John Paul II Catholic University of Lublin
Repozytorium Instytucjonalne KUL (Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II)Not a member yet
8466 research outputs found
Sort by
Teaching of Legal History Subjects at Polish Law Faculties in the Academic Year 2023/2024
No full textW artykule analizie poddano stan nauczania w obszarze historyczno-prawnym na polskich wydziałach prawa w roku akademickim 2023/2024. Badaniem objęto m.in. przedmioty: historia państwa i prawa, powszechna historia prawa oraz prawo rzymskie, które wciąż stanowią istotny element edukacji prawniczej. Przeanalizowano różnice w podejściu do dydaktyki w poszczególnych uczelniach, szczególnie w kontekście liczby godzin, reżimu uczestnictwa oraz punktacji ECTS. W artykule przedstawiono również wpływ reformy z 2018 r. na kształtowanie programów nauczania.
The article analyzes the state of teaching of the legal history subjects at Polish law faculties during the academic year 2023/2024. The study focuses on subjects such as history of state and law, general history of law and Roman law, which remain key components of legal education. The article examines the differences in teaching approaches across universities, especially regarding class hours, participation requirements, and ECTS credits. Additionally, it discusses the impact of the 2018 reform on curriculum design
Freedom as a Polyphonic Concept in the "vota" for the Second Vatican Council
No full textThis article explores the multifaceted nature of freedom that emerges from the various vota sent from around the world in the ante preparatory phase of the Second Vatican Council. The voices of bishops and institutions, each with their unique perspective, are structured into five categories. The first is the foundations and sources of freedom often presented in a polemical aspect. The second category is the issue of free will and freedom of conscience. The third concerns freedom within the Catholic Church. The fourth issue considered is freedom in ecumenical and interreligious dialogue. The last reflection explores freedom in the area of state governance and its relationship with the Church. The whole is concluded by detailing the tensions in the positions cited above, with a commentary that demonstrates the topicality of the issue addressed.Publication co-financed from the state budget under the Minister of Science and Higher Education programme called “Science for Society II,” project no. NdS-II/SN/0050/2023/01, grant amount 512 600.00 PLN, total project value 512 600.00 PLN (Poland)
Moral Elements in Sports and Their Media Reflection
No full textSport jako zjawisko społeczne zakłada istnienie reguł i norm regulujących zachowania jednostek ludzkich. Obok reguł technicznych bądź zwyczajowych, także w sporcie – jak w każdej sferze ludzkich działań – mamy do czynienia z wartościami i regułami moralnymi. Z kolei ujęcie reguł moralnych w formie powinności, podane wraz z odpowiednim uzasadnieniem, daje w rezultacie etykę – ogólną lub szczegółową, jeśli odnosi się do wyróżnionej dziedziny życia. Tekst jest poświęcony wybranym problemom etycznym występującym w sporcie wyczynowym. Jednocześnie przyjęte w tekście ujęcie problematyki uwzględnia przy tym okoliczność, iż doniesienia z aren sportowych, ogólny obraz sportu jako takiego (oraz występujących w nim problemów), a wreszcie sama jego popularność, są obecnie w znaczącej mierze rezultatem działania środków komunikowania masowego, co z kolei rzutuje także na kondycję moralną społeczeństwa. Praktyka społeczna, jej obraz medialny oraz świadomość moralna (tj. wyznawane przez ludzi przekonania i zasady) tworzą wzajemnie powiązaną całość.
Sport, as a social phenomenon, presupposes the existence of rules and norms governing the behaviour of human individuals. In addition to technical or customary rules, in sport – as in any sphere of human activity – we also deal with values and moral rules. In turn, the formulation of moral rules in the form of duties, given with appropriate justification, results in ethics – general or specific, if it refers to a distinguished area of life. The text is devoted to selected ethical problems occurring in competitive sport. At the same time, the approach adopted in the text takes account of the fact that reports from the sports arena, the general image of sport as such (and the problems arising in it) and, finally, its popularity itself, are nowadays to a significant extent the result of the action of the mass communication media, which in turn also affects the moral condition of society. Social practice, its media image and moral awareness (i.e. people’s beliefs and principles) form an interconnected whole
Podejście pozytywnego starzenia się w nauczaniu języków obcych w wieku późnej dorosłości: Perspektywa polskich seniorów
No full textWydział Nauk Humanistycznych, Instytut Językoznawstwa; promotor: dr hab. Magdalena Smoleń-Wawrzusiszyn, prof. KUL; prof. dr. Merel KeijzerThis dissertation explores English teaching and learning among Polish older adults, focusing on positive aging. The research aims to assess English teaching methodologies and analyze the language learning process of older adults to tailor it to their needs and abilities. Additionally, the study examines how past language education experiences and obstacles shape current learning processes. The dissertation comprises 5 chapters. Chapter 1 outlines aging-related terminology, biological, cognitive, and psychosocial changes, and the multidisciplinary nature of later-life language learning. Chapter 2 explores lifelong learning in Poland, societal prejudices against older adults, and the potential o f positive education to combat marginalization. Chapter 3 describes the research project and outlines the selected approach for the data collection and analysis. Chapter 4 delineates the study's findings in chronological sequence, commencing with the results of the course book analyses and concluding with the survey outcomes. A brief general discussion concludes the chapter, emphasizing the principal findings. In Chapter 5 positive foreign language geragogy is introduced, supported by ten pillars, a lesson format, and a thematic catalogue for educators. The study concludes with teaching implications, study limitations, and recommendations for future research.
