Skemman (Island)
Not a member yet
50783 research outputs found
Sort by
Einkavæðing ríkisfyrirtækja. Hvernig er hefðbundið að framkvæma sölu á ríkisfyrirtæki?
No full textÁður en fjármagnsmarkaður varð jafn traustur og virkur eins og hann er í dag var íslenska ríkið oft eini aðilinn sem gat staðið að baki stórum fjárfestingum til atvinnuuppbyggingar. Með almannahagsmuni að sjónarmiði þurfti ríkið því að stofna fjölda ríkisfyrirtækja. Ríkisfyrirtæki voru fyrr á tíð mjög mikilvæg samfélaginu og að því leyti grundvöllur þess.Nú til dags þarf fjarri því að treysta jafn mikið á fjármagn ríkisins þar sem hægt er að sækja það til einkaaðila, jafnt einstaklinga sem lögaðila. Eftir að aðilar gátu sótt fjármagn til einkaaðila hefur nauðsyn fyrir stofnun nýrra ríkisfyrirtækja minnkað stórlega. Upp úr tíunda áratug 20. aldar sá ríkið svo tækifæri til hagræðingar í rekstri og ákvað að selja fjölda ríkisfyrirtækja. Þar sem þörf samfélagsins til þess að eiga fyrirtæki sameiginlega hefur minnkað verulega verður að teljast líklegt að ríkið selji og einkavæði að öllu eða að hluta þau 44 fyrirtæki sem það á í dag á næstu árum.
Viðfangsefni þessarar ritgerðar er að skoða hvaða söluaðferðir er hægt að notast við þegar selja á ríkisfyrirtæki, hvaða söluaðferðir eru vænlegastar þegar selja á slíkt fyrirtæki í nokkrum skrefum, hvað beri að varast við slíkt söluferli og hvaða skilyrði þurfa að vera uppfyllt. Við mat á söluaðferðum verður m.a. horft til þeirra aðferða sem áður hafði verið notast við, bæði hérlendis og erlendis. Jafnframt verður vikið að því hvernig standa skuli að skráningu á viðskiptavettvang enda er algengt að ríkisfyrirtæki séu skráð á slíkan vettvang samhliða sölu þeirra
CQ to the Rescue - How Cultural Intelligence Shapes MNE Expansion into Culturally Distant Developed Markets: A Systematic Literature Review
No full textThis MA thesis looks at how cultural intelligence influences the way multinational enterprises (MNEs) expand into culturally distant developed markets. As globalization continues to connect businesses across borders, MNEs are entering markets that differ not only economically, but also culturally from their home countries. These cultural differences pose challenges that can hinder an organization’s successful market entry and growth.To explore this, the thesis uses a systematic literature review and citation network analysis of peer-reviewed articles. The goal is to understand how cultural intelligence
helps organizations navigate unfamiliar cultural environments, adapt their business styles and build stronger local relationships.
By analyzing patterns and gaps in the existing research, the thesis also highlights the growing importance of cultural intelligence as a practical skill. As the cultural gap between home and host countries grows, so does the value of cultural intelligence in helping MNEs succeed and keep their competitive advantage in the long run
A comparative analysis of Behavior Skills Training and and Teach-Back among staff
No full textBehavioral Skills Training (BST) is established as the gold standard for staff training; its implementation in large organizations is frequently constrained by time and resource limitations. Teach-back, a method in which trainees demonstrate their understanding by explaining the task in their own words, has been proposed as an efficient alternative or supplement to BST in staff training contexts. This study systematically evaluated both training methodologies across four dimensions: procedural fidelity, skill maintenance, training duration, and social validity. We employed a multiple baseline design across participants to compare the efficacy of BST with Teach-back training for enhancing cleaning task performance among support service staff (N = 8) working with individuals with multifaceted diagnoses. Performance was measured via task analysis checklists on standardized cleaning procedures, with baseline data for participants, an average accuracy of 57%, ranging from 48% to 82%. The findings indicated that both Teach-back and BST effectively taught staff to perform the Cleaning Task List (CTL). Performance increased from 57% during baseline to 100% procedural fidelity post-training. For the training duration, the results indicated that the Teach-back training method required significantly less time than BST, with the average duration of 15 minutes and 29 seconds, while the BST training took 39 minutes and 55 seconds. Follow-up measures indicated an average procedural fidelity of 99%, ranging from 97% to 100%, among the four participants for whom follow-up data were collected from a total of eight participants. The study demonstrates that Teach-back training is comparably effective to BST in enhancing procedural fidelity of support staff in adhering to a CTL, while requiring a reduced amount of time for implementation
Can Icelandic football teams generate more transfer revenue from player sales abroad?
