John Paul II Catholic University of Lublin
Repozytorium Instytucjonalne KUL (Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II)Not a member yet
8466 research outputs found
Sort by
Bells of Catholic churches from the Diocese of Kielce lost during World War I
No full textW czasie I wojny światowej Kościół katolicki poniósł dotkliwe straty w dziedzinie budownictwa sakralnego, wyposażenia, środków kultu, księgowości parafialnej, zasobów bibliotek, paramentów liturgicznych, a nawet dzwonów. Na podstawie materiałów gromadzonych w Archiwum Diecezjalnym w Kielcach udało się ustalić, że z terenu diecezji kieleckiej, znajdującej się pod austriacko-węgierskim zarządem wojskowym, przepadło ponad 180 dzwonów i sygnaturek kościelnych, w tym wiele zabytkowych, o wyjątkowej wartości historyczno-artystycznej. Zasadniczym powodem utraty instrumentów były rekwizycje na cele militarne. Mniejsze znaczenie miały zbiórki metali kolorowych oraz same działania wojenne. Największe nasilenie akcji rekwizycyjnej nastąpiło latem 1916 roku. Rzecz oczywista, nikt nie oddawał dzwonów chętnie i dobrowolnie. Niejednokrotnie na tym tle dochodziło do gwałtownych starć między wojskiem a gorąco przywiązaną do swych dzwonów ludnością. Inną formą obrony zagrożonych instrumentów było ich ukrywanie. Księża zaś rozwinęli szeroką akcję apelacyjną, polegającą na składaniu podań o zwrot szczególnie cennych obiektów, sięgających nieraz najodleglejszych czasów. W ten sposób udało się ocalić od przetopienia ponad 30 zabytkowych instrumentów. Do artykułu dołączony został aneks zawierający wykaz dzwonów skonfiskowanych przez władze okupacyjne z terenu diecezji kieleckiej w okresie wielkiej wojny.
During World War I, the Catholic Church suffered severe losses in terms of sacred buldings, furnishings, religious artefacts, parish accounts, library resources, liturgical vestments and even church bells. Based on materials collected in the Diocesan Archives in Kielce, it has been established that from the territory of the Diocese of Kielce, which was under Austrian-Hungarian military administration, over 180 church bells and ave bells were lost, including many old ones of exceptional historical and artistic value. The main reason for the loss of instruments was requisitioning for military purposes. The collection of non-ferrous metals and the military operations themselves were of lesser importance. The requisitioning campaign reached its peak in the summer og 1916. Obviously, the bells were not given willingly or voluntarily. This often led to violent clashes between the military and the population, who were deeply attached to their bells. Another way of protecting enangered instruments was to hide them. The priests launched a broad appeal campaign, submitting requests for the return of particularly valuable objects, some of which dated back to the most distant times. In this way, over 30 historic instruments were saved from being melted down. The article is accompanied by an appendix containing a list of bells confiscated by the occupying authorities from the Kielce Diocese during the Great War
Szczególne przepisy podatkowe dotyczące Kościoła Katolickiego na Węgrzech
No full textAccording to the principles established by the Second Vatican Council (1962–1965), the revised Code of Canon Law describes the function of ecclesiastical property as an instrument for the sanctification and teaching of the Church. Although the Code of Canon Law upholds the conventional principle that the Church has an inherent right to acquire property by all legitimate means, the legal provisions governing the Church’s material assets are negligible. Tax collection is a peripheral area within this legal framework. The peculiarity of this institution is due to its public law character. Consequently, this area has historically been subject to concurrent state and Church jurisdiction. In this study, the Hungarian Church is used as a model to trace the changes in universal Church law to the present day. This paper highlights the exposure to state systems and the political debates concerning the fiscal aspects of Church support. This work illustrates that the Hungarian system was and is a follower of broader European models. A distinction is made between ecclesiastical and civil law issues, both in terms of terminology and jurisdiction. This research demonstrates a clear difference in mentality between theologically based canon law and modern civil law systems, not only regarding taxation but also tax exemptions.
