Rzeszów University
Repozytorium Uniwersytetu Rzeszowskiego (UR) / University of RzeszówNot a member yet
11199 research outputs found
Sort by
Korzeniobyt/kuratorstwo wystawy Piotra Pasiewicza
No full textKorzeń to mantra artystyczna Piotra Pasiewicza. Forma korzenia pojawia się w jego malarstwie, grafikach, rysunkach, rzeźbach i fotografiach. Pasiewicza interesuje nieustający wzrost, stwarzanie, proces, a korzeń posiada wszystkie te cechy – żyje, rozrasta się i zmienia. Jest metaforą wielkiego wybuchu – czyli aktu stworzenia, który wg artysty wciąż się dzieje, dokonuje. Korzenie Pasiewicza to formy skoncentrowanej energii. Patrząc na prace artysty czujemy tę energię kształtu. Do tego dochodzi intensywny kolor i charakterystyczne jak sam artysta określa zakłócenia formy. Korzenie Pasiewicza są ekspansywne, wypełniają powierzchnię płótna czy papieru, a nawet ją rozsadzają, jakby chciały się wydostać. Wibrują i pulsują w oczach odbiorcy. Czujemy, że artysta sięga swoimi korzeniami w głąb. Czujemy to w środku. W środku istnienia – bytu, nagle to już nie są korzenie, ale tkanki, ścięgna, komórki... wg Pasiewicza wszystko jest ze sobą połączone i wszystko z siebie nawzajem wynika. Ta skoncentrowana energia jest również w samym artyście, kiedy widzimy jego nagą postać w zarejestrowanych w formie video performansach. Według niego nagi człowiek to silny człowiek. Nie mamy wątpliwości, że w tym ciele artysty, które widzimy w zapisach video, jest mocna obecność. Obecność, która przyciąga, od której nie potrafimy oderwać wzroku. Ta obecność jest pełna pewności swojego istnienia, harmonii z przyrodą ale jednocześnie buduje napięcie – bo jest odważna, bo czegoś chce, testuje swoją i widza wytrzymałość. Jest nieprzewidywalna jak nasze życie – byt.BWA Krosn
Silica nanoparticles from melon seed husk improves atherogenic, hematologic and oxidative stress indices in male Sprague Dawley rats exposed to Ni, Al and Ni/Al mixtures
No full textThe experiment was carried out according to the guidelines of the Research Ethics Committee of the University of Port Harcourt. The accepted study protocol was assigned UPH/CEREMAD/REC/MM86/037 as the reference number.Introduction and aim. With the increased awareness from circular bioeconomy that focuses on ‘no waste’ generation mantra, various technologies have been developed to valorize these wastes into useful products, including melon seed husk. The aim of the study was to evaluate the effects of silica nanoparticles from melon seed husk (SiNPs MSH) against Ni, Al, and Ni/Al mixture-induced hematotoxicity and lipotoxicity in Sprague Dawley rats.
Material and methods. Fifty-six male Sprague Dawley, 6 to 8 weeks and weighing 220 to 250 g, were randomly allocated to eight groups (n=7). Group 1 received deionized water only (control), groups 2, 3 and 4 (exposed groups) received the Ni/Al mixture, 0.2 mg/kg Ni and 1.0 mg/kg Al, while groups 5 to 8 received the Ni/Al mixture, Ni, and Al plus 100, 200 and 400 mg/kg of SiNPs respectively for 90 days. Blood samples were collected for biochemical investigation.
Results. Ni, Al and Ni/Al groups showed significant (p0.05) difference in these parameters compared to the control.
Conclusion. MSH SiNPs reversed Ni, Al, and Ni/Al mixture mediated hemotoxicity and elevated superoxide dismutase, catalase, and glutathione probably via metal chelation
An overview of the diagnostic and prognostic values of biochemical markers in patients with COVID-19
No full textOfficial approval was granted to conduct this research from the University of Basrah-Al-Zahraa College of Medicine, (no. 4/35 on dated 1-04-2020) and the Basrah Health Directorate.Introduction and aim. The severe acute respiratory syndrome coronavirus 2 (SARS-CoV-2) has become a global pandemic that disrupts both public health operations and financial structures throughout the world. This article aims to evaluate the relationship between the severity of coronavirus disease 2019 (COVID-19) and its alterations in specific biomarkers such as D-dimer and C-reactive protein (CRP) together with alanine transaminase (ALT), aspartate aminotransferase (AST) and lactate dehydrogenase (LDH).
