Rzeszów University
Repozytorium Uniwersytetu Rzeszowskiego (UR) / University of RzeszówNot a member yet
11199 research outputs found
Sort by
The rise and development of the aviation center in Rzeszów in the years 1946-2013 - industry, sport, science, education.
No full textPromotor: dr hab. Andrzej Olejko, prof. PANS - 200 s.W niniejszej pracy została nakreślona historia powstania rzeszowskiego ośrodka lotniczego, oraz jego rozwój w latach 1946 – 2013. Celem autora było ukazanie jak przebiegał rozwój lotnictwa w Rzeszowie na wielu płaszczyznach: sportu, przemysłu i edukacji. Ze względu na to w jaki sposób powstawał rzeszowski ośrodek lotniczy, wszystkie te płaszczyzny były ze sobą połączone. Budowa ośrodka lotniczego w Rzeszowie realizowana była po wojnie od podstaw, w mieście praktycznie bez żadnej historii lotniczej.
Utworzenie Aeroklubu Rzeszowskiego dało mocny impuls wszystkim entuzjastom lotnictwa w Rzeszowie. Powstał on jako jeden z pierwszych w powojennej Polsce, na wiosnę 1946 r. Rozwój aeroklubu był dynamiczny, dzięki czemu przyciągał zdolną młodzież, która to w latach 70-tych, oraz 80-tych odnosiła olbrzymie sukcesy w zawodach międzynarodowych. Rozwijające się w latach 60-tych i 70-tych zakłady WSK PZL Rzeszów, spowodowały wzrost zapotrzebowania na wysoko wykwalifikowaną kadrę inżynierską, toteż z inicjatywy dyrektorskiej WSKPZL Rzeszów, powstała najpierw wieczorowa Szkoła Inżynierska, a następnie po latach Politechnika Rzeszowska. W latach 70-tych w odpowiedzi na rosnące zapotrzebowanie kadr lotniczych, powstał w Rzeszowie Ośrodek Szkolenia Personelu Lotniczego, kształcący pilotów samolotów cywilnych, oraz pracowników obsługi naziemnej.The history of the establishment of the Rzeszów aviation center and its development from 1946 to 2013 has been outlined in this work. The dissertation is divided into three chapters. The author's goal was to depict the development of aviation in Rzeszów on multiple fronts: sports, industry, and education. Due to the interconnected nature of the establishment of the Rzeszów aviation center, all these aspects were intertwined. The construction of the aviation center in Rzeszów was carried out from scratch after the war in a city practically without any aviation history.
The establishment of the Rzeszów Aero Club provided a strong impetus to all aviation enthusiasts in
Rzeszów. It was one of the first to be founded in post-war Poland in the spring of 1946. The development of the aeroclub was dynamic, attracting talented youth, which in the 1970s and 1980s achieved significant success in international competitions. The growth of the WSK PZL Rzeszów plants in the 1960s and 1970s led to an increased demand for highly qualified engineering personnel. As a result of the WSK PZL Rzeszów management's initiative, an evening Engineering School was first established, followed later by the Rzeszów University of Technology.