Zgodnie z zasadami ustanowionymi przez Sobór Watykański II (1962–1965) zrewidowany Kodeks Prawa Kanonicznego postrzega własność kościelną jako instrument służący uświęcaniu i nauczaniu Kościoła. Chociaż Kodeks Prawa Kanonicznego podtrzymuje konwencjonalnie przyjmowaną regułę, że Kościół ma niezbywalne prawo nabywania dóbr doczesnych wszystkimi sprawiedliwymi sposobami, przepisy prawne regulujące kwestie majątkowe Kościoła nie mają zbyt dużej wagi. Kwestia poboru podatków jest w tym kontekście zagadnieniem peryferyjnym. Specyfika tej instytucji wynika z jej publicznoprawnego charakteru. W związku z tym sfera ta podlegała jednocześnie jurysdykcji państwowej i kościelnej. W niniejszym studium potraktowano Kościół węgierski jako swego rodzaju model pozwalający na prześledzenie zmian, jakie zaszły w powszechnym prawie Kościoła do dnia dzisiejszego. Autor zwraca uwagę na podleganie tych kwestii systemom państwowym oraz na polityczne debaty dotyczące fiskalnych aspektów wspierania Kościoła. Wskazuje, że system węgierski był i jest naśladowcą szerzej stosowanych modeli europejskich. Akcentując różnicę pomiędzy kwestiami natury kościelnej i cywilnej, zwraca uwagę zarówno na zagadnienia związane z terminologią, jak i jurysdykcją. Przeprowadzone rozważania dowodzą istnienia czytelnych różnic w podejściu między bazującym na teologii prawie kanonicznym a nowoczesnymi systemami prawa świeckiego. Dotyczy to również, choć nie tylko, opodatkowania i zwolnień podatkowych
Destruction of places of worship and religious cultural property in the diocese of Katowice in the years 1939-1945
No full textŚląsk przez swoje położenie zawsze był pokrzywdzony przez losy historii. W 1945 roku stał na linii zmagań wojennych, których efektem były ruiny świątyń, kaplic, klasztorów, probostw, dewastacje dóbr kultury religijnej. Przez całą okupację trwał rabunek dzwonów, dzieł sztuki, cennych archiwaliów, paramentów liturgicznych, parafialnych i należących do księży zbiorów bibliotecznych, nieuzasadniony żadnymi przepisami prawnymi. Diecezja katowicka straciła w wyniku niemieckich konfiskat i zwykłych rabunków 132 dzieła sztuki: rzeźby, ornaty, obrazy, 233 przedmioty ze srebra, 86 zespołów archiwaliów, 22 276 jednostek akt, 30 182 tomy książek zgromadzonych w parafialnych zbiorach bibliotecznych. Z wież 223 kościołów i wieżyczek 25 kaplic położonych w granicach diecezji katowickiej zdjęto 557 dzwonów o łącznej wadze 292 151,5 kg, czyli ponad 292 ton. W czasie II wojny światowej w diecezji katowickiej zniszczono 53 świątynie, co stanowiło 5,81% ogółu strat w Polsce.