Material and methods. Participants in this study were split into two groups consisting of 200 COVID-19 patients and 200 healthy controls ranging from 18 to 80 years old. Polymerase chain reaction and chest radiograph examinations were used to officially verify the participant’s diagnosis. This study used Mann-Whitney U tests combined with logistic regression and receiver operating characteristic (ROC) curves to identify and determine their value as diagnostic tools and prognostic indicators.
Results. D-dimer and CRP along with ALT, AST, and LDH demonstrated significant and elevated levels in COVID-19 infected participants when analyzed against control participants (p<0.0001). D-dimer emerged as a diagnostic biomarker according to ROC analysis with an AUC value of 0.96 and a p-value<0.001 which signified its quality for the evaluation of the severity of the disease. The additional biomarkers AST and LDH received AUC scores of 0.79 and 0.76, respectively,,with ALT reaching an AUC value of 0.74.
Conclusion. The combination of the biochemical markers D-dimer, AST, and LDH significantly improves risk assessment while enhancing predictions about disease outcomes. These biomarkers provide vital data for early disease detection in combination with disease progression through tracking patient outcomes and therapeutic planning assessments
The coal crisis of 1898-1902 in the Congress Kingdom of Poland
No full textArtykuł analizuje kryzys węglowy w Królestwie Polskim w latach 1898‒1902. Doprowadził on do pierwszego strajku generalnego na ziemiach polskich i był przejawem niepokojów społecznych, które znalazły ujście w rewolucji 1905 r. Celem artykułu jest poszerzenie wiedzy o kryzysach na ziemiach polskich, przedstawienie specyfiki i przebiegu wspomnianego kryzysu węglowego oraz jego wpływu na gospodarkę i społeczeństwo Królestwa Polskiego. W związku z brakiem opracowań oraz dokumentów archiwalnych dotyczących analizowanego zagadnienia artykuł opiera się w znacznej mierze na materiałach prasowych. Omówione zostały przyczyny kryzysu, w którym istotną rolę odegrała polityka celna Cesarstwa Rosyjskiego oraz pierwszy syndykat powstały na ziemiach polskich. Następnie przedstawiono przebieg kryzysu z uwzględnieniem odmiennej sytuacji wielkich miast oraz prowincji. Kolejnym istotnym elementem związanym z kryzysem były działania władz polegające na centralizacji zakupów i próbach rozwiązań administracyjnych i prawnych mających złagodzić skutki niedostępności węgla na rynku. Na końcu artykuł omawia reakcje społeczne na sam kryzys, jak i na próby przeciwdziałania mu. Omówione są reakcje zarówno grup przemysłowych, jak i mas społecznych.The article analyzes the coal crisis that took place in the Congress Kingdom of Poland between 1898 and 1902, which led to the first general strike in the Polish lands and was an element of social unrest that found its outlet in the revolution of 1905. The aim of the article is to expand knowledge about the crises in the Polish lands, to present the specificity, course and impact of the crisis on the economy and society of the Congress Kingdom of Poland. Due to the lack of studies and archival documents on the analyzed issue, the article is based largely on selected press materials. The causes of the crisis are discussed, in which the customs policy of the Russian Empire and the first syndicate established in the Polish lands played an important role. Then the article presents the course of the crisis, taking into account the differing situations of large cities and provinces. Another important element related to the crisis were the actions of the authorities consisting in the centralization of purchases and attempts at administrative and legal solutions to alleviate the effects of the scarcity of coal on the market. Finally, the article discusses social reactions to the crisis itself and attempted counteractions. Both the reactions of industrial groups and the reactions of the social masses are discussed
The duality of the world. On "Mer de Glace" by Małgorzata Lebda
No full textCelem niniejszego artykułu jest analiza i interpretacja wybranych utworów z książki poetyckiej Małgorzaty Lebdy zatytułowanej Mer de Glace oraz ukazanie tytułowej dwoistości świata, w który uwikłany jest podmiot wykreowany przez poetkę. Pierwszy z nich to krzyczący, jaskrawy, przytłaczający świat katastrofy klimatycznej, drugi – indywidualny, spokojny świat oikosu, oparty na więzi z domem-miejscem i domem-naturą, który pozwala wygospodarować przestrzeń na przeżywanie własnych emocji.The aim of this article is to analyze and interpretate selected poems from Małgorzata Lebda's book of poetry entitled Mer de Glace and to show the duality of the world in which the subject created by the poet is entangled. The first one is the overwhelming world of the climate catastrophe, and the second is individual, peaceful world of oikos, based on the bond with home-place and home-nature, which allows to find space for experiencing their own emotions