In response to the growing demand for aviation personnel in the 1970s, the Aviation Personnel Training Center was established in Rzeszów. This center trained civilian aircraft pilots and ground service personnel
Konstruowanie sąsiada: miejsce Ukrainy w dyscyplinie stosunków międzynarodowych na Białorusi
No full textThis article examines how Belarusian International Relations (IR) scholarship portrays Ukraine. Drawing on constructivist and sociological approaches, it argues that local academic discourse can shed light on the interplay between domestic political constraints, regional allegiances, and knowledge production. The analysis focuses on three peer-reviewed IR journals, examining articles that refer or are primarily devoted to Ukraine. While Ukraine ranks second to Russia in terms of general mentions, sustained scholarly engagement remains limited. Belarusian scholars tend to avoid sensitive topics such as the annexation of Crimea and the armed conflict in Donbas, often employing neutral language that neither criticizes Russia nor explicitly supports its position. Reference analysis reveals a strong reliance on Russian sources, though this does not necessarily reflect a pro-Russian narrative. Taken together, these patterns demonstrate how a state’s political environment shapes the scope and tone of scholarly engagement with regional developments.W artykule przeanalizowano, w jaki sposób białoruska nauka o stosunkach międzynarodowych przedstawia Ukrainę. Opierając się na podejściu konstruktywistycznym i socjologicznym, argumentujemy, że lokalny dyskurs naukowy może naświetlić wzajemne oddziaływanie między krajowymi ograniczeniami politycznymi, regionalnymi lojalnościami i tworzeniem wiedzy. Przeanalizowaliśmy trzy recenzowane czasopisma IR uznane przez Wyższą Komisję Atestacyjną Białorusi, koncentrując się na artykułach, które wyraźnie odnoszą się do Ukrainy lub koncentrują się na niej. Chociaż Ukraina zajmuje drugie miejsce po Rosji w ogólnych wzmiankach, głębokość dedykowanego zasięgu pozostaje ograniczona. Białoruscy naukowcy są ostrożni w poruszaniu drażliwych kwestii, takich jak aneksja Krymu czy rosyjsko-ukraiński konflikt zbrojny w Donbasie. Analiza dyskursu pokazuje, że białoruscy naukowcy często przyjmują neutralną terminologię, unikając wyraźnej krytyki Rosji, a jednocześnie rzadko popierając jej perspektywę. Analiza źródeł wskazuje na poleganie na źródłach rosyjskich, choć niekoniecznie przekłada się to na narracje prorosyjskie. Śledząc te wzorce, artykuł pokazuje, w jaki sposób środowisko polityczne państwa kształtuje zaangażowanie naukowców w główne wydarzenia regionalne
Plasma KIM-1 and interleukin-18 are superior biomarkers for diagnosing and stratifying risk in type 1 acute cardiorenal syndrome
No full textEthical clearance was granted by the Institutional Review Board of the Medical Laboratory Techniques, College of Health and Medical Techniques at Al-Furat Al-Awsat Technical University, Al-Kufa, Iraq (Approval Number: 34328).Introduction and aim. Acute cardiorenal syndrome (CRS) is a condition in which acute cardiac dysfunction leads to acute kidney injury (AKI), resulting in high morbidity and mortality rates. This study aimed to assess the diagnostic and prognostic value of plasma kidney injury molecule 1 (KIM-1) and interleukin-18 (IL-18) levels in acute CRS compared to acute heart failure (AHF) and healthy controls.
Material and methods. A case-control study was conducted with 90 participants divided into three groups: control (n=30), AHF (n=30), and acute CRS (n=30). Renal function parameters (serum creatinine, blood urea nitrogen, estimated glomerular filtration rate) and plasma biomarkers (KIM-1, IL-18) were measured. A receiver operating characteristic curve analysis was used to evaluate diagnostic performance and logistic regression was used to identify predictors of disease outcomes.
Results. Plasma KIM-1 and IL-18 levels were significantly higher in the acute CRS group than in the AHF and control groups. KIM-1 demonstrated superior diagnostic accuracy (the area under the curve (AUC)=1.000) with 100% sensitivity and specificity, while IL-18 also performed well (AUC=0.96, sensitivity=96%, specificity=97%). ROC analysis identified plasma KIM-1 and IL-18 cut-off values of >72.78 pg/mL and >254.8 pg/mL, respectively, which may be used as thresholds for early diagnosis and risk stratification. Logistic regression analysis revealed that plasma KIM-1 was a significant predictor of adverse outcomes (OR=3.5, 95% CI 1.50–8.49, p=0.003), while IL-18 also contributed to risk stratification (OR=1.06, 95% CI 1.04–1.125, p=0.03). These adverse outcomes included progression to kidney disease. However, these findings require validation in an independent cohort to confirm reproducibility and generalizability.