Silesia has never had a good choice. In 1945, he stood on the line of war struggles, which resulted in the ruins of temples, chapels, monasties, parishes, and devastation of religious cultural property. Throughout the occupation, the robbery of bells, works of art, valuable archival materials, liturgical paraments, parish paraments and library collections belonging to priests continued, not justified by any legal regulations. As a result of German confiscations and ordinary robberies, the diocese of Katowice lost 132 works of art - scupltures, chasubles, paintings; 233 silver objects; 86 archival collections; 22,276 units of records; 30,182 volumes of books collected in the parish library collections. From the towers of 223 churches and the turrets of 25 chapels, located within the boundaries of the diocese of Katowice, 557 bells with a total weight of 292,151.5 kilograms, i.e. over 292 tons, were removed. During the Second World War, 53 churches were destroyed in the Diocese of Katowice, which accounted for 5.81% of the total losses in Poland
Conditions for the Transmission of Faith in the Contemporary Family: A Theological-Moral Study
No full textWydział Teologii, Instytut Nauk Teologicznych; promotor: o. prof. Andrzej Derdziuk OFMCap., promotor pomocniczy ks. dr Krzysztof SmykowskiRozprawa doktorska pt. „Uwarunkowania przekazu wiary we współczesnej rodzinie. Studium teologicznomoralne” została poświęcona refleksji nad głęboką i niezwykle aktualną tematyką przekazu wiary w rodzinach katolickich, stanowiąc próbę odpowiedzi na pytanie, jakie podmioty i czynniki odgrywają kluczową rolę w tym procesie w kontekście współczesnych wyzwań. W obliczu postępującej sekularyzacji, globalizacji oraz postmodernistycznego relatywizmu rodzina katolicka, jako podstawowa wspólnota życia i wiary, staje wobec szczególnej misji i odpowiedzialności. Centralnym pytaniem badawczym było: Jakie podmioty i czynniki wpływają na przekaz wiary we współczesnej rodzinie? Zaś hipoteza zakładała, że główną rolę w tym procesie odgrywają rodzice, których świadectwo życia religijnego ma istotny wpływ na stosunek dzieci do wiary.
Wiara, rozumiana jako dar i zadanie, była przedmiotem szczegółowej analizy, której celem było ukazanie jej biblijnych oraz patrystycznych korzeni, a także współczesnych interpretacji teologicznych. W kontekście rodziny wiara jawi się nie tylko jako przekazywanie doktryny, lecz przede wszystkim jako żywa więź z Bogiem i Jego Kościołem urzeczywistniania we wzajemnej miłości, modlitwie i codziennym świadectwie życia rodzinnego. Rodzina katolicka, zanurzona w misterium Trójcy Świętej, staje się domowym Kościołem, przestrzenią, w której dzieci uczą się nie tylko podstawowych prawd wiary, lecz także przebaczenia, ofiarności i miłości bliźniego.
Analiza kondycji współczesnych rodzin ukazuje wyzwania, przed którymi stają w zsekularyzowanym świecie. Kryzys więzi rodzinnych, zmieniające się w przestrzeni społecznej modele rodziny, a także wpływ masowej kultury i mediów społecznościowych w istotny sposób wpływają na proces wychowania w duchu chrześcijańskim. W rodzinach, w których rodzice żyją wiarą autentycznie i głęboko, dzieci mają większą szansę przyjąć chrześcijańskie wartości jako fundament swojego życia. Badania podkreślają, że wspólne życie sakramentalne, modlitwa oraz codzienne doświadczenie miłości i jedności tworzą środowisko, w którym młode pokolenie uczy się przeżywania wiary w sposób naturalny i integralny.
Praca uwypukla także rolę Kościoła w procesie wspierania rodzin w ich misji ewangelizacyjnej. Zadaniem Kościoła jest nie tylko sprawowanie sakramentów czy katecheza szkolna, ale także troska o permanentną formację rodziców i małżonków. Podkreślono potrzebę umacniania wspólnot parafialnych jako przestrzeni wsparcia i towarzyszenia rodzinom na różnych etapach ich życia. Kościół, w swojej misyjnej trosce, powinien integrować i wspierać wszystkie rodziny, w tym te przeżywające trudności, aby umożliwić im wypełnianie ich powołania jako świadków Chrystusa w świecie. Dysertacja ukazuje rodzinę katolicką jako niezastąpioną w kształtowaniu serc i sumień młodych pokoleń. Przekaz wiary nie ogranicza się jedynie do nauczania, lecz wymaga codziennego życia w zgodzie z Ewangelią, co stanowi dla dzieci najbardziej przekonujące świadectwo. W obliczu wyzwań współczesności, takich jak indywidualizacja życia, rozpad więzi czy wpływ materializmu, rodzina katolicka jawi się jako ostoja wartości, które budują zarówno wspólnotę Kościoła, jak i społeczeństwo oparte na godności człowieka i dobru wspólnym.
Główne osiągnięcie pracy stanowi uzasadnienie, dlaczego rodzice pełnią najważniejszą rolę w przekazie wiary we współczesnych rodzinach oraz jak świadectwo ich życia oddziałuje pozytywnie na efektywność przekazu wiary. Wyniki analiz teologicznych i społecznych wskazują, że dzieci wychowywane w atmosferze miłości, troski i wrażliwości chętniej przejmują wiarę katolicką jako swój sposób realizacji życia duchowego i zachowują więź z Tradycją Kościoła. Jednocześnie praca zwraca uwagę na potrzebę dalszych badań nad wpływem mediów, przemian kulturowych i relacji międzypokoleniowych na proces przekazu wiary. Rozprawa kończy się zachętą do troski o autentyczne świadectwo chrześcijańskie w rodzinach oraz do pogłębienia refleksji nad metodami duszpasterstwa, które mogłyby lepiej odpowiadać na potrzeby współczesnych rodzin.
The doctoral dissertation titled "Conditions for the Transmission of Faith in the Contemporary Family: A Theological-Moral Study" focuses on the profound and highly relevant topic of transmitting faith in Catholic families. It seeks to address the question of which agents and factors play a key role in this process amidst the challenges of modernity. In the face of increasing secularization, globalization, and postmodern relativism, the Catholic family, as the fundamental community of life and faith, is confronted with a unique mission and responsibility. The central research question of this study is: Which agents andfactors influence the transmission o f faith in contemporary families? The hypothesis posited that parents play the primary role in this process, with their testimony of religious life having a significant impact on their children's attitudes toward faith.
Faith, understood as both a gift and a task, is subjected to an in-depth analysis. This analysis highlights its biblical and patristic roots as well as its contemporary theological interpretations. In the context of the family, faith emerges not merely as the transmission of doctrine but primarily as a living relationship with God and His Church, realized in mutual love, prayer, and daily witness within family life. The Catholic family, immersed in the mystery of the Holy Trinity, becomes a domestic Church— a space where children learn not only the fundamental truths of faith but also forgiveness, self-sacrifice, and love for one’s neighbor. The study delves into the condition of contemporary families, revealing the challenges they face in a secularized world. These include the crisis of family bonds, evolving societal models of family life, and the influence of mass culture and social media. Such factors significantly affect the process of raising children in a Christian spirit. However, in families where parents live their faith authentically and deeply, children are more likely to adopt Christian values as the foundation of their lives. Research highlights that shared sacramental life, prayer, and daily experiences of love and unity create an environment in which younger generations naturally and integrally embrace the faith.
The dissertation also emphasizes the role of the Church in supporting families in their evangelizing mission. The Church's role is not limited to the administration of sacraments or school catechesis but extends to the ongoing formation of parents and spouses. It underscores the need to strengthen parish communities as spaces for supporting and accompanying families through various stages of life. In its missionary care, the Church must integrate and support all families, including those experiencing difficulties, enabling them to fulfill their vocation as witnesses of Christ in the world.
The Catholic family is presented as indispensable in shaping the hearts and consciences of younger generations. The transmission of faith goes beyond teaching; it requires living in accordance with the Gospel, which provides children with the most convincing testimony. In the face of contemporary challenges such as individualization, the breakdown of relationships, and the influence of materialism, the Catholic family stands as a bastion of values that contribute to both the community of the Church and a society rooted in human dignity and the common good. The primary achievement of this dissertation lies in substantiating why parents play the most crucial role in transmitting faith in contemporary families and how their witness positively influences the effectiveness of faith transmission. Theological and sociological analyses indicate that children raised in an atmosphere of love, care, and sensitivity are more inclined to adopt the Catholic faith as a way of spiritual life and maintain a connection with the Church's Tradition.
