Rzeszów University
Repozytorium Uniwersytetu Rzeszowskiego (UR) / University of RzeszówNot a member yet
11199 research outputs found
Sort by
Tryptophan reduces the degree of brown adipose tissue whitening in rats with visceral obesity
No full textThe study was conducted in accordance with the Declaration of Helsinki, and the protocol was approved by the Ethics Committee on Biomedical Ethics of Animal Care and Use of the Bogomoletz Institute of Physiology National Academy of Sciences of Ukraine (protocol No. 5 dated 11/31/19).Introduction and aim. The relationship between brown adipose tissue (BAT) and visceral obesity (VO) is a topic of growing interest in scientific and medical research. The aim of this work was to investigate the effect of L-tryptophan on histomorpho logical abnormalities in BAT induced by a high calorie diet (HCD).
Material and methods. The study was performed on male Wistar rats 3 months of age. Control rats (group I) were fed a stan dard diet. VO in animals (groups II and III) was modelled by exposure to an HCD (45% fat and 31% carbohydrates) for 12 weeks. The rats in group III were also given L-tryptophan (80 mg/kg). Histological preparations were prepared from the interscapular bodies of the BAT. Indicators of lipid metabolism, oxygen consumption, subcutaneous oxygen tension and basal temperature were measured in the rats.
Results. It was found that the group of rats on HCD lead to the development of VO, and histomorphological changes occur in BAT indicating a decrease in its activity. Supplementation with L-tryptophan reduced the structural abnormalities in BAT, name ly the accumulation of fat, the whitening of brown adipocytes, and prevented excessive loss of activity due to the deleterious effects of HCD.
Conclusion. Supplementation with L-tryptophan may have a potential benefit in preventing the development of excessive VO by preserving BAT activity.The work was performed as part of the state assignment “Bogomoletz Institute of Physiology” (No. 0119U103965)
Waste from the textile industry as a nitrogen carrier organic for the horticulture sector
No full textZjawisko fast fashion generuje co roku znaczne masy odpadów tekstylnych. Tylko w Europie to 12,6 mln Mg z czego ubrania i obuwie to 5,2 mln Mg. Jednym ze sposobów ich zagospodarowania jest recykling materiałowy, gdzie w procesach rozwłókniania, przędzenia i tkania powstanie nowa tkanina, jednak udział tak przetwarzanych odpadów wynosi 1% masy. Innym sposobem jest zagospodarowanie mające na celu poprawę własności gleb poprzez zastosowanie modyfikowanych fizycznie i chemicznie odpadów i wykorzystanie jako polepszacza glebowego. W pracy badano możliwość zastosowania odpadowej tkaniny bawełnianej jako nośnika organicznego nawozu azotowego o zrównoważonym działaniu. Skrawki odpadowej tkaniny bawełnianej o gramaturze 408g/m2 nasycano gorącym roztworem kolagenu, który po wysuszeniu stanowił 1/3 masy próbek. Tak przygotowane skrawki, zastosowano jako nawóz dla gleby lekkiej o składzie granulometrycznym piasku gliniastego. Zastosowano przemywanie wodą deszczową o temperaturze 20oC. Azot zawarty w kolagenie został uwolniony w ciągu 42 dni do roztworu glebowego, przy czym maksimum stężeń przypadło na okres 4-6 dnia po aplikacji. Dodatkową zaletą uzyskanego materiału jest naturalna pojemność wodna bawełny, co jest istotne z punktu widzenia gromadzenia wody w glebach lekkich. Równolegle, zaobserwowano powolną degradację tkaniny bawełnianej, która po 3 miesiącach inkubacji rozpadała się na fragmenty. Zastosowana modyfikacja odpadowej tkaniny bawełnianej daje możliwość zagospodarowania odpadów tekstylnych jako nośnik nawozu, co pozwoli na zmniejszenie masy odpadów bawełnianych kierowanych do spalania lub składowanych.The fast fashion phenomenon generates significant amounts of textile waste every year. Only in Europe it is 12.6 million Mg, of which oak trees and footwear account for 5.2 million Mg. One way to manage them is material recycling, where new fabric will be created in the processes of fiberising, spinning and weaving, but the share of waste processed in this way is 1% of the mass. Another method is development aimed at improving the properties of soil by using physically and chemically modified waste and using it as a soil improver. The study examined the possibility of using waste cotton fabric as a carrier of an organic nitrogen fertilizer with a sustainable effect. Scraps of waste cotton fabric with a grammage of 408 g/m2 were saturated with hot collagen solution, which after drying constituted 1/3 of the weight of the samples. The scraps prepared in this way were