Conclusion. KIM-1 and IL-18 are highly effective biomarkers for diagnosing and stratifying the risk of acute CRS, outperforming traditional markers of renal function. Their clinical integration could enable early detection and personalized treatment, thus improving patient outcomes. However, more studies with larger cohorts, serial measurements, and independent validation are warranted
Etos nauczyciela. Rozważania o wartościowej edukacji. Vol. I
No full textPublikacja, którą oddajemy w ręce Czytelników, składa się z dwóch tomów. Pierwszy tom stanowi zbiór artykułów naukowych będących efektem refleksji zaprezentowanych podczas konferencji naukowej. Zgromadzone w nim teksty powstały na bazie referatów wygłoszonych w trakcie obrad,
a następnie zostały rozszerzone, zaktualizowane i poddane recenzji naukowej. Ponadto tom ten zawiera transkrypcje wygłoszonych wystąpień. Tom drugi natomiast zawiera transkrypcje fragmentów wygłoszonych wystąpień przetłumaczonych na język angielski.
Etos nauczyciela – jako pojęcie wielowymiarowe, głęboko zakorzenione w tradycji edukacyjnej, społecznej i kulturowej – stał się punktem wyjścia do interdyscyplinarnej debaty. Artykuły zawarte w książce reprezentują różnorodne perspektywy: pedagogiczną, filozoficzną, socjologiczną, psychologiczną czy kulturoznawczą. Wspólnym mianownikiem tych ujęć jest próba uchwycenia wartości, postaw i wyzwań, jakie stoją przed współczesnymi nauczycielami w zmieniającym się świecie edukacji.
Zamierzeniem projektu było stworzenie przestrzeni do pogłębionej refleksji nad rolą nauczyciela nie tylko jako osoby przekazującej wiedzę, ale przede wszystkim jako przewodnika, autorytetu i uczestnika życia społecznego. Wierzymy, że prezentowane opracowania przyczynią się do wzbogacenia dyskursu naukowego oraz będą inspiracją zarówno dla teoretyków, jak i dla praktyków, badaczy i wszystkich zainteresowanych kondycją współczesnej edukacji.Publikacja wydana w ramach projektu „Etos nauczyciela. Rozmowy o wartościowej edukacji”
Kierownik projektu – dr hab. Krzysztof Bochenek, prof. UR
Okres realizacji: 01.10.2023–30.09.2025
Dofinansowano ze środków budżetu państwa
Instytucja finansująca: Ministerstwo Edukacji i Nauki RP
Nazwa programu: Społeczna odpowiedzialność nauki
Wartość projektu – 229 397,00 PLN
Wartość dofinansowania – 208 397,00 PL
On the Autopathographic Dimension of Ryszard Kapuściński’s "Hospital Notes"
No full textArtykuł ma na celu omówienie poetyki "Zapisków szpitalnych" autorstwa Ryszarda Kapuścińskiego. Te krótkie notatki można osadzić w kontekście autopatograficznego dyskursu maladycznego, ukazują bowiem nie tylko somatyczne aspekty bólu, ale także emocje i afekty związane z cierpiącym ciałem. Ponadto teksty te ze względu na złożoną strukturę można traktować jako realizację „gatunku zmąconego”, określanego jako hipomneumata. Badania wykazały, że "Zapiski szpitalne", spisane tuż przed śmiercią reportera, stanowią ważny komponent spuścizny Kapuścińskiego.The article aims to discuss the poetics of Ryszard Kapuściński’s Hospital Notes. These short notes can be situated in the context of autopathographic maladic discourse as they present not only the somatic aspects of pain, but also the emotions and effects associated with the suffering body. Moreover, because of their complex structure these texts can be treated as a manifestation of a “blurred genre” called hypomneumata. The research has shown that Hospital Notes, written just before the reporter’s death, are an important appendix to Kapuściński’s legacy
Evaluation of oxidative stress level and glutathione system in patients with psoriasis in Basrah Governorate, Iraq
No full textThe Ethics Committee approved the protocol on 7/1/2024, Issue 12, and we conducted the study in accordance with the Declaration of Helsinki.Introduction and aim. Psoriasis is a persistent chronic disease with no known cause or cure. This study aimed to estimate oxi dative stress and glutathione systems, and their association with factors (age, gender, disease severity, and geographical location) in psoriasis patients.
