Rzeszów University
Repozytorium Uniwersytetu Rzeszowskiego (UR) / University of RzeszówNot a member yet
11199 research outputs found
Sort by
POWER dla rozwoju. Wpływ unijnego programu na kapitał ludzki i społeczny rzeszowskich studentów
No full textKapitał ludzki oraz kapitał społeczny należą do grupy zagadnień, które są przedmiotem zainteresowania wielu badaczy. Na przestrzeni ostatnich dwudziestu lat powszechne stało się podkreślanie znaczenia tych niematerialnych form kapitału, szczególnie w kontekście rozwoju społecznego i gospodarczeg. Najbardziej jest to widoczne w obszarze nauk społecznych, gdzie wymienione w pierwszym zdaniu pojęcia, jak również związane z nimi problemy badawcze już na dobre zadomowiły się w ramach dyskursu naukowego.
Dla autora niniejszej publikacji problematyka kapitału ludzkiego i kapitału społecznego także stanowi ciekawy przedmiot rozważań. Źródło tego zainteresowania w tym wypadku jest związane w głównej mierze z doświadczeniami oraz spostrzeżeniami wynikającymi z wykonywanej pracy zawodowej; autor niniejszej książki w latach 2016–2023 zajmował się realizacją projektów współfinansowanych z Programu Operacyjnego Wiedza Edukacja Rozwój (POWER) w Uniwersytecie Rzeszowskim.
Dodatkowo celowość podjęcia wskazanej tematyki wiąże się z tym, że dotychczas nie prowadzono analiz odnoszących się do rozwoju wśród studentów jednocześnie obydwu niematerialnych form kapitału. W szczególności w polskiej literaturze socjologicznej brakuje opracowań, których przedmiotem jest znaczenie przedsięwzięć finansowanych z PO WER dla kształtowania się kapitału ludzkiego i społecznego. Niniejsza publikacja stanowi próbę uzupełnienia stanu wiedzy w przedstawionym wyżej zakresie.
Równie ważnym czynnikiem doboru tematyki badawczej było to, iż jawi się ona jako doniosła społecznie. Wagę omawianych form kapitału niejednokrotnie podkreśla się w pracach związanych z tak istotnymi zagadnieniami, jak: społeczeństwo obywatelskie, zasoby ludzkie czy rozwój gospodarczy. Wskazane powyżej obszary badawcze, w szczególności problematyka rozwoju społeczeństwa obywatelskiego, pozostają w centrum zainteresowań naukowych autora niniejszego opracowania
The pleiotropic effects of liraglutide in obesity-linked diseases
No full textThe study does not involve any human or animal subjects.Introduction and aim. Obesity, defined by a BMI ≥30 kg/m², is a global epidemic associated with increased mortality rates and an increased prevalence of chronic diseases. Such diseases include type 2 diabetes mellitus (T2DM), non-alcoholic fatty liver disease (NAFLD), cardiovascular disease (CVD), and polycystic ovary syndrome (PCOS), besides several mental health disorders. Liraglutide, a glucagon-like peptide 1 (GLP-1) analogue, is widely recognized for its efficacy in glycemic control and weight loss and this review aims to explore the pleiotropic effects of liraglutide in obesity-related diseases.
Material and methods. Literature search was performed between 2022 and 2024 using the following databases: PubMed (MEDLINE) and Google Scholar. The comprehensive review of the literature focused on the action of liraglutide on NAFLD/ NASH, CVD, mental disorders, and PCOS. A qualitative synthesis of the data focusing on efficacy of liraglutide in obesity-related disease outcomes was performed.
Analysis of the literature. Liraglutide improves metabolic outcomes by promoting weight loss, reducing appetite, and improv ing glycemic control. In NAFLD/NASH, liraglutide reduces intrahepatic fat, liver fibrosis, and inflammation that strongly relate to the degree of weight loss. The LEADER trial showed its cardiovascular benefits in terms of reducing all-cause mortality and major cardiovascular events in patients with T2DM, although its chronotropic effects may pose risks in patients with heart fail ure. In women with PCOS, liraglutide reduces hyperandrogenism, insulin resistance, and body weight, and thus has even more favorable effects compared with metformin. Liraglutide also counteracts antipsychotic-induced weight gain and improves metabolic markers in patients with severe mental disorders.