used as fertilizer for light soil with a granulometric composition of clay sand. Rinsing with rainwater at a temperature of 20oC was used. The nitrogen contained in the collagen was released into the soil solution within 42 days, with the maximum concentration occurring 4-6 days after application. An additional advantage of the obtained material is the natural water capacity of cotton, which is important from the point of view of collecting water in light soils. At the same time, slow degradation of the cotton fabric was observed, which broke into fragments after 3 months of incubation. The applied modification of waste cotton fabric makes it possible to use textile waste as a fertilizer carrier, which will reduce the weight of cotton waste sent for incineration or landfilled
Międzypokoleniowa transmisja wartości i postaw w percepcji młodzieży studiującej w zachodniej Ukrainie i wschodniej Polsce
No full text-The empirical base of the article is the result of surveys conducted among students in the years 2018-2010. The purpose of the analysis is to learn the opinions of students in the cities of Lviv and Rzeszów with respect to the intergenerational transmission of values and attitudes. The formulation of the research problem: how do students in Eastern Poland and Western Ukraine perceive intergenerational transmission of values and attitudes? While conducting the research, both survey method and survey technique were used. Purposive sampling was determined by the following criteria: nationality, age, gender, and field of study.
The foremost value which students internalised, and passed on to them by their mothers, is love. Assisting others and caring for loved ones were also apparent. The mothers of Polish students shaped the respondents’ attitudes regarding respect for others, while Ukrainian students internalised the following values passed on to them by their mothers: justice, patriotism, and freedom; in contrast to Polish students, for whom these values and attitudes appeared to be the least important. The fathers of the students shaped: industriousness and a prosperous life. The context of carrying out economic functions was lauded. According to Polish students, fathers passing on values such as respect for others, love, and honesty were also important; similar to what Lviv students thought were important. Ukrainian respondents emphasised that their fathers had shaped their broad intellectual horizons. For these students honesty and justice were equally important. Students who had been educated in Lviv reported religiosity as the least important. This was most often instilled by their mothers (somewhat more often Ukrainian) rather than by their fathers (somewhat more often Polish). The results demonstrated differences in the assessment of the transmission of values and attitudes of Ukrainian and Polish mothers and fathers.Podstawą empiryczną artykułu są wyniki badań przeprowadzonych wśród studentów, w latach 2018-2019. Celem analizy jest poznanie opinii młodzieży studiującej we Lwowie i w Rzeszowie na temat międzypokoleniowej transmisji wartości i postaw. Sformułowany został problem badawczy: jak młodzież studiująca we wschodniej Polsce i w zachodniej Ukrainie postrzega międzypokoleniowy przekaz wartości i postaw? Podczas prowadzenia badań zastosowano metodę sondażową, technikę ankiety. Dobór celowy wyznaczały kryteria: narodowość, wiek, płeć, kierunek studiów.
Pierwszoplanową wartością, którą zinternalizowali studenci z przekazu matek jest miłość, uwidoczniło się też: pomaganie innym osobom, troska o bliskich. Matki polskich studentów ukształtowały u badanych postawę szacunku dla innych. Ukraińscy studenci uwewnętrznili przekazane przez matki: sprawiedliwość, patriotyzm i wolność, w odróżnieniu od polskich studentów, dla których te wartości i postawy okazały się w tym przekazie najmniej istotne. Ojcowie studentów formowali: pracowitość i dostatnie życie. Wybrzmiał kontekst realizowania funkcji ekonomicznej. W ojcowskiej transmisji ważnymi, wartościami zdaniem polskich studentów, były również: szacunek dla innych, miłość i uczciwość, która okazała się istotną również dla studentów ze Lwowa. Ukraińscy badani podkreślili, że ojcowie kształtowali ich szerokie horyzonty umysłowe. Dla tych studentów na równi istotne były: uczciwość i sprawiedliwość. Studenci kształcący się we Lwowie, jako najmniej doniosłą zgłosili religijność. Była ona częściej wpajana przez matki (nieco częściej ukraińskie), niż przez ojców (nieco częściej polskich). Otrzymane wyniki pokazują różnice w ocenie przekazu wartości i postaw ukraińskich oraz polskich matek i ojców.