Niniejsza rozprawa bada nauczanie i uczenie się języka angielskiego wśród polskich seniorów w kontekście pozytywnego podejścia do starzenia. Projekt łączy podejście lingwistyczne z psychologią pozytywną, co nadaje mu charakter interdyscyplinarny. Celem był przegląd aktualnych metod nauczania, analiza potrzeb i możliwości osób w wieku 60+ oraz zbadanie wpływu wcześniejszych doświadczeń edukacyjnych na ich proces nauki języka. Poddano analizie także przeszkody utrudniające edukację językową seniorów. Rozprawa składa się z pięciu rozdziałów. Rozdział 1 omawia teoretyczne aspekty starzenia, w tym zmiany biologiczne, poznawcze i psychospołeczne oraz koncepcje glottogeragogiki w Polsce i na świecie. Rozdział 2 analizuje uczenie się przez całe życie w Polsce, uprzedzenia wobec seniorów oraz potencjał pozytywnej edukacji w przeciwdziałaniu marginalizacji starszych osób. Rozdział 3 opisuje projekt badawczy oparty na podejściu mieszanym: analizie podręczników, obserwacjach lekcji, wywiadach fokusowych i ankietach. Rozdział 4 przedstawia wyniki przeprowadzonych badań. Rozdział kończy ogólna dyskusja podkreślająca główne ustalenia. Rozdział 5 prezentuje wnioski, w tym koncepcję pozytywnej glottogeragogiki, dziesięć jej filarów, przykładowy schemat lekcji i katalog tematów. Zaprezentowano także rekomendacje dla praktyków oraz kierunki dalszych badań
Urban Solidarity – Warsaw Residents’ Attitudes towards Poverty
No full textArtykuł przedstawia analizę solidarności zarówno jako zjawiska społecznego, jak i kategorii pomocnej w interpretacji zbiorowych postaw w odniesieniu do sytuacji ubóstwa. Sytuacja ubóstwa to tzw. tradycyjny problem, a postawy wobec ubóstwa i stosunek do osób doświadczających ubóstwa, czyli zbiorowości niemogącej w pełni uczestniczyć w życiu społecznym, zbiorowości wykluczonej, pełnią funkcję swoistego sprawdzianu ujawniającego praktyczny wymiar solidarności społecznej w danej wspólnocie. Dlatego też, odwołując się do wyników badania przeprowadzonego w 2022 roku na reprezentatywnej grupie mieszkańców Warszawy, pokazujemy, jakie postawy przyjmowali warszawiacy wobec osób żyjących w ubóstwie i na tej podstawie wnioskujemy, jaki charakter miała wielkomiejska solidarność oraz jakie czynniki ją warunkowały. Okazuje się, że warszawskiej solidarności nie determinuje klasyczne sąsiedztwo wynikające ze wspólnego zamieszkiwania fizycznej przestrzeni. Do głosu dochodzą inne kwestie, w tym zidentyfikowana przez nas podmiotowość warszawiaków, której podstawą jest pozytywna ocena i aprobata dla obywatelskiej aktywności, jak również jej stałe praktykowanie. Zidentyfikowana przez nas solidarność wobec ubogich nie jest zatem oparta ani na głębokiej wspólnotowości, tożsamości zbiorowej i wynikającej z niej wzajemnej odpowiedzialności, ani na idei komunitariańskiej, ani nie jest pragmatyczna (wykalkulowana), ale jej silnym komponentem jest kwestia obywatelskości.