Conclusion. Liraglutide demonstrates significant pleiotropic effects apart from weight reduction, including improved hepatic metabolism, cardiovascular protection, and better outcomes in PCOS and mental health. While semaglutide and tirzepatide may offer enhanced efficacy, liraglutide remains a promising therapeutic option for managing obesity and its related comor bidities
Anxiety Comes After Dark. Topics of the Night in the Prose of Sylwia Chutnik
No full textArtykuł ten poświęcony jest topice nocy w prozie Sylwii Chutnik. Autor koncentruje się na omówieniu trzech wariantów pejzaży nocnych. W pierwszym z nich zapadający zmrok jest katalizatorem traumatycznych wspomnień z przeszłości. W drugim wariancie topika nocy towarzyszy alternatywnemu życiu, w którym do głosu dochodzi prawdziwe „ja” bohaterów. Chutnik wykorzystuje tutaj opozycję dzień-noc w kontekście wzorców normatywnych narzucających konkretne role i zachowania bohaterom. Noc okazuje się jedyną porą, kiedy bohaterowie z dala od opinii publicznej mogą żyć pełnią życia bez obaw przed ostracyzmem czy wykluczeniem społecznym. W trzecim wariancie noc i towarzyszące jej palenie papierosów na balkonach staje się doświadczeniem łączącym wszystkie bohaterki; to moment, w którym do głosu dochodzą lęki, obawy wypierane w ciągu dnia. W wariancie tym do głosu dochodzi narrator pierwszoosobowy („my”), tożsamy z całą kobiecą wspólnotą. Snuta narracja przekształca się symbolicznie w pejzaż wewnętrzny bohaterek. Obrazy te pod wpływem zmiennego natężenia światła księżyca i gwiazd oraz unoszącej się mgły nabierają onirycznych kształtów. Ten odrealniony pejzaż industrialny koresponduje także z „ciemną” stroną egzystencji, których egzemplifikacją stają się „wewnętrzne demony”, z którymi borykają się bohaterki. Noc u Chutnik sprzyja nie tylko poszukiwaniom melancholijnych śladów życia, ale również błąkaniu się po bezdrożach ludzkiej egzystencji.This article is devoted to the theme of night in the prose of Sylwia Chutnik. The author focuses on discussing three variants of night landscapes. In the first one, the falling dusk is a catalyst for traumatic memories from the past. In the second variant, the theme of night accompanies an alternative life in which the characters' true "self" comes to the fore. Chutnik uses the day-night opposition here in the context of normative patterns that impose specific roles and behaviors on the characters. Night turns out to be the only time when the characters, far from public opinion, can live their lives to the fullest without fear of ostracism or social exclusion. In the third variant, night and the accompanying smoking of cigarettes on balconies becomes an experience that unites all the female characters; it is a moment when fears and concerns repressed during the day come to the fore. In this variant, the first-person narrator ("we") comes to the fore, identical with the entire female community. The narration is symbolically transformed into the internal landscape of the characters. These images, under the influence of the changing intensity of the moonlight and stars, as well as the rising fog, take on dreamlike shapes. This unreal industrial landscape also corresponds to the "dark" side of existence, which is exemplified by the "inner demons" that the heroines struggle with. The night at Chutnik's prose is conducive not only to searching for melancholic traces of life, but also to wandering along the pathless paths of human existence
XIX Międzynarodowe Biennale Małej Formy Graficznej i Ekslibrisu, 2025 r.
No full textPrace graficzne o wymiarach kolejno: 10 x 10 cm i 12 x 9,5 cm. zaprezentowane premierowo na wystawie pokonkursowej XIX Międzynarodowego Biennale Małej Formy Graficznej i Ekslibrisu w Muzeum Miasta Ostrowa Wielkopolskiego. Konkurs uzyskał patronat honorowy prezydenta miasta Ostrowa Wielkopolskiego Beaty Klimek
2025-10-01 Premiera albumu Maciej Sikała Trio "Better Place”/ solista-perkusista
No full text1 października 2025 roku miała miejsce premiera albumu tria Macieja Sikały zatytułowana „Better Place”. Płyta składa się z 8 utworów będących kompozycjami członków zespołu. Album wydany przez krajowe wydawnictwo Soliton, dostępny jest na nośnikach fizycznych CD oraz w najbardziej popularnych serwisach streamingowych. Skład wykonawczy to saksofonista Maciej Sikała, kontrabasista Wojciech Pulcyn i perkusista Sebastian Frankiewicz.
