Nevşehir Hacı Bektaş Veli University
Nevsehir Haci Bektas Veli University Institutional Repository (DSpace@NEVU)Not a member yet
8560 research outputs found
Sort by
Ebussuûd Efendi'nin bazı Kur'an ayetlerini tarih perspektifinden yorumlaması
Get PDFEbussuûd Efendi, tefsiri İrşâdü’l-aklı’s-selim ilâ mezâyâ’l-Kur’âni’l-
Kerim’in mukaddimesinde asıl adının Muhammed olduğundan bahsetmektedir.
“Ebussuûd Efendi” ifadesi ise onun künyesi veya lakabıdır.
Ona bu lakabın neden verildiği hakkında kaynaklarda yeterli bilgiler bulunmamaktadır.
Babası Şeyh Muhyiddin Muhammed Yavsi, henüz Amasya’da
şehzade olan Bayezid’in dostluğunu ve sevgisini kazanmış, bu
nedenle şehzade Şeyh Muhyiddin Muhammed Yavsi’yi İstanbul’a davet
etmişti. İlk eğitim ve öğretimini babasının yanında yapmış, ondan kelam,
belagat ve tefsirle ilgili çeşitli kitaplar okumuştur. Yavuz Sultan Selim döneminde
çeşitli medreselerde görev yapmıştır. Bir süre sonra baş müderrisliğe
atanmış, Kanunî Sultan Süleyman döneminde Rumeli kazaskerliğine
yükselmiştir. Bu görevi sekiz yıl yürüten Ebussuûd Efendi, Fenârîzâde
Muhyiddin Efendi’nin yerine şeyhülislam olmuştur. Otuz yıla yakın bir
süre bu görevde bulunmuştur. Ebussuûd Efendi, görevi sırasında birçok
yeniliklere imza atmış, Tefsir, fıkıh, kelam, akaid ve tasavvuf alanlarında
eserler vermiş, özellikle fıkhi konularda verdiği fetvaları ve Arapça kaleme
aldığı İrşâdü’l-aklı’s-selim ilâ mezâyâ’l-Kur’âni’l-Kerim adlı tefsiri ön
plana çıkmıştır. O, Osmanlı döneminde yetişen tefsir âlimlerinin çoğunun
Kur’an’ın tamamını tefsir etmek yerine, yazılan tefsirlere haşiye ve talik
yazan müfessirler gibi olmayıp, Kur’an’ın tamamını Arapça tefsir etmiştir.
Bu nedenle ona, “Sultânü’l-müfessirîn, Hatîbü’l-müfessirîn, Hâtimetü’l-
müfessirîn” gibi unvanlar verilmiştir. Ona verilen bu unvanlar, onun
tefsir ilmindeki yerini belirlemiştir. Ebussuûd Efendi, Arapça olarak kaleme
aldığı tefsirini yazarken, Fahreddin er-Râzî’nin (ö. 606/1210) Mefâtîhu’l-
gayb ve Nesefî’nin (ö. 710/1310) Medârikü’t-tenzîl adlı tefsirlerinden
haylice yararlanmıştır. Araştırmada Ebussuûd Efendi’nin tarihe bakışı ve
tarih hakkındaki görüşleri incelenmiştir. Onun tarihle ilgili görüşlerini,
ayetlere getirdiği yorumlar çerçevesinde değerlendirmek gerekir. Ebussuûd
Efendi’nin tarihle ilgili görüş ve yorumları henüz araştırma konusu
yapılmadığı için ayetlere diği yorumları ve tespitleri incelenerek bir
kanıya varmak mümkün olur
An application on supply chain management with big data and machine learning methods
No full textSupply chain management is a discipline that covers the entire process from the supply
of raw materials that make up a product to the returns from consumers. Today, with
the effect of digitalization and infrastructure studies, supply chains have left the
classical structure and transformed into a structure that contains high amounts of data
and technological equipment is used. In this context, sensors have been used
intensively at every stage in the supply chain network. With the intense use of sensors,
classical supply chain managements have begun to be named as internet of things (IoT)
based supply chain management. In IoT-based supply chain management, sensors are
used at every stage and equipment, from the vehicles used in transportation to the
shelves where the products are sold. With these sensors, instant data is obtained and
big data about the whole process emerges. Machine learning, on the other hand, is