Position of Afghanistan on the adoption of the international human rights instruments, part III: 1990 – 2001.
No full textArtykuł stanowi trzecią część cyklu opracowań ukazujących drogę jaką pokonał Afganistan na rzecz przyjęcia międzynarodowego instrumentarium ochrony praw człowieka. Na podstawie aktów prawa krajowego, dokumentów międzynarodowych oraz źródeł historycznych dokonano analizy podejścia Islamskiego Państwa Afganistanu i Islamskiego Emiratu Afganistanu względem praw człowieka będących ważnym elementem kształtującej się w latach 90. koncepcji human security. Struktura artykułu odpowiada celom badawczym jakim są: uwidocznienie roli praw człowieka w koncepcji human security lat 90., przedstawienie zmian w układzie sił wewnętrznych państwa mających wpływ na bezpieczeństwo i porządek prawny Afganistanu, ukazanie stosunku talibów do międzynarodowych standardów ochrony praw człowieka prowadzących do zapewnienia bezpieczeństwa jednostki.The article is the third part of studies showing Afghanistan's path towards adopting international instruments for the protection of human rights. Based on national law, international documents and historical sources, it analyses the approach of the Islamic State of Afghanistan and the Islamic Emirate of Afghanistan to human rights, one of the main components of the concept of human security developing in the 1990s. The structure of the article corresponds with the research objectives: to highlight the role of human rights in the idea of human security 90s, to present the changes in the balance of power within the state which had an impact on the security and legal order of Afghanistan, to present the attitude of the Taliban to international standards of human rights protection leading to the security of the individual
‘In the same unnamed service’. About two poems (To Allen Ginsberg by Czesław Miłosz and To Yusef Komunyakaa by Janusz Szuber) addressed to American poets
No full textWiersze adresowane do innych poetów mają w literaturze długą tradycję i swoje szczególne zadania. Mogą służyć wyrażeniu uznania, refleksji nad samą poezją, próbom uchwycenia jej sensu, zestawieniu własnej twórczości z dorobkiem adresata czy wreszcie całościowej ocenie swoich dokonań, jaką może wywoływać kontakt z cudzym pisarstwem. W artykule omówiono dwa wiersze polskich autorów adresowane do poetów amerykańskich. Wiersze Czesława Miłosza i Janusza Szubera adresowane do poetów amerykańskich są przykładem dialogu autorów odległych kulturowo i artystycznie, wywodzących się z różnych tradycji literackich i reprezentujących odmienne postawy twórcze. Ich europejskie korzenie kulturowe i związane z nimi poczucie tożsamości wpływają na inny sposób uprawiania poezji niż w przypadku Allena Ginsberga czy Yusefa Komunyaki. Analizując oba dzieła, wskazano zarówno na różnice, jak i obszary wspólnych doświadczeń. Dialog z poetami amerykańskimi pozwala im przede wszystkim przyjrzeć się własnej poezji, uchwycić jej najważniejsze cechy, zweryfikować swoją postawę artystyczną i życiową.Poems addressed to other poets have a long tradition in literature and have their own special tasks. They can be used to express appreciation, reflection on poetry itself, attempts to grasp its meaning, comparison of one’s own work with the recipient’s achievements, and finally a comprehensive assessment of one’s achieve-ments, which may result from contact with someone else’s writing. The article presents a discussion of two poems by Polish authors addressed to American poets. The poems by Czesław Miłosz and Janusz Szuber ad-dressed to American poets are an example of a dialogue between culturally and artistically distant authors, formed in different literary traditions and representing different creative attitudes. Their European cultural origins and the associated sense of identity influence a different way of practising poetry than in the case of Allen Gins-berg or Yusef Komunyakaa. In the analysis of both works, both differences and areas of common experience are mentioned. The dialogue with American poets enables them, above all, to look at their own poetry, capture its most important features, and verify their attitudes to art and life
