John Paul II Catholic University of Lublin
Repozytorium Instytucjonalne KUL (Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II)Not a member yet
8466 research outputs found
Sort by
Sainthood of the Eremite Peter Galata according to Theodoret of Cyrrhus
No full textCelem niniejszego artykułu jest zbadanie, jak Teodoret z Cyru w Historia religiosa ukazuje syryjskich ascetów i ich praktyki prowadzące do świętości – zwłaszcza w biografii Piotra z Antiochii, zwanego Piotrem Galatą, któremu autor poświęcił część dzieła. Przypomniano krótko postać autora. Przede wszystkim artykuł stanowi analizę fragmentów rozdziału IX Historia religiosa (w języku greckim i polskim przekładzie), w którym Teodoret zawarł biografię Piotra, jego pochodzenie, cel wyprawy do Palestyny, opis jego ascetycznego stylu życia, kiedy osiadł w Antiochii, życzliwych kontaktów eremity z jej mieszkańcami, w tym wieloletniej relacji z rodziną Teodoreta, cudów, życia Słowem Bożym i modlitwą. Nie pominięto szerszego kontekstu związanego z Kościołem Syrii w wieku IV i życiem innych tamtejszych ascetów.
The aim of this article is to explore how Theodoret of Cyrrhus in Historia religiosa portrays Syrian ascetics and their practices leading to sanctity – especially in the biography of Peter of Antioch, known as Peter Galata, to whom the author devoted part of the of the work. The figure of the author is briefly recalled. Above all, the article is an an analysis of excerpts from chapter IX of the Historia religiosa (in Greek and Polish translation), in which Theodoret included a Peter’s biography, his origins, the purpose of his expedition to Palestine, a description of his ascetic lifestyle when he settled in Antioch, the eremite’s benevolent contacts with its inhabitants, including his long-standing relationship with Theodoret’s family, his miracles, his life of the Word of God and prayer. The wider context related to the Church of Syria in the 4th century and the lives of other ascetics there
Saint Joseph in the Teaching of Saint Jerome of Stridon
No full textArtykuł podejmuje problematykę józefologiczną w pismach Hieronima ze Strydonu. Mnich z Betlejem w swoich rozważaniach nie poświęca miejsca temu świętemu w sposób bezpośredni. Józef zajmuje ważne miejsce w dyskusjach chrystologicznych oraz w obronie dziewictwa Maryi. Autor Wulgaty posługuje się również przykładem Józefa w dyskusjach dotyczących wyższości życia w dziewictwie nad życiem w małżeństwie. Można wyodrębnić kilka tematów związanych ze św. Józefem, które porusza Hieronim w swoich dziełach: odrzucenie wdowieństwa św. Józefa, podkreślanie jego dziewiczości, walka o prawdziwe a nie legendarne przedstawienie postaci Opiekuna Zbawiciela oraz uzasadnianie jego pozostania w stanie bezżennym spowodowane misją daną od Boga. Należy jednak stwierdzić, że Autor Wulgaty porusza wątki związane z Opiekunem Zbawiciela w celu przedstawienia prawdziwej chrystologii lub obrony dziewictwa Najświętszej Maryi Panny. Wartym podkreślenie jest fakt, że w tekstach Strydończyka możemy zaobserwować początki myśli teologicznej o misji św. Józefa.
This article deals with Josephological issues in the writings of Jerome of Stridon. The monk from Bethlehem does not devote space to this saint directly in his reflections. Joseph occupies an important place in Christological discussions and in the defence of Mary's virginity. The author of the Vulgate also uses the example of Joseph in discussions concerning the superiority of a life of virginity over a life of marriage. It is possible to identify several themes related to St Joseph that Jerome addresses in his works: rejecting St Joseph's widowhood, emphasising his virginity, fighting for a true and not legendary representation of the figure of the Saviour's Protector, and justifying his remaining celibate due to his God-given mission. However, it must be said that the Author of the Vulgate touches on themes related to the Saviour's Protector in order to present a true Christology or to defend the Virgin Mary's virginity. It is worth emphasising that in the texts of Stridonian we can observe the beginnings of theological thought on the mission of St Joseph
Description of San Marco by Michel Butor: Vademecum and Artist's Book
No full textDescription de San Marco peut être caractérisée comme un ‘livre d’artiste’ où Michel Butor s’engage à textualiser un édifice millénaire : la basilique Saint-Marc à Venise. En même temps Butor actualise ce complexe ensemble architectural et invite le lecteur à prendre part à la lecture, lecture de l’édifice aussi bien que de la description. La présente analyse regarde la deuxième partie de Description de San Marco, ‘Le Vestibule’, où Butor entame un dialogue scriptural avec les séries de mosaïques pourvues d’inscriptions du narthex qui toutes sont consacrées à des scènes pilotes de l’Ancien Testament.