Simultaneously, the work highlights the need for further research into the impact of media, cultural transformations, and intergenerational relations on the process of faith transmission. The dissertation concludes with an appeal to foster authentic Christian witness within families and to deepen reflection on pastoral methods that could better address the needs of contemporary families
The implementation of the constitutional principle of equal rights for churches and other religious organisations in selected provisions of Polish law
No full textZasada równouprawnienia kościołów i innych związków wyznaniowych została wyrażona w art. 25 ust. 1 Konstytucji RP. Stanowi gwarancję poszanowania wolności sumienia i religii wszystkich ludzi, równych w swojej godności. Wolność ta może być realizowana również w ramach związku wyznaniowego. Jednak realizacja tej zasady w polskim systemie prawnym wywołuje wątpliwości. Celem podjętych rozważań jest omówienie realizacji konstytucyjnej zasady równouprawnienia związków wyznaniowych w wybranych przepisach prawnych, co pozwoli na weryfikację tezy, że nie we wszystkich dziedzinach ta konstytucyjna zasada znajduje właściwą realizację. Konstytucyjna zasada równouprawnienia związków wyznaniowych jest nakazem, standardem prawnym, któremu polski prawodawca stara się sprostać. Jednak mimo obowiązywania jej w polskim systemie prawnym już od ponad 30 lat, nadal można znaleźć przypadki jej nieprzestrzegania, co zasługuje na krytykę. Za niedopuszczalne trzeba uznać w szczególności różnicowanie sytuacji prawnej związków wyznaniowych wyłącznie w oparciu o formę uregulowania ich sytuacji prawnej.
The principle of equal rights for churches and other religious organisations is set out in Article 25, Section 1, of the Constitution of the Republic of Poland. It guarantees respect for every person’s freedom of conscience and religion, grounded in the equal dignity of all people. This freedom may also be exercised within a religious organisation. However, the implementation of this principle in the Polish legal system has generated some controversy. This paper aims to examine the implementation of the constitutional principle of equal rights for religious organisations within selected legal regulations. In doing so, it tests the hypothesis that this constitutional principle is not always properly upheld. The principle functions as a legal standard that the Polish legislator strives to observe. However, despite having been in force in the Polish legal system for over 30 years, violations of this principle can still be observed, a fact that deserves criticism. In particular, it is unacceptable to differentiate the status of religious organisations solely on the basis of the form of its regulation
[REVIEW]: Jan Biskupiec, Tractatus contra sacra concilia, ed. by W. Zega, M. Zdanek, trans. by S. Sneddon, Folia Jagiellonica. Fontes, 26, Societas Vistulana, Cracow 2024, pp. LII + 118
No full textVolume 26 of the Folia Jagiellonica. Fontes series features a critical edition of a treatise by the Dominican and Bishop of Chełm, Jan Biskupiec of Opatowiec (d. 1452), concerning the deposition of Pope Eugene IV by the Council of Basel. The edition, long awaited by scholars, was prepared by two Cracow medievalists, Włodzimierz Zega and Maciej Zdanek. The publication of a primary source, previously known only through a few summaries, deserves particular recognition. The publication, prepared with great care, has made available an important source for the study of fifteenth-century ecclesiology. There is no doubt that this important witness to the influence of late medieval thought on the Church will attract scholarly attention and become the subject of further analysis and in-depth study
Elżbieta Janicka-Olczak (1941-2024)
No full textNota biograficzna poświęcona Elżbiecie Janickiej-Olczak, sporządzona przez Monikę Nowakowską
Non-Liturgical Activities of Lay Christians in Egypt During the Eucharist Between the 4th and 15th Centuries CE
No full textArtykuł rejestruje nieliturgiczne formy aktywność świeckich chrześcijan podczas eucharystii w Egipcie między IV a XV w. oraz nadaje im kontekst. Jest to pierwsza tego typu całościowa próba w badaniach nad chrześcijaństwem egipskim. Pod uwagę wzięto uwarunkowania liturgiczne, językowe i przestrzenne egipskiej mszy. Oparto się na rozproszonych wzmiankach w różnorodnych źródłach w języku greckim, koptyjskim i arabskim (uwzględniono też pojedyncze źródła etiopskie i syriackie). Źródła te mają charakter prawno-kanoniczny, homiletyczny, hagiograficzny oraz encyklopedyczny. Integralną część artykułu stanowi wybór źródeł w przekładzie na język polski. W świetle przeprowadzonych analiz liturgia eucharystyczna stanowiła nie tylko wydarzenie religijne, ale także ważne wydarzenie towarzyskie. Poza oficjalną celebracją kościół był również miejscem równoległej prywatnej dewocji. Wielu wiernych było wykluczonych z pełnego uczestnictwa w liturgii poprzez organizację przestrzeni kościoła oraz niezrozumiały język.
