Universidade da Coruña: Servizo de Publicacións
Universidade da Coruña: Servizo de PublicaciónsNot a member yet
5730 research outputs found
Sort by
Monitorización del contenido de fósforo del olivo mediante robot terrestre
El olivar es un cultivo de gran importancia en los países de la cuenca mediterránea. En las últimas décadas, el sector olivarero ha experimentado una modernización en busca de incrementar la rentabilidad y productividad de sus explotaciones. En este contexto, la gestión basada en agricultura de precisión está mostrando un potencial prometedor. En este sentido, el presente trabajo muestra una metodología para la caracterización del contenido foliar de P en olivares superintensivos. El método propuesto se basa en redes neuronales artificiales alimentadas con información espectral extraída de imágenes adquiridas por un robot terrestre con capacidad para la navegación autónoma. Para evaluar la metodología propuesta se definió un planteamiento experimental basado en exponer una parcela de olivos superintensivos a tratamientos de fertirriego diferenciales para generar variabilidad en cuanto al contenido foliar de P. El índice de correlación entre los valores de obtenidos por análisis químico y la respuesta del modelo (R2=0.72) sugieren la idoneidad de la metodología propuesta
Aspirador quirúrgico autónomo para una intervención de cirugía laparoscópica
La automatización de tareas quirúrgicas representa un campo de investigación en auge. En las últimas décadas, la integración de la robótica y la inteligencia artificial en los entornos quirúrgicos ha mostrado un gran potencial para mejorar la precisión, eficiencia y seguridad de los procedimientos quirúrgicos. La capacidad de los sistemas para realizar tareas repetitivas con gran precisión y sin fatiga, combinada con su capacidad para procesar y analizar grandes volúmenes de datos en tiempo real, ofrece oportunidades sin precedentes para transformar la práctica quirúrgica.En este trabajo se pretende dar un paso más en el campo de los robots quirúrgicos autónomos desarrollando un asistente robótico para el aspirado automático de sangrado durante una intervención laparoscópica. Para ello se ha desarrollado un algoritmo de detección de sangrado basado en una red neuronal convolucional. Además, se ha automatizado un aspirador quirúrgico convencional, de manera que pueda realizar su función de forma automática acoplado al efector final de un brazo robótico
Modelo de parámetros concentrados para captadores solares planos con reflectores
El uso de captadores solares planos está muy extendido principalmente para aplicaciones de calefacción y refrigeración de edificios y agua caliente sanitaria. Una de las líneas de investigación para mejorar el rendimiento térmico y reducción de espacio ocupado es el uso de reflectores que permiten incrementar la radiación solar incidente sobre la cubierta de los captadores. Aunque el modelado de este tipo de sistemas está ampliamente estudiado, es importante disponer de modelos sencillos pero fiables que permitan el diseño y evaluación de lazos de control. En este artículo se presenta una modificación de un modelo de parámetros concentrados para estimar la temperatura de salida del fluido cuando se dispone de espejos reflectores con seguimiento solar. Calibrando un valor medio de los parámetros de pérdidas ópticas en torno al mediodía solar, los resultados obtenidos muestran que el error cuadrático medio es menor de 0.79 ºC2. 
Soluciones innovadoras de energía marina: Combinando columnas de agua oscilante y turbinas eólicas flotantes para una mayor eficiencia
Este artículo investiga la incorporación de Columnas de Agua Oscilante (OWCs) en Turbinas Eólicas Flotantes (FWTs) semisumergibles para mejorar la extracción de energía en alta mar. El objetivo de combinar OWCs con FWTs es reducir los movimientos oscilatorios causados por las olas y el viento, mejorando así la eficiencia del sistema y extendiendo su vida operativa. El estudio implica el rediseño de la plataforma FWT existente, conocida como WINDMOOR, para integrar OWCs en dos de sus tres columnas, específicamente para un sistema de FWT de 12 MW. El proceso de rediseño prioriza la estabilidad hidrostática y el rendimiento hidrodinámico para soportar los elementos adicionales de OWC. Se realizan análisis hidrodinámicos para evaluar el rendimiento de la plataforma híbrida en comparación con el diseño original, centrándose en la reducción de los movimientos oscilatorios. Los resultados destacan los beneficios potenciales de integrar OWCs en los sistemas FWT, particularmente en términos de mejorar la eficiencia de generación de energía y la resistencia estructural.
Interfaz inteligente de ayuda a la navegación autónoma en exteriores
La navegación autónoma terrestre en exteriores es una tarea compleja que se enfrenta a numerosos desafíos. Las aplicaciones que consigan fusionar diferentes tipos de información para la ayuda a la toma de decisiones serán las más exitosas. Se presenta el desarrollo de una interfaz inteligente para ofrecer asistencia a la navegación autónoma proporcionando información de las posibles rutas a seguir en el mapa geográfico por el que se lleva a cabo la navegación. Integra buscadores de rutas de menor coste de proveedores de mapas evitando zonas virtuales restringidas incorporadas al escenario. Para zonas de exploración no muy grandes en las que no existan rutas registradas en los mapas, el sistema incorpora un algoritmo ad-hoc para encontrar la ruta óptima. Este proyecto integra tres importantes tecnologías facilitadoras para el desarrollo de aplicaciones para la navegación autónoma de plataformas robóticas en exteriores: Unity como motor de desarrollo, ROS para los mensajes de comunicación y OpenStreetMaps como software para procesamiento de mapas geográficos
Actualización de la arquitectura de la electrónica del robot humanoide TEO
En el presente artículo se expone una propuesta de mejora de la electrónica general del robot humanoide TEO. Se introduce una nueva arquitectura para la unidad de alimentación basada en módulos y una reestructuración de los componentes ubicados en el torso. También se propone un prototipo de articulación embebida impresa en 3D con componentes mejorados. Con estos cambios, se busca solventar los problemas electrónicos y mecánicos producto del desgaste ocasionado por el uso del robot, así como facilitar el mantenimiento y sustitución de las diversas placas distribuidas por toda la estructura del robot
Avaliação da comunicação expressiva em crianças em idades precoces com o Early Communication Indicator-Portugal
Given the high prevalence of Portuguese children with communication disorders, valid instruments are needed for the early detection of these disorders. Therefore, the aim of this study is to determine the effectiveness of the Early Communication Indicator-Portugal (ECI-Portugal) in identifying the risk among Portuguese children of developing a communication disorder. The sample for the study comprised 480 children from across the country, aged 6-42 months, 40 of whom were identified as having communication disorders. The results found that children with communication disorders show significantly slower expressive communicative development compared to children with typical development, including longer use of vocalisations, and later emergence of words and sentences. These results demonstrate the utility of ECI-Portugal in identifying differences between children with and without communication disorders from an early age, and its potential importance as a tool for assessing and monitoring communication-related problems in Portuguese children from an early age.Dada la alta prevalencia de niños portugueses con trastornos de la comunicación, se necesitan instrumentos válidos para la detección precoz de estos trastornos. Por ello, el objetivo de este estudio es determinar la eficacia del Indicador de Comunicación Temprana-Portugal (ICE-Portugal) para identificar el riesgo entre los niños/as portugueses/as de desarrollar un trastorno de la comunicación. La muestra para el estudio comprendía 480 niños y niñas de todo el país, con edades comprendidas entre los 6 y los 42 meses, de los cuales 40 se identificaron como niños/as con trastornos de la comunicación. Los resultados mostraron que los niños y niñas con trastornos de la comunicación presentan un desarrollo comunicativo expresivo significativamente más lento en comparación con quienes tienen un desarrollo típico, incluyendo un uso más prolongado de las vocalizaciones y una aparición más tardía de palabras y frases. Estos resultados muestran la utilidad del ECI-Portugal para identificar diferencias entre niños/as con y sin trastornos de la comunicación desde una edad temprana, y su importancia potencial como instrumento para la evaluación y monitorización de problemas relacionados con la comunicación en niños/as portugueses/as desde una edad temprana.Face à elevada prevalência de crianças portuguesas com perturbações da comunicação, são necessários instrumentos válidos para a deteção precoce destas perturbações. Neste sentido, o objetivo deste estudo é determinar a eficácia do Early Communication Indicator-Portugal (ECI-Portugal) na identificação do risco de crianças portuguesas desenvolverem uma perturbação da comunicação. A amostra do estudo foi constituída por 480 crianças de todo o país, com idades compreendidas entre os 6 e os 42 meses, 40 das quais foram identificadas como tendo perturbações da comunicação. Os resultados revelaram que as crianças com perturbações da comunicação apresentam um desenvolvimento comunicativo expressivo significativamente mais lento do que as crianças com desenvolvimento típico, incluindo o uso mais prolongado de vocalizações e o aparecimento mais tardio de palavras e frases. Estes resultados demonstram a utilidade da ECI-Portugal na identificação de diferenças entre crianças com e sem perturbações da comunicação desde tenra idade, e a sua potencial importância como instrumento de avaliação e monitorização de problemas relacionados com a comunicação em crianças portuguesas desde tenra idade
Resenha do livro: 13 Perspectivas de Liderança
The book 13 Perspectives on Leadership by Aurelio Villa Sánchez provides a comprehensive analysis of various theories and approaches to leadership in organizational and educational contexts. Throughout its thirteen chapters, the author and his collaborators explore topics such as emotional, resilient, ethical, and servant leadership, emphasizing the importance of a leader\u27s adaptability to different environments. The work includes perspectives on the emerging role of artificial intelligence in leadership, as well as the significance of strength-based leadership and the inclusion of women in leadership roles. The book effectively combines theory and practice, offering valuable tools for aspiring leaders and professionals aiming to enhance their leadership competencies in a contemporary setting.El libro 13 Perspectivas del Liderazgo de Aurelio Villa Sánchez ofrece un análisis integral de diversas teorías y enfoques sobre el liderazgo en contextos organizacionales y educativos. A lo largo de trece capítulos, el autor y sus colaboradores exploran temas como el liderazgo emocional, resiliente, ético y de servicio, destacando la importancia de la adaptabilidad del líder a diferentes entornos. La obra incluye perspectivas sobre el papel emergente de la inteligencia artificial en el liderazgo, así como la relevancia del liderazgo basado en fortalezas y la inclusión de las mujeres en roles directivos. El libro combina teoría y práctica, proporcionando herramientas útiles para líderes en formación y profesionales que buscan mejorar sus competencias directivas en un entorno contemporáneo.O livro 13 Perspetivas de Liderança, de Aurelio Villa Sánchez, fornece uma análise abrangente de várias teorias e abordagens à liderança em contextos organizacionais e educativos. Ao longo de treze capítulos, o autor e os seus colaboradores exploram tópicos como liderança emocional, resiliente, ética e servidora, enfatizando a importância da adaptabilidade do líder a diferentes ambientes. A obra inclui perspetivas sobre o papel emergente da inteligência artificial na liderança, bem como a relevância da liderança baseada em forças e a inclusão de mulheres em cargos de liderança. O livro combina de forma eficaz teoria e prática, oferecendo ferramentas valiosas para líderes aspirantes e profissionais que pretendem aprimorar as suas competências de liderança num contexto contemporâneo
Clima Património da Humanidade: O padrão de funcionamento relativamente estável do Sistema Terrestre que emergiu no Holoceno, como património comum intangível da Humanidade
