John Paul II Catholic University of Lublin
Repozytorium Instytucjonalne KUL (Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II)Not a member yet
8466 research outputs found
Sort by
Ks. Profesor Tadeusz Franciszek Śliwa (1925-2024)
No full textNota biograficzna poświęcona ks. prof. Tadeuszowi Śliwie, sporządzona przez Annę Łosowską
Physics Encounters Philosophy
No full textRecenzja książki: Tomasz Bigaj, Wprowadzenie do fizyki dla filozofów, Warszawa: Teksty Filozoficzne, 2024.
Review of Tomasz Bigaj’s Wprowadzenie do fizyki dla filozofów, Warszawa: Teksty Filozoficzne, 2024
Zarządzanie ryzykiem kredytowym w bankach komercyjnych
No full textCredit risk represents one of the most significant threats to the stability and profitability of commercial banks. Effective management of this risk, supported by prudential regulations, plays a crucial role in minimizing potential losses resulting from borrower insolvency. Th is article analyzes key credit risk management methods employed by commercial banks, with particular emphasis on prudential measures such as concentration limits, specific provisions, and capital requirements. It highlights the impact of provisioning on the bank’s balance sheet and income statement. Th e study also discusses the stages of credit risk management – from identification and measurement through control and monitoring to risk financing strategies. Both exogenous and endogenous factors influencing the level of credit risk are examined, and the importance of strategic approaches to its mitigation is underscored.
Ryzyko kredytowe stanowi jedno z najpoważniejszych zagrożeń dla stabilności oraz rentowności banków komercyjnych. Skuteczne zarządzanie tym ryzykiem, wspierane regulacjami ostrożnościowymi, odgrywa kluczową rolę w minimalizowaniu potencjalnych strat wynikających z niewypłacalności kredytobiorców. W niniejszym artykule analizie poddano podstawowe metody zarządzania ryzykiem kredytowym stosowane przez banki komercyjne, ze szczególnym uwzględnieniem instrumentów ostrożnościowych, takich jak limity koncentracji, rezerwy celowe oraz wymogi kapitałowe. Podkreślono wpływ tworzenia rezerw na strukturę bilansu oraz rachunek zysków i strat banku. W opracowaniu omówiono również etapy zarządzania ryzykiem kredytowym – od identyfikacji i pomiaru, poprzez kontrolę i monitorowanie, aż po strategie finansowania ryzyka. Przeanalizowano zarówno czynniki egzogeniczne, jak i endogeniczne wpływające na poziom ryzyka kredytowego, akcentując znaczenie strategicznego podejścia do jego ograniczania
Signs of Hope in Selected Gregorian Chant Texts in the Context of Pope Francis’s Message of the Ordinary Jubilee of the Year 2025
No full textThis article presents the signs of hope, listed by Pope Francis in his bull Spes non confundit, in sixteen selected Gregorian chants of the liturgical year based on the Bible in the context of the message of the Ordinary Jubilee of the Year 2025. The subject of the research is divided into two groups: the Liturgy of the Mass and the Liturgy of the Hours. For each, one piece was selected for Advent, Nativity of the Lord, Lent, Holy Week, Easter, Pentecost, Ordinary Time, and the Solemnity of Christ the King of the Universe. The author employs several methods, including theological-biblical analysis, a comparison of the message of hope by Pope Francis and the texts of the chorales, and a synthesis of the results to assess the value and pastoral usefulness of the studied chants. The text is divided into three parts: (1) Pope Francis’s message on the signs of hope; (2) signs of hope in selected Gregorian chant texts; and (3) hope-carrying potential of Gregorian chant. The author shows how selected pieces serve to revive hope and give thanks to God in the contemplation of a work of art (SNC 5). As a result, signs of hope, mentioned by Pope Francis, have been discovered in the presented pieces. Their presence testifies to the richness of the message that the Church directs to man throughout the liturgical year, also through Gregorian chant. Given the threat of experiencing the present in melancholy and boredom (SNC 12), this repertoire, through its theological-biblical and artistic values, can be one of the impulses of hope that Francis writes about
Organising religious education classes in inter-class groups: A commentary on the judgment of the Supreme Administrative Court on 15 January 2021, III OSK 2907/21