The article documents non-liturgical forms of lay Christian activities during the Eucharist in Egypt between the 4th and 15th centuries and provides context for them. This is the first comprehensive attempt of this kind in research on Egyptian Christianity. The study takes into account the liturgical, linguistic, and spatial conditions of the Egyptian mass. It is based on scattered references in various sources in Greek, Coptic, and Arabic (including some Ethiopian and Syriac sources). These sources are of a legal-canonical, homiletic, hagiographic, and encyclopedic nature. An integral part of the article is a selection of sources translated into Polish. The analyses suggest that the Eucharistic liturgy was not only a religious event but also a significant social occasion. In addition to the official celebration, the church was also a place for parallel private devotion. Many of the faithful were excluded from full participation in the liturgy due to the church's spatial organization and the incomprehensible language.Artykuł powstał w ramach projektu „Ucieleśniona religia (embodied religion) świeckich chrześcijan w późnoantycznym Egipcie” (2020/39/D/HS1/00207) finansowanego ze środków Narodowego Centrum Nauk
The Religious Mysteries of O. V. de L. Milosz – or the Staging of a Work's Conversion
No full textCet article se propose de lire les trois mystères religieux d’O.V. de L. Milosz, Miguel Mañara, Méphiboseth et Saul de Tarse, comme une mise en scène du parcours spirituel, mais surtout poético-stylistique auctorial. Il s’agit de voir comment la recherche par les personnages d’une langue simple, inspirée de celle de la Bible, prépare et même réalise le basculement de l’œuvre miloszienne vers la poésie mystique et métaphysique. Ainsi, la conversion de Miguel Mañara conduit le personnage sur la voie de la prière, et établit les conditions de la naissance d’une nouvelle langue épurée. Dans Méphiboseth et Saul de Tarse, les traversées du désert des personnages deviennent les métaphores d’un travail poétique de creusement du langage, permettant l’émergence d’une langue mystique qui est aussi celle des derniers poèmes milosziens. Cette poésie du désert prend alors pour double horizon le rythme des psaumes hébraïques, et le silence métaphysique.
This article proposes to read the three religious mysteries of O.V. de L. Milosz, Miguel Mañara, Méphiboseth, and Saul de Tarse, as a staging of the author’s spiritual, but above all poetic and stylistic journey. We will examine how the characters’ search for a simple language, inspired by that of the Bible, prepares and even brings about the shift in Milosz’s work towards mystical and metaphysical poetry. Thus, Miguel Mañara’s conversion leads the character on the path of prayer and paves the way for the birth of a new, purified language. In Méphiboseth and Saul de Tarse, the characters’ journeys through the desert become metaphors for a poetic work of language exploration, allowing the emergence of a mystical language that is also that of Milosz’s last poems. This poetry of the desert then takes as its double horizon the rhythm of the Hebrew psalms and metaphysical silence
Jerzy Bielawski, Siedemdziesiąt lat Parafii Miłosierdzia Bożego w Kaliszu 1952-2022, Kalisz: Parafia Rzymskokatolicka p.w. Miłosierdzia Bożego w Kaliszu 2022, ss. 208, il.
No full textRecenzja książki Jerzego Bielawskiego pt. "Siedemdziesiąt lat Parafii Miłosierdzia Bożego w Kaliszu 1952-2022" sporządzona przez Marcina Mikołajczyka