artificial intelligence-based algorithms developed to analyze the large amount of data
obtained. When the supply chain management literature is examined, it is seen that
there is a lack of studies that deal with the chain as a whole and include machine
learning and analysis. The results of this study contain important findings when the
topic is up-to-date and the gap in the literature is considered. In this context, real data
on the raw material procurement process and production process were obtained by
considering the supply business of a manufacturing company. This big data obtained
was analyzed with machine learning algorithms on Microsoft Azure Machine Learning
Studio platform. In the first part, supply delays were determined by applying linear
regression and forecasts for future periods were developed. In the second part, firstly,
regression analysis was applied to determine the significant relationships between the
data on the supply chain process and to determine the correlation between the variables
to be the basis for the next stages, and to determine the effect on the dependent
variable. In the continuation, a feed forward artificial neural network model was
developed and the actual production levels were compared with the production levels
predicted by machine learning, and the average absolute errors were determined and
the production efficiency of the enterprise was expressed. In the last part, a
hypothetical linear programming model was developed and the problem of the
enterprise's production and delivery of the products it stored to five different
distribution centers was solved with the LINDO package program. It is estimated that
the results obtained and the algorithms used will set an example for the sector and fill
the gap in the field. Finally, suggestions for future research are presented
Hediyelik eşya özgünlük algısının tatmin ve davranışsal niyetler üzerindeki etkisi:Turist rehberinin düzenleyici rolü
Get PDFBu çalışmanın amacı, Nevşehir bölgesini ziyaret eden turistlerin hediyelik eşya satın
almadaki özgünlük algısını belirlemek, bu algının tatmin ve davranışsal niyetler üzerinde
etkisi olup olmadığını, eğer varsa turist rehberlerinin düzenleyici rolünün olup olmadığını
tespit etmektir. Bu amaç doğrultusunda turistlerin özgün hediyelik eşya satın alma
davranışlarında tatmin ve davranışsal niyet algıları üzerinde turist rehberinin düzenleyici
rolü olup olmadığını belirlemek amacıyla araştırma modeli geliştirilmiştir. Bu modelde
değişkenleri ölçmek amacıyla daha önceki çalışmalarda kullanılan ölçeklerden
faydalanılmıştır. Çalışma kapsamını Kapadokya bölgesini ziyaret eden rehberli turlara
katılan yerli ve yabancı turistler oluşturmuştur. Çalışmada nicel araştırma yöntemi
kullanılmış ve anket tekniği ile veriler toplanmıştır. Örnekleme yöntemlerinden kolayda
örnekleme yöntemini kullanılmış ve 397 geçerli anket toplanmıştır. Araştırma sonucunda
hediyelik eşya satın almadaki özgünlük algılarının tatmin düzeyleri üzerinde ve davranışsal
niyetler üzerinde etkisinin anlamlı olduğu bulunmuştur. Turist rehberlinin yetkinlikleri
arttıkça turistlerin hediyelik eşya satın alma davranışları artmaktadır. Aynı zamanda
hediyelik eşyaların özgün olmaları, turist rehberinin yetkinlikleri sayesinde turistlerin
memnuniyetlerini olumlu olarak etkilemektedir
Âşıknamelerin âşık edebiyatı araştırmaları açısından önemi...