Spis utworów:
1. Better Place (pamięci mojej córki Karoliny) komp. Maciej Sikała
2. Smarty komp. Sebastian Frankiewicz
3. Prophecy komp. Wojciech Pulcyn
4. Autoblus Nr 24 komp. Maciej Sikała
5. Man and his Beauty komp. Wojciech Pulcyn
6. Lightly Song komp. Wojciech Pulcyn
7. Blues for Ornette komp. Wojciech Pulcyn
8. Better Place (repryza) komp. Maciej Sikała
Z noty wydawcy:
„Kiedy okazuje się, że do wspólnego, twórczego grania nie potrzeba nut, ustalania tempa i formy, a te elementy pojawiają się w grze spontanicznie, to oznacza, że zespół muzyków dobrał się idealnie! Tak było w przypadku moich spotkań z Sebastianem Frankiewiczem i Wojciechem Pulcynem, a ponieważ wyjątkowo lubię połączenie typu sax, bass i perkusja, to zdecydowałem się na współpracę z tymi wybitnymi muzykami i wspaniałymi kolegami. Efektem naszej wspólnej pracy jest płyta MACIEJ SIKAŁA TRIO – „BETTER PLACE”. Kilka lat grania razem w tym składzie wpłynęło nie tylko na jeszcze lepsze wyczuwanie się nawzajem, ale także na obranie kierunku, w jakim chcemy podążać, sposobu w jaki chcemy brzmieć jako zespół. I tak powstał nowy materiał muzyczny, który dostarczyli w dużej mierze Wojtek i Sebastian. Dwa utwory są mojego autorstwa, w tym tytułowy, który dedykuję pamięci mojej córki, Karoliny, wierząc, że jest w lepszym miejscu, gdzie nie ma bólu i cierpienia. A muzyka na płycie, co to jest? To jest po prostu JAZZ!” – Maciej Sikała
Linki:
https://podcasty.polskieradio.pl/dwojka/podcasty/jazzowa-rozmowa,289/odcinek/maciej-sikala-o-najnowszej-wspolprodukowanej-przez-polskie-radio-plycie-maciej-sikala-trio-pt-better-place,9fa42fa8-895f-4330-8931-c90f74477723
https://tvpkultura.tvp.pl/89061535/maciej-sikala-trio-better-place-premiera-1-pazdziernika-20251 października 2025 roku miała miejsce premiera albumu tria Macieja Sikały zatytułowana „Better Place”. Płyta składa się z 8 utworów będących kompozycjami członków zespołu. Album wydany został przez krajowe wydawnictwo Soliton, dostępny jest na nośnikach fizycznych CD oraz w najbardziej popularnych serwisach streamingowych. Skład wykonawczy to saksofonista Maciej Sikała, kontrabasista Wojciech Pulcyn i perkusista Sebastian Frankiewicz
The sacred and Polishness in the art of the early 21st century. Affirmation and criticism
No full textTekst rozpoczyna przypomnienie definicji sacrum Rudolfa Otta oraz rozważań Władysława Stróżewskiego o możliwości sacrum w sztuce. Wskazuje relację transcendentaliów z bóstwem i wartością sacrum realizowaną na swój sposób przez naród polski, w którego etosie religijność, a szczególnie miłosierdzie, odgrywa wyjątkową rolę. Ukazuje sposób usuwania się wartości estetycznych w cień wartości sacrum w sztuce sakralnej i religijnej oraz relacje tej wartości z odsłanianą równolegle ideą polską. W tym kontekście wprowadzona zostaje koncepcja sztuki afirmatywnej jako podobnej w poetyce do współcześnie popularnej sztuki krytycznej. Sztuka afirmatywna pozostaje jednak oparta na transcendentaliach, czyli metafizycznym systemie wartości, choć (zgodnie z obserwacjami Grzegorza Sztabińskiego) ogranicza się transcendencję do jej „dreszczu” obecnego w intensywnych doznaniach albo do doświadczania jej marginesów. Przykłady takiej afirmatywności we wspólnym potraktowaniu problematyki religijnego sacrum i polskości prezentują opisane prace Ignacego Czwartosa, Danuty Waberskiej, Jarosława Modzelewskiego (biorącego udział w projekcie Namalować Katolicyzm od Nowa), Czesława Dźwigaja, Marka Chlandy, Mirosława Pateckiego, Stanisława Kulona, Adu Karczmarczyk, Jerzego Kaliny. Przypominanie w dziełach wartości marginalizowanych idei sacrum i polskości podtrzymuje współcześnie przekonanie o nieusuwalności transcendentaliów.The text begins with a reminder of Rudolf Otto’s definition of the sacred and reflections on the possibility of the sacred in the art of Władysław Stróżewski. The author considers the relation of transcendentals to divinity and the value of the sacred, realised