1942 research outputs found
Sort by
An Unknown Slavic Translation of a Fragment of the “Letter of the Three Oriental Patriarchs to Emperor Theophilos” in the 15th-century Miscellany by a Russian Scribe
Get PDFThere is a fragment of a Slavic translation of the “Letter of the Three Oriental Patriarchs
to Emperor Theophilos” in a 15th-century Russian manuscript. The fragment
contains the opening part of the “Letter” and considers the relations between
state and church authorities. Comparison with the translation of the entire
“Letter,” which is known as “Mnogoslozhnyi svitok,” proves that these translations
are different. A comparison with the Greek text of the “Letter” allows us
to identify the Greek manuscript closest to the Russian fragment. One can suggest
that the manuscript belongs to a Russian scribe who was interested in texts
related to the formation of the structure of state authority in Russia
Как да тълкуваме културната специфика на думите: хам срещу гьонсурат, тепегьоз и перде
Get PDFOne of the words in Russian that is quite popular in everyday usage, as well as being productive derivationally, is the noun хам from which are derived хамить, хамство and хамоватый. It possesses a specificity of its own that is supposed to be explained in an appropriate way. If this is the case, we have to face the problem how to translate it into Bulgarian with appropriate words and expressions. To our own surprise we find that except the Bulgarian простак that comes close to certain uses of the Russian word, the best fit turn out to be three Turkish loans in Bulgarian - тепегьоз, гьонсурат and перде. The comparisons between them thus require a procedure of mutual recognition in the context not of two, but three different cultures - Russian, Bulgarian and Turkish. Under the circumstances it becomes a challenge to explain to learners of Bulgarian as native and/or Russian as foreign language what is special about these words. The outcomes of such a contrastive semantic analysis, if enacted in an appropriate way, can offer insights not only in the domain of comparative language-and-culture studies, but also in much more general terms dealing with the relationships between language, individual and society
СИСТЕМА ЛIНГВIСТИЧНОЇ ТЕРМШОЛОГIЇ В УКРАНСЬКОМУ МОВНОМУ ПРОСТОРI : ЗАНОМIРНОСТI ЕВОЛЮЦIЇ
No full textПАРАДОКСЫ АТРИБУЦИИ В ГРАММАТИКАХ ЦЕРКОВНОСЛАВЯНСКОГО ЯЗЫКА XVII – НАЧАЛА XVIII ВЕКА
Get PDFThe article presents scienti c interpretation of incorrect grammatical attribution, that was revealed in the grammatical analysis of the Lord's prayer "Отче нашъ" being incorporated into grammar manuals of the Church Slavonic language of the 17th – beg. the 18th century. The author collected and systematized samples of misinterpretation by the scribes such grammatical categories as the case, gender, number of nouns, adjectives and pronouns, the person of verbs, word reference to a particular part of speech. The "negative" metalinguistic material is considered in the article as an act of metalinguistic activity: presentational metalinguistic activity is aimed at specifying presentational knowledge, and realized in metalinguistic patterns, representational metalinguistic activity, is set to represent the knowledge in the form of an element-by-element attribution of texts to metalinguistic models. The study helped to give clear argumentation on the paradoxical attribution stated above; the author thinks that it can't be considered metalinguistic helplessness of the scribes, but it should be viewed as an activity aimed at solving a number of metalinguistic and language issues and tasks, including the choice of metalinguistic models, ways to explicate grammatical parameters, the range in differentiation of grammatical, word-building and lexical meanings, as well as considering the best ways of their realization within language means; the author also focuses on the problem of ideosemantic and ideofunctional loading of language elements in the grammatical context of the Church Slavonic language
Drogi słów na przestrzeni wieków. Zarys słownika motywacji semantycznych na materiale przymiotników słowiańskich odziedziczonych z prasłowiańszczyzny
No full textThe book deals with changes in words meanings – and especially, the regularities therein – as exemplified by selected Proto-Slavic-derived adjectives denoting human traits, whose semantic development has been analysed since their emergence in the Proto-Slavic period until today. The observed regularities served as the basis for an outline dictionary of semantic motivations, which might be useful when considering etymologies of other (not just Slavic) words from this conceptual field. The book features an extensive theoretical introduction, discussing: the rules of establishing meanings in a proto-language, works devoted to semantic reconstruction of languages, and parallels in semantic development.Książka jest poświęcona zmianom znaczeń słów – a zwłaszcza regularności dającej się zauważyć w tym procesie – na przykładzie wybranych przymiotników pochodzenia prasłowiańskiego odnoszących się do cech ludzkich, których rozwój semantyczny przeanalizowano od momentu ich ukształtowania się w prasłowiańszczyźnie do czasów współczesnych. Zaobserwowane prawidłowości posłużyły do stworzenia zarysu słownika motywacji semantycznych, który może być przydatny przy rozpatrywaniu etymologii innych (nie tylko słowiańskich) wyrazów z tego pola znaczeniowego. Książka została też zaopatrzona w obszerną część teoretyczną, w której zostały omówione zasady odtwarzania znaczeń słów prajęzyka oraz prace slawistyczne poświęcone rekonstrukcji języka od strony semantycznej, motywacjom semantycznym, a także paralelom występującym w rozwoju znaczeń.Praca naukowa finansowana w ramach programu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego pod nazwą „Narodowy Program Rozwoju Humanistyki” w latach 2014–2017.
