Rzeszów University
Repozytorium Uniwersytetu Rzeszowskiego (UR) / University of RzeszówNot a member yet
11199 research outputs found
Sort by
Kolekcja - malarstwo, grafika, rysunek i rzeźba ze zbiorów BWA w Rzeszowie
No full textObraz autorstwa Łukasza Gila został zaprezentowany na prestiżowej wystawie zbiorowej pt. „Kolekcja BWA”, zorganizowanej przez Biuro Wystaw Artystycznych w Rzeszowie. Ekspozycja obejmowała ponad 60 dzieł – głównie malarstwa – autorstwa 30 artystów reprezentujących wszystkie kluczowe nurty współczesnej sztuki, od realizmu i figuracji po abstrakcję i sztukę bezprzedmiotową. Wydarzenie odbyło się pod patronatem Prezydenta Miasta Rzeszowa, co dodatkowo podkreśla jego rangę i znaczenie dla lokalnej oraz ogólnopolskiej sceny artystycznej. Warto podkreślić, że zbiory rzeszowskiego BWA liczą dziś ponad 1400 prac – w tym obrazy, rysunki, grafiki, fotografie, rzeźby, a także tkaniny, szkło artystyczne i ceramikę.
W kolekcji znajdują się dzieła wybitnych polskich twórców, takich jak: Zdzisław Beksiński, Jerzy Nowosielski, Józef Szajna, Edward Dwurnik czy Leszek Sobocki – współtwórca legendarnej grupy „Wprost”.BWA GSW Rzeszó
Public knowledge of cancer in southern Poland
No full textOur study obtained positive opinion of the Bioethics Committee at Rzeszow University (Resolution number: 2022/101 date; 07 December 2022).Introduction and aim. Due to the constantly growing number of cancer cases in Polish society, our study aimed to check the respondents’ knowledge of the broadly understood topic of cancer. The aim was to check the knowledge of Polish society and compare it according to age, gender, level of education, place of residence, and marital status.
Material and methods. Our study was held in Podkarpackie and Malopolskie voivodeiship where participants completed a questionnaire containing 31 questions on the topic of cancer. The survey was completed by 360 people, 248 women, and 112 men. The study locations were diverse and the interviewees came from different backgrounds, age groups, and education.
Results. The study revealed generally high awareness of cancer among 360 respondents, with 93% of whom recognized the importance of early detection, but significant gaps were identified in knowledge about prevention methods, including vaccina tions (36%) and viral causes (50%). Older adults and those with lower educational levels showed significantly lower awareness (p<0.05), highlighting the need for targeted educational initiatives.
Conclusion. The survey we conducted clearly shows that the state of knowledge about cancer in Polish society is not yet fully sat isfactory. The conclusion that arises from our survey concerns the dissemination of knowledge about primary cancer prevention
2022 US Congress elections in a time of political turmoil – analysis of the Polish daily press
No full textCelem artykułu jest rekonstrukcja sposobu relacjonowania wyborów połówkowych do Kongresu USA w 2022 roku przez trzy najpopularniejsze polskie dzienniki. Zwyczajowo zagraniczne wybory o nie-prezydenckim charakterze cieszą się incydentalnym zainteresowaniem mediów głównego nurtu. W przypadku wyborów do Kongresu USA, które odbyły się 8 listopada 2022 roku w USA, polskie media przekonywały o ich wysokiej stawce. Jako cel uzupełniający wyznaczono scharakteryzowanie specyfiki wyborów połówkowych do Kongresu, jednocześnie ukazując ich miejsce i znaczenie w amerykańskiej kulturze wyborczej w obecnych uwarunkowaniach polityczno-społecznych. Badanie objęło 83 artykuły z okresu szczytowej kampanii oraz głosowania i oparte zostało na analizie zawartości. Zidentyfikowano, że polskie media przywiązywały szczególną wagę do tematów takich jak przyszłość demokracji, inflacja, prawo do aborcji oraz wojna w Ukrainie. Wyborom przypisywano wysoką stawkę ze względu na zagrożenie dla systemu demokratycznego i polityki międzynarodowej. Wskazana agenda tematyczna jawi się jako zbieżna z priorytetami polskiej polityki wewnętrznej i zagranicznej, co dowodzi wykorzystania mechanizmów domestykacji. Dużą uwagę skupiono także na Joe Bidena i Donalda Trumpa, co sugeruje traktowanie tych wyborów jako prognostyku przed wyborami prezydenckimi w 2024 roku oraz wpisuje się w tradycyjne mechanizmy relacjonowania w ramie dualistycznej rywalizacji politycznej, pomimo parlamentarnego charakteru wyborów.This article aims to reconstruct how the three most popular Polish dailies