Material and methods. The study was carried out in the Al-Fayhaa and the Basrah Teaching Hospitals. The number of patients was 45 with 45 in the control group. We quantified the amounts of malondialdehyde (MDA), protein carbonyl (PC), 8-hydrox yguanosine, glutathione, glutathione reductase (GR), glutathione peroxidase (GPx), and selenium.
Results. The results showed significant differences in all variables at multiple statistical levels (p<0.05, p<0.01, p<0.001). The study found significant differences between two groups within the allowed concentration range. Some inter-factor fluctuations were found, and these fluctuations were noticeable in age and sex, and not significant in disease severity or location. The pa tients did not experience oxidative stress due to the oxidation of lipids and proteins, but rather DNA oxidation.
Conclusion. Lipid peroxidation or protein oxidation do not correlate with psoriasis. While a marker for DNA oxidation exists, it yields different results in psoriasis patients compared to healthy individuals. We observed a correlation between MDA, GR and PC, GPx, PC, and selenium, which serves as the cofactor of the GPx enzyme.The study was funded by Department of Chemistry, College of Education for Pure Sciences, University of Basrah
Daffodils Campaign. Media and market-oriented identification of community remembrance of the Warsaw Ghetto Uprising
No full textPo latach politycznych sporów i manipulacji powstanie w getcie warszawskim staje się częścią nowej polskiej kultury historycznej, kształtowanej w coraz większym stopniu przez globalne wzorce późnego kapitalizmu. Najbardziej wyrazistym przykładem uczestnictwa we współczesnej, rynkowej kulturze pamięci o tym wydarzeniu jest akcja społeczno-edukacyjna Żonkile organizowana przez Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN, polegająca na przypinaniu do ubrań symbolicznych papierowych kwiatów. Po dziesięciu latach zasługuje nie tylko na podsumowanie statystyczne, ale także na próbę akademickiej refleksji. Celem artykułu jest zatem wpisanie akcji w konteksty badań pamięci kulturowej związane z postępującymi procesami mediatyzacji i komercjalizacji obrazu przeszłości. Omawiane są tutaj najważniejsze kryteria wskazujące, że twórcy akcji budują nowe medialne i rynkowe obiegi pamięci, wykorzystując rozwiązania charakterystyczne dla współczesnych marek i franczyz kulturowych. Rozważania opierają się na badaniach netnograficznych dotyczących treści mediów społecznościowych oraz obserwacjach autoetnograficznych przeprowadzonych w Warszawie 19 kwietnia 2023 r.2023 marked the 80th anniversary of the Warsaw Ghetto Uprising (April 19th – May 16th 2023). After many years of political disputes and manipulations the memory of this event became part of new Polish historical culture, shaped by globalized logic of late capitalism. The most expressive example of participation in contemporary, market-oriented culture of memory is social-educational Daffodils Campaign, organized by the POLIN Museum of the History of Polish Jews, which entails pinning paper flowers to clothes. After ten years, not only does it deserve statistical summary, but also an attempt at academic reflection. The pur-pose of this article is to subsume the Campaign under the contexts of cultural memory research, related to the development of the participatory culture. Therefore, the most important criteria demonstrating that the creators of the campaign have built a new memory circulation, using the solutions characteristic for contemporary brands and cultural franchises will be discussed. The analysis is based on netnographic research covering the content of social media and autoethnographic observations conducted in Warsaw on April 19th 2023
Ogólnopolska Konferencja Naukowa „Krajobraz wiejski w procesie przemian” : książka abstraktów
No full textKsiążka zawiera abstrakty uczestników konferencji "Krajobraz wiejski w procesie przemian", która odbyła się w dniach 14-15.09.2025 r. w Baryczce (województwo podkarpackie).Dofinansowano ze środków Ministra Nauki w ramach Programu „Regionalna inicjatywa doskonałości”. Umowa nr RID/SP/0010/2024/
Association of interleukin-1β gene polymorphisms in the occurrence of gastric ulcer in Southern Odisha, India
No full textThis study was approved by the Institutional Ethical Committee (IEC) of M.K.C.G. Medical College, Berhampur, Odisha (No. 819 /Chairman-IEC, M.K.C.G. Medical College, Berhampur-4).Introduction and aim. The occurrence of gastric ulcer (GU) is influenced by many factors including interleukin 1β (IL-1β) gene polymorphisms. In this study, the association of GU with IL-1β gene polymorphisms was investigated in patients with gastric disorders.