No full textÂşıknamelerde bazı âşıklarla ilgi çeşitli bilgilere rastlamak mümkündür. Bu bilgiler arasında âşığın adı ve/ veya –varsa- soyadı, soyu / sülâlesi / ailesi, memleketi, sosyokültürel çevresi, fiziki yapısı, karakter özellikleri, eğitimi, mesleği, gezip gördüğü yerler, âşık sanatı içindeki yeri (mahlası, saz çalıp çalmadığı, doğmaca söyleyip söylemediği, atışma yapıp yapmadığı, hikâye anlatıp anlatmadığı, âşıklıkta ustası / ustaları olup olmadığı, yetiştirdiği çırakları olup olmadığı, rüyada bade içip içmediği, vb.), mensup olduğu âşık kolu, mensup olduğu dinî ve tasavvufi zümre, vd. sayılabilir. Bu türdeki bazı destanlarda geçen ipuçlarından hareketle bazı âşıkların yaşadığı yüzyıl hakkında bile çıkarımda bulunmak mümkün olabilmektedir. Bu bilgiler, özellikle hakkında fazla bilgi bulunmayan âşıklarla ilgili yapılacak araştırmalar açısından büyük önem taşımaktadır. Âşık veya âşıkların başka âşıklar üzerindeki etkisini, yaşadığı dönemde veya ölümünden sonraki dönemlerde başka âşıkların gözüyle nasıl değerlendirildiğini göstermesi bakımından da âşıknamelerin değeri büyüktür. Bu bilgiler arasında âşık edebiyatı tarihine ışık tutacak yeni bilgiler de yer alabilir. Bununla birlikte âşıkname söyleyen / yazan âşığın âşıknamede / şairnamede yer verdiği âşıklarla ilgili değerlendirmelerini mutlak doğru kabul etmek de yanlış olacaktır. Âşıkların başka âşıklardan bahsederken şahsi duygu ve düşüncelerini katarak bazı âşıkları aşırı övme, bazılarını ise taşlama yoluna gidebilecekleri de araştırmacılar tarafından göz ardı edilmemelidir
Green Marketing or Greenwashing?: A phenomenological study on green and sustainable tourism
No full textBu çalışmada yeşil ve sürdürülebilirlik fenomenleri tartışmaya açılmıştır. Türkiye’de turizm
sektöründe işletmeler tarafından yeşil yahut sürdürülebilir diye pazara sunulan ne gibi uygulamalar var, bu uygulamaların ne kadarı samimi ve tutarlı, ne kadarı yeşil adı altında işletmeyi aklamakta? Bu sorulara cevap aranan araştırmada; doğrudan sektör uzmanları ile araştırmanın yürütülmesi, yeşil ve sürdürülebilirlik olgularının bir arada ele alınması, yöntemsel açıdan ise fenomenoloji yaklaşımının benimsenmesi araştırmayı diğer çalışmalardan ayırmakta ve önemli kılmaktadır. Bu çalışmada fenomenolojik desen yönteminin tercih edilmesi; araştırmanın fenomenleri olan “yeşilin” ve “sürdürülebilirliğin” turizm sektöründe uygulayıcılar tarafından nasıl anlamlandırıldığının, deneyimlendiğinin, temellendirildiğinin, motivasyonlarının ve idealde olması gereken ile pratikteki karşılıklarının neler olduğunun geniş bir çerçevede incelenmesi ihtiyacından kaynaklanmaktadır. Örneklemde yer alacak katılımcılar tesadüfi olmayan örnekleme yöntemlerinden kartopu örnekleme yöntemine göre belirlenmiştir. Bu kapsamda toplam 6 katılımcıyla görüşülmüş olup; katılımcılar 4 profesyonel turizm sektörü çalışanı ve 2 turizm işletme yöneticisinden oluşmaktadır. Elde edilen bulgulardan yola çıkarak insanlara, diğer canlılara ve çevreye zarar vermeden pazarda var olabilmenin mümkün olduğu, hatta insanlara, çevreye ve topluma değer katılabileceği yeni bir pazarlama aracı olan yeşil pazarlama araştırılırken ortaya çıkmıştır. Böylesine güçlü bir araç, gerçekten uzman ve iyi niyetli olan birinin ellerinde işletmeye büyük kazanımlar sağlayabileceği gibi başarısız ve kötü niyetli birinin de ellerinde bir aklama silahına dönüşecektir. Yani uygulanan stratejinin yeşil pazarlama mı, yoksa yeşil aklama mı olduğunu yönetimin tutumu veya tüketici algısı belirlemektedir
Analysis of local gastronomic products through evaluation criteria and development of Cappadocia Region gastronomy routes through geographical information systems