The article presents an analysis of solidarity both as a social phenomenon and as a category helpful in interpreting collective attitudes in relation to the situation of poverty. The situation of poverty is a so-called traditional problem, and attitudes towards poverty and attitudes towards people experiencing poverty, people that cannot fully participate in social life, act as a kind of test revealing the practical dimension of social solidarity in a given community. Therefore, referring to the results of a survey conducted in 2022 on a representative group of Warsaw residents, we show what attitudes Warsaw residents adopted towards people living in poverty and on this basis we conclude what the nature of metropolitan solidarity was and what factors determine it. So it come out that Warsaw solidarity is not determined by classic neighbourhood resulting from the common inhabitation of physical space. Other issues come to the fore, including the subjectivity we identified resulting from the positive assessment and approval of civic activity, as well as its constant practice. The solidarity towards the poor identified by us is therefore based neither on deep community, collective identity and the mutual responsibility resulting from it nor on the idea of communitarianism, nor is it pragmatic (calculated), but its strong component is the issue of citizenship
Nauczyciele religii w Polsce i Niemczech wobec sztucznej inteligencji
No full textOsoba do kontaktu: ks. prof. Paweł Mąkosa, Instytut Nauk Teologicznych KUL: [email protected] miały charakter przekrojowy (cross-sectional) z porównaniem międzykrajowym i zostały zrealizowane metodą ilościową. Ich celem było uchwycenie postaw nauczycieli religii wobec sztucznej inteligencji w dwóch odmiennych kontekstach systemowych i kulturowych, tj. w Niemczech i w Polsce. Narzędziem badawczym zastosowanym w badaniach był autorski kwestionariusz ankiety, opracowany na podstawie przeglądu literatury przedmiotu oraz wcześniejszego rozpoznania jakościowego. Kwestionariusz zawierał głównie pytania zamknięte (jednokrotnego lub wielokrotnego wyboru oraz skale Likerta). Dobór próby badawczej nastąpił metodą nielosową, celową (purposive sampling). O udział w badaniach poproszono aktywnych zawodowo katolickich nauczycieli religii w Polsce i Niemczech. Dane empiryczne zebrano w pierwszym kwartale 2025 roku przy użyciu platformy LimeSurvey. Udział w badaniu był dobrowolny i anonimowy, ponieważ wszyscy respondenci wyrazili świadomą zgodę na udział i nie gromadzono danych identyfikujących. Zastosowano standardy RODO/DSGVO właściwe dla badań z nauczycielami. Zgodę na badania wyraziła także odpowiednia komisja etyczna.
W badaniach wzięło udział 185 nauczycieli religii po stronie polskiej oraz 131 po stronie niemieckiej (łącznie 316 osób). Do obliczeń zakwalifikowano jednak 134 kwestionariusze wypełnione przez Polaków i 102 przez Niemców. Analizy prowadzono na pełnych przypadkach (complete-case), a kryterium wykluczenia stanowiła niekompletność odpowiedzi. Łącznie zatem opracowano 236 kompletnych kwestionariuszy wypełnionych przez katolickich nauczycieli religii w obydwóch krajach. Respondenci reprezentowali zarówno szkoły podstawowe, jak i średnie. Wśród polskich nauczycieli religii 50,7% pracowało w szkołach podstawowych, a 49,3% w szkołach średnich, zaś w wśród niemieckich nauczycieli było to odpowiednio 45,1% i 54,9%. W obu próbach przeważały kobiety, co odzwierciedla strukturę zatrudnienia w zawodzie nauczyciela religii. W grupie polskiej kobiety stanowiły 78,3%, a mężczyźni 21,7% respondentów, a w grupie niemieckiej 72,5% kobiet i 27,5% mężczyzn. Zebrane dane poddano analizie statystycznej adekwatnej do poziomu pomiaru. Porównania międzykrajowe realizowano testami nieparametrycznymi (Chi-kwadrat, U Manna–Whitneya), a współczynniki korelacji stosowano pomocniczo tam, gdzie było to zasadne. Wyniki istotne statystycznie opatrzono krótkim komentarzem
Latin Rite Catholics in Russia (as of December 1797)
No full textZe względu na stan zachowania źródeł, charakter ekonomiczny polskich i rosyjskich spisów ludności z przełomu XVIII i XIX w., zasady jakimi się kierowano przy zbieraniu danych nie znamy liczby katolików obrządku łacińskiego, którzy w wyniku rozbiorów stali się obywatelami Cesarstwa Rosyjskiego. Takie dane można pozyskać wyłącznie na podstawie nowej kwerendy źródłowej, która stała się możliwa po rozpadzie Związku Sowieckiego. Kwerendę tę przeprowadzono w latach 2008-2019 w archiwach białoruskich, litewskich, polskich, rosyjskich i ukraińskich. W jej efekcie zgromadzono jednorodny materiał źródłowy dotyczących prawie wszystkich parafii łacińskich w Rosji z końca XVIII wieku lub początku następnego stulecia. Z 866 parafii funkcjonujących w