The cultural landscape of 19th-century Volhynia in the pages of the diaries of Ewa and Zygmunt Feliński
No full textArtykuł analizuje teksty wspomnień Ewy i Zygmunta Felińskich, które stanowią obecnie jedno z najstarszych źródeł informacji o życiu na Wołyniu na początku XIX w. Są to niezwykle cenne, autentyczne źródła informacji o warstwach społecznych ludności Wołynia, o procesach społecznych i kulturalnych w Imperium Rosyjskim w pierwszej połowie XIX w., o specyfice stanu gospodarczego regionu i metodach gospodarowania. Wiele uwagi poświęcono we wspomnianych pamiętnikach opisom życia zubożałej polskiej szlachty, organizacji jej życia, planowaniu budynków mieszkalnych oraz wychowaniu dzieci w realiach przestarzałego rosyjskiego systemu edukacji. Pamiętniki dokumentują również rolę wartości moralnych i duchowych wyznawanych w rodzinie Felińskich, przez pryzmat tych zasad światopoglądowych autorzy wspomnień oceniają działania swoich rodaków w różnych sytuacjach historycznych. Szczegółowe opisy wydarzeń na Wołyniu podczas wojny 1812 r., powstania listopadowego, represji po jego klęsce, a także działalności konspiracyjnej Szymona Konarskiego mają ogromne znaczenie historyczne. Ponadto wspomnienia Ewy i Zygmunta zawierają opisy przyrody i krajobrazów Wołynia, dużych miast, miasteczek i wsi. Autorzy prezentują w tekstach przede wszystkim swój osobisty pogląd na epokę, wydarzenia historyczne i ludzi. Ich analizy, komentarze i oceny odzwierciedlają przekonania i wartości duchowe typowe dla środowiska zubożałej polskiej szlachty XIX w.The article analyzes the memoirs of Ewa and Zygmunt Feliński, which today constitute one of the oldest sources of information about life in Volhynia at the beginning of the 19th century. These are extremely valuable, authentic sources that shed light on the lives of various social groups in Volhynia, on social and cultural processes in the Russian Empire in the first half of the 19th century, as well as on the specific economic conditions of the region and its methods of management. Much attention is devoted to descriptions of the life of the impoverished Polish nobility, the organization of their households, the planning of residential buildings, and the upbringing of children under the outdated Russian educational system. The article also emphasizes the role of the moral and spiritual values upheld in the Feliński family, and through the lens of these worldview principles the memoirists assess the actions of their compatriots in various historical situations. Detailed descriptions of events in Volhynia during the War of 1812, the November Uprising, the repressions following its defeat, as well as events connected with Szymon Konarski’s conspiratorial activity, hold great historical significance in the memoirs of Ewa and Zygmunt. In addition, the memoirs contain descriptions of the distinctive nature and landscapes of Volhynia, including its major cities, towns, and villages. The authors present above all their personal perspective on the era, historical events, and people. Their analyses, commentaries, and evaluations reflect the beliefs and spiritual values typical of the impoverished Polish nobility of the 19th century
The knowledge of society regarding health-promoting behaviors in oncology
No full textOur study obtained a positive opinion from the Bioethics Committee of Rzeszow University (Resolution number: 2022/099 date; 07 December 2022).Introduction and aim. Enhancing awareness, early detection, and fostering health-seeking behavior is imperative to address the growing problem of cancer, advocating for basic health education from an early age to reduce morbidity and mortality.
Material and methods. The survey was carried out in two forms: paper and online. The research tool was a questionnaire, consisting of 25 closed-ended questions.
Results. While 95.5% denied the presence of personal cancer, 63% reported family history. Despite awareness of the impact (83% women; 81% men), 44% consume fast food monthly. Self-examination rates are low: only 37% perform it regularly; 45% of men lack knowledge of testicular examination.