No full textKapadokya bölgesini ziyaret eden ziyaretçiler tarafından sık kullanılan ve Kapadokya kayalık alanlarını kapsayacak gastronomi rotası oluşturmak olan bu çalışmanın iki amacı bulunmaktadır. Çalışmada öncelikle Kapadokya bölgesi yerel mutfak kültürüne ait hangi ürünleri oluşturlacak gastronomi rotalarında yer alacağını belirlenmesi planlanmaktadır.Daha sonra ise belirlenen gastronomik ürünlerin üretim ve satışını yapan işletmeler belirlenerek gastronomi rotaları oluşturulması amaçlanmaktadır. Çalışmanın ana amacına ulaşmak için Kapadokya bölgesinde yer alan Aksaray iline ait 13, Kayseri iline ait 36, Niğde iline ait 26, Nevşehir iline ait 16 olmak üzere toplam 81 ürün Arjantin Cumhuriyeti Tarım Bakanlığı tarafından geliştirilen kriterlere göre analiz edilmiştir. Araştırmanın birinci bölümünde araştırmanın evrenini Kapadokya bölgesi mutfak kültürü konusunda uzmanlar oluştururken örneklemini ise yargısal örnekleme yöntemine göre seçilen 56 gastronomi uzmanı oluşturmaktadır. İkinci aşamada yine örnekleme gidilmiş ve yargısal örneklemeden kullanılmıştır. Dolayısıyla Kapadokya bölgecinde yer alan, menülerinde yerel yiyecek bulunduran ve çevrimiçi sosyal medya platformlarında yüksek değerlendirme puanına sahip olan yiyecek içecek işletmeleri örneğe dahil edilmiştir. Çalışmanın amacına ulaşmak için birinci aşamada nitel araştırma yöntemlerinden ikinci aşamada ise CBS faydalanılmıştır. Analiz sonuçlarına göre Kapadokya bölgesi yerel mutfak ürünleri, muhteşem ürün, üstün ürün, uygun ürün ve sıradan ürün olmak üzere dört sınıfa ayrılmış ve muhteşem ürün ve üstün ürün sınıfa giren ürünlerin sunum ve satışının yapıldığı işletmeler tespit edilmiştir. Bu işletmelerin coğrafi koordinatları GPS cihazI ile alınarak ArcGIS Pro CBS aktarılarak bu noktalar birbirine bağlanmıştır. Çalışma kapsamında Kapadokya bölgesini ziyaret eden ziyaretçiler ve seyahat acentaları tarafından sık kullanılan güzergahlara bağlı kalınarak üç farklı gastronomi rotası oluşturulmuştur. Çalışmanın oluşturulacak gastronomi rotasında yer alacak ürünleri belirlemek ve bir gostronomi rotası oluşturma süreçleri bakımından çözgün bir çalışma olduğu düşüşnülmektedir ve litaretüre katkı sunacaktır.This study, which is to create a gastronomy route that is frequently used by visitors to the Cappadocia region and will cover the rocky areas of Cappadocia, has two objectives. In the study, firstly, it is planned to determine which products belonging to the local cuisine culture of the Cappadocia region will be included in the gastronomy routes to be created, and then it is aimed to create gastronomy routes by determining the businesses that produce and sell the determined gastronomic products. In order to achieve the main objective of the study, a total of 81 products, including 13 products of Aksaray province, 36 products of Kayseri province, 26 products of Niğde province and 16 products of Nevşehir province in the Cappadocia region, were analyzed according to the criteria developed by the Ministry of Agriculture of the Republic of Argentina. In the first part of the research, the population of the research consists of experts in the culinary culture of the Cappadocia region, while the sample consists of 56 gastronomy experts selected according to the judgmental sampling method. In the second stage, sampling was used again and judgmental sampling was used. Therefore, food and beverage establishments located in the Cappadocia region, which include local food in their menus and have high evaluation scores on online social media platforms were included in the sample. In order to achieve the aim of the study, qualitative research methods were utilized in the first stage and GIS in the second stage. According to the results of the analysis, the local cuisine products of the Cappadocia region were categorized into four classes as magnificent product, superior product, suitable product and ordinary product, and the establishments where the products classified as magnificent product and superior product were presented and sold were identified. The geographical coordinates of these businesses were taken with a GPS device and these points were connected to each other by transferring ArcGIS Pro GIS. Within the scope of the study, three different gastronomy routes were created by adhering to the routes frequently used by visitors and travel agencies visiting the Cappadocia region. The study is considered to be a solution study in terms of determining the products to be included in the gastronomy route to be created and the processes of creating a gastronomy route and will contribute to the literature
Sözlü kültürden yazılı kültüre: dede korkut'un soy kökü ve ailesi üzerine bazı tespitler (from oral culture to wrıtten culture: some fındıngs on dede korkut's ancestry and famıly)
No full textral history and oral literature relations have an important place in the formation and development of epics. For this
reason, it is necessary to consider the historical information in
the epics cautiously. Historical events, historical figures and
place names in epics may have undergone various changes during the formation and development process of epics. Historical events adorned with elements of oral literature such as various myths, legends and fairy tales can be told by adapting them according to the time and place in which the epic is told and/or written. If the adaptability and diversification features of oral history and oral literature products are ignored, evaluations
about the information in the texts may mislead researchers. Despite this, epics maintain their feature of being an important so urce of information in studies about historical events and histo rical figures for which there is not enough information and do cuments. Among the most important sources of information
about research on Turkish history are the Oguznames. Dede
Korkut manuscripts have a special place among the Oğuzna mes. Apart from the Dede Korkut manuscripts, there are also
various myths, legends, tales and story-specific narratives rela ted to Dede Korkut. If we accept Dede Korkut and the epic heroes in the stories in the Dede Korkut manuscripts as personalities who lived in history, we will have to search for information about them from written and oral cultural sources. Although in formation about Dede Korkut's ancestry and family is rarely
included in written sources, most of this information is based on literary products told within the oral culture tradition. Although other information and documents are needed to support the accuracy of this information, it is useful to evaluate the in formation from oral literature until new information and documents are found.
In this research, it is aimed to gather the information in written and oral sources about Dede Korkut's ancestry and family (his mother, father, siblings -brother and sister-, wife and children) and to evaluate this information in terms of oral history
On the classification of signed graphs with at most two eigenvalues different from ∓1
No full textSpektral graf teori; graf matrislerinden elde edilen spektral bilgiler sayesinde, grafın belli özelliklerinin belirlenebilmesini sağlayan graf teorinin çok önemli bir alt dalıdır. Grafların spektral açıdan karakterize edilmesi problemi literatürde uzun süre çalışılan bir problemdir. Graf spektrasında var olan yapılan birçok durumun son yıllarda işaretli graf spektrasına da taşınmaya çalışıldığı görülmektedir. Örneğin, grafların spektral karakterizasyonuyla ilgili olarak literatürde [19]'daki gibi çok sayıda problem çalışılmıştır. Bu problemler günümüzde işaretli graflara da taşınmaya çalışılmaktadır. Özel olarak komşuluk matrislerinin en fazla iki özdeğeri ±1'den farklı olan graflar literatürde sınıflandırılmıştır ve bunun işaretli graflara taşınması yani en fazla iki özdeğeri ±1'den farklı olan bütün işaretli grafların sınıflandırılması ile ilgili literatürde [18], [22]'de çalışmalar mevcuttur. Bu tez çalışmasında da bu sınıflandırmaya dair bilgi ve bulgular incelenmiş, bu incelemelerden elde edilmiş sonuçlara yer verilmiştir. İkinci bölümde tez çalışmasında yer alan ana bölümlere dair temel graf teori bilgileri ve kullanılmış olan cebirsel kavramlar sunulmuştur. Sonrasında işaretli graflarla ilgili kullanılan bütün temel bilgiler de bu bölümde yer almaktadır. Üçüncü bölümde ise 'en fazla iki adet özdeğeri ±1'den farklı olan işaretli graflar' G kümesiyle gösterilmiştir ve G'de yer alan bazı özelliklere sahip graflar (bağlantısız graf, iki parçalı graf, tam graf) sunulmuştur. Dördüncü bölümde ise G'de yer alan ve üçüncü bölümde var olan özelliklerin dışında kalan diğer tüm grafların belirlenmesine yönelik yapılan çalışmalara yer verilmiştir. Son bölümde ise, bu çalışmalara ve bunlar dışında şimdiye kadar yapılmış çalışmalara dair düşüncelere ayrıca bu konuyla ilgili ileride yapılabilecek önerilere yer verilmiştirSpectral graph theory; thanks to the spectral information obtained from graph matrices, it is a very important sub-branch of graph theory that allows the graph to be changed in a certain way. The problem of spectral characterization of graphs is a problem that has been studied for a long time in the literature. It is seen that many situations made in the graph spectra have been tried to be transferred to the signed graph spectra in recent years. For example, many problems regarding the spectral characterization of graphs have been studied in the literature, such as in [19]. Today, these problems are tried to be transferred to signed graphs. In particular, graphs whose adjacency matrices have at most two eigenvalues different from ±1 have been classified in the literature, and there are studies in the literature [18], [19], [22] on the classification of all signed graphs with a maximum of two eigenvalues different than ±1 . In this thesis, the information and findings about this classification from the literature were examined and the results obtained from these studies were included. In the second chapter, the basic graph theory information about the main sections in the chapters and the algebraic concepts used in the thesis study are presented. Afterwards, all the basic information used about the signed graphs are included in this section. In the third chapter, 'signed graphs with maximum of two eigenvalues different from ±1' are shown with the set G, and graphs with some properties in G (disconnected graph, bipartite graph, complete graph) are presented. In the fourth chapter, the studies carried out to determine all the other graphs except the features in G and in the third chapter are given. In the last section, thoughts on these studies and other studies done so far, as well as suggestions that can be made in the future on this subject are given
Similarity measure in bipolar fuzzy soft sets and its application to multi-attribute decision making method
No full textBu tez dört bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde bu çalışma hakkında literatür bilgisi verildi. İkinci bölümde interval sayıların aritmetiği anlatıldı. İnterval sıfır tanımı verildi. İnterval dizileri ve interval katsayılı denklem sistemleri tanımı verildi. İnterval matris ve bu matrislerin özelliklerinden bahsedildi. Ayrıca bu bölümde Cesàro interval matrisi tanımları yapıldı. Üçüncü bölümde fuzzy küme teorisi verildi. Ayrıca fuzzy kümelerin özellikleri incelendi. Gerekli olan tanım ve örneklere yer verildi. Dördüncü bölümde tez çalışması için gerekli olan benzerlik ölçüsünün günlük yaşamdaki kullanım alanlarına ve temel kavramlara ait literatür bilgisine yer verildi. Ayrıca benzerlik ölçüsüyle ilgili tanım ve teoremlere yer verildi. Bipolar fuzzy küme tanımından bahsedildi. (Bipolar fuzzy soft kümeler) BFSS'lerin uzaklık ve benzerlik ölçüleri tanımlarına ve örneklerine verildi. BFSS'ler için ağırlıklı benzerlik ölçüsü tanımları yapılarak örnekler verildi. Bipolar soft kümeler için genişletilmiş benzerlik ölçütlerine yer verildi. BFSS'lerin matris gösterim örneği verildi. Önerilen (Benzerlik ölçüsü) SM'nin mevcut SM'lerle karşılaştırma analizi yapıldı. Son olarak SM'lerin uygulaması yapıldı.This thesis consists of four parts. In the first chapter, literature information about this study was given. In the second part, the arithmetic of interval numbers is explained. The definition of interval zero is given. Definitions of interval sequences and systems of equations with interval coefficients are given. Interval matrix and properties of these matrices are mentioned. Also in this section, Cesàro interval matrix definitions are made. In the third chapter, fuzzy set theory is given. In addition, the properties of fuzzy sets were examined. Necessary definitions and examples are given. In the fourth chapter, the usage areas of the similarity measure required for the thesis work in daily life and the literature information about the basic concepts are given. In addition, definitions and theorems related to the similarity measure were given. Bipolar fuzzy set definition was mentioned. Distance and similarity measures of BFSSs are given in their definitions and examples. Weighted similarity measure definitions were made for BFSSs and examples were given. Extended similarity criteria are included for bipolar soft sets. An example of matrix representation of BFSS is given. Comparative analysis of the proposed SM with the existing SMs was performed. Finally, the application of SMs was made