3707 research outputs found
Sort by
Analiza etyczna fenomenu uczciwości na podstawie powieści Fiodora Dostojewskiego Bracia Karamazow
Get PDFThis paper is written by using ethical analysis method to depict the significance of phenomenon of honesty by the example of The Brothers Karamazov by Fyodor Dostoyevsky. For this purpose The Nicomachean Ethics and The Great Ethics of Aristotle is used to accomplish an assessment of characters and their behavior. The significance of raising problems in the novel enable interpretation of the composition not only as a novel but also as a tragedy. In the last part of the article characteristic of one of main characters, Dymitry is introduced. His features allow to classify him as a figure of the tragedy, whose actions do not result from dishonorableness or shabbiness but from hamartia. The aim of the article is to show ethical analysis method of literary works as a method of interpretation and reception of a novel by showing values hidden in the text.W artykule została zastosowana metoda analizy etycznej w celu przedstawienia znaczenia fenomenu uczciwości na przykładzie powieści Fiodora Dostojewskiego Bracia Karamazow. Etyka nikomachejska oraz Etyka wielka Arystotelesa zostały wykorzystane do dokonania oceny etycznej bohaterów powieści i ich działań. Ranga poruszanych przez pisarza problemów umożliwia interpretację dzieła jako powieści – tragedii. W ostatniej części artykułu została przedstawiona charakterystyka jednego z tytułowych bohaterów powieści, Dymitra, z uwzględnieniem cech umożliwiających uznanie go za bohatera tragedii, którego czyny nie wynikają z nikczemności i podłości, ale z powodu „zbłądzenia”. Celem artykułu jest ukazanie analizy etycznej dzieł literackich jako sposobu interpretowania i odbioru samego dzieła przez pryzmat ukazanych w nim wartości
Uczciwość, rzetelność, doskonałość
Get PDFThe article is an attempt to put in order the problems of honesty, diligence and masterpiece in art. First, the relation between honesty, diligence and excellence is explained. Then, the history of the category of masterpiece is presented. The origin and development, including the shaping of the sense and scope of the term “masterpiece” goes back to medieval notions: French “chef d’oeuvre,” German “Meisterstück” and English “masterpiece.” In Enlightenment and especially in Romanticism it reaches the modern multi-aspect approach. It is often used to works of art, which are the powerful expressions of the creative personality of an artist.Artykuł jest próbą uporządkowania zagadnień uczciwości, rzetelności i arcydzieła w sztuce. Wychodzę od rozjaśnienia relacji między uczciwością, rzetelnością i doskonałością. Następnie prezentuję dzieje kategorii arcydzieła. Początki terminu „arcydzieło” sięgają pojęć średniowiecznych: fr. chef d’oeuvre, niem. Meisterstück i ang. masterpiece. W epoce oświecenia, a potem w romantyzmie termin ten uzyskał swoje wieloaspektowe znaczenie. Często używa się go wobec tych dziel sztuki, które są potężnymi ekspresjami twórczej osobowości artysty
Wzory osobowe polityka w kodeksach etycznych radnych
Get PDFEthical codes, including ethical codes of politicians, are adopted to counteract various unethical behaviors. In the article, based on the analysis of 58 ethical codes of councilors, selected elements and dilemmas of personal patterns of politicians (councilors) were presented. The author asks whether ethical codes of councilors can counteract such negative behaviors? He answers that some of them cannot counteract unethical behavior, because they do not meet the expectations formulated for them.Kodeksy etyczne, także kodeksy etyczne polityków, przyjmowane są po to, aby przeciwdziałać różnym nieetycznym zachowaniom. W artykule, na podstawie analizy 58 kodeksów etycznych radnych, przedstawione są wybrane elementy i dylematy wzorów osobowych polityków. Autor pyta, czy kodeksy etyczne radnych mogą przeciwdziałać nieetycznym zachowaniom. Odpowiada, że część z nich nie może im przeciwdziałać, ponieważ nie spełnia formułowanych wobec nich oczekiwań
Agatologiczne implikacje paradoksu „walki transcendentaliów” u Hansa Ursa von Balthasara i Józefa Tischnera