Description de San Marco can be characterized as an ‘artist’s book’ in which Michel Butor is committed to textualize a thousand-year-old building: St Mark’s Basilica in Venice. Meanwhile Butor updates this complex architectural ensemble and invites the reader to take part in the reading of it as well as of the text. This study regards the second section of Description de San Marco, devoted to the vestibule, where Butor initiates a scriptural dialogue with the series of sub-titled mosaics in the narthex, all devoted to pilot scenes of the Old Testament
Cosmological and Theological Motifs in the "Poimandres". The Religious Message of the "Poimandres" in the Spiritual Aspect
No full textPrzedmiotem niniejszej pracy jest Poimandres, pierwsza księga Corpus Hermeticum. Poimandres wyróżnia się tym pośród pozostałych ksiąg (obok księgi XI), że przyjmuje wprost formę boskiego objawienia. Istotnym elementem tego objawienia są dwie mistyczne wizje. Autor pracy usiłuje ukazać ich duchowy sens i wyrazić kryjące się w nich religijne przesłanie.
The subject of this paper is Poimandres, the first book of the Corpus Hermeticum. Poimandres stands out from the other books (along with book XI) in that it takes the form of a divine revelation. An essential element of this revelation are two mystical visions. The author of the paper attempts to show the spiritual meaning of these visions and to express the religious message hidden in them
Maria Dębowska, Klasztor nad wodami Dłubni. 800 lat Norbertanek w Imbramowicach. Wydawnictwo Instytutu Teologicznego Księży Misjonarzy, Kraków 2025, ss. 368, ISBN 978-83-7869-742-8
No full textRecenzja książki Marii Dębowskiej pt. "Klasztor nad wodami Dłubni. 800 lat Norbertanek w Imbramowicach" sporządzona przez ks. Zygmunta Zielińskiego
Documentation in parish offices in light of the Provisions of Diocesan Synods from the interwar period (1918-1939). Selected issues
No full textPo odzyskaniu przez Polskę niepodległości w 1918 roku Kościół podjął szereg działań w celu usunięcia ograniczeń z okresu zaborów i uporządkowania własnych struktur. Ważnym instrumentem porządkowania i reformowania sytuacji w poszczególnych diecezjach stały się synody diecezjalne. W ich statutach podejmowana była różnorodna problematyka, w tym dotycząca zagadnień funkcjonowania administracji diecezjalnej na różnych poziomach. Tematem niniejszego artykułu będzie omówienie najważniejszych postanowień synodów diecezjalnych z okresu międzywojennego dotyczących wybranych grup dokumentacji powstającej w parafiach i zasad jej prowadzenia. Po zarysowaniu organizacji pracy w kancelariach parafialnych przedstawione zostaną cztery główne rodzaje prowadzonej tam dokumentacji: księgi metrykalne, dokumentacja dotycząca działalności gospodarczej i finansowej, działalności duszpasterskiej i wizytacji parafii.
After Poland regained independence in 1918, the Church undertook a series of measures to remove the restrictions imposed during the period of partition and to reorganize its own structures. Diocesan synods have become an important instrument for organising and reforming the situation in individual dioceses. Their statutes addressed a variety of issues, including those concerning the functioning of diocesan administration at various levels. This article discusses the most important decisions of diocesan synods from the interwar period concerning selected groups of documentation created in parishes and the rules for maintaining it. After outlining the organization of work in parish offices, four main types of documentation kept there will be presented, namely registry books, as well as records concerning economic and financial activities, pastoral activities, and parish visitations
The limits of freedom of conscience and religion in the workplace – Between religious convictions and the employer’s inclusivity policy
No full textNiniejszy artykuł analizuje prawne i etyczne granice wolności sumienia i wyznania pracownika w kontekście uprawnień pracodawcy do kształtowania polityki inkluzywności. Główna teza artykułu opiera się na założeniu, że znalezienie równowagi między wolnością sumienia i wyznania pracownika a prawem pracodawcy do kształtowania polityki organizacyjnej i światopoglądowej wymaga uznania granic dopuszczalnej ekspresji religijnej. Ekspresja ta nie może naruszać godności innych osób ani skutkować represjami wobec pracownika, o ile nie ma charakteru agresywnego, dyskryminującego lub nawołującego do nienawiści. W artykule wskazano, że granice wolności sumienia i wyznania w miejscu pracy podlegają indywidualnej interpretacji, uwzględniającej zarówno prawa pracownika, jak i obowiązki pracodawcy, w tym przeciwdziałanie dyskryminacji i kształtowanie zasad współżycia społecznego. Artykuł wnosi wkład w debatę nad wyznaczaniem granic wolności sumienia i wyznania w kontekście prawa pracy, wskazując implikacje dla kształtowania polityk inkluzywności. Kluczowym ustaleniem jest stwierdzenie, że efektywne zarządzanie konfliktami wartości w miejscu pracy wymaga od pracodawców tworzenia polityk inkluzywności i wypracowywania dobrych praktyk, które respektują różnorodność światopoglądową.