covered the 2022 US midterm elections. Traditionally, foreign non-presidential elections enjoy little, incidental interest in the mainstream media. In the case of the US Congressional elections held on November 8, 2022, in the USA, the Polish press argued for their high stakes. A complementary objective was to characterize the specifics of the midterm elections to the Congress, while also showing their place and significance in American electoral culture in the current political and social conditions. The study covered 83 articles from the peak campaign and voting period based on content analysis. It was identified that the Polish media attached particular importance to topics such as the future of democracy, inflation, abortion rights, and the war in Ukraine. The elections were attributed to high stakes due to the threat to the democratic system and international politics. The indicated thematic agenda appears to be consistent with the priorities of the Polish public debate and, simultaneously, Polish domestic and foreign policy, which proves the use of domestication mechanisms. Much attention was also paid to Joe Biden and Donald Trump, which suggests treating these elections as a prognosis before the 2024 presidential elections and fits traditional reporting mechanisms into the framework of dualistic political rivalry, despite the parliamentary nature of the elections
Legal subjectivity of Artificial Intelligence. Civil law aspects
No full textPromotor: dr hab. Roman Uliasz, prof. UR - 299 s.W niniejszej rozprawie doktorskiej rozważono postulat uznania niektórych zaawansowanych systemów sztucznej inteligencji za podmioty prawa cywilnego. Rozprawa została podzielona na siedem rozdziałów. Na końcu pracy znajduje się podsumowanie, w którym dokonano konkluzji przeprowadzonych badań oraz zaprezentowano wnioski de lege lata i de lege ferenda.
Pierwszy rozdział pracy stanowi wprowadzenie do badanego obszaru. Omówiono w nim pojęcie sztucznej inteligencji, jej historię oraz scharakteryzowano sztuczną inteligencję.
Następnie, w rozdziale drugim dokonano analizy i porównania regulacji sztucznej inteligencji w wybranych systemach prawnych. W rozdziale trzecim opisano instytucję podmiotowości prawnej w ujęciu ogólnym. W rozdziale czwartym zaproponowano warunki, jakie powinien spełniać system sztucznej inteligencji, który mógłby zostać uznany za podmiot prawa.
Z punktu widzenia całości pracy kluczowe znaczenie ma rozdział piąty, w którym wskazano potencjalny moment powstania i ustania zdolności prawnej sztucznej inteligencji dla systemu, który spełniłby warunki przedstawione w rozdziale czwartym. W rozdziale szóstym omówiono zagadnienie praw podmiotowych systemu sztucznej inteligencji, który posiadałby podmiotowość prawną. W ostatnim, siódmym rozdziale pracy przeanalizowano konsekwencje, które może wywołać przyznanie sztucznej inteligencji podmiotowości prawnej dla całego systemu prawa.
W podsumowaniu pracy dokonano konkluzji przeprowadzonych badań oraz zaprezentowano wnioski de lege lata i de lege ferenda.This doctoral dissertation explores the proposal to recognize certain advanced artificial intelligence (AI) systems as entities under civil law. The dissertation is structured into seven chapters, concluding with a summary that presents the research findings and formulates conclusions de lege lata (according to current law) and de lege ferenda (proposals for future law).
The first chapter defines and describes the concept of artificial intelligence, serving as a foundation for subsequent discussions. The second chapter analyzes and compares the regulation of artificial intelligence across selected legal systems. The third chapter provides an overview of the concept of legal personality. The fourth chapter proposes the conditions that an artificial intelligence system should meet to be recognized as a legal entity.
From the perspective of the entire dissertation, Chapter Five is of key importance. It identifies the potential moments for the creation and termination of the legal capacity of artificial intelligence systems that meet the conditions outlined in Chapter Four. Chapter Six addresses the issue of subjective rights for artificial intelligence systems that are granted legal personality. The final, seventh chapter analyzes the potential consequences of granting legal personality to artificial intelligence within the broader legal system.
