358 research outputs found
Intonation of Conversational English (Educated Southern British) by Wiktor Jassem (1952)
No full textBook.Author: Jassem, Wiktor.Date: 1952.Title: Intonation of Colloquial English (Educated Southern British).Publisher: Wrocław, Nakładem Wrocławskiego Towarzystwa Naukowego; Skład Glówny: Dom Ksiązki.Series: Prace Wrockławskiego Towarzystwa Naukowego. Travaux de la Société des Sciences et de Lettres de Wrockław Seria A.Number: 45.Pages: 122Livre.Auteur: Jassem, Wiktor.Date: 1952.Titre: Intonation of Colloquial English (Educated Southern British).Editeur: Wrocław, Nakładem Wrocławskiego Towarzystwa Naukowego; Skład Glówny: Dom Ksiązki.Series: Prace Wrockławskiego Towarzystwa Naukowego. Travaux de la Société des Sciences et de Lettres de Wrockław Seria A.Numéro: 45.Pages: 12
Wiktor Grygorenko
No full textWiktor Grygorenko was born on March 6, 1927. He passed his final high school exam in Katowice in 1949 and after a military training he began his studies at the Military School of Topographers. Then he studied geodesy at the Military Engineering Academy in Moscow. Having returned to Warsaw in 1959, he worked in the Military Cartographic Works and later in the Topographic Board of the General Staff of the Polish Army. Simultaneously, he took a lecturer post at the Military Technical Academy in Warsaw where he elaborated student textbooks on maps editing, cartographic reproduction, and mathematical cartography. His comprehensive manual Elaboration of general geographical maps was published in 1970. He was a member of the editorial staff at the popular World Atlas, published in 1962-1968 and also known under the name of Pergamon World Atlas. A new and innovative projection devised by Wiktor Grygorenko was used in the World Atlas, nowadays known as the projection of the Polish Army Topographical Service. In 1971 he obtained the degree of a Doctor of Technical Sciences in cartography at the Warsaw University of Technology. The subject of his thesis were theoretical fundamentals of the automatic cartographic data processing. