1942 research outputs found
Sort by
Wartości i wartościowanie w aktualnym dyskursie społecznym w językach słowiańskich
No full textSesja naukowa "Wartości i wartościowanie w aktualnym dyskursie społecznym w językach słowiańskich". Organizator: Centrum Slawistycznej Informacji Naukowej IS PAN.
(Warszawa, 14.10.2022)
Program "Wartość i wartościowanie w slawistyce"
1. Ievgeniia A. Karpilovska (Kijów), Ціннісні параметри українського мовомислення в ХХІ ст.
2. Iveta Valentova (Bratysława), Onomastické projekty Jazykovedného ústavu Ľ. Štúra SAV vo vzťahu k hodnotám a súčasným jazykovým trendom
3. Julia Behylova (Bratysława), Stratégia prípravy bibliografie (nielen) k štúdii o axiológi
The Soul in Temporality - the Soul in Infinity. May 21, 2021, session A: 1. Марина Валенцова "Soul vs Body: Immortality vs Frailty", 2. Михаил Кондратенко "Life Time and Death Time in Slavic Languages", 3. Joanna Szadura "From Here to Eternity: The Journey of the Soul from the Ethnolinguistic Perspective".
No full textWystąpienia prezentowane na międzynarodowej konferencji naukowej "Dusza w doczesności - dusza w nieskończoności" / The Soul in Temporality - the Soul in Infinity (20-21 maja 2021). Organizatorzy: Instytut Slawistyki PAN, Fundacja Slawistyczna. Dofinansowano z programu „Doskonała nauka” Ministra Edukacji i Nauki. 21 maja 2021, sekcja A:
1. Марина Валенцова
"Душа vs тело: бессмертие vs бренность" /
Soul vs Body: Immortality vs Frailty,
2. Михаил Кондратенко "Время жизни и время смерти в славянских
языках" /
Life Time and Death Time in Slavic
Languages,
3. Joanna Szadura
"Stąd do wieczności. Wędrówka duszy
z perspektywy etnolingwistycznej" /
From Here to Eternity: The Journey of the
Soul from the Ethnolinguistic Perspective
The Soul in Temporality - the Soul in Infinity. May 20: 1. Joanna Nowak "Does Every Nation Have a Soul? Polish Romanticists on the Spiritual Aspect of Community", 2. Мар’ян Скаб "National Peculiarities of the Semantic Development of the Lexeme Dusha ‘Soul’ in the Ukrainian Language Against an All-Slavic Backdrop", 3. Lucie Saicová Římalová "Why Do Czech Speakers Have Both Duše (‘the Soul’) and Duch (‘the Spirit, a Ghost’)?".
No full textWystąpienia prezentowane na międzynarodowej konferencji naukowej "Dusza w doczesności - dusza w nieskończoności" / The Soul in Temporality - the Soul in Infinity (20-21 maja 2021). Organizatorzy: Instytut Slawistyki PAN, Fundacja Slawistyczna. Dofinansowano z programu „Doskonała nauka” Ministra Edukacji i Nauki. 20 maja 2021, 1. Joanna Nowak "Czy każdy naród ma duszę? Romantycy polscy o duchowym wymiarze wspólnoty" /
Does Every Nation Have a Soul? Polish Romanticists on the Spiritual Aspect of Community, 2. Мар’ян Скаб "Національна своєрідність розвитку семантики лексеми душа в українській мові на загальнослов’янському тлі" /
National Peculiarities of the Semantic Development of the Lexeme Dusha ‘Soul’ in the Ukrainian Language Against an All-Slavic Backdrop, 3. Lucie Saicová Římalová "Proč mají mluvčí češtiny duši i ducha?" /
Why Do Czech Speakers Have Both Duše (‘the Soul’) and Duch (‘the Spirit, a Ghost’)?