Get PDFIn this article, we consider the problem of the equivalence of transcendentals: beauty, truth and good, in the perspective of two great thinkers of the twentieth century: H. U. von Balthasar and J. Tischner. Based on the confrontation of their reflections, we introduce the concept of the paradox of the “strugle of transcendentals” and we analyze the philosophical positions they occupy in this matter. The obtained research results, concerning all transcendentals, are then concretized on the agathological ground, where the similarities and differences in views of both authors are apparent. A common ground for Balthasar and Tischner consists in the recognition of good as a fundamental transcendentale in the development of (theo)dramatic reflection. The basic difference is revealed in their perception of the relation of good to other transcendentals. Tischner is in favor of the absolute primacy of good among all transcendentals, while Balthasar admits only a relative primacy in this case. In the final section of the work we indicate some shortcomings of both approaches and we propose a soteriological-anthropological example illustrating the validity of tischnerian approach.W niniejszym artykule rozpatrujemy problem równoważności transcendentaliów: piękna, prawdy i dobra, w ujęciu dwóch znakomitych myślicieli XX wieku: H. U. von Balthasara i J. Tischnera. Opierając się na konfrontacji ich refleksji, wprowadzamy pojęcie paradoksu „walki transcendentaliów” i analizujemy stanowiska filozoficzne, jakie zajmują oni wobec tego zagadnienia. Uzyskane wyniki badań, dotyczące ogółu transcendentaliów, konkretyzujemy następnie na gruncie agatologicznym, na którym najwyraźniej zarysowują się podobieństwa i różnice w poglądach obu autorów. Wspólną płaszczyzną dla Balthasara i Tischnera okazuje się być uznanie dobra jako transcendentale fundamentalnego dla rozwijania refleksji (teo)dramatycznej. Podstawowa różnica ujawnia się w ich postrzeganiu relacji dobra do pozostałych transcendentaliów. Tischner opowiada się za absolutnym prymatem dobra wśród transcendentaliów, Balthasar dopuszcza w tym przypadku jedynie prymat relatywny. W końcowej sekcji pracy zwracamy uwagę na pewne mankamenty obu podejść i proponujemy soteriologiczno-antropologiczny przykład ilustrujący zasadność podejścia Tischnerowskiego
Recenzja książki Pawła Rojka pt. Tropy i uniwersalia. Badania ontologiczne Paweł Rojek, Tropy i uniwersalia. Badania ontologiczne, Wydawnictwo Semper, Warszawa 2019, ss. 295
Get PDFA Ty co wiesz o ubóstwie? Deepak Lal, Ubóstwo a postęp. Ubóstwo na świecie – fakty i mity, przeł. J. Lang, Wydawnictwo Zysk i S-ka, Poznań 2015, ss. 319
Get PDFChrześcijańska filozofia człowieka w Polsce wobec wyzwań XX i XXI wieku
Get PDFAccording to the author of the article, Christian anthropology is characterized by an affirmative approach to Christianity and personalism in the understanding of man. During the last century in Poland it faced four key challenges for its development which were: 1) searching for a proper model of social life connected with the rejection of individualism and collectivism; 2) the clash with collectivist totalitarianism (communism) which imposes an erroneous concept on man; 3) resignation of the Church in her teaching from the domination of the Thomistic model of understanding the world and man; 4) establishment of a naturalistic and transhumanistic model of man in the culture of the turn of the 20th and 21st centuries. Christian anthropology responded to the first three calls with a specific type of personalism: social – in the first case, metaphysical – in the second, liberalist and ethical – in the third. At present time, it must seek a personalistic response to the fourth challenge, while the author believes that Christian anthropology is threatened by fideistic personalism resulting from the acceptance of the naturalistic image of man coming from detailed sciences and the abandonment of attempts to philosophically justify his personal status.Według autora artykułu antropologia chrześcijańska charakteryzuje się afirmatywnym podejściem do chrześcijaństwa i personalizmu w rozumieniu człowieka. W ciągu ostatniego stulecia w Polsce stanęła ona przed czterema kluczowymi wyzwaniami dla jej rozwoju, którymi były: 1) poszukiwanie właściwego modelu życia społecznego związanego z odrzuceniem indywidualizmu i kolektywizmu; 2) zderzenie z totalitaryzmem kolektywistycznym (komunizmem), który narzucał błędną koncepcję człowieka; 3) rezygnacja Kościoła w jego nauczaniu z dominacji tomistycznego modelu rozumienia świata i człowieka; 4) ustanowienie naturalistycznego i transhumanistycznego modelu człowieka w kulturze przełomu XX i XXI wieku. Antropologia chrześcijańska odpowiedziała na pierwsze trzy wezwania specyficznym typem personalizmu: społecznym – w pierwszym przypadku; metafizycznym – w drugim, liberalistycznym i etycznym – w trzecim. Zdaniem autora artykułu obecnie musi ona szukać personalistycznej odpowiedzi na czwarte wyzwanie. Antropologii chrześcijańskiej zagraża fideistyczny personalizm wynikający z przyjęcia naturalistycznego obrazu człowieka pochodzącego z nauk szczegółowych i rezygnacja z prób filozoficznego uzasadnienia jego osobowego statusu