No full textNaczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 15 stycznia 2021 r. (III OSK 2907/21) zakwestionował dopuszczalność nauczania religii w grupie międzyklasowej, obejmującej uczniów wszystkich klas szkoły podstawowej, choć na taką organizację nauczania zezwalała literalna wykładnia § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 14 kwietnia 1992 r. w sprawie warunków i sposobu organizowania nauki religii w publicznych przedszkolach i szkołach. Werdykt zasługuje na pełną aprobatę, aczkolwiek w odniesieniu do uzasadnienia podnieść należy dwie kwestie. Po pierwsze, NSA błędnie przyjął, że art. 53 ust. 2 i 3 w zw. z art. 48 ust. 1 Konstytucji RP z 1997 r., które gwarantują wolność nauczania religii oraz prawo rodziców do wychowania i nauczania religijnego i moralnego dzieci, nie znajdują zastosowania w sprawie dotyczącej organizowania lekcji religii. Tymczasem edukacja religijna w szkole jest integralnym elementem wymienionych wolności, na co konsekwentnie zwraca uwagę w swym orzecznictwie Trybunał Konstytucyjny począwszy od 1991 r. (K 11/90). Po drugie, choć bezapelacyjnie trafnie NSA oparł swoje rozstrzygnięcie na art. 1 pkt 1 i 5 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe (kształcenie ma być odpowiednie do wieku i osiągniętego rozwoju oraz możliwości psychofizycznych uczniów), należy zauważyć, iż art. 96 tej ustawy wprowadza restrykcyjne przesłanki tworzenia klas łączonych (czyli również grup międzyklasowych), które można organizować wyłącznie „w szczególnie trudnych warunkach demograficznych lub geograficznych”. Dotyczy to także lekcji religii, znacząco ograniczając swobodę Ministra Edukacji w ustanawianiu dodatkowych warunków dopuszczalności organizowania nauki religii w klasach łączonych.
The Supreme Administrative Court, in its judgment on 15 January 2021 (III OSK 2907/21) ruled on the illegality of teaching religion in inter-class groups composed of pupils of all grades (classes) in primary school, despite the fact that such an act is legal under a literal interpretation of § 2(1) of the regulation of the Minister of National Education of 14 April 1992 on the terms and ways of organising religion classes in public kindergartens and schools. This decision is just; however, two issues regarding the statement of reasons must first be addressed. First, the Supreme Administrative Court erroneously assumed that Article 53 para. 2 and 3, in conjunction with Article 48 para. 1 of the Constitution of the Republic of Poland of 1997, which guarantees the freedom of teaching religion and the right of parents to the religious and moral upbringing and teaching of their children, do not apply in cases concerning the organisation of religious education classes. However, religious education in schools is an integral element of the freedoms mentioned in the statute that has been consistently emphasised in jurisprudence from the Constitutional Tribunal since 1991 (K 11/90). Second, although the Supreme Administrative Court was correct to base its decision on Article 1 points 1 and 5 of the Education Law (i.e. education is to be appropriate to the age, achieved development and psychophysical abilities of students), it should be noted that Article 96 of the Education Law introduces restrictive conditions for creating combined classes (i.e. also inter-class groups), which can only be organised “in particularly difficult demographic or geographic conditions.” This applies to religious education classes as well and time significantly limits the ability of the Minister of Education to establish additional conditions for the admissibility of the creation of combined religious education classes
Two Types of Equality
No full textArtykuł proponuje nową perspektywę w badaniu nierówności społecznych. W oparciu o ustalenia historyków gospodarki oraz naukowców społecznych przedstawione zostają dwa podstawowe modele stratyfikacji społecznej charakterystyczne dla dwóch dominujących systemów społeczno-gospodarczych: gospodarki opartej na wymianie darów oraz kapitalizmu. O ile w pierwszym z nich redukowanie nierówności ekonomicznych idzie w parze z wytwarzaniem nierówności politycznych, o tyle w drugim niwelowanie nierówności politycznych pociąga za sobą wzrost nierówności ekonomicznych. Prowadzi to do wniosku, że między tymi dwoma rodzajami równości istnieje pewne nieusuwalne napięcie. Kwestia ta zostaje omówiona w kontekście klasycznego ujęcia ustroju mieszanego. „Władza jednego” oraz „władza wielu” okazują się niezdolne do zagwarantowania większej równości ekonomicznej, dlatego jako rozwiązanie autor proponuje reformę pogrążonej w kryzysie „władzy niewielu”.