The summary of the dissertation consolidates the research conducted and presents de lege lata and de lege ferenda conclusions
The detection of internal tandem duplication in FMS-like tyrosine kinase 3 gene in a sample of Iraqi patients with acute myeloid leukemia
No full textThe study protocol, along with the participant information sheet and consent form, was reviewed and approved by the Hematology Center of Medical City, Baghdad, Iran. Ethical approval was granted (document number: 18982) on May 22, 2023.Introduction and aim. Acute myeloid leukemia (AML) is a genetically heterogeneous malignancy significantly influenced by FMS-like tyrosine kinase 3 mutations. This study investigated the prevalence and clinical implications of internal tandem duplication (ITD) mutations in FLT3 in patients with AML in Iraq.
Material and methods. The study involved blood samples collected from 50 newly diagnosed AML and 50 healthy subjects between April 2023 and January 2024 and used for conventional PCR. PCR products positive for the ITD mutation were subjected to fragment analysis using capillary electrophoresis (CF) to confirm ITD mutations.
Results. FLT3-ITD mutations were identified in 20% of patients with AML (10/50), with striking female predominance (90% of mutation-positive cases). Based on the FAB classification, M5 was the most prevalent FAB subtype among mutation carriers (40%), with no mutations detected in M7.
Conclusion. This study provides critical information on the prevalence and clinical implications of FLT3-ITD mutations in patients with AML in Iraqi, emphasizing the need for precise molecular diagnostic approaches. This finding revealed a distinct subset of patients with AML that harbor FLT3-ITD mutations, with a significant proportion exhibiting elevated allelic ratios, which reinforces their prognostic relevance
Content analysis of U.S. 2024 presidential election, main campaign themes
No full textArtykuł zawiera analizę głównych tematów amerykańskiej kampanii prezydenckiej 2024 r., w tym zagadnienie migracji, gospodarki, praw kobiet, bezpieczeństwa międzynarodowego i rywalizacji USA z Chinami. W tekście dokonano analizy treści programów wyborczych, debat oraz danych sondażowych. W opinii autora wybory prezydenckie w USA w 2024 roku uwidoczniły głębokie podziały społeczne i ideologiczne amerykańskiego społeczeństwa. Polaryzacja społeczeństwa determinuje politykę wewnętrzną USA, definiując kierunki przyszłego rozwoju kraju i bezpośrednio wpływa na jego politykę zagraniczną.The article analyzes the main themes of the 2024 US presidential campaign, singling out the issue of migration, the economy, women's rights, international security and the US-China rivalry. The text analyzes the content of election programs, debates and polling data. According to the author, the 2024 US presidential election has highlighted the deep social and ideological divisions in American society. The polarization of society determines US domestic policy, defining the directions of the country's future development and directly affects its foreign policy
2025-05-18/24 Międzynarodowy Konkurs Sztuki Wokalnej im. Ady Sari / sopran solo
No full textW maju 2025 r. Mariana Poltorak (sopran) została laureatką Międzynarodowego Konkursu Sztuki Wokalnej im. Ady Sari w Nowym Sączu. XXI edycja Konkursu, który odbywa się co dwa lata nieprzerwanie od 1985 roku, odbyła się w dniach 17 – 24 maja 2025 r. W jury zasiedli wybitni znawcy sztuki wokalnej z Polski i zagranicy, pod przewodnictwem Małgorzaty Walewskiej – Dyrektor Artystycznej Konkursu.
Mariana Poltorak otrzymała I nagrodę XXI Międzynarodowego Konkursu Sztuki Wokalnej im. Ady Sari oraz nagrodę za wybitne wykonanie utworu polskiego, czyli za „Ha! Dzieciątko nam umiera” – scenę i arię Halki z IV aktu opery „Halka” S. Moniuszki. Ponadto sopranistka została uhonorowana nagrodą Orfeo Fundacji im. Bogusława Kaczyńskiego za najlepsze wykonanie arii operowej oraz nagrodą Filharmonii Krakowskiej w postaci udziału w koncercie w sezonie artystycznym 2025/2026.
W Koncert Laureatów najlepszym śpiewakom towarzyszyła Orkiestra Opery Krakowskiej pod dyrekcją Marty Kluczyńskiej.
Międzynarodowy Konkurs Sztuki Wokalnej im. Ady Sari jest najstarszym konkursem wokalnym w Polsce i szybko stał się czymś więcej niż tylko rywalizacją śpiewaków na scenie. Promuje sztukę operową zarówno na poziomie krajowym, jak i międzynarodowym. To prestiżowe wydarzenie, które od lat integruje artystów i promuje najwyższe standardy sztuki wokalnej. Organizowany przez Małopolskie Centrum Kultury SOKÓŁ w Nowym Sączu Konkurs, na ten jeden majowy tydzień zamienia Nowy Sącz w światową stolicę muzyki operowej.