No full textThe objective of this master thesis was to investigate whether Icelandic football clubs can generate more revenue from international player transfers. The study aimed to understand how club strategies around youth development, squad composition, and player marketing affect
their ability to export talent. Three semi-structured interviews were conducted with key stakeholders in Icelandic football, including club director, coach, and player agent These interviews were recorded, transcribed, and analysed. Also, quantitative data from 151 outbound
player transfer over a ten-year period were compiled to identify trends related to age at transfer, homegrown status, and receiving clubs.To calculate the differences based on players’ age and
country of destination, a one-way ANOVA was performed using UEFA country coefficient as
the dependent variable, followed by Bonferroni Post Hoc analysis to identify specific group differences. The result show that most Icelandic players are transferred at a young age, with 58,9% leaving directly from their homegrown club. However, many clubs fail to maximize transfer value due to short contract lengths and limited playing time for players aged 21-23.The ANOVA revealed a significant difference in UEFA league strength across age groups (F(5,131) = 5.208, p <.001), With Bonferroni Post Hoc test showing that players aged 16-18 were transferred to significantly stronger leagues than those aged 19-21 (p=.002) and 22-24 (p <.001).With focus often being on staying competitive to qualify for European competitions playing time for younger players is very limited. Icelandic clubs tend to sell players early, often before they gain enough first-team experience, limiting potential transfer value. To improve revenue, clubs need to adopt structured development strategies, address internal weaknesses, and enhance player exposure, while building on existing strengths like coaching quality and community engagement.
Keywords: Icelandic football, player transfers, youth development, talent export, financial strategyMarkmið þessarar meistararitgerðar var að kanna hvort íslensk knattspyrnufélög geti aukið tekjur sínar af alþjóðlegum leikmannasölum. Rannsóknin leitast við að skilja hvernig stefnumótun félaga varðandi ungmennastarf, samsetningu leikmannahóps og markaðssetningu leikmanna hefur áhrif á getu þeirra til að flytja leikmenn erlendis. Þrjú
hálfopin viðtöl voru tekin við lykilaðila í íslenskri knattspyrnu, þar á meðal framkvæmdastjóra félags, þjálfara og leikmannaumboðsmann. Viðtölin voru hljóðrituð, afrituð og greind. Einnig var safnað megindlegum gögnum um 151 útflutning leikmanna frá Íslandi á tíu ára tímabili til að greina mynstur tengd aldri við sölu, uppeldisfélögum og móttökuliðum. Til að meta mun á grundvelli aldurs leikmanna og áfangalanda var framkvæmd einföld dreifigreining (ANOVA) þar sem UEFA-stig lands sem leikmaður flutti til var notað sem fylgibreyta. Í kjölfarið var notuð Bonferroni Post Hoc prófun til að greina marktækan mun milli hópa. Niðurstöðurnar sýna að flestir íslenskir leikmenn eru seldir á ungum aldri, þar sem 58,9% fara beint frá sínu uppeldisfélagi. Hins vegar tekst mörgum
félögum ekki að hámarka söluverðmæti vegna stuttra samninga og takmarkaðs spiltíma leikmanna á aldrinum 21–23 ára. Dreifigreiningin sýndi marktækan mun á styrkleika móttökulands samkvæmt UEFA-stigum eftir aldurshópum (F(5, 131) = 5.208, p < .001), þar sem Bonferroni Post Hoc próf leiddi í ljós að leikmenn á aldrinum 16–18 ára voru seldir til
marktækt sterkari deilda en leikmenn á aldrinum 19–21 ára (p = .002) og 22–24 ára (p < .001). Þar sem megináhersla félaga er oft á að halda samkeppnishæfni til að tryggja þátttöku í Evrópukeppnum, er spiltími ungra leikmanna mjög takmarkaður. Íslensk félög hafa
tilhneigingu til að selja leikmenn snemma, oft áður en þeir hafa öðlast næga reynslu með meistaraflokki, sem dregur úr mögulegu söluverðmæti. Til að auka tekjur þurfa félög að innleiða markvissar þróunarstefnur, takast á við innri veikleika og auka sýnileika leikmanna,
á sama tíma og byggt er á núverandi styrkleikum eins og gæðum þjálfunar og samfélagslegri þátttöku.