In 2021, the Portuguese Climate Law enshrined in its Article 15, f), the objective of recognizing the Stable Climate as a Common Heritage of Humanity with the United Nations. This innovative objective made Portugal the first country in the world to meet consolidated scientific evidence, and to recognize that Planet Earth is not just a territory of 510 million km2, but is essentially endowed with a functional system capable of provide a relatively stable climate, allowing biophysical conditions favorable for the flourishing of human civilizations to be brought together, as has occurred over the 11,700 years of the Holocene epoch. The need to distinguish the “Static Territory” in relation to the “Functional System” was later identified in the latest report of the United Nations International Law Commission (CDI) for the period 2021-2029, which states: “The atmosphere and airspace are two different concepts, which must be distinguished. (...) The atmosphere, as the “envelope of gases” that surrounds the Earth, is dynamic and fluctuating, with gases in constant movement, without taking into account territorial borders. (...) The atmosphere is invisible, intangible and non-separable”, assuming the distinction between the “functional aspect” and the “static and spatial institution over which the State, in its territory, has total and exclusive sovereignty”. By analogous reasoning, the same distinction must be made between, on the one hand, the biochemical composition of seawater and the global circulation of the oceans and, on the other, the maritime spaces under the sovereignty or jurisdiction of States. This distinction, between the “common functional system” and the static sovereign territory, has profound implications for the way we combat climate change, guarantee the preservation of biodiversity and organize human societies in their relationship with the planet we inhabit and depend on.En 2021, la Ley del Clima portuguesa consagró en su art. 15, f), el objetivo de reconocer el Clima Estable como Patrimonio Común de la Humanidad con las Naciones Unidas. Este objetivo innovador convirtió a Portugal en el primer país del mundo en conocer evidencias científicas consolidadas y reconocer que el Planeta Tierra no es sólo un territorio de 510 millones de km2, sino que está esencialmente dotado de un sistema funcional capaz de proporcionar un clima relativamente estable, permitiendo por las condiciones biofísicas favorables al florecimiento de las civilizaciones humanas, como ha ocurrido durante los 11.700 años de la época del Holoceno. La necesidad de distinguir el “Territorio Estático” del “Sistema Funcional” fue identificada posteriormente en el último informe de la Comisión de Derecho Internacional (CDI) de las Naciones Unidas para el período 2021-2029, que señala: “La atmósfera y el espacio aéreo son dos conceptos que es necesario distinguir. (...) La atmósfera, como "envoltura de gases" que rodea la Tierra, es dinámica y fluctuante, con gases en constante movimiento, sin tener en cuenta límites territoriales. (...) La atmósfera es invisible, intangible e inseparable”, asumiendo la distinción entre el “aspecto funcional” y la “institución estática y espacial sobre la cual el Estado, en su territorio, tiene soberanía total y exclusiva”. Por un razonamiento análogo, debería hacerse la misma distinción entre, por una parte, la composición bioquímica del agua de mar y la circulación global de los océanos y, por otra, los espacios marítimos bajo la soberanía o jurisdicción de los Estados. Esta distinción, entre el “sistema funcional común” y el territorio estático soberano, tiene profundas implicaciones en la forma en que combatimos el cambio climático, aseguramos la preservación de la biodiversidad y organizamos las sociedades humanas en su relación con el planeta que habitamos y del que dependemos.No 2021, a Lei do Clima portuguesa recolleu no seu Art 15, f), o obxectivo de recoñecer o Clima Estable como Patrimonio Común da Humanidade coas Nacións Unidas. Este innovador obxectivo converteu a Portugal no primeiro país do mundo en reunir evidencias científicas consolidadas, e en recoñecer que o Planeta Terra non é só un territorio de 510 millóns de km2, senón que está esencialmente dotado dun sistema funcional capaz de proporcionar un clima relativamente estable, que permite polas condicións biofísicas favorables ao florecemento das civilizacións humanas, como ocorreu nos 11.700 anos da época do Holoceno. A necesidade