6717 research outputs found
Sort by
Sprawozdanie Komisji Historii Nauki PAU w roku 2019/2020
No full textThe report discusses the activities of the Commission on the History of Science of the Polish Academy of Arts and Sciences in 2019/2020. It presents the lists of scientific meetings, conferences, symposia, and new publications.Omówiona została działalność Komisji Historii Nauki PAU w roku 2019/2020. Przedstawiono spisy: posiedzeń naukowych, konferencji i sesji naukowych oraz nowych publikacji
Między ceramiką a polityką? „Archeologia słowiańska” w komunistycznej Polsce i Niemczech Wschodnich i jej związki z polityką i ideologią. Podejście biograficzno-porównawcze
No full textDespite the previous overview studies on Polish and East German archaeology and historiography after 1945, further analyses of the relationship between science and politics as well as of the inner-disciplinary processes and discourses in the “Cold War” period are still needed. This applies in particular to the research field of “Slavic archaeology”, the archaeological and historiographical research on the “Slavs” in prehistorical and early medieval times.With regard to recent demands for an extended and more dynamic understanding of science and new methodological approaches in the history of science (and of archaeology as well), this paper focuses on two leading figures of “Slavic archaeology”, Witold Hensel (PPR) and Joachim Herrmann (GDR), as case studies to provide more insights into this discipline. Analysing the course of Hensel’s and Herrmann’s careers and of their way to the “Slavs” as one of their main research interests, their administrative functions as institutional directors and the central narratives of their publications on the early “Slavs”, provides the opportunity to profoundly dissect the interrelations between scholarly work, politics, and ideology in this field of research.The comparative approach also makes it possible to identify parallel tendencies in Eastern German and Polish “Slavic archaeology” as well as specific national conditions and developments.On the example of Hensel and Herrmann, it becomes clear that the implemented biographical-comparative perspective is fruitful and can be used for further research in the history of science.Pomimo dotychczasowych badań przeglądowych dotyczących archeologii i historiografii Polski i NRD po 1945 r., nadal potrzebne są dalsze analizy związków między nauką a polityką, a także wewnętrznych procesów dyscyplinarnych i dyskursów badań „archeologii słowiańskiej”, badań archeologicznych i historiograficznych „Słowian” w czasach prehistorycznych i wczesnego średniowiecza.W związku z ostatnimi wymaganiami szerszego i bardziej dynamicznego rozumienia nauki oraz stawania nowych podejść metodologicznych w historii nauki (a także archeologii), niniejszy artykuł koncentruje się na dwóch wiodących postaciach „archeologii słowiańskiej”, Witoldzie Henselu (PPR) i Joachimie Herrmannie (NRD), jako studiach przypadków, aby zapewnić większy wgląd w tę dyscyplinę. Analiza przebiegu kariery Hensela i Herrmanna oraz ich dróg wiodących do „Słowian” jako jednego z głównych zainteresowań badawczych, ich funkcji administracyjnych jako dyrektorów instytucjonalnych oraz głównych narracji ich publikacji naukowych o wczesnych „Słowianach”, umożliwia dogłębnie przeanalizować zależności między pracą naukową, polityką i ideologią w tej dziedzinie badań.Podejście porównawcze pozwala również na identyfikację równoległych tendencji we wschodnioniemieckiej i polskiej „archeologii słowiańskiej”, a także na specyficzne społeczne uwarunkowania i rozwój sytuacji w tych krajach.Na przykładzie Hensela i Herrmanna staje się jasne, że wdrożona perspektywa biograficzno-porównawcza jest owocna i może być wykorzystana do dalszych badań w historii nauki.
Odpowiedź na pracę dr. Pawła E. Tomaszewskiego pt. „Komentarz do artykułu Mariusza W. Majewskiego opublikowanego w Studia Historiae Scientiarum 17 (2018), ss. 89–117”
Full text linkThe article is a response to the polemical commentary by Paweł E. Tomaszewski, PhD, published in the current volume of the journal Studia Historiae Scientiarum 18 (2019), regarding the author’s earlier article on the work of the Institute of Metallurgy and Metal Science at the Warsaw University of Technology with the addenda to the biography of Jan Czochralski, published in the previous volume of the journal.It is well known that any attempt to compile the history of any issue requires critical approach to historical sources and that acquiring information collected in archival sources, the press and memoirs requires from the researcher a diligent and thorough comparative work. However, the problem arises when an author of a future publication has only few sources at his disposal, or even only one, which was the case here.The article answers the doubts bothering Paweł E. Tomaszewski regarding the financing of the construction and equipment of the Institute of Metallurgy and Metallurgy at the Warsaw University of Technology and the origin and work of Jan Czochralski. The issues of the enterprises Zakłady Hohenlohe SA, Wspólnota Interesów and Wspólnota Interesów Górniczo-Hutniczych SA were also discussed.The author proposes that a systematic team inquiry into both press and archival resources regarding Jan Czochralski should be carried out, and researchers should be allowed access to respective private archives. This will allow for a more research-grounded historical syntheses of Jan Czochralski.Niniejszy artykuł jest odpowiedzą na polemiczny komentarz dr. Pawła E. Tomaszewskiego, opublikowany w bieżącym tomie czasopisma Studia Historiae Scientiarum 18 (2019), dotyczący wcześniejszego artykułu autora (M.W. Majewskiego) na temat prac Instytutu Metalurgii i Metaloznawstwa przy Politechnice Warszawskiej oraz uzupełnień do biografii Jana Czochralskiego, opublikowanego w poprzednim tomie czasopisma.Jest dobrze wiadomo, każda próba opracowania historii jakiegokolwiek zagadnienia wymaga podjęcia krytyki źródeł historycznych i pozyskanie informacji zgromadzonej w źródłach archiwalnych, prasie oraz memuarystyce wymaga od badacza podjęcia rzetelnej pracy porównawczej. Jednakże, problem powstaje wówczas, gdy autor przyszłej publikacji dysponuje tylko nielicznymi źródłami, a nawet tylko jednym – tak było w przypadku badań autora (M.W. Majewskiego).Autor udzielił odpowiedzi na nurtujące dr. Pawła E. Tomaszewskiego wątpliwości dotyczące finansowania budowy i wyposażenia Instytutu Metalurgii i Metaloznawstwa przy Politechnice Warszawskiej oraz pochodzenia i prac Jana Czochralskiego. Przybliżono również problematykę Zakładów Hohenlohe SA, „Wspólnoty Interesów” i Wspólnoty Interesów Górniczo-Hutniczych SA.Autor postuluje przeprowadzenie systematycznej zespołowej kwerendy zarówno prasoznawczej, jak i archiwalnej dotyczącej Jana Czochralskiego, a także udostępnienie badaczom archiwów prywatnych dotyczących tej postaci. Pozwoli to tworzyć bardziej ugruntowane źródłowo syntezy historyczne Jana Czochralskiego
Wprowadzenie do tematyki sesji roboczej „Polskie czasopisma naukowe z dyscyplin: «historia i filozofia nauki» oraz «naukoznawstwo» – aktualne wyzwania” (Kraków, 25 czerwca 2019 r.) i konkretne propozycje rozwiązań organizacyjno-redakcyjnych ...
Full text linkThe article presents an introduction to the topic of the Working Session “Polish scientific journals from disciplines: «history and philosophy of science» and «science of science» – current challenges” organized by the PAU Commission on the History of Science in Kraków on 25 June 25 2019, along with specific proposals of organizational and editorial solutions for journals and publishing houses, as well as of legislative solutions regarding the principles of journal evaluation.W artykule przedstawiono wprowadzenie do tematyki sesji roboczej „Polskie czasopisma naukowe z dyscyplin: «historia i filozofia nauki» oraz «naukoznawstwo» – aktualne wyzwania”, zorganizowanej przez Komisję Historii Nauki PAU w Krakowie w dniu 25 czerwca 2019 r., wraz z konkretnymi propozycjami rozwiązań organizacyjno-redakcyjnych dla czasopism i wydawnictw oraz rozwiązań legislacyjnych dotyczących zasad ewaluacji czasopism
The report on the activities of the PAU Commission on the History of Science in 2018/2019
Full text linkThe report discusses the activities of the Commission on the History of Science of the Polish Academy of Arts and Sciences in 2018/2019. It presents the lists of: scientific meetings, conferences, symposia, new members of the Commission, and new publications.Omówiona została działalność Komisji Historii Nauki PAU w roku 2018/2019. Przedstawiono spisy: posiedzeń naukowych, konferencji i sesji naukowych, nowych Członków Komisji oraz nowych publikacji
Vestium i Ruthenium na tle historii chemii
Full text linkIs the chemical element Vestium discovered by Jędrzej Śniadecki the same as the Ruthenium? The dispute on this subject has been going on for more than one hundred years. At present, this dispute over recognition of the priority of discovery is very difficult to resolve. However, from the point of view of the history of chemistry, another aspect is more important in all this. In this context, it turns out that Jędrzej Śniadecki was the first researcher who tried to prove the existence of the sixth platinum metal. Time showed that Śniadecki was right. The confirmation of this was the subsequent separation of the metallic ruthenium by Karl Ernst Claus.Trwający już ponad sto lat spór o to, czy odkryty przez Jędrzeja Śniadeckiego, a nieuznany przez jemu współczesnych pierwiastek Vestium jest odpowiednikiem rutenu, wydaje się dziś bardzo trudny do rozstrzygnięcia. Sam ten spór, który w istocie rzeczy sprowadza się do ustalenia pierwszeństwa odkrycia, nabiera w świetle historii chemii – a zwłaszcza historii badań surowej platyny – zupełnie innego znaczenia. W tym kontekście okazuje się bowiem, że Jędrzej Śniadecki był pierwszym uczonym, który starał się udowodnić istnienie szóstego platynowca. Czas pokazał, że miał rację. Późniejsze wyodrębnienie metalicznego rutenu przez Karla Ernsta Clausa tylko tę rację potwierdziło
Ewolucyjna transformacja czasopisma. Część 6
Full text linkThe article outlines the sixth phase of the development of the journal Studia Historiae Scientiarum (previous name Prace Komisji Historii Nauki PAU / Proceedings of the PAU Commission on the History of Science).The information is provided on the following matters: the journal obtaining the award in the ministerial program “Support for scientific journals 2019–2020” (in April 2019), the evaluation of the magazine in “ICI Master Journal List 2017” (published at the end of 2018) and in “List of journals of the Ministry of Science and Higher Education of the Polish Republic 2019” (published on 31 July 2019), the indexation of the journal in the Scopus database (from September 2019), the implementation of the service Similarity Check (Crossref), the works on updating the journal’s website in OJS (3.1.2.1), the number of foreign authors and the number of reviewers of the current volume of the journal.Naszkicowano szósty etap rozwijania czasopisma Studia Historiae Scientiarum (wcześniejsza nazwa Prace Komisji Historii Nauki PAU).Podano informacje o uzyskanym przez czasopismo wyróżnieniu w ramach ministerialnego programu „Wsparcie dla czasopism naukowych 2019–2020” (w kwietniu 2019 r.), ewaluacji czasopisma w „ICI Master Journal List 2017” (opublikowanej u końca 2018 r.) i „Wykazie czasopism MNiSW 2019” (opublikowanym 31 lipca 2019 r.), indeksacji czasopisma w bazie Scopus (od września 2019 r.), wdrożeniu usługi Similarity Check (Crossref), pracach nad aktualizacją strony internetowej czasopisma w OJS (3.1.2.1) oraz liczbie zagranicznych autorów i recenzentów bieżącego tomu czasopisma
„Wykazy czasopism MNiSW 2017 i 2019”, „ICI Journal Master List 2014–2017” a polskie czasopisma z historii nauki, historii, filozofii nauki oraz naukoznawstwa
Full text linkThe article presents the results of the evaluation of the Polish journals from the history of science, history, philosophy of science, and science of science, based on the “List of journals of the Ministry of Science and Higher Education in Poland 2017 & 2019” and “ICI Journal Master List 2014–2017”. A comment has also been added to these results. The following facts were noted:a) the fact that there is a negative correlation between the journal’s rating in the “List of journals MNiSW 2019” and the journal’s ratings in the “ICI Journal Master List 2014–2017” for journals from the history and history of science;b) the fact that the presence of the journal in the DOAJ does not raise the ministerial rating of the journal;c) the fact that the evaluation of the journal in the Scopus database has not significantly affected the increase in the ministerial rating: the rating depends on the discipline and sub-discipline;d) the fact that journals from the ministerial program “Support for scientific journals 2019–2020” (WCN 2019–2020) and ERIH+ received 20 to 70 points; their ministerial ratings depend on discipline and sub-discipline.In addition, it was hoped that for the good of Polish science, some errors of the “List of journals of the Ministry of Science and Higher Education of the Polish Republic 2019” would be removed in a short time, as some magazines received too low marks (this statement results from a comparison of journals’ achievements, including bibliometric indicators).W artykule przedstawiono wyniki ewaluacji czasopism z historii nauki, historii, filozofii nauki oraz naukoznawstwa na podstawie „Wykazu czasopism MNiSW 2017”, „Wykazu czasopism MNiSW 2019” oraz „ICI Journal Master List 2014–2017”. Dodano także komentarz do tych wyników. Zwrócono uwagę na następujące fakty:a) fakt istnienia ujemnej korelacji między oceną czasopisma w „Wykazie czasopism MNiSW 2019” a oceną czasopisma na „ICI Journal Master List 2014–2017” dla czasopism z historii i historii nauki;b) fakt, że obecność czasopisma w DOAJ nie podniosła oceny ministerialnej czasopisma;c) fakt, że ocena czasopisma w bazie danych Scopus nie wpłynęła w znaczący sposób na wzrost oceny ministerialnej: ocena ta zależy od dyscypliny i subdyscypliny;d) fakt, że czasopisma z listy programu ministerialnego „Wsparcie dla czasopism naukowych 2019–2020” (WCN 2019–2020) oraz ERIH+ otrzymały od 20 do 70 punktów; ich ministerialna ocena zależy od dyscypliny i subdyscypliny.Ponadto wyrażono nadzieję, że dla dobra polskiej nauki w krótkim czasie usunięte zostaną pewne błędy „Wykazu czasopism MNiSW 2019”, gdyż niektóre czasopisma otrzymały nieadekwatne oceny (stwierdzenie to wynika z porównania dokonań czasopism, w tym wskaźników bibliometrycznych)
Komentarz do artykułu Mariusza W. Majewskiego opublikowanego w Studia Historiae Scientiarum 17 (2018), ss. 89–117
Full text linkSeveral remarks on the text by Mariusz W. Majewski devoted to the history of the Institute of Metallurgy and Metal Science at the Technical University of Warsaw, and on the role of Prof. Jan Czochralski, are presented. The aim was to show that the topic has not been exhausted, and some wordings need correction.Przedstawiono kilka uzupełniających uwag do tekstu Mariusza W. Majewskiego o Instytucie Metalurgii i Metaloznawstwa Politechniki Warszawskiej oraz o roli prof. Jana Czochralskiego, by pokazać, że temat nie został wyczerpany a pewne sformułowania wymagają korekty
Nieznane polonika kanadyjskie – William John Rose i jego archiwalna spuścizna
Full text linkThe author discusses the archival legacy of William John Rose (1885–1968), a Canadian Slavist, historian and sociologist, showing its usefulness in researching the history of science and the relations between Polish scholars and scientists from Anglo-Saxon countries. Due to the distance of Vancouver from Poland, the Rose Fond collected in the Archives of the University of British Columbia (Canada) has not been the subject of interest of Polish scholars so far, but it is worth noting due to its richness and thematic diversity.Autor omawia archiwalną spuściznę Williama Johna Rose’a (1885–1968), kanadyjskiego slawisty, historyka i socjologa, pokazując jej przydatność do badań nad historią nauki oraz relacjami uczonych polskich z uczonymi z krajów anglosaskich. Ze względu na oddalenie Vancouver od Polski kolekcja zgromadzona w Archiwum Uniwersytetu Kolumbii Brytyjskiej nie była do tej pory przedmiotem zainteresowań polskich uczonych, warta jest jednak zauważenia ze względu na swoje bogactwo i różnorodność tematyczną