This article analyses the legal and ethical limits of an employee’s freedom of conscience and religion in the context of the employer’s right to shape inclusion policies. The main thesis is based on the assumption that finding a balance between the employee’s freedom of conscience and religion and the employer’s right to shape organizational and ideological policies requires recognizing the limits of permissible religious expression. This expression cannot violate the dignity of others or result in reprisals against the employee, unless it is aggressive, discriminatory or incites hatred. The analysis identifies that the boundaries of freedom of conscience and religion in the workplace are subject to individual interpretation, taking into account both the employee’s rights and the employer’s obligations, including counteracting discrimination and shaping the principles of social coexistence. The article contributes to the debate on defining the boundaries of freedom of conscience and religion in the context of labor law, highlighting its implications for the development of inclusivity policies. A key finding is that effective management of value conflicts in the workplace requires employers to create inclusion policies and elaborate on good practices that respect ideological diversity
Zmiany w nauczaniu religii w polskich szkołach publicznych w latach 2024-2025 i ich legalność
No full textIn 2024 and 2025, Poland’s Minister of Education issued three ordinances aimed at changing the status quo in the field of religious instruction in the country’s public schools. The major amendments introduced include the possibility of merging school groups for religion classes, reducing the number of weekly religion lessons to one hour, making it obligatory to conduct religion lessons directly before or after mandatory classes, and eliminating religion marks from the grade point average. The main concern regarding these ordinances is the procedure used for their issuance. The ordinances were issued by the Minister of Education without the prior consent of the religious communities, even though Article 12 para. 2 of the Education System Act (1991) requires them to be issued “in agreement” with the authorities of religious communities. In the recent judgments of the Polish Constitutional Tribunal (cases no. U 10/24, U 11/24, and U 2/25), it was declared that the issuance of these ordinances violated this provision (in addition to other incompatibilities with the provisions of the Polish Constitution and Polish Concordat, among other acts). Additionally, the majority of the jurists’ opinions raise serious doubts regarding the conformity of these ordinances with the Polish legal system. Indeed, the linguistic, logical, functional, and historical interpretations all lead to the conclusion that Article 12 para. 2 of the Education System Act introduces the requirement of acceptance of the authorities of religious communities when the government is about to issue or change regulations concerning religious education in Polish public schools. Until such consent is obtained, the government is obliged to maintain the status quo, provided that Article 12 para. 2 is in force.
W Polsce w latach 2024 i 2025 Minister Edukacji wydał trzy rozporządzenia mające na celu zmianę status quo w zakresie nauczania religii w szkołach publicznych. Najważniejsze wprowadzane zmiany to możliwość łączenia klas szkolnych do przeprowadzania lekcji religii, skrócenie tygodniowego wymiaru lekcji religii do jednej godziny, obowiązek prowadzenia lekcji religii bezpośrednio przed lub bezpośrednio po obowiązkowych zajęciach oraz wyeliminowanie oceny z religii ze średniej ocen. Głównym problemem w odniesieniu do wspomnianych rozporządzeń jest tryb ich wydania. Rozporządzenia zostały wydane przez Ministra Edukacji bez uprzedniej zgody związków wyznaniowych, mimo że art. 12 ust. 2 ustawy o systemie oświaty wymaga, aby były wydawane „w porozumieniu” z władzami związków wyznaniowych. W ostatnich orzeczeniach Trybunału Konstytucyjnego (sygn. U 10/24, U 11/24 i U 2/25) uznano, że rozporządzenia te zostały wydane z naruszeniem tego przepisu (poza innymi niezgodnościami z przepisami Konstytucji RP, konkordatu i niektórych ustaw). Również większość opinii przedstawicieli doktryny zgłasza poważne wątpliwości co do zgodności tych rozporządzeń z polskim systemem prawnym. Istotnie, wykładnia językowa, logiczna, funkcjonalna i historyczna prowadzi do wniosku, że art. 12 ust. 2 ustawy o systemie oświaty wprowadza wymóg zgody władz związków wyznaniowych, w przypadku gdy minister właściwy do spraw oświaty i wychowania zamierza wydać lub zmienić przepisy dotyczące nauczania religii w polskich szkołach publicznych. Do czasu uzyskania takiej zgody władze państwowe są zobowiązane utrzymywać status quo, przynajmniej tak długo, jak długo obowiązuje art. 12 ust. 2 ustawy o systemie oświaty
Hapax Legomenon διχοστασία in 1 Macc 3:29 and in Ancient Greek Literature
No full textThe First Book of Maccabees contains many hapax legomena, including διχοστασία mentioned in the title of this article, recorded in 3:29. The author attempts to answer what role this term plays in the divinely inspired text and why it was used there. Is it a mere lexical enrichment of the author’s writing, or does it have a deeper theological meaning? Does it contain something that privileges it over other related terms since it was used? An analysis of the role of the term in question in 3:29 will help address the questions above. When writing about discord or rebellion, does the hagiographer employ other Greek concepts that he could also use in 1 Macc 3:29? Finally, what does Greek extra-biblical literature contribute to the understanding of the noun διχοστασία potentially influencing its intentional use in the verse under examination