This academic publication was financed within the “National Programme for the Development of Humanities” of the Minister of Science and Higher Education in 2014–2017
Czesko-łużyckie kontakty językowe od X/XI do XXI wieku
No full textThe influences of Czech are evident in medieval and later Christian terminology as well as religious and Biblical Sorbian writings up to the 19th century. From the 1840s onward, Czech intensely affected the lexical system and style variations of literaiy Upper Sorbian. The Pful dictionary (1866) and 19th century Upper Sorbian writings (mainly the press) document over one thousand lexical units derived from Czech, only some of which found either a permanent or temporary place in Upper Sorbian. Bohemisms are much less frequent in Lower Sorbian, the penetration occurring mostly via Upper Sorbian
Нові підходи до створення сучасних фразеологічних словників (на матеріалі «Лексикона польської та української активної фразеології»)
No full textУ статті представлено теоретичні та практичні аспекти створення «Лексикона польської та української активної фразеології». Розглянуто нові підходи до лексикографічного опрацювання фразеологічних одиниць: використання універсальної семантичної мови-посередника (interlanguage), інноваційна форма опису мовного матеріалу, лінгвокультурологічний підхід, спрямованість на користувача.
In our paper, we present the theoretical and practical aspects of our work on The Dictionary of Active Polish and Ukrainian phraseology. A new approach to lexicographical analysis of phraseological units will be demonstrated, which consists of a few aspects: the use of a universal semantic interlanguage, an innovative description of language data, a linguacultural approach, and a focus on user
Бази даних i системи для потреб сучасного мовознавства
No full textDrugi dzień (sesja pierwsza) międzynarodowej konferencji "Bazy danych i systemy na potrzeby współczesnego językoznawstwa = Бази даних i системи для потреб сучасного мовознавства", której głównym organizatorem był Instytut języka ukraińskiego Narodowej Akademii Nauk Ukrainy (13-14 czerwca, Kijów).
Kolejność wystąpień:
Юлія В. Поздрань (Вінниця). Роль інтернет-ресурсів у дослідженні дескриптивно-прескриптивного потенціалу «Російсько-українського словника» за ред. А.Ю. Кримського та С.О. Єфремова (minuty: 0-14:52);
Валентина О. Балог (Київ). Параметрична система традиційного й електронного варіантів тлумачного словника: порівняльний аналіз (на матеріалі «Словаря української мови» за ред. Б. Грінченка) (minuty: 15:00-35:55);
Лариса П. Кислюк (Київ). Можливості пошуку слів за їхньою будовою у корпусах і словникових базах даних (minuty: 36:08-53:47);
Валентина І. Критська, Юлія В. Романюк (Київ). База даних «Граматичний словник української літературної мови. Словозміна» у нових лінгвістичних дослідженнях (minuty: 53:55-70:12). Dyskusja od 70:20 minuty
The ethical values of the Christian soul. Texts about the dying sinner in Catholic hymnbooks from the late Baroque
No full textThe ethical values of the Christian soul. Texts about the dying sinner in Catholic hymnbooks from the late Baroque
The observations concern songs about the dying sinner in Catholic hymnbooks from the end of the Baroque period. In these texts there are two points of view on the life : terrestrial and extraterrestrial. The concerned texts, maintained in the Catholic tradition, are the result of the work of religious poets on the Christianization of the entire society of the former Poland. The leitmotif of death was here particularly useful, imposing on the worshipers the obligation to respect the truths of faith throughout their whole lives.
Wartości etyczne chrześcijańskiej duszy. Utwory o umierającym grzeszniku z późnobarokowych kancjonałów katolickich
Zakres obserwacji wyznaczą odnotowane w wybranych katolickich kancjonałach - z końca epoki baroku - pieśni podejmujące tematykę umierającego grzesznika. W utworach są obecne dwie perspektywy spojrzenia na życie: ziemska i pozaziemska. Utrzymane w tradycyjnym katolickim duchu teksty, stanowią efekt pracy poetów religijnych nad chrystianizacją ogółu społeczeństwa dawnej Polski. Szczególnie przydatny był tu element śmierci, nakładający na wyznawców obowiązek przestrzegania prawd wiary przez całe życie
Pisarze, publicyści i tłumacze jako językoznawcy, kodyfikatorzy i reformatorzy języków słowiańskich
No full textA major role in the creation or reform of certain standard Slavic languages was played by writers, essayists, and translators. Names worthy of mention include primarily H. Zejler, J. Bart-Ćišinski (Upper Sorbian); J. Jungmann (Czech); L Štur (Slovak); P. Trubar (Slovenian); B. Kašić (Croatian); V. Karadžić (Serbian); N. Rilski, P Slaveikov (Bulgarian); B. Koneski (Macedonian); M. Lomonpsov (Russian); B. Tarashkevich (Belarussian); I. Franko, P Kulish, I. Nechuy-Levytsky (Ukrainian). Particular attention is paid to the situation in Slavic languages in the wider European context