in a unique way by the Polish nation, in whose ethos religiousness, and especially mercy, plays an exceptional role. The way in which aesthetic values are eliminated in favour of the value of the sacred (sacrum) present in sacred and religious art is described along with the relations of this value with the concept of Polishness, revealed in parallel. In this context, the concept of affirmative art is introduced as similar in its poetics to the currently popular critical art. Affirmative art, however, remains based on transcendentals, i.e. a metaphysical system of values, although (according to the observations of Grzegorz Sztabiński) transcendence is limited to its “shiver” present in intense experiences or to experiencing its margins. Examples of such affirmativeness in the joint treatment of the issues of the
religious sacrum and Polishness are discussed in selected works of Ignacy Czwartos, Danuta Waberska, Jarosław Modzelewski (who has taken part in the project Namalować Katolicyzm Od Nowa [Painting Catholicism Anew]), Czesław Dźwigaj, Marek Chlanda, Mirosław Patecki, Stanisław Kulon, Adu Karczmarczyk, Jerzy Kalina. Recalling the values of marginalised ideas of the sacred and Polishness in artworks sustains the contemporary conviction about the irremovability of transcendentals
The concept of the ICU therapeutic team cooperation model based on the level of autonomy and on coordinated nursing care of a mechanically ventilated patient
No full textPromotor: prof. dr hab. n. o zdr. Lidia Perenc, promotor pomocniczy: dr hab. n. o zdr. Sabina Krupa-Nurcek, prof. UR - 118 s.Dobra współpraca pomiędzy członkami zespołu OIT, a także koordynacja opieki nad pacjentem w OIT, przekłada się na poprawę jakości opieki poprzez podejmowanie adekwatnych dla danego pacjenta interwencji, skrócenie czasu wentylacji mechanicznej, długości pobytu oraz śmiertelności w OIT.
Celem pracy była ocena poziomu autonomii zawodowej pielęgniarek anestezjologicznych oraz koordynacji opieki pielęgniarskiej nad pacjentem wentylowanym mechanicznie w OIT, a także ich wpływu na postawę wobec współpracy lekarz – pielęgniarka.
Do badania zaproszono 1455 respondentów pracujących w Oddziałach/Klinikach Intensywnej Terapii. Do badania włączono 667 odpowiedzi. Badanie
przeprowadzono metodą sondażu diagnostycznego, techniką ankietową.
Badanie wykazało wysoki poziom autonomii zawodowej pielęgniarek anestezjologicznych, wysoki poziom współpracy lekarz-pielęgniarka oraz średni poziom koordynacji opieki pielęgniarskiej nad pacjentem wentylowanym mechanicznie.
Przeprowadzone badanie pozwoliło wysunąć następujące wnioski: Im wyższy wynik oceny współpracy lekarz-pielęgniarka, tym wyższy poziom autonomii zawodowej pielęgniarek anestezjologicznych. Im wyższy poziom nastawienia wobec współpracy lekarz-pielęgniarka, tym lepiej koordynowana opieka nad pacjentem wentylowanym mechanicznie. Im wyższy współczynnik autonomii zawodowej, tym lepiej koordynowana opieka nad pacjentem wentylowanym mechanicznie.Good cooperation between ICU team members, as well as coordination of patient care in the ICU, translates into improved quality of care through undertaking interventions appropriate for a given patient, shortening the time of mechanical ventilation, length of stay and mortality in the ICU.
The aim of the study was to assess the level of professional autonomy of anaesthesiological nurses and coordination of nursing care for a mechanically ventilated patient in the ICU, as well as their impact on the attitude towards physician-nurse cooperation.
The study invited 1455 respondents working in ICU. 667 responses were included in the study. The research was conducted using the diagnostic survey method, using the questionnaire technique.
Showed a high level of professional autonomy of anaesthesiological nurses, a high level of physician-nurse collaboration and an average level of coordination of nursing care for a mechanically ventilated patient.