grudniu 1797 roku nie odnaleziono dokumentów dla 14 z nich. Dokumenty, które stały się podstawą do obliczenia liczny katolików obrządku łacińskiego w Rosji pod koniec XVIII wieku to: raporty plebanów o stanie parafii z końca 1797 roku oraz protokoły wizytacyjne z lat 1796-1805. Odnotowano w nich liczbę wiernych w różny sposób. Prawie zawsze podano liczbę osób zobowiązanych do wielkanocnej spowiedzi i Komunii św. W przypadku 506 parafii, z 866 istniejących wówczas w Rosji (58%), określono także liczbę małych dzieci niedopuszczonych jeszcze do sakramentów. W oparciu o zasady przyjęte przez demografów w pozostałych parafiach do liczby paschantes doliczono ok. 25% osób - małych dzieci. Wyniki obliczeń uporządkowano zgodnie z podziałem administracyjnym Kościoła łacińskiego, obowiązującym przy końcu 1797 roku. W Rosji było wówczas pięć diecezji: archidiecezja mohylewska, diecezje - żmudzka, inflancka, pińska i latyczowska, z których tylko 2 pierwsze miały kanoniczną aprobatę Stolicy Apostolskiej. Z dokonanych obliczeń wynika, że zamieszkiwało w nich 1 857 267 wiernych, z tego 1 367 610 osób zobowiązanych do przestrzegania IV przykazania kościelnego oraz 489 657 małych dzieci, nie mogących przystępować do spowiedzi i Komunii św. Biorąc pod uwagę charakter ówczesnych źródeł liczby te należy traktować z ostrożnością, ale istnieją argumenty pozwalające uznać je za bliskie rzeczywistości.
Due to the condition of the sources, the economic nature of the Polish and Russian censuses from the turn of the 18th and 19th centuries, and the rules for collecting data, we do not know the number of Latin Rite Catholics who became subjects of the Russian Empire as a result of the partitions. Such data can only be obtained on the basis of a modern source query, which became possible after the collapse of the Soviet Union. The search was conducted between 2008 and 2019 in Belarusian, Lithuanian, Polish, Russian, and Ukrainian archives. As a result, a homogenous source material was collected concerning almost all Latin parishes in Russia from the end of the 18th century or from the beginning of the next century. Of the 866 parishes operating in December 1797, no documents were found for 14 of them. The documents that formed the basis for calculating the number of Latin Rite Catholics in Russia at the end of the 18th century consisted of parish priests' reports on the state of their parishes from the end of 1797 and visitation records from 1796-1805, which documented the number of worshippers in different ways. The number of people obliged to make Easter confession and receive Holy Communion was given nearly in every case. In the case of 506 parishes, out of the 866 existing in Russia at that time (58%), the number of young children not yet admitted to the sacraments was also determined. Based on the principles adopted by deographers in other parishes, approximately 25% of people - small children - were added to the number of paschantes. The results of the calculations were compiled acording to the administrative division of the Latin Church in force at the end of 1797. At that time, there were five dioceses in Russia: the Archdiocese of Mohilev and the dioceses of Samogitia, Livonia, Pińsk and Latyczów, of which only the first two had canonical approval from the Holy See. The calculations show that 1,857,267 believers lived in the described area, including 1,367,610 people obliged to observe the Fourth Commandment of the Church and 489,657 young children who were unable to attend confession or receive Holy Communion. Given the nature of the sources available at the time, these figures should be treated with caution, but there are arguments for considering them to be close to reality
Sapientis est ordinare. Prof. Stefan Swieżawski odczytany w bibliotece
No full textSprawozdanie z wystawy poświęconej prof. Stefanowi Świeżawskiemu otworzonej w dniu 5 grudnia 2024 r. w Bibliotece Uniwersyteckiej KUL sporządzone przez Agatę Szymaniak
The repression of the communist authorities against the Roman Catholic Church in the Białystok Voivodeship in 1966