Apostolstwo zorganizowane w świetle Christifideles laici i rola asystenta kościelnego w jego strukturze
Get PDFFor the first time, the issue of the involvement of the laity in the life of the Church was raised during the Second Vatican Council. Important promoter of this idea was John Paul II, as evidenced by his numerous statements and encyclical published by him in 1988 Chrystifideles laici, as well as his previous involvement in the apostolate of the laity. One of the key tasks of the clergy is to activate the laity. This goal is achieved, for instance, by founding catholic associations, such as KSM and AK. They are headed by an ecclesiastical assistant, whose task is to watch over the formation of their members and doctrine, and the compatibility of the activities undertaken with the association’s statute.Po raz pierwszy kwestia zaangażowania świeckich w życie Kościoła została poruszona podczas Soboru Watykańskiego II. Ważnym propagatorem tej idei był Jan Paweł II, o czym świadczą m.in. jego liczne wypowiedzi oraz wydana w 1988 roku adhortacja pt. Chrystifideles laici, a także jego wcześniejsze zaangażowanie w apostolstwo świeckich. Jednym z kluczowych zadań osób duchownych jest aktywizacja laikatu. Temu celowi służą m.in. katolickie stowarzyszenia, takie jak KSM czy AK. Na ich czele stoi asystent kościelny, którego zadaniem jest czuwanie nad formacją ich członków i doktryną oraz zgodnością podejmowanych działań ze statutem stowarzyszenia
Błogosławiona Zofia Czeska. Niezwykła kobieta w XVII-wiecznym Krakowie
Get PDFThe article presents the life and activity of Blessed Zofia Czeska-Maciejowska, founder of the Congregation of the Virgins of the Presentation of the Blessed Virgin Mary and the oldest female school in Poland. To educate girls, Zofia Czeska created the so-called “Presentation of the Blessed Virgin Mary Home for Girls” at Szpitalna Street in Krakow. Her work was a response to the needs of the residents of the 17th-century Krakow and the surrounding area. The Jesuit order took the patronage over the school and home for girls.W artykule przedstawiono życie i działalność błogosławionej Zofii z Maciejowskich Czeskiej, założycielki Zgromadzenia Sióstr Prezentek oraz najstarszej na ziemiach polskich szkoły żeńskiej. W celu kształcenia dziewcząt Zofia Czeska utworzyła tzw. „Dom Panieński” przy ulicy Szpitalnej w Krakowie. Jej dzieło stanowiło w swoim czasie odpowiedź na potrzeby mieszkańców XVII-wiecznego Krakowa i okolic. Patronat nad szkołą i domem dla dziewcząt objął od początku zakon jezuitów
Od mistycznej intuicji św. Franciszka do kontuicji św. Bonawentury
Get PDFThis article aims to present how Saint Bonaventure of Bagnoregio approached the mystical intuition of Saint Francis of Assisi. As a professor of the University of Paris, in order to explain the mystical intuition of Saint Francis, Bonaventure used the following theories: the exemplarism theory, the theory of spiritual senses, and his own theory of contuition. The article outlines Bonaventure’s concept of contuition as well as chosen contemporary interpretations of the theory, and then proceeds to evaluate contuition in the light of contemporary philosophy of cognition in the teachings of selected authors. Bonaventure’s contuition is a much underrated concept in the cognition of God theory.Celem niniejszego artykułu jest ukazanie, w jaki sposób św. Bonawentura z Bagnoregio próbował wyjaśnić intuicję mistyczną św. Franciszka z Asyżu. Bonawentura, jako profesor Uniwersytetu Paryskiego, zastosował do wyjaśnienia mistycznej intuicji św. Franciszka następujące teorie: teorię egzemplaryzmu, teorię zmysłów duchowych oraz swoją własną teorię tzw. kontuicji. Po zaprezentowaniu bonawenturiańskiej koncepcji kontuicji podane zostały wybrane współczesne interpretacje tejże teorii kontuicji, by następnie podać: ocenę kontuicji w świetle współczesnej filozofii poznania w nauczaniu wybranych autorów. Bonawenturiańska kontuicja jest dzisiaj niedocenianym zagadnieniem poznawczym w zakresie teorii poznania Boga