Material and methods. The patients were categorized into two groups, group 1: patients with normal impression in the upper-GI-endoscopy (n=135); group 2: patients with GU (n=135). Three single nucleotide variants (SNVs) of IL-1β gene [rs16944 (–511 C/T), rs1143627 (–31 C/T) and rs1143634 (+3954 C/T)] were investigated by PCR-RFLP method.
Results. The association of IL-1β gene polymorphisms and occurrence of GU along with other factors (socio-demographic and habits) showed patients with smoking, alcohol intake and NSAID use was high in group 2. For SNVs and occurrence of GU, rs1143627 (–31 ‘TT’) genotype was significantly high in group 2 (21.48%) compared to group 1 (9.63%), while the other two genotypes were comparable. Further, there was no association of any genotypes with smoking, alcohol intake and NSAID use, except NSAID use with rs1143627 (–31 C/T) in group 1.
Conclusion. The findings revealed, the habits like smoking, alcohol intake and recurrent NSAID use may influence the occurrence of GU while, the IL-1β gene polymorphisms have minimal impact on the occurrence of GU.This study (Research proposal ID: MKCGMC/MRU/024/2019) was funded by Department of Health Research, Ministry of Health and Family Welfare, Government of India for the establishment of Multi-Disciplinary Research Unit (MRU) at Maharaja Krishna Chandra Gajapati (M.K.C.G.) Medical College, Berhampur, Odisha, India
Spatial working memory in hypothyroidism – an observational study on different ranges of thyroid stimulating hormone
No full textThis study was approved by the Institutional Ethics Committee of Guru Nanak Dev University, Amritsar (302/HG).Introduction and aim. Hypothyroidism is associated with cognitive impairments. Clinically, subclinical hypothyroidism (SCH) is very common and patients often experience symptoms such as forgetfulness or memory deficits. Despite achieving normal thyroid stimulating hormone (TSH) levels through levothyroxine (LT-4) treatment, patients still report persistent complaints of lack of memory. Previous imaging studies have shown abnormalities in some cognitive domains, particularly in spatial working memory (SWM), that are characteristic of SCH. Therefore, the current study aimed to investigate SWM function across different ranges of TSH in patients with SCH.
Material and methods. This cross-sectional study included a total of 136 participants. Group 1: 36 controls, group 2: 33 newly diagnosed patients with SCH (TSH levels ≥2.5 mIU/L), group 3: 32 patients with SCH (elevated TSH levels ≥4.0 mIU/L) having L-T4 treatment, group 4: 35 euthyroid (TSH levels <4.0 mIU/L) but ongoing LT-4 treatment. The SWM task was performed for an assessment of SWM function, using a computerized battery (Cambridge Neuropsychological Test Automated Battery-CANTAB).
Results. Our results report a statistically significant difference in the key parameters of SWM task among all groups.
Conclusion. Our findings indicate that patients with SCH show better performance in SWM when their TSH levels decrease with LT-4 treatment, in comparison to patients who were newly diagnosed. The present study suggests a TSH level of 2.5 mIU/L may be the optimal threshold for initiating LT-4 treatment in patients with SCH