Türk Kütüphaneciliği / Turkish Librarianship (Turkish Librarians’ Association)

Özerdim, S. N.

Dünya Edebİyatindan Tercümeler
KLÂSİKLER BİBLİYOGRAFYASI
1940—1950
Hazırlıyan : Adnan ÖTÜKEN 
İstanbul 1953 Tan Basımevi 
■ XVI + 198 S.80 150 kuruş.
İnkılâp Kitabevi yayınlarından
A/Fiilî Eğitim Bakanlığının 1940 dan beri yayımladığı “Dünya 
•-'■Edebiyytından Tercümeler”, okuyucular arasındaki daha yaygın 
adiyle “Klâsikler” için 1949 da bir bibliyografya çıkarılmıştı1. 1948 
yılı sonuna çadar çıkarılan “Klâsikler” i tesbit eden bu eser de yine 
A. Ötüken tarafından hazırlanmıştı. Elimizdeki yeni baskı bir 
ikinci basım sayılırsa da bir tıpkı basım değildir. Çünkü, 1950 sonuna 
kadar çıkan tercümeleri de içine almaktadır. A. Ötüken, 1950 sonunda 
745 cilt birliği ve 626 eser tutan klâsikler hakkında geniş “Önsöz” 
ünde faydalı bilgiler vermektedir. “Bu bibliyografyanın hususiyet­
leri” ni belirttikten sonra, “Kısa bir tarihçe” ile 1940-1950 arasında 
klâsikler yayımının geçirdiği sa±haları rakamlar vererek incelemekte, 
“Tercümeler ne suretle meydana getirildi ?” başlığı altında da, bu 
büyük serinin hikâyesini anlatmakta, “Hangi dil grubundan ne kadar 
eser yayımlandı ?” ğım yine rakamlarla önümüze sermektedir. “Ba­
zı şayanıdikkat rakamlar” da verdikten sonra, A. Ötüken, klâsikler 
yayımının tenkit edilecek noktalarına da işaret etmekte, aynı zamanda 
girişilen büyük işin önemi üzerinde durarak : “.. Dünya Edebiyatın­
dan Tercümeler Serisiyle Türk aydınları ve gelecek Türk nesilleri 
baha biçilmez kıymette bir hâzineye kavuşmuşlardır. Temenni 
edelim ki en kısa zamanda bu eserlerin sayısı binleri aşsın” demek­
tedir. Kitabın başına bu önsözün İngilizce bir özeti de konulmuştur.
1 Adnan Ötüken : Dünya Edebiyatından Tercümeler. Klâsikler Bibliyograf­
yası 1940-1948. Ankara 1949 Millî Eğitim Basımevi. XVII4-248 S. Millî Eğitim 
Bakanlığı Yayımlarından.
156 S. N. ÖZERDİM
Bibliyografya, klâsiklerin dil gruplarına göre tertiplenmiş, baş 
tarafa, bu grupların kitabın içindeki yerlerini gösteren bir “içinde­
kiler” cetveli eklenmiştir. Klâsik eserlerin tam bibliyografik künye­
leri verilirken yazarların, kitaplar üzerinde bulunmıyan öz adları 
da bulunup konulmuş, bundan da önemli olarak, eserlerin orijinal 
adları kaydedilmiştir. Bibliyografyadan faydalanacak kütüphane­
lere ve kütüphanecilere bu . adların tesbit edilmiş olmasının sağlıya- 
cağı kolaylık bir yana, evinde -edinilmesi nisbeten güç olan- bir 
ansiklopedisi bulunmıyan okuyucunun kitabın bu özelliklerinden 
kazanacakları azımsanamaz.
Kitapta dört indeks bulunmaktadır : 1- Yazarlar indeksi, 2- Mü­
tercimler ve tercümelere iştirak edenler indeksi, 3- Türkçe kitap 
adları indeksi, 4- Eserlerin orijinal adlarına ait indeks. Bundan son­
ra da 1951 de çıkmış 26 eserle, 1952 haziranına kadar yayımlanmış 
bir eserin bibliyografik künyeleri de kitapta yer almıştır.
1940 ile 1950 arasında yayımlanan eserler, yıllara göre değişik 
rakamlar göstermektedir. Bu rakamları aynen naklediyoruz :
Bütün bu eserler içinde Fransız Klâsikleri 
gelmektedir. Önsöz’den aşağıdaki rakamları da
1940 da 10 cilt (Yalnız Devlet Konservatuvarı Yayımları)
1941 de 13 55
1942 de 27 55
1943 de 69 55
1944 de 104 55
J945 de 129 55
1946 da 154 55
1947 de 63 55
1948 de 55 55
1949 da 73 55 ■
!95° de 48 55
184 kitapla başta 
alıyoruz. '
Rus klâsikleri
İngiliz klâsikleri
Lâtin klâsikleri
Şark İslâm klâsikleri
Fransız klâsikleri
Alman klâsikleri
Yunan klâsikleri
184 eser
72 ”
68 ”
63
44
28
23
55
55
55
55
KLÂSİKLER BİBLİYOGRAFYASI 157
Macar klâsikleri 17
İtalyan klâsikleri 13
İskandinav klâsikleri ' 9
Çin klâsikleri 4
Yeni Alman edebiyatı ' 4
Yeni İngiliz edebiyatı 4
Amerikan klâsikleri 3
Yeni Fransız edebiyatı 2
Hint klâsikleri 2
Lâtince klâsikler 2
Eski Türkçe metinler 1
Babil klâsikleri 1
Yeni Amerikan edebiyatı I
İspanyol klâsikleri I
Danimarka klâsikleri I
Polonya klâsikleri I
Devlet Konservatuvarı yayımları 56
Okul Klâsikleri 3
Tiyatro sanatı üzerine eserler 3
Yardımcı eserler ■ 6
Bilim eserleri 3
Kitap . tirajları bir araya toplanırsa tutarı iki milyon cildi aş­
maktadır. 745 kitabı satınalmak için 971 lira yetmektedir.
Türkiye’de bibliyografya çalışmalarının, Millî Kütüphane kurul­
duktan sonra sayıca arttığı, metot bakımından geliştiği dikkatten 
kaçmaz. Gerçi son yıllarda yayımlanan bibliyografyaların sayısı 
pek azdır; fakat, bu kadarını da - bizim memleketimiz için - iyi bir 
işaret saymamak imkânsızdır. Bibliyografyalar çoğaldıkça bilim ça­
lışmalarının alabildiğine genişleyeceği de bir gerçektir. Elbette bu 
damlaların göl halini alacağı gün gelecektir.
“Klâsikler Bibliyografyası” ' nın, kütüphanelere, kütüphane­
cilere, klâsikleri takip edenlere, etmek istiyenlere, memleketimizde 
tercüme faaliyetinin gidişi üzerinde fikir edineceklere, nihayet, ba­
tının klâsik eserleri üzerinde bilgisini genişletecek olan gençliğie 
ne kadar faydalı bir kılavuz olduğunu belirtmek için fazla söz söyle­
meye her halde ihtiyaç kalmıyor.
S. N. ÖzerdIm


Türk Kütüphaneciliği / Turkish Librarianship (Turkish Librarians’ Association)

Not a member yet

Dünya Edebiyatından Tercümeler Klasikler Bibliyografyası 1940-1950

ARŞlV VESİKALARININ KORUNMASI

2,253

2,962