Controversy between the European Commission and the governments of the Member States of the European Union on the draft regulation on migration and asylum management in the years 2020–2023
No full textAutor artykułu postawił sobie dwa cele badawcze. Pierwszym celem jest rekonstrukcja dynamiki sporu między Komisją Europejską a rządami państw członkowskich o ustanowienie w Unii Europejskiej stałego systemu relokacji migrantów. Spór na ten temat rozpoczął się już w 2015 r., ale w 2019 r. zakończył się niepowodzeniem Komisji Europejskiej, która w czerwcu tegoż roku wycofała projekt rozporządzenia o utworzeniu kryzysowego mechanizmu relokacji i zmieniającego rozporządzenie Dublin III [COM(2015) 450]. Powodem był sprzeciw państw Grupy Wyszehradzkiej, którym nie spodobał się zamysł Niemiec, Francji, Włoch i Grecji w sprawie narzucenia UE stałego mechanizmu relokacji. Dlatego 23 września 2020 r. Komisja zgłosiła nowy wniosek legislacyjny, czyli projekt rozporządzenia o zarządzaniu migracją i azylem, którego analiza polityczno-prawna jest drugim celem artykułu.The author of this article has set himself two research objectives. The first objective is to reconstruct the dynamics of the dispute between the European Commission and the governments of the Member States over the establishment of a permanent relocation programme for migrants in the European Union. The dispute on this issue began back in 2015, but ended in 2019 with the failure of the European Commission to withdraw the draft regulation establishing a crisis relocation mechanism and amending the Dublin III Regulation in June of the same year [COM(2015) 450]. The reason for this was the opposition of the Visegrad countries, who did not like the idea of Germany, France, Italy and Greece imposing a permanent relocation mechanism on the EU. Therefore, on 23 September 2020, the Commission presented a new legislative proposal, namely the draft regulation on migration and asylum management, the political and legal analysis of which is the second objective of this article
Retardation of environmental resource transformation - concept popularized by the "In the Mother's Heart" foundation
No full textDziałania popularyzujące ideę retardacji przekształcania zasobów środowiska w sposób niebezpośredni, w ramach z pozoru niezwiązanych projektów, lecz przekazujące przeciętnemu obywatelowi ważne informacje poparte badaniami naukowymi, zdają się mieć większe długofalowe oddziaływanie społeczne niż podejmowanie tematu przede wszystkim na poziomie akademickim. Podmiotem realizującym ideę retardacji jest między innymi Fundacja „W Sercu Matki”. Choć głównym celem statutowym Fundacji było stwarzanie przestrzeni do dzielenia się talentami i wspieranie ludzi w ich rozwoju, Fundacja wskazywała również fundamenty harmonijnego rozwoju człowieka w długim okresie, przy uwzględnieniu współczesnych wyzwań, prowadząc warsztaty, webinary, czy też projekty typu „Ekodzielnia”.Activities popularizing the idea of retardation of transforming environmental resources in an indirect way, as part of seemingly unrelated projects, but providing the common citizen with reliable information supported by scientific research, seem to have a greater long-term social impact than taking up the topic primarily at the academic level.