W 2025 r. wydarzenie spotkało się z ogromnym zainteresowaniem młodych śpiewaków z całego świata. Wpłynęło aż 210 zgłoszeń nadesłanych przez uczestników reprezentujących 40 krajów 6 kontynentów: Afryki, Ameryki Południowej, Ameryki Północnej, Australii, Azji oraz Europy. Rekordowa liczba zgłoszeń świadczy o wysokiej renomie Konkursu, a także daje możliwość zobaczenia prezentacji wyjątkowych talentów. Dotychczasowi laureaci Konkursu potwierdzają swój sukces w Nowym Sączu, zdobywając kolejne nagrody w prestiżowych konkursach i występując na międzynarodowych scenach. To właśnie tu, na konkursowej scenie, swoje kariery zaczynali tacy artyści jak: Piotr Beczała, Andrzej Dobber, Anna Simińska, Aleksandra Kubas-Kruk, Hanna Elisabeth Müller, Miriam Albano czy Arnold Rutkowski.
Link do relacji z konkursu: https://adasari.pl/multimedia/reportaz-poswiecony-xxi-edycji-konkursu#galleryW maju 2025 r. Mariana Poltorak (sopran) została laureatką Międzynarodowego Konkursu Sztuki Wokalnej im. Ady Sari w Nowym Sączu. XXI edycja Konkursu, który odbywa się co dwa lata nieprzerwanie od 1985 roku, odbyła się w dniach 17 – 24 maja 2025 r. W jury zasiedli wybitni znawcy sztuki wokalnej z Polski i zagranicy, pod przewodnictwem Małgorzaty Walewskiej – Dyrektor Artystycznej Konkursu.
Mariana Poltorak otrzymała I nagrodę XXI Międzynarodowego Konkursu Sztuki Wokalnej im. Ady Sari oraz nagrodę za wybitne wykonanie utworu polskiego, czyli za „Ha! Dzieciątko nam umiera” – scenę i arię Halki z IV aktu opery „Halka” S. Moniuszki. Ponadto sopranistka została uhonorowana nagrodą Orfeo Fundacji im. Bogusława Kaczyńskiego za najlepsze wykonanie arii operowej oraz nagrodą Filharmonii Krakowskiej w postaci udziału w koncercie w sezonie artystycznym 2025/2026.
W gali finałowej najlepszym śpiewakom towarzyszyła Orkiestra Opery Krakowskiej pod dyrekcją Marty Kluczyńskiej
The transgressiveness of Leśmian’s poetry
No full textTekst jest próbą opisania transgresyjnej natury poezji Leśmiana. Zbadano nie tylko proste wyobrażenia przekraczania granicy, lecz także zjawiska bardziej złożone – podróży metafizycznej (Eliasz), odkrywającej coraz dalsze warstwy inności kosmosu, a także ontologicznej przemiany „ja”. Najciekawsza okazuje się jednak transgresyjność jako wewnętrzna właściwość samego Bytu, jego „dziania się”. W syntetycznym podsumowaniu ukazano tekstowe mechanizmy transgresji i transgresyjność jako fundamentalną właściwość poezji Leśmiana.The text is an attempt to describe the transgressive nature of Leśmian’s poetry. Not only basic imaginations of the boundary crossing were examined, but also more complex phenomena - the metaphysical journey (Elijah), revealing further and further layers of the otherness of the cosmos, as well as the ontological transformation of the “I”. However, what turns out to be most interesting is transgressiveness as an intrinsic property of Being itself, its “happening”. A synthetic summary shows the textual mechanisms of transgression and transgressiveness as a fundamental property of Leśmian’s poetry
The Austrian Civil Code as a Source of Matrimonial Law in Galicia – An Overview of Key Regulations
No full textCelem artykułu jest przedstawienie zasadniczych ustaleń austriackiego kodeksu cywilnego wydanego w 1811 r. przez cesarza Franciszka II dotyczących małżeństwa i zestawienie ich z praktyką matrymonialną w dużym ośrodku miejskim i religijnym, jakim był Przemyśl w okresie władzy austriackiej. Autorzy badają również, które elementy kodeksu cywilnego i w jakim stopniu były stosowane w miejscowej praktyce kancelaryjnej. Starają się ponadto odpowiedzieć na pytanie, czy w badaniach demograficzno-historycznych opartych na dokumentacji metrykalnej można się w pełni opierać na polskich przekładach austriackiego kodeksu cywilnego. Poczynione w toku analizy ustalenia pozwalają stwierdzić, że poza dyskusją pozostaje merytoryczny walor formalny (prawny) polskich przekładów kodeksu. Równocześnie należy zastrzec, że przekłady oryginalnego kodeksu cywilnego z 1911 r. w rzeczywistości były tłumaczeniami oddającymi aktualny dla roku wydania stan prawa cywilnego w Austrii i Galicji. W praktyce badawczej można je zatem czytać, analizując późniejszą dokumentację metrykalną, np. z okresu międzywojennego, ale