This article offers a new perspective in the study of social inequality. Based on the findings of economic historians and social scientists, two basic models of social stratification are presented, characteristic of two dominant socio-economic systems: the gift economy and capitalism. While in the former reducing economic inequality goes hand in hand with increasing political inequality, in the latter reducing political inequality entails increasing economic inequality. This leads to the conclusion that there is a certain indelible tension between these two types of equality. This issue is discussed in the context of the classical approach to the mixed system. The power of the ”one” and the power of the ”many” prove unable to guarantee greater economic equality, therefore the author proposes as a solution a reform of the crisis-ridden power of the “few.
Wyzwania dla ochrony wolności religijnej. Rola rządu i normy społeczne
No full textIn an era defined by rising nationalism, authoritarianism, and religious fundamentalism, protecting religious freedom has become a central global challenge. While international law and human rights frameworks have long enshrined the principle of religious liberty, the gap between global commitments and national practices has widened, leaving religious minorities vulnerable to state and societal restrictions. Drawing on case studies from Nigeria, Egypt, Russia, France, and the United States, we show that both government policies and social hostilities shape restrictions on religious freedom across political systems and cultural contexts. Using comparative analysis of legal frameworks, international reports, and documented incidents of repression, we identify distinct yet interconnected pathways by which religion becomes a site of contestation over identity, nationalism, and state authority. We argue that restrictions, whether imposed by governments or reinforced by societal pressures, undermine social cohesion, exacerbate divisions, and threaten democratic governance. We conclude that no single institutional model guarantees religious freedom, as even nation-states with strong legal protections struggle with deep internal conflicts over its meaning and scope.
W epoce, którą definiują narastający nacjonalizm, autorytaryzm i religijny fundamentalizm, ochrona wolności religijnej stała się wyzwaniem na skalę światową. Podczas gdy prawo międzynarodowe i deklaracje ochrony praw człowieka od dawna pieczołowicie chronią zasadę wolności wyznania, dostrzec można poszerzającą się rozbieżność między zobowiązaniami globalnymi a praktyką poszczególnych krajów, co łączy się z faktem, że mniejszości religijne podlegają różnego rodzaju restrykcjom ze strony tak państwa, jak i społeczeństwa. Opierając się na analizie sytuacji w Nigerii, Egipcie, Rosji, Francji i Stanach Zjednoczonych, wykazujemy, że zarówno polityka prowadzona przez rządy poszczególnych krajów, jak i wrogość społeczna stanowią źródło restrykcji nakładanych na wolność religijną w różnych systemach politycznych i kontekstach kulturowych. Dokonawszy analizy porównawczej systemów prawnych, międzynarodowych raportów i udokumentowanych przypadków represji, wskazujemy na odmienne, aczkolwiek powiązane ze sobą praktyki, które sprawiają, że religia staje się obszarem sporu wokół tożsamości, nacjonalizmu i zakresu władzy państwowej. Wskazujemy, że restrykcje, bez względu na to, czy narzucone zostają przez rząd, czy ich źródłem pozostają naciski społeczne, podważają spójność społeczeństwa, pogłębiają podziały i stanowią zagrożenie dla rządów demokratycznych. We wnioskach podkreślamy, że nie istnieje obecnie żaden model instytucjonalny bezwyjątkowo gwarantujący wolność wyznania, nawet bowiem państwa narodowe, w których istnieje silne umocowanie wolności religijnej w prawie, zmagają się z głębokimi konfliktami wewnętrznymi dotyczącymi jej rozumienia i zakresu
Diligence—Passion—Courage: On Julian Adolf Święcicki’s Forgotten Works on the Arab World