No full textZmiana systemu politycznego w Polsce po II wojnie światowej pociągnęła za sobą m.in. zmianę stosunku władz państwowych do Kościoła rzymskokatolickiego, co wiązało się m.in. z sekularyzacją licznych dziedzin życia społecznego i aresztowaniami „reakcyjnych” księży. Działania te z różnym natężeniem stosowane były przez kolejne lata. Po represjach okresu stalinowskiego, do szczególnego natężenia represji władz partyjno-państwowych wobec Kościoła rzymskokatolickiego doszło w czasie obchodów Milenium Chrztu Polski. Podejmowane przez komunistów działania miały na celu m.in. ograniczenie liczby wiernych uczestniczących w tych i innych wydarzeniach religijnych oraz przeciwdziałanie nielegalnemu budownictwu sakralnemu, zwłaszcza krzyży przydrożnych, kaplic itp. W artykule przedstawiono różne działania prowadzone w województwie białostockim przez władze i podległe im struktury administracyjne, partyjne oraz aparat bezpieczeństwa, a następnie ich konsekwencje. Szczególna rola przypadła Służbie Bezpieczeństwa, Wydziałowi ds. Wyznań, a także wykorzystywanym politycznie Kolegiom Karno-Administracyjnym. Bazę źródłową niniejszego opracowania stanowią materiały archiwalne wytworzone przez struktury partyjne, kontrolowane przez nie instytucje oraz aparat bezpieczeństwa, pozostający gwarantem trwania władzy komunistycznej. Chociaż materiały wytworzone przez ten ostatni wymagają szczególnie krytycznego podejścia, to bez wątpienia pozwalają uzyskać pełniejszy obraz mających wówczas miejsce wydarzeń, ich przyczyn i konsekwencji, wśród których na terenie województwa białostockiego było wszczęcie 33 postępowań karnych przeciwko 56 osobom (w tym sześciu księżom).
The change of the political system in Poland after World War II brought about, inter alia, a shift in the state authorities’ attitude towards the Roman Catholic Church. This was connected to a campaign to secularise various areas of social life and to the arrests of “reactionary” priests. These actions were implemented with varying intensity over the following years. After the repression of the Stalinist period, the repressive actions of the party and state authorities against the Roman Catholic Church particularly intensified during the celebrations of the Millennium of the Baptism of Poland. The measures taken by the communists aimed, inter alia, to limit the number of participants in these and other religious events and to combat illegal religious construction, especially chapels, roadside crosses, and the like. This article presents the various actions undertaken in the Białystok Voivodeship by the authorities and their subordinate administrative and party structures, as well as the security apparatus, along with their consequences. A particularly important role was played by the Security Service (Służba Bezpieczeństwa), the Department for Religious Affairs (Wydział ds. Wyznań), and the politically used Penal-Administrative Collegia (Kolegia Karno-Administracyjne). The basis for this article is archival materials produced by party structures, the institutions under their control, and the security apparatus that guaranteed the maintenance of the communist regime. Although the materials produced by the Security Service in particular require a critical approach, they undoubtedly help provide a more complete picture of the events, their causes, and their consequences, among them, the initiation of 33 criminal proceedings against 56 people (including six priests) in the Białystok Voivodeship
“In Search of Lost Time”: Key Trends in Regulating Rights to Limited Working Hours, Rest, and Leisure
No full textThe recognition of rights to limited working hours, rest, and leisure was preceded by a long struggle by workers to shorten their working time. International organizations also contributed to this process, notably by establishing standards designed to protect health, safety, and dignity at work. This article defines the concepts of working time, rest, and leisure, explores the evolution of the recognition of these rights, and critically examines the conditions and obstacles to their effective exercise in the contemporary world of work. This issue is particularly pressing as many workers today do not enjoy these rights, ranging from individuals in the informal sector to those who accept unlawful overtime work because they cannot afford the “luxury” of losing their jobs, while employers further intensify pressure through low wages. Furthermore, the extension of working hours is frequently rationalized as a means to protect the freedom of contract and workers’ purchasing power, and meet the demands of the so-called 24-hour economy. Concurrently, there is a growing trend toward reducing working hours, which will be explored through examples of statutory reductions in full-time working hours and experimental transitions to a four-day working week, along with theoretical reflections on the potential for contemporary societies and individuals to reduce their dependence on productive labor.This article is based on a lecture delivered at the University of Udine, within the framework of the Winter School held from February 16–21, 2025, as an integral part of the Erasmus Blended Intensive Programme “New Challenges for Working Time in Europe,” a collaborative effort involving the University of Udine, Toulouse Capitole University, the University of Belgrade, and the University of Cordoba