Lykilorð: íslensk knattspyrna, leikmannasölur, ungmennastarf, útflutningur hæfileika, fjármálastefn
Áhætta og seigla í eldfjallaeyjasamfélögum: tilviksrannsókn á hamfaraviðbúnaði í Vík, Suðurlandi
No full textVolcanic hazards can have significant impacts and risks to volcanic island communities, such as Iceland, particularly in regions like Vík which is located near the Katla volcano. This study explores how Vík residents and tourists perceive volcanic risks, their knowledge of volcanic hazards, and the effectiveness of the current disaster preparedness and response strategies. Using mixed-methods research approach, this study uses both in-depth interviews and participatory mapping (SketchMap Tool) to capture spatial and qualitative data. The findings have revealed that whilst residents showed an understanding of Katla and its hazardous activities, there are still existing gaps regarding awareness amongst seasonal workers and tourists. Major concerns from volcanic hazards include, amongst others, infrastructure vulnerability, psychological impacts, and loss of livelihoods. Spatial analysis has also revealed that there is a common theme in how respondents perceive volcanic hazards, glacial outburst floods, safe areas and evacuation routes. Furthermore, this study highlights the importance of local knowledge to enhance community resilience. Recommendations arising from this research include improved dissemination of multilingual volcanic hazard-related information, regular evacuation drills, improved preparedness and response strategies from emergency response units. The research further integrates island studies by addressing the unique challenges of island communities and offers invaluable insights for disaster risk reduction in remote island communities.Eldfjallahættur geta haft veruleg áhrif og áhættu fyrir eldfjallaeyjasamfélög eins og Ísland, sérstaklega á svæðum eins og Vík sem er nálægt Kötlueldstöðinni. Þessi rannsókn fjallar um hvernig Víkverjar og ferðamenn skynja eldgosahættu, þekkingu þeirra á eldgoshættum og skilvirkni núverandi viðbúnaðar- og viðbragðsáætlana. Með því að nota blandaða aðferðarannsóknaraðferð notar þessi rannsókn bæði djúpviðtöl og þátttökukortlagningu (SketchMap Tool) til að fanga staðbundin og eigindleg gögn. Niðurstöðurnar hafa leitt í ljós að þrátt fyrir að íbúar hafi sýnt skilning á Kötlu og hættulegri starfsemi hennar, þá eru enn til staðar gloppur varðandi vitundarvakningu meðal árstíðabundinna starfsmanna og ferðamanna. Helstu áhyggjur vegna eldfjallahættu eru ma, en ekki takmarkað við, varnarleysi innviða, sálræn áhrif og tap á lífsviðurværi. Landrýmisgreining hefur einnig leitt í ljós að það er sameiginlegt þema í því hvernig svarendur skynja eldgoshættu, jökulhlaup, örugg svæði og rýmingarleiðir. Ennfremur undirstrikar þessi rannsókn mikilvægi staðbundinnar þekkingar til að auka viðnám samfélagsins. Sumar ráðlegginganna fela meðal annars í sér bætta miðlun fjöltyngdra upplýsinga tengdum eldfjallahættum, reglulegar rýmingaræfingar, bætt viðbúnað og viðbragðsáætlanir frá neyðarviðbragðseiningum. Rannsóknin samþættir eyjarannsóknir enn frekar með því að takast á við einstaka áskoranir eyjasamfélaga og bjóða upp á ómetanlega innsýn til að draga úr hamfaraáhættu í afskekktum eyjasamfélögum
Skilgreining landfræðilegra markaða í samkeppnisrétti : inntak, mikilvægi, aðferðafræði og nýleg réttarframkvæmd