The entity implementing the idea of retardation is the "In the Mother's Heart" Foundation. Although the main goal of the Foundation was to create a space for sharing talents and supporting people in their development, the Foundation also pointed to the fundamentals of harmonious human development in the long term, taking into account contemporary challenges, by conducting workshops, webinars or projects such as "Eco-Sharing"
Social inequality and economic growth in MENA countries
No full textTekst porusza temat społecznych nierówności, które objawiają się w dostępie do różnych dóbr przez jednostki, grupy społeczne czy całe społeczeństwa. Nierówności te mogą dotyczyć aspektów ekonomicznych, kulturowych, władzy, edukacji czy prestiżu. Głównym celem badania jest próba odpowiedzi na pytanie: czy istnieje statystyczna zależność pomiędzy poziomem nierówności a wzrostem gospodarczym w krajach Bliskiego Wschodu i Afryki Północnej? Autorka podkreśla globalny charakter problemu nierówności społecznych, zwracając uwagę na ich występowanie w różnych obszarach świata, jednak definiuje jako zakres badania kraje Bliskiego Wschodu i Afryki Północnej (MENA). W pracy zastosowano jako główne metody badawcze: krytyczną analizę literatury, analizę danych wtórnych oraz analizę korelacji i regresji.
W dalszej części tekstu autorka przedstawia metodologię badania, prezentuje wyniki, które następnie omawia i interpretuje. Podkreślić należy brak jednoznacznych zależności między nierównościami a wzrostem gospodarczym, co może wynikać z interdyscyplinarnego charakteru problemu oraz konieczności uwzględnienia jakościowych metod badawczych.
W końcowej części autorka zauważa, że nadmierne skoncentrowanie się na metodach ilościowych w ekonomii może być nieuzasadnione, zwłaszcza w przypadku zagadnień tak skomplikowanych jak społeczne nierówności. Zaleca także większe zastosowanie metod jakościowych oraz podkreśla konieczność uwzględnienia kontekstu społecznego i ekonomicznego w analizie nierówności. Wskazuje, że przezwyciężenie nierówności przy jednoczesnym budowaniu wzrostu gospodarczego jest możliwe, a międzynarodowe agendy, takie jak Cele Zrównoważonego Rozwoju, mogą stanowić inspirację dla działań mających na celu osiągnięcie tego ideału.The text explores the topic of social inequalities manifesting in access to various goods by individuals, social groups, or entire societies. These inequalities may involve economic, cultural, powerrelated, educational, or prestige aspects. The main aim of the study is to try to answer the question: Is there a statistical relationship between the level of inequality and economic growth in the countries of the Middle East and North Africa? The author emphasises the global nature of the issue of social inequalities, noting their occurrence worldwide, but defines the scope of the study to the countries of the Middle East and North Africa (MENA) region. The main research methods employed in the study include critical literature analysis, secondary data analysis, as well as correlation and regression analysis.
In the subsequent part of the text, the authors discuss the results of the conducted research using statistical methods. It is highlighted that there is no clear correlation between inequalities and economic growth, which may arise from the interdisciplinary nature of the problem and the necessity to consider qualitative research methods.
In the concluding section, the author observes that an excessive focus on quantitative methods in economics may be unjustified, especially when dealing with complex issues, such as social inequalities. The recommendation is made for a greater application of qualitative methods, emphasising the need to consider the social and economic context in the analysis of inequalities. The author points out that overcoming inequalities while simultaneously fostering economic growth is achievable, and international agendas such as the Sustainable Development Goals may serve as inspiration for actions aimed at achieving this ideal
Bogdan Czaykowski’s work in the circle of the Poets’ and Painters’ Press
No full textThe article concerns the problem of cooperation between Bogdan Czaykowski and the Poets’ and Painters’ Press. This cooperation was not permanent and regular, but it lasted with breaks for fourteen years – from 1957 to 1971. During this time, Czaykowski published two volumes of poetry at OPiM - his debut titled Trzciny czcionek in 1957 and the poem Sura. Wiersze in 1961. From 1967, he also published his poems (21 works in total), translations of poems from English into Polish (5 works by Michael Bullcok) and critical literary sketches (one in Polish about the work of Tadeusz Peiper and two in English devoted to poetry by Leopold Staff and Czesław Miłosz). „Oficyna Poetów” also published three translations into English of Bogdan Czaykowski’s poems by Adam Czerniawski, and the fifth of Jan Brzękowski’s essays from the series Rozmowa z sobowtórem, published in the magazine, is devoted to Czaykowski’s achievements. The article proves that the poet’s cooperation with Krystyna and Czesław Bednarczyk was mutually beneficial