Digital Archive of Georgian Library Association
Not a member yet
10032 research outputs found
Sort by
Использование структурированных данных для оценки природных гидрометеорологических явлений в уязвимых регионах Грузии
No full textThe location and orographic conditions of Georgia lead to the formation of a variety of climatic and landscape types. These factors are favorable for formation of natural hydrometeorological phenomena (flooding, landslide, hurricane, etc.) of different intensity and frequency. The study of all those phenomena needs the processing of long-term observation series of climatic parameters. The purpose of the presented research is to study the spatial-temporal regularities of basic climatic parameters in the mountain regions of Georgia. The following statistical parameters and climatic indices were calculated: standard deviation, mean absolute error, temperature extremes, extreme precipitation day number, repeatability of strong windy days. Between two 30-year periods, the average annual temperature has been increased almost everywhere, up to 1 degree; the average increase is 0,5˚C. It has been established that for second period there is a significant increase in the average max air temperature from 0,3˚С to 1,2˚С. The precipitation regime changes are unstable in time and are spatially heterogeneous, although they are characterized by some regularity. In particular, the annual rainfall in western Georgia is mainly increased, while in some eastern regions – decreased. The average wind speed change trends seem to be decreased, however maximal velocities are increased. The results may be used in early warning systems.საქართველოს მდებარეობა და ოროგრაფიული პირობები განაპირობებს კლიმატური და ლანდშაფტური ტიპების მრავალფეროვნების ფორმირებას. ეს ფაქტორები ხელს უწყობს სხვადასხვა ინტენსივობისა და სიხშირის ბუნებრივი ჰიდრომეტეოროლოგიური მოვლენების (წყალდიდობა, მეწყერი, ქარიშხალი და ა.შ.) ფორმირებას. ყველა ამ ფენომენის შესწავლა მოითხოვს კლიმატური პარამეტრების გრძელვადიანი დაკვირვების სერიების დამუშავებას. წარმოდგენილი კვლევის მიზანია საქართველოს მთიან რეგიონებში ძირითადი კლიმატური პარამეტრების სივრცით-დროითი კანონზომიერებების შესწავლა. გამოთვლილია შემდეგი სტატისტიკური პარამეტრები და კლიმატური ინდექსები: სტანდარტული გადახრა, საშუალო აბსოლუტური შეცდომა, ტემპერატურის ექსტრემალური მაჩვენებლები, ექსტრემალური ნალექიანობის დღეების რაოდენობა, ძლიერი ქარიანი დღეების განმეორებადობა. ორ 30-წლიან პერიოდს შორის საშუალო წლიური ტემპერატურა თითქმის ყველგან გაიზარდა 1 გრადუსამდე; საშუალო მატება 0,5˚C-ია. დადგინდა, რომ მეორე პერიოდში ჰაერის საშუალო მაქსიმალური ტემპერატურა მნიშვნელოვნად იზრდება 0,3˚С-დან 1,2˚С-მდე. ნალექების რეჟიმის ცვლილებები დროში არასტაბილურია და სივრცით ჰეტეროგენულია, თუმცა გარკვეული კანონზომიერებით ხასიათდება. კერძოდ, დასავლეთ საქართველოში წლიური ნალექების რაოდენობა ძირითადად გაზრდილია, ხოლო აღმოსავლეთის ზოგიერთ რეგიონში - შემცირებული. ქარის საშუალო სიჩქარის ცვლილების ტენდენციები, როგორც ჩანს, შემცირებულია, თუმცა მაქსიმალური სიჩქარეები გაზრდილია. შედეგები შეიძლება გამოყენებულ იქნას ადრეული შეტყობინების სისტემებში.Местоположение и орографические условия Грузии обуславливают формирование разнообразных климатических и ландшафтных типов. Эти факторы благоприятны для формирования стихийных гидро¬ме-теорологических явлений (наводнения, оползни, ураганы и т. д.) различной интенсивности и частоты. Изучение всех этих явлений требует обработки многолетних рядов наблюдений за климатическими параметрами. Целью представленного исследования является изучение пространственно-временных закономерностей основных климатических параметров в горных регионах Грузии. Рассчитаны следующие статистические параметры и климатические индексы: стандартное отклонение, средняя абсолютная ошибка, экстремумы температур, число экстремальных дней с осадками, повторяемость дней с сильным ветреным воздухом. Между двумя 30-летними периодами среднегодовая температура повысилась почти повсеместно, до 1 градуса; среднее повышение составляет 0,5˚C. Установлено, что за второй период наблюдается существенное повышение средней максимальной температуры воздуха от 0,3˚С до 1,2˚С. Изменения режима осадков нестабильны во времени и пространственно неоднородны, хотя и характеризуются некоторой закономерностью. В частности, годовое количество осадков в западной Грузии в основном увеличивается, а в некоторых восточных регионах – уменьшается. Тенденции изменения средней скорости ветра, по-видимому, уменьшаются, однако максимальные скорости увеличиваются. Результаты могут быть использованы в системах раннего оповещения
Changes in the River Flow of Western Georgia in the Context of Global Climate Warming
No full textAn analysis of long-term stationary observation data revealed that, by decade, the annual discharge of rivers in western Georgia exhibited only minor fluctuations up to 1980. Over the following two decades (1981–2000), discharge increased, particularly in glacier-fed rivers. Looking ahead, changes in air temperature and atmospheric precipitation are expected to cause a decline in river discharge, primarily due to glacier retreat. Along the coastal zone, increased evaporation will condense into torrential rains, heightening the risk of hazardous events. Further east, rising temperatures and decreasing precipitation will reduce river discharge. These findings should be taken into account in the design of various facilities, as well as in planning measures for conserving and replenishing water resources. In the coastal zone, preventive actions must be developed to mitigate the negative impacts of hazardous events
Pressing Problems In Hydrometeorology And Ecology
No full textწინამდებარე კრებულში შესულია საერთაშორისო სამეცნიერო კონფერენციის „ბუნებრივი ეკოსისტემების შესწავლა და მდგრადი გამოყენება კლიმატის თანამედროვე ცვლილების პირობებში“ მასალები.The collection includes the materials of the International Scientific Conference "Study and sustainable use of natural ecosystems in the context of modern climate change
Regional Features of Atmospheric Circulation in Georgia and Their Response Asymmetry
No full textThe paper discusses the features of global and regional processes of atmospheric circulation in the conditions of Georgia. The main synoptic formations affecting the climate of Georgia are presented, and their seasonal repeatability and the asymmetric nature of the impact on the western and eastern regions of the country are shown. The natural hydrometeorological events that developed in Georgia as a result of circulation processes and their socio-economic consequences are given. Attention is focused on measures to mitigate climate risks. The study is based on long-term synoptic materials and literary sources, which makes it possible to reveal the complex and diverse nature of atmospheric processes in the country
Temporal Analysis of Earthquake and Quantile Function Estimation
No full textThis study explores a novel method for estimating and approximating quantile and quantile density functions based on known moments. In this context, the moments are represented by time intervals (waiting times) between earthquakes recorded in seismic catalogs. The research utilizes global seismic data on earthquake waiting times and evaluates three different approximation models: frequency moments, conventional moments, and transposition moments. While multiple approaches exist for estimating quantile functions, the key advantage of our method lies in its reliance solely on moment information
Археогеорадиолокационные исследования территории монастырского комплекса Ниноцминда
No full textსაქარათველო - კახეთი, საგარეჯო, ნინოწმინდის სამონასტრო კომპლექსის ეზოში ოთხ ძირითად გეორადიოლოკაციურ პროფილზე ჩატარებულია მოტანილი პროფ. 1, 2, 3, 4 და პროფ. 1ტ, 2ტ, 3ტ, 4ტ, 5ტ, 6ტ ტაძრის ტერიტორიაზე. ისინი შესრულდა გეორადარ Zond-12e ით თავისი საშტატო 500მჰც ეკრანირებული ანტენით და 150მჰც დიპოლური ანტენით.
შედეგები დამუშავდა და ინტერპრეტირდა პროგრამული უზრუნველყოფით Prizm 6 და Voxler 4. პროფილების ნაწილი აიგო 2 და 3 განზომილებიანი წარმოდგენით.
გამოიკვეთა მრავლობითი, სხვადასხვა ტიპის სიღრუების წარმომდგენი გეორადიოლოკაციური რადიოსახეები 2D და 3D, რომლებიც შეესაბამებიან ანტროპოგენულ ობიექტებს. მათი მდებარეობა და დაღრმავება განისაზღრვრება შესაბამისი კოორდინატებით რადაროგრამებზე მითითებულ დისტანციებსა და დაღრმავებებზე.Georgia - Kakheti, Sagarejo. Four main georadiolocation profiles/GPR-section have been carried out in the inner courtyard of the Ninotsminda monastery complex: and in the monastery itself: profiles-1, 2, 3, 4 and profiles 1T, 2T, 3T, 4T, 5T, 6T. They were performed with the georadar Zond-12e with its standard 500MHz shielded antenna and 150MHz dipole antenna.
The results were processed and interpreted with the Prizm 6 and Voxler 4 software. Part of the profiles were constructed in 2 and 3 dimensional representations.
Multiple georadiolocation radio features representing various types of cavities were identified, which correspond to anthropogenic objects. Their location and depth will be determined by the corresponding coordinates at the distances and depths indicated on the radar maps.Грузия - Кахетия, Сагареджо. Во внутреннем дворе монастырского комплекса Ниноцминда и в самом монастыре были выполнены четыре основных георадиолокационных профиля/георадарных разреза: профили 1, 2, 3, 4 и профили 1Т, 2Т, 3Т, 4Т, 5Т, 6Т. Они были выполнены с помощью георадара Zond-12e со стандартной экранированной антенной 500 МГц и дипольной антенной 150 МГц.
Результаты были обработаны и интерпретированы с помощью программного обеспечения Prizm 6 и Voxler 4. Часть профилей была построена в двух- и трёхмерном представлении.
Было выявлено множество георадиолокационных радиообъектов, представляющих собой различные типы полостей, соответствующих антропогенным объектам. Их местоположение и глубина будут определены по соответствующим координатам на расстояниях и глубинах, указанных на радиолокационных картах
Scenario of changes of the vegetation period and active temperatures in eastern Georgia under global warming
No full textForecasts of the duration of the vegetation period (days) and the sum of active temperatures (>10°C) under global warming conditions significantly determine the growth and development of crops and their productivity. For each municipality of the regions of Eastern Georgia, a future scenario of the duration of the vegetation period (days) and the sum of active temperatures (>10°C) has been compiled, with the corresponding forecast regression equations, when the temperature increases by 2°C (2020-2049). With the above equations, the duration of the vegetation period and active temperatures for the future are determined by the municipalities
Geophysics and Mental Health: Preparing for Effective Public Communication
No full textNatural disasters, particularly earthquakes, are not merely geological phenomena but complex psychological events with lasting impacts. This paper examines the 2002 Tbilisi earthquake case of a 26-year-old mother, highlighting early trauma, cultural narratives, and stress responses. The discussion emphasizes cumulative trauma, intergenerational effects, and survival behavior. Recommendations include integrating trauma-informed care, psychological first aid, and long-term monitoring
К вопросу фазовых портретов крупномасштабных атмосферных вихрей
No full textმსხვილლმასშტაბოვანი ატმოსფერული გრიგალების თვისობრივ-რაოდენობრივი მოდელები წარმოადგენენ მრავალრიცხოვანი მეტეოროლოგიური მონაცემების ინტერპრეტაციის შედეგს. ამასთან, მოცემული უნდა იყოს გრიგალის საწყისი მდგომარეობის დროში ევოლუციის რაღაცა კანონი. მხოლოდ ასეთი შემთხვევაში იქნება მათემატიკური თვალსაზრისით კორექტული ქარბორბალას ან ტორნადოს მსგავსი გრიგალური ატმოსფერული მოვლენების მოდელირება. ამ მიზნით სასარგებლო შეიძლება იყოს გრიგალების ფაზური პორტრეტების ფიზიკური ინტერპრეტაცია. მაგალითად, გარსდენადი ზედაპირის კრიტიკული წერტილის მახლობლად ფაზური პორტრეტების წარმომქმნელი ე.წ. კანონიკური მატრიცის შესაძლო ტიპები შეიძლება განისაზღვროს მრავალწევრებად წარმოდგენილი ჰიდროდინამიკური სიჩქარის კომპონენტების საშუალებით. ამ მრავალწევრების რიცხვითი კოეფიციენტები განსაზღვრავენ გარსდენის სურათის სიმეტრიის ხასიათს. ამიტომ, მათი კოეფიციენტების სიდიდისა და ნიშნის შერჩევის გზით პრინციპულად შესაძლებელია თვისობრივ დონეზე მსჯელობა ქარბორბალას ჩასახვისა და მისი მოძრაობის პროცესში დედამიწის ზედაპირის ოროგრაფიის გავლენის შესახებ. კერძოდ, კრიტიკული წერტილის მოდელირებისათვის შეიძლება შესაფერისი იყოს ტოპოლოგიური აბსტრაქცია მდგრადი უნაგირა -კვანძით ან უნაგირა -სპირალით. მათი წრმომქმნელი დინების წირები იწყება ბრტყელ კვანძში ან უნაგირზე და იშლება სივრცეში. ქარბორბალასაგან განსხვავებით, ტორნადოს ტოპოლოგიური აბსტრაქცია მოითხოვს გაცილებით უფრო მრავალფეროვანი ტიპების ფაზური პორტრეტების ცოდნას.Qualitative and quantitative models of large-scale atmospheric vortices are the result of the interpretation of numerous meteorological data. Also, a certain law governing the time evolution of the initial state of the vortex should be provided. Only in this case will the modeling of vortical atmospheric phenomena, such as a whirlwind or tornado, be mathematically correct. For this purpose, the physical interpretation of the phase portraits of the vortices can be useful. For example, the possible types of the so-called canonical matrix generating the phase portraits near the critical point of a body-enclosing surface can be determined by means of the hydrodynamic velocity components represented as polynomials. The numerical coefficients of these polynomials determine the nature of the symmetry of the flow pattern. Therefore, by selecting the magnitude and sign of their coefficients, it is in principle possible to qualitatively discuss the influence of the Earth's surface orography on the process of a whirlwind's inception and motion. Particularly, a topological abstraction with a stable saddle-node or saddle-focus may be suitable for modeling the critical point. Their generating streamlines start at a flat node or saddle and dissipate into space. Unlike a whirlwind, the topological abstraction of a tornado requires the knowledge of a much wider variety of phase portrait types.Качественно-количественные модели крупномасштабных атмосферных вихрей являются результатом интерпретации многочисленных метеорологических данных. При этом необходимо задать какой-либо закон эволюции во времени начального состояния вихря. Только в таком случае будет корректным моделирование атмосферных вихрей, подобных смерчу или торнадо. С данной целью возможно является полезным физичекая интерпретация фазовых портретов вихрей. Например, возможные типы канонической матрицы, производящей фазовые портреты вблизи критической точки обтекаемой поверхности, можно определить при помощи компонент гидродинамической скорости, представленных в виде многочленов. Численные коэффициенты этих многочленов симметрию картины обтекания. Поэтому, путем выбора величины и знака коэффициентов принципиально возможно на качественнм уровне судить о влиянии орографии земной поверхности на процесс зачатия и распространенмя смерча. В частности, для моделирования критической точки может оказаться уместной топологическая абстракция устойчивым седловым узлом или седловой спиралью. Линий тока, создающие эти фигуры, начинаются в плоском узле или седле и распространяются в виде спиралей. В отличие от смерча, для топологической абстракции торнадо необходимо знание более разнообразного набора типов фазовых портретов
Моделирование загрязнения воздуха г. Кутаиси PM2.5 в условиях штиля на суше и бароклинных западных ветров в свободной атмосфере
No full textშეფასებულია ავტოტრანსპორტის მიერ გაფრქვეული მიკროაეროზოლის(PM2.5) გავრცელება ქ. ქუთაისის ჰაერში ზამთარში ფონური შტილური მეტეოროლოგიური პირობების დროს. გამოთვლები ჩატარებულია კავკასიაში მეზო მასშტაბის ატმოსფერული პროცესების სამგანზომილებიანი (3D) მოდელისა და ატმოსფეროში პასიური დამაბინძურებელი მინარევების გავრცელების განტოლების ერთობლივი ინტეგრირებით. მიღებული მონაცემების ბაზაზე აგებულია ქალაქის სხვადასხვა პუნქტში PM2.5-ის კონცენტრაციის მნიშვნელობების დროში ცვლილების გრაფიკები. აღმოჩნდა, რომ ქალაქის ატმოსფეროში PM2.5-ის მიწის დონეზე კონცენტრაცია მნიშვნელოვნად მაღალია დილის 7-დან 9 საათამდე და საღამოს 8-დან 9 საათამდე. აგებულია PM2.5-ის სივრცითი განაწილების იზოხაზები ატმოსფეროს ზედაპირულ და სასაზღვრო ფენებში. ნაჩვენებია, რომ ქუთაისისა და მიმდებარე ტერიტორიის რელიეფი განსაზღვრავს ქარის სიჩქარის ციკლონური მორევების წარმოქმნას ხმელეთზე.მიღებულია, რომ აეროზოლის გავრცელების პროცესი დამოკიდებულია დინამიურ ველებზე, ტერიტორიის ოროგრაფიასა და ზედაპირული ფენის თერმულ რეჟიმზე. განისაზღვრა ქალაქსა და მიმდებარე ტერიტორიებზე ჰაერის დაბინძურების მაღალი და საშუალო დონეები, ასევე მათი მდებარეობის ცვლილებები დღის განმავლობაში.An assessment was made of the spread of microaerosol(PM2.5) emitted by motor vehicles in the air of Kutaisi in the winter period under background calm meteorological conditions. The calculations were performed by jointly integrating a three-dimensional (3D) model of mesoscale atmospheric processes in the Caucasus and the equation for the distribution of passive pollutants. Based on the data obtained, graphs of changes in PM2.5 concentration values over time at various points in the city were constructed. It was found that in the city’s atmosphere, ground-level concentrations of PM2.5 are significantly higher between 7 and 9 a.m. and between 8 and 9 p.m. Isolines of spatial distribution of PM2.5 in the surface and boundary layers of the atmosphere are constructed. It is shown that the relief of Kutaisi and the adjacent territory determines the formation of a cyclonic vortex of wind speed on land. It is accepted that the process of aerosol propagation depends on dynamic fields, the orography of the territory and the thermal regime of the surface layer. High and medium levels of air pollution in the city and surrounding areas, as well as changes in their location during the day, were determined.Проведена оценка распространения микроаэрозоля (PM2.5), выбрасываемых автотранспортом, в воздухе г. Кутаиси в зимний период при фоновых спокойных метеорологических условиях. Расчеты выполнены путем совместной интеграции трехмерной (3D) модели мезомасштабных атмосферных процессов на Кавказе и уравнения распределения пассивных загрязняющих веществ. На основании полученных данных построены графики изменения значений концентрации PM2.5 во времени в различных точках города. Получено, что в атмосфере города приземные концентрации PM2.5 значительно выше в период с 7 до 9 часов утра и с 20 до 21 часа вечера. Построены изолинии пространственного распределения PM2.5 в приземных и пограничных слоях атмосферы. Показано, что рельеф Кутаиси и прилегающей территории определяет формирование циклонического вихря скорости ветра на суше. Принято, что процесс распространения аэрозоля зависит от динамических полей, орографии территории и термического режима приземного слоя. Определены высокие и средние уровни загрязнения атмосферы в городе и прилегающих территориях, а также изменение их расположения в течение суток