No full textSkilgreining landfræðilegra markaða gegnir lykilhlutverki við beitingu grundvallarákvæða samkeppnislaga. Í þessari ritgerð er fjallað ítarlega um inntak, tilgang og mikilvægi slíkra markaðsskilgreininga, sem og þá aðferðafræði og gögn sem byggt er á við framkvæmd þeirra. Sérstök áhersla er lögð á framkvæmd samkvæmt leiðbeiningum framkvæmdastjórnar Evrópusambandsins og Eftirlitsstofnunar EFTA. Ritgerðin beinir einnig sjónum að nýlegri réttarframkvæmd á Íslandi og dregur fram nálgun og viðhorf íslenskra samkeppnisyfirvalda. Ritgerðin byggir á lögfræðilegri greiningu og túlkun á gildandi rétti og nýtir bæði fræðilegar heimildir og dómafordæmi. Í heild sinni leitast ritgerðin við að varpa ljósi á leiðandi sjónarmið og framkvæmd sem lúta að landfræðilegri markaðsskilgreiningu í samkeppnisrétti.The definition of geographic markets plays a key role in applying the fundamental provisions of competition law. This thesis discusses in detail the content, purpose, and importance of such market definitions, as well as the methodology and data used in their implementation. Special emphasis is placed on the implementation according to the guidelines of the European Commission and the EFTA Surveillance Authority. The thesis also focuses on recent legal practice in Iceland and highlights the approach and attitudes of Icelandic competition authorities. The thesis is based on legal analysis and interpretation of current law and utilizes both academic sources and case law precedents. Overall, the thesis seeks to shed light on the leading perspectives and practices concerning geographic market definition in competition law
Un-complicated childbirth and positive birth experience: Retrospective cohort-study
No full textBakgrunnur: Jákvæð fæðingarupplifun er eitt af meginmarkmiðum í barneignarþjónustu. Rannsóknir benda til að einstök inngrip og/eða fæðingarútkoma geti haft áhrif á fæðingarupplifun. Þetta hefur ekki verið skoðað heildstætt, þ.e. hvaða áhrif heildarútkoma fæðingar hafi á fæðingarupplifun kvenna. Eftirmálalaus fæðing hefur áður verið skilgreind sem fæðing án: keisaraskurðar, áhaldafæðingar, spangarskurðar, alvarlegrar spangarrifu, blæðinga eftir fæðingu, Apgar lægri en sjö eftir fimm mínútur, andvana fæðingar og innlagnar á nýburagjörgæslu.
Tilgangur: Rannsaka tengsl milli eftirmálalausrar fæðingar og jákvæðrar upplifunar af fæðingu.
Aðferð: Unnið var með samtengd gögn úr fæðingaskrá og vísindarannsókninni Áfallasaga kvenna (N=23.432). Útkomubreytan var fæðingarupplifun metin með spurningunni „Hvernig upplifðir þú fæðinguna?“ úr Áfallasögu kvenna (mjög jákvæð, jákvæð, bæði jákvæð og neikvæð, neikvæð, mjög neikvæð). Skýribreytan var eftirmálalaus fæðing, gögn fengin úr fæðingaskrá. Bakgrunnsbreytum var lýst sem fjölda og hlutfalli af heild og svo lagskipt eftir því hvort fæðing var eftirmálalaus eða ekki. Til að meta tengsl eftirmálalausra fæðinga við jákvæða upplifun af fæðingu var notuð tvíkosta aðhvarfsgreining til að reikna út gagnlíkindahlutfall (OR) með 95% öryggisbili (CI).
Niðurstöður: Hlutfall eftirmálalausra fæðinga var 69,9%. Hlutfall jákvæðrar upplifunar af fæðingu var 55,5%. Af þeim fæðingum sem voru eftirmálalausar voru 65,0% jákvæðar upplifanir af fæðingu. Konur sem áttu eftirmálalausa fæðingu voru marktækt líklegri til að hafa átt jákvæða upplifun af fæðingu samanborið við konur sem áttu fæðingu með eftirmála (OR=3,36, 95%CI: 3,16–3,58).
