerin Türk dizilerinde resmedilen yaşam tarzından olumlu yönde etkilendiğini ve dizilerin Türkiye'ye yönelik olumlu bir imaj oluşturduğu belirlenmiştir.In recent years, Turkish television series have garnered increasing interest from viewers, making them prominent productions on the international television scene. Their influence has spread across a wide geographical area, including North Africa, Asia, and the Americas. Particularly in Arab countries—most notably the Republic of Chad—these series have attracted significant attention within social, cultural, and political contexts. The global popularity and widespread reach of these dramatic productions are grounded in various factors that contribute to their success and facilitate their penetration into different societies. Within this framework, the subject of the study has been identified as "A Study on the Viewing Tendencies of Turkish TV Series among Television Audiences in the African Country of Chad." The study aims to uncover the reasons behind Chadian viewers' interest in these series, analyze their social and cultural impacts, and understand their role in shaping audience behaviors. This research also aspires to contribute to the development of media strategies that can strengthen cultural interaction between Turkey and Chad. Moreover, the study analyzes viewers' preferences and tendencies, examining Turkey's cultural policy strategies and the key factors that influence the success of these policies. A quantitative research method, specifically field research, was employed in the study; surveys containing questions related to Turkish TV series were administered to individuals within Chadian society.According to the findings, the primary audience of Turkish series in Chad consists of young people, with "Magnificent Century" and "Forbidden Love" being the most-watched series. It was determined that viewers are positively influenced by the lifestyle depicted in Turkish series and that these productions contribute to the formation of a favorable image of Turkey