Conclusions. Health campaigns across all age groups are necessary to promote cancer prevention and early detection, with a focus on educating both men and women on self-examination due to inadequate knowledge levels
Poetic micro-stories of Urszula Honek
No full textArtykuł jest próbą opisania twórczości poetyckiej Urszuli Honek i wskazania w niej najważniejszych motywów. Autor dowodzi, że siła tej poezji polega na połączeniu oryginalnej, ciemnej i niepokojącej wizji świata z oszczędnym i przenikliwie precyzyjnym językiem. W oparciu o cztery wydane tomy wierszy analizuje zawartą w nich opowieść o ludzkiej egzystencji, zakorzenionej trwale w naturze, powiązanej z ludową kulturą, poddanej bezwzględnym prawom biologii, wyczulonej na atawizmy i instynkty. To równocześnie wizja ściśle związana z motywem śmierci i ciągłego zagrożenia wszelkimi przejawami zła. Autor podkreśla, że Urszula Honek jest poetką narracji, opowiada pojedyncze ludzkie mikrohistorie, najczęściej trudne, dramatyczne, związane z doświadczaniem zła, przemocy, bezsilności. Oryginalność języka i wyobraźni wierszy Urszuli Honek pozwala na stwierdzenie, że należą one do najciekawszych zjawisk w poezji polskiej ostatniej dekady.The article is an attempt to describe the poetic work of Urszula Honek and to indicate the most important motifs in it. The author argues that the power of this poetry lies in the combination of an original, dark, and disturbing vision of the world with an economical and piercingly precise language. Based on four published volumes of poems, he analyses the story contained in them about human existence, permanently rooted in nature, connected with folk culture, subject to the ruthless laws of biology, sensitive to atavisms and instincts. At the same time, it is a vision closely related to the motif of death and the constant threat of all manifestations of evil. The author emphasises that Urszula Honek is a poet of narrative, telling individual human micro-stories, most often difficult, dramatic, related to the experience of evil, violence, helplessness. The originality of the language and imagination of Urszula Honek's poems allows us to state that they are among the most interesting phenomena in Polish poetry of the last decade
Youth electoral participation in Poland in 2014–2024
No full textW artykule przedstawiono wyniki analizy udziału młodzieży w wyborach ogólnokrajowych w Polsce w latach 2014–2024 w perspektywie porównawczej do okresu 1997–2007 oraz zidentyfikowano zasadnicze trendy frekwencyjne obserwowane w obu dekadach. Główną zmienną analityczną przyjętą w badaniach jest wiek wyborców, jednak uwzględniono również inne czynniki wpływające na poziom uczestnictwa młodzieży w wyborach, takie jak zainteresowanie polityką, poczucie wpływu obywatelskiego czy identyfikacja partyjna. W artykule wskazano także potencjalne kierunki działań służących zwiększaniu udziału młodych obywateli w życiu politycznym i publicznym.The aim of the conducted research was to analyze the electoral participation of young people in Poland in nationwide elections, including presidential, parliamentary (including elections to the European Parliament), and local government elections, as well as the determinants of this phenomenon. The selected time frame covers the period from 2014 to 2024. Two hypotheses were tested. The first hypothesized a correlation between the type of election and voter turnout among young people, suggesting that youth are more likely to vote in presidential elections (characterized by high overall voter mobilization) than in parliamentary and local government elections. The second hypothesis assumed that the proportion of young voters in the total electorate has been systematically increasing over the years. In the analysis of the latter aspect, additional attention was given to factors other than age that influence youth voter turnout, as well as to measures that could potentially enhance young people's public participation. The first hypothesis was confirmed, whereas the second was rejected, as young people were found to prioritize engagement in social activism–such as demonstrations, strikes, and marches–over electoral participation. The research utilized available quantitative data, including surveys and official election results, academic literature, legal acts concerning electoral rights and the electoral system in Poland, as well as press articles and media discourse
2025-04 Vielle z Kolonii/rekonstrukcja i budowa instrumentu
No full textRekonstrukcja i budowa romańskiej vielle według wizerunku przedstawionego na rzeźbie z romańskiej katedry w Kolonii (przed 1248). Jest to jeden z bardzo niewielu przykładów chordofonów smyczkowych tej wielkości wśród instrumentów średniowiecznych. Konstrukcja typowa dla wczesnych chordofonów opiera się na korpusie wydrążonym w jednym kawałku drewna. Charakterystyczna szeroka i gruba szyjka z płaską podstrunnicą w połączeniu z wysokim prożkiem górnym oraz bardzo szerokim rozstawem strun sugeruje użycie techniki paznokciowej, charakterystycznej dla wielu wczesnych chordofonów trzymanych w pozycji pionowej. Zastosowanie konstrukcji bez duszy oraz nieowijanych strun jelitowych daje lekko nosowe brzmienie o charakterystycznym surowym kolorycie. Instrument obecnie w kolekcji niemieckiego multiinstrumentalisty i pedagoga Michaela Dollendorfa, był prezentowany w Museum Schnütgen, gdzie znajduje się oryginał rzeźby będącej pierwowzorem instrumentu.
Linki:
https://www.facebook.com/share/v/17T31QLRA1/Rekonstrukcja i budowa romańskiej vielle. Instrument zbudowany na podstawie rzeźby z pierwszej, romańskiej katedry w Kolonii, która spłonęła w 1248 roku. Korpus wraz z szyjką wyrzeźbiony z jednego kawałka grubej jaworowej deski. Płyta rezonansowa z włoskiego, alpejskiego świerka. Dodatki z gruszy. Struny jelitowe bez owijki metalowej. Obecnie instrument znajduje się w rękach prywatnych w Niemczech