Ályktanir: Eftirmálalaus fæðing tengdist meiri líkum á jákvæðri fæðingarupplifun. Niðurstöðurnar styrkja þá hugmyndafræði ljósmæðra að nýta inngrip einungis þegar þörf er á. Þetta undirstrikar mikilvægi þess að veita þeim hópi kvenna sem eiga fæðingu með eftirmála sérstaka athygli þegar unnið er með fæðingarupplifun.
Lykilorð: Fæðingarupplifun, eftirmálalaus fæðing, útkoma fæðinga, inngrip í fæðingu, ljósmóðurfræðiBackground: A positive birth experience is one of the main goals in maternity care. Research suggests that individual interventions and adverse birth outcomes can influence the birth experience. The impact of overall birth outcomes or un-complicated childbirth on women ́s birth experience has not been studied comprehensively. An un-complicated delivery has been described as a birth without cesarean section, instrumental delivery, episiotomy, obstetric anal sphincter injury, postpartum haemorrhage, Apgar score below seven after five minutes, stillbirth and admission to the neonatal intensive care unit.
Aims: To assess the association between un-complicated childbirth and positive birth experience.
Methods: Linked data from the Birth Register and the SAGA Cohort study (N=23.432) were used. The outcome variable, birth experience, was assessed with the question “How did you experience the birth?” (very positive, positive, both positive and negative, negative, very negative) from the SAGA Cohort study. The explanatory variable was un-complicated childbirth, obtained from the Birth Register. Background variables were described as number and proportions of the total sample, then stratified by un-complicated childbirth or not. To assess the association between un-complicated childbirth and a positive birth experience, binary logistic regression calculated the odds ratio (OR) with a 95% confidence interval (CI).
Results: The proportion of un-complicated childbirth was 69,9%. The proportion of a positive birth experience was 55,5%. Among un-complicated childbirth, 65,0% had a positive birth experience. Women who had an un-complicated childbirth were significantly more likely to have a positive birth experience compared to those with complications (OR=3,36, 95%CI: 3,16–3,58).
Conclusion: Un-complicated childbirth was associated with increased odds of a positive birth experience. The results support the midwifery philosophy of using interventions only when necessary. This highlights the importance of paying special attention to women who have childbirth with complications consulting on birth experience.
Key words: Birth experience, un-complicated delivery, birth outcomes, obstetric intervention, midwifer
Carbon Sequestration through Green Urban Infrastructure (Inactive Bio-retention cell & Green Roof) in Cold Climate
No full textSustainable Urban Drainage (SuD) devices are integral to climate-resilient cities, addressing both climate adaptation and mitigation. Traditionally designed for flood control and runoff water quality improvement, SuD elements are now increasingly recognized for their ecosystem services, including carbon sequestration and biodiversity enhancement. This study assessed the carbon sequestration potential of two SuD elements—bioretention cells (prior loading of inflow) and green roofs—compared to an urban turfgrass site. It examined the influence of biodiversity between bioretention cell designs, substrate depth in green roofs, and performance in cold climate of Iceland compared to other studies. Carbon fluxes were monitored using a portable CO2 gas analyzer across five study sites from August 2024 to April 2025: two bioretention cells, two extensive green roofs, and one urban grass lawn site. Environmental predictors such as photosynthetically active radiation (PAR), soil temperature and moisture content were recorded on site, while air temperature and wind speed data was obtained from nearby airport weather station. A linear regression model identifying statistically significant predictors was developed to estimate the annual carbon sequestration potential. Results showed that the matured established urban grass site (decades old) had the highest assimilation rate. Based on the estimates from linear regression model, the biodiverse and non-diverse bioretention cells with 45 cm of filter media assimilated 1.9 ± 0.1 kg CO2 m−2 yr−1 and 2.0 ± 0.1 kg CO2 m−2 yr−1 respectively, while that for the matured