Word Formation in the Communicative Space
No full textNiniejsza monografia jest pokłosiem XX Międzynarodowej Konferencji Komisji
Słowotwórczej przy Międzynarodowym Komitecie Slawistów, zatytułowanej „Słowotwórstwo
w przestrzeni komunikacyjnej”, której organizatorem był Instytut Slawistyki Polskiej
Akademii Nauk. Konferencja odbyła się w dniach 8–10 września 2020 roku w Warszawie,
a obrady przeprowadzono zdalnie. W konferencji wzięło udział 29 uczonych słowotwórców
z różnych ośrodków naukowych w Austrii, Białorusi, Bośni, Chorwacji, Czechach, Francji,
Niemczech, Polsce, Rosji, Serbii, Słowacji, Słowenii, Ukrainie. Świadczy to o aktualności zaproponowanej
tematyki i dużym zainteresowaniu słowiańskim i slawistycznym słowotwórstwem.
Większość nadesłanych wystąpień znalazło się w tym tomie.
Tematyka całego tomu wyznaczona tematem konferencji oscyluje wokół kilku aktualnych
problemów dotykających zjawisk zarówno współczesnych, jak i dawnych, z których
najistotniejsze to: innowacje słowotwórcze, typy i zmiany mechanizmów powstawania neologizmów,
zjawisko globalizacji językowej, pragmatyczne aspekty funkcjonowania języka.
Klamrą spajającą bogatą i różnorodną tematykę jest perspektywa komunikacyjna.This monograph is a product of the 20th International Conference of the Commission
on Word Formation of the International Committee of Slavists. Entitled “Word Formation
in the Communicative Space”, the conference was held in Warsaw on 8–10 September 2020
by the Institute of Slavic Studies, Polish Academy of Sciences, with the proceedings taking
place online. The participants were 29 word formation scholars from academic centres in
Austria, Belarus, Bosnia, Croatia, the Czech Republic, France, Germany, Poland, Russia,
Serbia, Slovakia, Slovenia and Ukraine. This testifies to the topicality of the proposed subject
matter and a considerable interest enjoyed by Slavic and Slavist word formation. This volume
brings together most of the presentations sent in by the participants.
The subjects touched upon in the volume correspond to the theme of the conference,
focusing on a number of topical issues related to both the present and the past, the most
important of which include: word-formative innovations, types of and changes in mechanisms
of neologism generation, the phenomenon of linguistic globalisation, and pragmatic
aspects of language. The volume’s rich and diverse subject matter is unified by the adoption
of a communicational perspective.Publikacja dofinansowana z programu „Doskonała Nauka” Ministra Edukacji i Nauki.The work was financed from the “Excellent Science” Programme of the Polish Minister of Education and Science
Diversity of Thought, Duality and Stoicism in Aleinu Prayer
Full text linkAleinu, a prayer that initially left us with questions, contains interesting qualities. 1. It comprises the text that has changed its tone over generations. Having become more peaceful and perhaps accepting, Aleinu has kept its power to bind Jewish people together as a reminder to praise God collectively. 2. Co-existence of both particularistic and universalistic themes in such a short piece of liturgy is quite a powerful thing. While preserving the very kernel of Jewish theology (oneness of God and His connection with Jewish people) the text of Aleinu goes further and suggests a very brave idea which signifies an ability of all to understand universal ethics. 3. The historic association of Aleinu with stoicism of Jewish people in the face of tragedy creates an additional dimension for understanding of the meaning of the prayer as a source of hope and comfort. When S. Sulzer created his light melody the most communities know today, he realized the re-assuring spiritual potential of Aleinu
The Soul in Temporality - the Soul in Infinity. May 20, 2021, plenary session: 1. Magdalena Saganiak "The Infinity of the Soul and Time Consciousness: A Few Philosophical and Literary Approaches", 2. Marta Zając "Man – the Spiritual Animal? Temporality and Eternity in Relation to Psychotherapy", 3. Izabella Bukraba-Rylska " Researcher Ethos – From a Temporal Perspective Versus Sub Specie Aeternitas".