de distinguir o “Territorio estático” do “Sistema Funcional” foi identificada posteriormente no último informe da Comisión de Dereito Internacional (ILC) das Nacións Unidas para o período 2021-2029, que afirma: “A atmosfera e o espazo aéreo son dous diferentes. conceptos, que hai que distinguir (...) A atmosfera, como “envoltura de gases” que rodea a Terra, é dinámica e fluctuante, con gases en constante movemento, sen ter en conta os límites territoriais. O ambiente é invisible, intanxible e inseparable”, asumindo a distinción entre o “aspecto funcional” e a “institución estática e espacial sobre a que o Estado, no seu territorio, ten a soberanía total e exclusiva”. Por razoamentos análogos, deberase facer a mesma distinción entre, por unha banda, a composición bioquímica da auga do mar e a circulación global dos océanos e, por outra, os espazos marítimos baixo a soberanía ou xurisdición dos Estados. Esta distinción, entre o “sistema funcional común” e o territorio estático soberano, ten profundas implicacións na forma de loitar contra o cambio climático, garantir a preservación da biodiversidade e organizar as sociedades humanas na súa relación co planeta que habitamos e do que dependemos.Em 2021, a Lei do Clima Portuguesa consagrou no seu Art.º 15, f), o objetivo de reconhecer junto das Nações Unidas o Clima Estável como Património Comum da Humanidade. Este objetivo inovador fez com que Portugal fosse o primeiro país do mundo a ir de encontro a consolidadas evidências científicas, e a reconhecer que o Planeta Terra não é apenas um território de 510 milhões de Km2, mas é essencialmente dotado de um sistema funcional capaz de proporcionar um clima relativamente estável, permitindo reunir as condições biofísicas favoráveis ao florescimento das civilizações humanas, como tem ocorrido nos 11 700 anos da época do Holoceno. A necessidade de distinguir o “Território Estático” relativamente ao “Sistema Funcional”, veio posteriormente a ser identificada no último relatório da Comissão de Direito Internacional das Nações Unidas (CDI) para o período 2021-2029, onde que se afirma: "A atmosfera e o espaço aéreo são dois conceitos diferentes, que devem ser distinguidos. (...) A atmosfera, enquanto "envelope de gases" que envolve a Terra, é dinâmica e flutuante, com gases em constante movimento, sem ter em conta as fronteiras territoriais. (...) A atmosfera é invisível, intangível e não separável”, assumindo a distinção entre o “aspeto funcional” e a “instituição estática e espacial sobre a qual o Estado, no seu território, tem soberania total e exclusiva". Por raciocínio análogo, a mesma distinção deverá ser feita entre, por um lado, a composição bioquímica da água do mar e a circulação global dos oceanos e, por outro, os espaços marítimos sob a soberania ou jurisdição dos Estados. Esta distinção, entre o “sistema funcional comum” e o território estático soberano, tem profundas implicações na forma como combatemos as alterações climáticas, garantimos a preservação da biodiversidade e organizamos as sociedades humanas na sua relação com o planeta que habitamos e de que dependemos
Protocolos, Prosa & Poesia na Ciência e Educação Ambiental
The Clube Ciência Viva na ESQM at Escola Secundária Quinta do Marquês (ESQM) –Oeiras, Portugal was created in 2018 as part of the network of Science Live Clubs inPortugal and presents the theme: “One Planet – EARTH, One Ocean!”. Its mission isto increase literacy: scientific, artistic and literary and Environmental Education (EA) bychallenging students to carry out research, scientific and artistic work, such as photograms,illustrations, participating in literary competitions, Science Fairs, among others. . As a result, texts in prose, poetry and dramatic text were created by the students and published in 3publications over the years under study. In this research work, the following publicationsfrom Clube Ciência Viva are selected: “Scientifically probable I”, “Scientifically probableII” and “With your feet on Earth or Sea...There is Science in the Air!”