Drawn the following conclusions: The higher the result of the physician-nurse collaboration assessment, the higher the level of professional autonomy of anaesthesiological nurses. The higher the level of attitude towards physician-nurse collaboration, the better the coordinated care for the mechanically ventilated patient. The higher the professional autonomy coefficient, the better the coordinated care for the mechanically ventilated patient
Huit brefs Préludes sur des thèmes grégoriens op. 45 by Marcel Dupré as an Example of Chorale Inspiration in French Organ Music of the First Half of the 20th Century
No full textMarcel Dupré (1886-1971), an outstanding virtuoso organist-improviser and pedagogue, was, as a composer, one of the leading representatives of French modernism in organ music of the “pre-Messiaen” era. Although he was, in a way, a heir to the late-Romantic so-called symphonic school of organ music, his compositional style, like that of many composers of his contemporaries, varied depending on the source of musical inspiration. A sizable group of compositions is occupied by works of a neoclassical character, distinguished by a clear form alluding to music of pre-Romantic periods. This type of composition certainly includes the lesser-known Huit brefs Préludes sur des thèmes grégoriens op. 45, composed in 1948. The basic sound material used in these compositions is Gregorian chant, which provides the inspiration for shaping every element of the musical work
Social and legal norms of vaccination in the context of biopolitical processes, medicalization, and law as social engineering
No full textSpośród licznych obowiązków nałożonych na jednostkę przez państwo, szczepienia stanowią szczególnie interesujący obszar badań ze względu na ścisły związek z biologicznymi aspektami życia jednostki. Medyczne przesłanki obowiązku szczepień – związane z ochroną zdrowia publicznego – nie budzą wątpliwości co do zasadności ich istnienia w prawie, jako zobowiązania do poddania się iniekcji. Artykuł podejmuje analizę procesu umacniania w świadomości społecznej normy szczepień oraz społecznego poparcia dla jej umocowania prawnego. Przeanalizowano wpływ biopolityki i medykalizacji na kształtowanie obowiązkowych szczepień, ukazując, w jaki sposób prawo, jako narzędzie socjotechniczne, wzmacnia społeczną i prawną akceptację dla szczepień, opierając się na autorytecie wiedzy medycznej oraz praktykach zdrowotnych. W artykule podjęto także refleksję nad potencjalnym zaostrzeniem przepisów w tym zakresie, uwzględniając obecny kształt regulacji.Among the numerous duties imposed on individuals by the state, vaccinations constitute a particularly intriguing area of study due to their close connection with the biological aspects of individual life. The medical rationale behind the vaccination duty—related to public health protection—raises little doubt regarding its legitimacy in law as an obligation to undergo injection. This article analyzes the process of strengthening the social norm of vaccination within public consciousness, as well as the societal support for its legal enforcement. The influence of biopolitics and medicalization on the shaping of mandatory vaccinations is examined, showing how law, as a tool of social engineering, reinforces social and legal acceptance of vaccinations, relying on the authority of medical knowledge and health practices. The article also reflects on the potential tightening of regulations in this area, taking into account the current framework of legislation
"Fragment" and "Morituris". On the Poetic Debut of Stanisław Pieńkowski
No full textArtykuł stanowi próbę przybliżenia poetyckiego debiutu Stanisława Pieńkowskiego – liryku Fragment oraz Morituris. Przyglądając się dziełom zwrócono szczególną uwagę na kreację podmiotu lirycznego, obecność motywów mitologicznych, filozoficznych koncepcji Nietzschego oraz gnostyckiego rysu głównego bohatera sekwencji. Wspomniano także o bohaterze-transgresorze i poczyniono ocenę zaniechania kontynuowania przez poetę konceptu owej wybitnej jednostki. Kluczową metodą odkodowywania sensów zawartych w lirykach było niezawodne instrumentarium hermeneutyczne.The article is an attempt to present the poetic debut of Stanisław Pieńkowski – the poems Fragment and Morituris. When examining the works, particular attention was paid to the creation of the lyrical subject, the presence of mythological motifs, Nietzsche’s philosophical concepts and the Gnostic features of the main character of the sequence. Assumptions related to the hero-transgressor were also used and an assessment was made of the poet’s failure to continue the concept of this outstanding individual. The key method of decoding the meanings contained in the poems was reliable hermeneutical instruments