No full textWystąpienia prezentowane na międzynarodowej konferencji naukowej "Dusza w doczesności - dusza w nieskończoności" / The Soul in Temporality - the Soul in Infinity (20-21 maja 2021). Organizatorzy: Instytut Slawistyki PAN, Fundacja Slawistyczna. Dofinansowano z programu „Doskonała nauka” Ministra Edukacji i Nauki. 20 maja 2021, sesja plenarna:
1. Magdalena Saganiak "Nieskończoność duszy a świadomość czasu. Kilka ujęć filozoficznych i literackich" /
The Infinity of the Soul and Time Consciousness: A Few Philosophical and Literary Approaches, 2. Marta Zając "Człowiek, zwierzę duchowe? Temporalność a wieczność w kontekście psychoterapii" /
Man – the Spiritual Animal? Temporality and Eternity in Relation to Psychotherapy, 3. Izabella Bukraba-Rylska "Ethos badacza – z punktu widzenia doczesności czy sub specie aeternitatis" /
Researcher Ethos – From a Temporal Perspective Versus Sub Specie Aeternitas
The Soul in Temporality - the Soul in Infinity. May 20, 2021, session B: 1. Elena Janczuk "The Concepts of “Spirit” and “the Soul” in the Poetic World of Marina Tsvetaeva", 2. Agnieszka Gicala "Creative Images of the Soul in Contemporary Religious Narratives — Texts by Father Adam Szustak", 3. Shahla Kazimova "The Concept of the Soul in Azerbaijani Turkic Sufi Literature".
No full textWystąpienia prezentowane na międzynarodowej konferencji naukowej "Dusza w doczesności - dusza w nieskończoności" / The Soul in Temporality - the Soul in Infinity (20-21 maja 2021). Organizatorzy: Instytut Slawistyki PAN, Fundacja Slawistyczna. Dofinansowano z programu „Doskonała nauka” Ministra Edukacji i Nauki. 20 maja 2021, sekcja B: 1. Elena Janczuk "Концепты «дух» и «душа» в поэтическом
мире Марины Цветаевой" /
"The Concepts of “Spirit” and “the Soul” in the
Poetic World of Marina Tsvetaeva", 2. Agnieszka Gicala "Kreatywne wizerunki duszy we współczesnej
narracji religijnej — teksty o. Adama
Szustaka" /
Creative Images of the Soul in Contemporary
Religious Narratives — Texts by Father
Adam Szustak", 3. Shahla Kazimova Koncept duszy w azerbejdżańskiej turkijskiej
literaturze sufickiej
The Concept of the Soul in Azerbaijani Turkic
Sufi Literature
The Soul in Temporality - the Soul in Infinity. May 20, 2021, session C: 1. Tereza Nakaya "On the Japanese “Soul” from a Temporal Perspective with a Focus on the Dynamic Aspects of KOKORO", 2. Helena Chalupová "The Dead and Souls in Early Modern Bohemia — Historical Context and Terminology", 3. Krzysztof Gutowski "Do Buddha Relics Have a “Soul”? Buddhist Relics as Agents".
No full textWystąpienia prezentowane na międzynarodowej konferencji naukowej "Dusza w doczesności - dusza w nieskończoności" / The Soul in Temporality - the Soul in Infinity (20-21 maja 2021). Organizatorzy: Instytut Slawistyki PAN, Fundacja Slawistyczna. Dofinansowano z programu „Doskonała nauka” Ministra Edukacji i Nauki. 20 maja 2021, sekcja C:
1. Tereza Nakaya "O japonské „duši“ z časové perspektivy se
zaměřením na dynamické aspekty
KOKORO" /
On the Japanese “Soul” from a Temporal
Perspective with a Focus on the Dynamic
Aspects of KOKORO,
2. Helena Chalupová "Zemřelí a duše v období raného novověku
v Čechách — historický kontext
a terminologie" / The Dead and Souls in Early Modern
Bohemia — Historical Context and
Terminology,
3. Krzysztof Gutowski
"Czy relikwie Buddy mają „duszę”?
Buddyjskie relikwie jako sprawca (agent)" /
Do Buddha Relics Have a “Soul”? Buddhist
Relics as Agents
A Contrastive Study of Bulgarian, Polish and Ukrainian Phraseology
No full textMonografia poświęcona jest badaniu najnowszych zasobów frazeologicznych pochodzących z języków słowiańskich wcześniej niezestawianych ze sobą pod kątem potencjalności podobnych tendencji rozwojowych. Książka odpowiada na pytania o to, jak przebiegają tendencje w rozwoju zasobu frazeologicznego, które jednostki są bardzo aktywne w omawianych językach oraz jakie są podobieństwa i różnice w tworzeniu i wykorzystaniu zasobu frazeologicznego.