No full textJulian Adolf Święcicki (zm. 1932) to postać w historii literatury polskiej niemal całkiem zapomniana. Był prawdziwym patriotą – uczestnikiem powstania styczniowego i organizatorem pomocy dla ofiar pierwszej wojny światowej, ale zarazem również literatem (choć jego prace nie przetrwały próby czasu), przyjacielem Henryka Sienkiewicza i Bolesława Prusa, znajomym Teofila Lenartowicza, a także autorem szeregu prac na temat historii literatur obcych. Jego zainteresowania, obok jego własnej twórczości literackiej – skupiały się na dwóch odległych zakresach tematycznych: szeroko pojmowanej literaturze romańskiej oraz literaturach orientalnych. W niniejszym artykule omówione są trzy prace Święcickiego poświęcone literaturze arabskiej, podjęta zostaje próba ich oceny, zakresu i prawdopodobny zasięgu. Na arabistyczne prace Święcickiego trzeba patrzeć z perspektywy ich wartości naukowej i pionierskiej, były to bowiem pierwsze w piśmiennictwie polskim kompleksowe historie literatury arabskiej. Święcicki nie znał języka arabskiego, ale jego humanistyczne wykształcenie, znajomość języków obcych, pracowitość, odwaga myślenia niestandardowego, a nade wszystko jego doskonała znajomość ówczesnego stanu badań na temat literatury i kultury arabskiej oraz historii świata arabskiego sprawiły, że zaproponował do dziś aktualny dla czytelnika polskiego wzorzec opisu literatury arabskiej.
Julian Adolf Święcicki († 1932), a figure almost entirely forgotten in the history of Polish literature, was a true patriot: he fought in the January Uprising of 1863, and later organized relief aid for the victims of World War I. He was also a writer, although his works did not withstand the test of time. He was friends with Henryk Sienkiewicz and Bolesław Prus, and an acquaintance of Teofil Lenartowicz. He authored a number of works on the history of foreign literatures. Side by side with pursuing his literary activity, he focused his interests on two separate thematic areas: broadly conceived Francophone literature and Oriental literatures. This article discusses three of Święcicki’s works on Arabic literature, evaluates them, and attempts to determine their scope and possible reach. Święcicki’s Arabist works should be viewed from the perspective of their scholarly and pioneering value, as they were the first comprehensive histories of Arabic literature written in Polish. Although Święcicki did not know Arabic, his humanistic education combined with a command of foreign languages, diligence, courage in unconventional thinking, and, above all, an excellent familiarity with the most up-to-date publications of his time on Arabic literature, culture, and the history of the Arab world, enabled him to propose a model for presenting Arabic literature to Polish readers that remains relevant to this day
Izydor z Sewilli, O posługach kościelnych. Pamięci Doktora Roberta Sawy (1966-2018), tł. Tatiana Krynicka – Adam Wilczyński – Robert Sawa, Biblioteka Kieleckich Studiów Teologicznych 23, Jedność, Kielce 2024, ss. 142
No full textRecenzja książki: Izydor z Sewilli, O posługach kościelnych. Pamięci Doktora Roberta Sawy (1966-2018). Z języka łacińskiego tł. Tatiana Krynicka – Adam Wilczyński – Robert Sawa, Biblioteka Kieleckich Studiów Teologicznych 23, Kielce, Jedność 2024.
Review of the book: Izydor z Sewilli, O posługach kościelnych. Pamięci Doktora Roberta Sawy (1966-2018). Z języka łacińskiego tł. Tatiana Krynicka – Adam Wilczyński – Robert Sawa, Biblioteka Kieleckich Studiów Teologicznych 23, Kielce, Jedność 2024
Concern for the Identity of the Priest in Light of Benedict XVI’s Teaching
No full textIn the article, the author reflects on the issue of priestly identity, being experienced in a mature way, in light of the teachings of Pope Benedict XVI. Based on an analysis of the Pope’s selected statements addressed to the clergy, three fundamental, internal dimensions of priestly identity have been identified: spiritual, psychological, and intellectual. They should find expression in the priest’s external ministry as a shepherd and minister of the sacraments, a witness to the world, as well as a teacher and evangelizer. The juxtaposition of these two dimensions—internal and external—illustrates their mutual complementarity, which determines the need for their integral development. The article demonstrates the formative potential of Benedict XVI’s teaching for the renewal of priestly life in the contemporary Church