green roofs with 10 cm (appx.) and 7 cm substrate depth was 0.7 ± 0.05 kg CO2 m−2 yr−1 and 0.4 ± 0.03 kg CO2 m−2 yr−1. The assimilation rate for established grass site was found to be 2.8 ± 0.2 kg CO2 m−2 yr−1. Biodiversity differences between the inactive bioretention cells had minimal impact, with the non-diverse cell performing marginally better. Green roofs exhibited lower sequestration, potentially due to shallow substrate depth. Interestingly, bioretention cells performed comparably to non-grazing grasslands in Iceland and aligned with literature values for green urban systems in moderate to hot climates. As the monitoring was limited to fall, winter and early spring, the study highlights the need for extended monitoring for growing season to capture vegetation growth dynamic in full form and improve predictive modeling as SuD systems mature.RANNÍS (The Icelandic Centre for Research
Financially literate, crypto-invested? : exploring the link between financial literacy and cryptocurrency ownership among Icelandic university students
No full textThis study investigates whether financial literacy influences cryptocurrency ownership among university students in Iceland. As digital financial tools continue to grow in popularity, particularly among younger populations, understanding the relationship between financial knowledge and investment behavior has become increasingly important. A total of 72 university students in Iceland participated in a survey that measured both their objective financial literacy, using three standard financial literacy questions, often referred to as the “Big Three”, and their cryptocurrency ownership status. Participants also reported perceived financial knowledge, knowledge of crypto concepts, and basic demographic information.
The results were analyzed using chi-square tests, independent samples t-tests, and one-way ANOVA to assess whether differences in financial literacy were associated with ownership status. While the statistical tests did not reveal a significant relationship, descriptive findings showed that students with higher financial literacy scores were more likely to currently or previously own cryptocurrency. Male students were also more likely to report both higher financial literacy and crypto ownership compared to female students.
Although the findings did not yield a statistically significant connection between the variables, they do suggest a potential relationship that warrants further research on the topic. The findings provide insight into the financial behavior of digitally engaged students and point to broader questions about the role of knowledge, perception, and trust in shaping participation in new financial markets
Fötlun og Kynverund: Handbók um kynverund, kynlíf og heilbrigð sambönd fullorðinna
No full textFatlað fólk hefur alla tíð staðið frammi fyrir hindrunum á flestum sviðum og er kynverund og kynfræðsla þar engin undantekning. Þörf þessa hóps fyrir kynfræðslu hefur ekki verið mætt og hin almenna kynfræðsla hefur hingað til ekki tekið mið af margbreytileika fólks, sem eykur enn á mikilvægi þess að skapa slíkan vettvang. Rannsóknir á kynverund fatlaðs fólks og kynfræðsluefni eru af skornum skammti sem ýtir enn frekar undir skort á tækifærum þeirra til að efla færni og móta kynverund sína. Verkefnið sem hér er lagt fram er tvíþætt og felur annars vegar í sér handbók með kynfræðsluefni fyrir fólk með þroskahömlun og hins vegar fræðilega greinargerð. Markmið handbókarinnar Kynheilbrigði og fötlun: handbók um kynverund, kynlíf og heilbrigð sambönd fullorðinna er að skapa vettvang til umræðu þegar kemur að kynfræðslu og kynvitund fatlaðs fólks og undirstrikar mikilvægi inngildandi kynfræðslu. Handbókin er aðgengileg öllum en miðast sérstaklega að fullorðnu fötluðu fólki og getur einnig nýst starfsfólki búsetuúrræða eða öðrum sem starfa náið með fötluðu fólki á fullorðinsaldri í því að upplýsa og fræða um málefni er snúa að kynheilbrigði og kynhegðun. Greinargerð þessari er ætlað að skýra framkvæmd og efni handbókarinnar, varpa ljósi á þá hugmyndafræði sem liggur að baki handbókinni og einnig á mögulega bresti þegar kemur að inngildandi kynfræðslu og ekki síst fyrir fólk með þroskahömlun. Það er mikilvægt að breyta ríkjandi viðhorfum samfélagsins gagnvart fötluðu fólki sem kynverum og bæta við þekkingarflóru samfélagsins í heild um mikilvægi inngildandi kynfræðslu