Przedmiot analizy stanowiły dwie grupy frazeologizmów: aktywna frazeologia ogólna i najnowsza frazeologia. Analiza konfrontatywna, przyjęta jako metoda badawcza, była wynikiem kompromisu między poszczególnymi szkołami językoznawczymi, w tym przypadku bułgarskiej, polskiej i ukraińskiej. Znalazło to odzwierciedlenie w precyzowaniu i poszukiwaniu wspólnego mianownika dla wielu istotnych terminów językoznawczych. Zgodnie z przyjętymi założeniami przebadano jednostki znaczeniowo niepodzielne, stosunkowo stabilne, wyrażające całościowe znaczenia, które nie są sumą znaczeń komponentów wyrażenia i są odtwarzane w mowie jako gotowa konfiguracja leksykalna. Dzięki zastosowaniu opisu jednostek za pomocą modeli definicyjnych oraz wyjściu od znaczenia ku formie udało się przeanalizować materiał z trzech języków równorzędnie, przy użyciu
kryterium ilościowego i jakościowego. W pracy wykorzystano około 1500 jednostek frazeologicznych, po 500 z każdego języka. Sporządzenie indeksu najczęściej używanych frazeologizmów pozwoliło zarejestrować zwroty frazeologiczne nienotowane w żadnych innych opracowaniach.
Podstawowym celem badań była konfrontacja frazeologizmów bułgarskich, polskich i ukraińskich pod rożnymi istotnymi aspektami, takimi jak:
– typy opisu leksykograficznego;
– rola korpusów w notowaniu frazeologizmów;
– homonimia językowa;
– sposoby wzbogacania zasobu frazeologicznego języków (w tym kalkowania i zapożyczania zwrotów frazeologicznych z rożnych odmian języka angielskiego);
– obecność i żywotność frazeologizmów z komponentem kulturowym;
– powstawanie najnowszych frazeologizmów i związanych z nimi procesów derywacyjnych oraz podobieństwa i różnice obserwowane w procesie wzbogacania zasobu frazeologicznego.
Analiza konfrontatywna pokazała, że język bułgarski, polski i ukraiński w podobny sposób reagują na zmiany w rzeczywistości społeczno-ekonomiczno-kulturalnej, które opisują i interpretują za pomocą wielu nowych frazeologizmów powstających w wyniku podobnych procesów derywacyjnych.This book is devoted to research on the latest phraseological resources of Slavic languages which so far have not been compared in terms of potential similarities in their developmental tendencies. The study identifies the course of tendencies in the development of phraseological resources, pinpoints the units which are highly active in the languages under discussion, and examines similarities and differences in the creation and use of their
phraseological resources.
The analysis considers two groups of phraseologisms: active general phraseology and the latest phraseology. Contrastive analysis as the adopted study method has come as a compromise between different linguistic schools, in this case Bulgarian, Polish and Ukrainian. This is reflected in specification of many important linguistic terms and in the search for their common denominator. In accordance with the adopted assumptions, the study examines relatively stable semantically indivisible phraseological units which express meanings
that are not the sum of the meanings of their components and are reproduced in speech as ready-made word combinations. Thanks to the description of these units by means of definition models on the one hand, and to proceeding from meaning to form on the other, it was possible to analyse material from the three languages at the same time, applying quantitative and qualitative criteria. The work considers about 1,500 phraseological units, 500 from each language. An index of the most frequently used phraseologisms compiled as part of the study includes phraseological units which are not recorded in any other works.
The principal aim was to compare and contrast Bulgarian, Polish and Ukrainian phraseologisms in terms of such important aspects as:
– types of lexicographic description;
– the role of corpora in recording phraseologisms;
– linguistic homonymy;
– ways of enriching the phraseological resources (e.g. calquing and borrowing phraseological units from different varieties of English);
– the presence and vitality of phraseologisms with a cultural component;
– the emergence of the latest phraseologisms and the attendant derivational processes, as well as similarities and differences observed in the process of enriching the phraseological resources.
This contrastive analysis indicates that the Bulgarian, Polish and Ukrainian languages react to changes in socio-economic and cultural reality in a similar way, and that they describe and interpret these changes by means of many new phraseologisms which emerge following similar derivational processes.Publikacja dofinansowana z programu „Doskonała Nauka” Ministra Edukacji i Nauki.The work was financed from the “Excellent Science” Programme of the Polish Minister of Education and Science