UGD Publishing System (Goce Delcev University - Stip / Университет „Гоце Делчев“, Щип)
Not a member yet
5501 research outputs found
Sort by
DO VARIOUS FORMS OF CORRUPTION EXERT DIFFERENT EFFECTS ON ENTREPRENEURSHIP: EVIDENCE FROM CEE (POST)TRANSITION COUNTRIES
No full textThe paper analyses the effect of different forms of corruption on entrepreneurship in a sample of Central and Eastern European countries: Albania, Bulgaria, Croatia, Czech Republic, Estonia, Latvia, Lithuania, Hungary, Poland, Montenegro, North Macedonia, Serbia, Romania, Slovakia and Slovenia. The contribution of this paper is twofold. The paper contributes to the existing literature through panel data analysis of the effect of various forms of corruption on new business density rates in the 2006-2020 period. The types of corruption included in the analysis cover judicial, legislative, executive, and public sector corruption, and political corruption index as the aggregate measure. The results show that not all corruption types have the same effect on entrepreneurship. Aggregate measure of political corruption adversely affects formal entrepreneurship. However, three particular types of corruption – public sector corruption, legislative corrupt activities and judicial corruption – have opposite effects. While public sector corruption and legislative corrupt activities harm the new business density rate, it is shown that larger judicial corruption is positively related to the number of newly registered firms
THE EVOLUTION OF CORPORATE MANAGEMENT - A MIXED SYSTEM?
No full textThere are two systems of corporate governance typically employed worldwide: monistic and dualistic. Traditionally, in some Central and Eastern European countries, the dualistic approach has been dominant, requiring a strict separation of the executive and supervisory bodies. In the last few years, in a movement that can be considered an intra-European legal convergence, there have been various corporate legislation reforms. This article is devoted to analyzing the results of those reforms, and they have, in fact, created in hitherto traditionally dualistic systems the legal possibility of transitioning to a monistic system. While the dualist system has not been totally abandoned, an alternative option of organ formation has been introduced in selected companies, modelled on certain case law jurisdictions. The article thus shows the evolution and reasons for such a process and assess its effectiveness. The article does not, in principle, analyse the traditional Western European legal systems, where the issues in question have been discussed for years in a theoretical context. Instead, it focuses on new legislation in Poland and Ukraine, two countries which have recently made very significant changes to their legal frameworks. This approach makes it possible to highlight the latest European trends. In the article, reference is made to a number of arguments supporting the introduced mixed system, while simultaneously rejecting the previous view that legislation must adopt either a single-tier or a two-tier system. This therefore relates to the private nature of companies, the freedom to shape their internal relations, and the experiences of European companies
ЛОГИСТИЧКАТА РЕГРЕСИЈА ВО ЈАВНИТЕ И ЛОКАЛНИТЕ ФИНАНСИИ (СТУДИЈА НА СЛУЧАЈ ЗА ПРЕДВИДУВАЊЕ НА ФИСКАЛНИОТ ДИСПАРИТЕТ НА ОПШТИНИТЕ)
No full text Целта на овој труд е да се долови и демонстрира потенцијалната употреба на бинарната логистичка регресија во научните истражувања од областа на јавните и локалните финансии. Како еден вид генерализиран статистички метод, кој содржи исклучиво бинарни (дихотомни) вредности на зависната варијабла, истиот е извонредно погоден за предвидување на одредени економски појави чијашто состојба т.е. status quo се состои од само две вредности (акции со потпросечен принос, акции со натпросечен принос, ликвидни наспроти неликвиднии општини, општини со низок наспроти општини со висок фискален капацитет, држави во банкрот versus држави вон банкрот итн.) Како резултат на тоа, се овозможува да се направи класификација и групирање на опсервациите во соодветни групи со зголемен ризик од конкретната појава (општини со потпросечен приходен капацитет) и групи со низок ризик од појавата (општини со натпросечен капацитет). Друга поволност која ја нуди логистичката регресија е можноста за пресметка на шансите и веројатноста за настапување на одредена состојба (неликвидност или банкрот) и тоа посебно за секоја индивидуална опсервација (општина, држава итн.). Со ваквиот методолошки приод, истражувачот е во состојба објективно да го процени ризикот од настапувањето на конкретната појава, и во таа насока да даде препораки за конкретни дејствија или мерки со цел да се превенира потенцијалното настапување на појавата т.е. редуцира присутниот ризик. Со помош на студија на случај, демонстрирана е примената на логистичката регресија врз статистички примерок составен од македонските општини, од кој се исклучени единствено скопските општини заради недостаток на податоци. Интересно, истражувањето покажа дека како предиктори на фискалниот капацитет на општините во Македонија, освен бројот на жители и наплатените сопствени приходи по глава на жител, се јавуваат и урбано/руралниот и етничкиот статус на општините
ПЕДАГОГИЈАТА НА МАРИЈА МОНТЕСОРИ И НЕЈЗИНОТО ЗНАЧЕЊЕ ЗА МАТЕМАТИЧКИОТ РАЗВОЈ НА ДЕЦАТА ОД ПРЕДУЧИЛИШНА ВОЗРАСТ
No full textПедагогијата на Марија Монтесори претставува револуционерен пристап кон образованието, заснован на идејата дека децата најдобро учат преку самостојна активност, сензорно искуство и слободен избор во подготвена средина. Во трудот е елаборирано значењето на Монтесори педагогијата за математичкиот развој на децата од предучилишна возраст, со посебен акцент на природните сезнитивни периоди како база за когнитивниот развој, основните принципи на кои се заснова оваа педагогија, употребата на математичките материјали кои овозможуваат конкретно и визуелно разбирање на апстрактните математички концепти, начинот на кој децата/учениците учат, се поучуваат математика, како и улогата на воспитувачот/наставникот во развојот на математичките поими. Презентирани се и практични вежби и активности кои го стимулираат развојот на одделни математички концепти. Проучувањето упатува на тоа дека Монтесори педагогијата претставува ефективен модел за поддршка на раниот математички развој, благодарение на комбинацијата на практични математички материјали, имањето во предвид на природните когнитивни процеси и внимателното педагошко водење од страна на медијаторот/набљудуваччот, насочувачот воспитувачот/наставникот
THE PRAGMATIC FUNCTIONS OF TIKTOK SLANG IN ADOLESCENT IDENTITY CONSTRUCTION AND PEER RELATIONSHIPS
No full textTikTok slang has become a rapidly evolving linguistic resource that plays a central role in the everyday communication of adolescents. As social media increasingly shapes youth interactions, understanding the pragmatic functions of digital slang is essential for examining how young people negotiate identity, express emotions, and navigate peer relationships. This study explores how adolescents in grades 5-9 (aged 10 to 15) from a public school in Bitola, North Macedonia, use TikTok slang as a sociolinguistic tool within their school and online environments. Based on survey data from 119 participants, the research investigates familiarity with common slang terms, frequency of use, meaning interpretation, and attitudes toward slang within both informal and educational contexts. The findings reveal that adolescents employ slang strategically to build rapport, signal group belonging, and perform identity in ways that align with the fast-changing norms of digital culture. Slang terms such as cringe, rizz, and flex serve important interpersonal roles, from expressing humor and admiration to regulating social boundaries and managing peer evaluation. Moreover, the study highlights how multi-platform engagement enhances pragmatic competence, as adolescents learn to cope with shifting contextual cues across TikTok, Instagram, YouTube, and Snapchat. While most slang is used positively or playfully, a smaller portion reflects socially sensitive or harmful language, emphasizing the need for critical digital literacy. Overall, this research contributes to a deeper understanding of how TikTok slang functions as both a linguistic and social mechanism that shapes adolescent identity, peer dynamics, and communicative development
THE DENIED WORD: THE HERMETIC AND TRANSLATIONAL WORK OF ZEF ZORBA BETWEEN CENSORSHIP, SILENCE AND POETIC MEMORY
No full textThis paper examines Zef Zorba as both a hermetic poet and a translator, highlighting his creative path within a context of censorship and cultural repression. His poetic work—largely unpublished and preserved in what can be described as a form of “drawer literature”—emerges as a subtle yet firm act of resistance. Marked by a profound and deliberate hermeticism, Zorba’s writing seeks refuge in silence, ambiguity, and compressed expression. Deeply influenced by the Italian hermetic poets—Montale, Ungaretti, and Quasimodo, whom he translated with remarkable fidelity and sensitivity—Zorba’s verse reflects a poetics of concealment. His lyrical voice constructs a layered and intertextual palimpsest, where beneath the surface of restrained language traces of memory, quiet dissent, and a resilient faith in poetry and translation as ethical acts are laid. This study considers how his hermetic style and translations operate as dual gestures of survival and transmission—offering poetry as an invisible archive and translation as a way of bearing witness across languages and histories
CHILD LABOUR – PREVENTION, IDENTIFICATION AND INTERVENTION
No full textChild labour is not a new phenomenon. From the cotton mills and textile factories of England to the adoption of the first international regulations by the United Nations and the International Labour Organization, the global need to recognize and eliminate the worst forms of child labour has remained constant. A proper regulation in theory and statistical data that contradicts the effectiveness of implemented measures in practice highlight a clear need for constant efforts to harmonize law and to promote cooperation among the various institutions. Child labour is not far from our everyday lives – on a daily basis, we encounter children who beg, sell tissues..., and fighting this issue requires the active involvement of every individual
NEW RESULTS ON FIXED POINT THEOREMS IN 2-BANACH SPACES
No full textIn this article, we prove a common fixed point result for interpolativeKannan type contraction mappings in 2-Banach spaces. On the other hand, weintroduce interpolative Dass and Gupta rational type contraction mappings on2-Banach spaces. In particular, we discuss the existence of a fixed point of sucha mapping in 2-Banach spaces