. The literary textsand protocols for the kitchen or laboratory were developed by the students, under theguidance of a teacher in project methodology. The publications are presented as scientific,didactic and performing arts resources in STEM/STEAM. They are presented as evidenceof the STEM/STEAM methodology promoting interdisciplinary articulation and are framedin the 2030 Agenda promoting Environmental Education.El Club de Ciencias de la Escuela Secundaria Quinta do Marquês (ESQM) – Oeiras, Portugal, fue creado en 2018, sumándose a la red de Clubes de Ciencias de Portugal. Se ha desarrollado el tema: “¡Un Planeta – TIERRA, Un Océano!”. Su misión es incrementar la alfabetización: científica, artística, literaria y Educación Ambiental (EA) desafiando a los estudiantes a realizar investigaciones, trabajos científico-artísticos, como fotogramas, ilustraciones, pinturas; Promover la participación en concursos literarios y ferias de ciencia, entre otros. Como resultado, los estudiantes produjeron textos en prosa y poesía, textos dramáticos, así como protocolos para “La cocina es un laboratorio” o para el laboratorio, dando lugar a tres publicaciones a lo largo de los años de estudio. En este trabajo de investigación fueron seleccionadas las publicaciones del Clube Ciência Viva: “Científicamente probable I”, “Científicamente probable II” y “Con los pies en la Tierra o en el Mar...¡Hay Ciencia en el Aire!”. Los profesores supervisores utilizaron una metodología de proyectos. Las publicaciones se presentan como recursos científicos, educativos y de artes escénicas en STEM/STEAM. Constituyen evidencia de la metodología STEM/STEAM promoviendo la articulación interdisciplinaria y se enmarcan en la Agenda 2030, impulsando la Educación Ambiental.O Club de Ciencias do IES Quinta do Marquês (ESQM) – Oeiras, Portugal, creouse en 2018, uníndose á rede de Clubs de Ciencias de Portugal. O tema foi desenvolvido: "One Planet - EARTH, One Ocean!". A súa misión é aumentar a alfabetización: científica, artística e literaria e de Educación Ambiental (EA) desafiando ao alumnado a realizar traballos de investigación, científico-artísticos, como fotogramas, ilustracións, pinturas; promovendo a participación en certames literarios e feiras científicas, entre outros. Como resultado, o alumnado elaborou textos en prosa e poesía, textos dramáticos, así como protocolos para “A cociña é un laboratorio” ou para o laboratorio, dando lugar a tres publicacións ao longo dos anos de estudo. Neste traballo de investigación seleccionáronse as publicacións do Clube Ciência Viva: “Cientificamente probable I”, “Centíficamente probable II” e “Cos pés na terra ou no mar...Hai ciencia no aire!”. Os profesores supervisores utilizaron unha metodoloxía de proxectos. As publicacións preséntanse como recursos científicos, educativos e de artes escénicas en STEM/STEAM. Constitúen unha evidencia da metodoloxía STEM/STEAM promovendo a articulación interdisciplinar e enmárcanse dentro da Axenda 2030, promovendo a Educación Ambiental.O Clube de Ciência Viva da Escola Secundária Quinta do Marquês (ESQM) – Oeiras, Portugal, nasce em 2018, integrando a rede dos Clubes Ciência Viva de Portugal. Tem vindo a desenvolver o tema: “Um Planeta –TERRA, Um Oceano!”. A sua missão é aumentar as literacias: científica,artística e literária e a Educação Ambiental (EA) desafiando os alunos a realizar trabalhos deinvestigação, científicos - artísticos, como fotogramas, ilustrações, pinturas; promovendo aparticipação em concursos literários e feiras de ciência, entre outros. Como resultado, foramelaborados pelos alunos textos em prosa e em poesia, texto dramático, bem como protocolos para “A cozinha é um laboratório” ou para o laboratório, dando lugar a três publicações, nodecorrer dos anos em estudo. No presente trabalho de investigação, estão selecionadas aspublicações do Clube Ciência Viva: “Cientificamente provável I”, “Cientificamente provável II”e “Com os pés na Terra ou no Mar...Há Ciência no Ar!”. Os professores orientadores utilizaramuma metodologia de projeto. As publicações apresentam-se como recursos científicos,didáticos e de artes performativas em STEM/STEAM. Constituem evidências da metodologiaSTEM/STEAM promovendo a articulação interdisciplinar e estão enquadradas na Agenda2030, promovendo a Educação Ambiental