dla metryk wcześniejszych trzeba się posiłkować oryginalnym kodeksem lub jego równoczesnym przekładem, albo kolejnymi tłumaczeniami.The aim of this article is to present the fundamental provisions of the Austrian Civil Code issued in 1811 by Emperor Francis II concerning marriage, juxtaposed with matrimonial practices in a major urban and religious center such as Przemyśl during the period of Austrian rule. The article also seeks to verify which elements and to what extent the Civil Code were applied in local administrative practice, as well as to assess whether demographic-historical research based on parish records can fully rely on Polish translations of the Austrian Civil Code. The findings of the analysis indicate that the substantive legal value of the Polish translations is beyond dispute. However, it should be noted that the translations of the original 1811 Civil Code were, in fact, renditions reflecting the state of civil law in Austria and Galicia as of the year of publication. Therefore, in research practice, these translations can be used when analyzing later vital records, such as those from the interwar period. For earlier records, however, one must refer either to the original code, its contemporary translation, or subsequent translations
Prawica kontra lewica: analiza porównawcza systemów emerytalnych w Paragwaju i Wenezueli w kontekście skrajnych ideologii politycznych
No full textThe pension systems in Latin America have experienced significant transformations influenced by political ideologies. Paraguay and Venezuela present contrasting cases, with right-wing and left-wing policies, respectively. This paper analyzes how these ideologies shaped pension reforms in both countries, focusing on their outcomes and sustainability.
This article aims to compare the pension systems of Paraguay and Venezuela to understand how extreme political ideologies impact social security policies. It identifies strengths and weaknesses of both systems, and evaluates broader implications for economic stability and social equity.
A comparative analysis is conducted using both qualitative and quantitative data from government reports, international organizations, and academic sources. The analysis includes case studies and historical data to highlight differences in the systems and the political contexts behind them.
Right-wing policies in Paraguay emphasize privatization, leading to inequality and potential financial instability, while Venezuela’s left-wing policies focus on state control and redistribution, resulting in financial challenges and reduced public trust. This paper contributes to the understanding of how political ideologies affect social security systems, offering insights for policymakers and researchers.Systemy emerytalne w Ameryce Łacińskiej przeszły znaczące transformacje, pod wpływem różnych ideologii politycznych. Przypadki Paragwaju i Wenezueli stanowią kontrastujące przykłady, z odpowiednio prawicowymi i lewicowymi politykami. Niniejszy artykuł analizuje, jak te ideologie wpłynęły na reformy emerytalne w obu krajach, koncentrując się na ich wynikach i zrównoważonym rozwoju.
Celem artykułu jest porównanie systemów emerytalnych Paragwaju i Wenezueli w celu zrozumienia, w jaki sposób skrajne ideologie polityczne wpływają na polityki zabezpieczenia społecznego. Identyfikuje mocne i słabe strony obu systemów oraz ocenia szersze implikacje dla stabilności ekonomicznej i sprawiedliwości społecznej.
Przeprowadzono analizę porównawczą z wykorzystaniem zarówno danych jakościowych, jak i ilościowych pochodzących z raportów rządowych, organizacji międzynarodowych oraz badań naukowych. Analiza obejmuje studia przypadków i dane historyczne, które ukazują różnice w systemach oraz konteksty polityczne, które je kształtowały.
Polityki prawicowe w Paragwaju kładą nacisk na prywatyzację, co prowadzi do nierówności i potencjalnej niestabilności finansowej, podczas gdy lewicowe polityki w Wenezueli koncentrują się na kontroli państwa i redystrybucji, co skutkuje wyzwaniami finansowymi i spadkiem zaufania publicznego. Artykuł wnosi wkład w zrozumienie wpływu ideologii politycznych na systemy zabezpieczenia społecznego, oferując cenne wnioski dla decydentów i badaczy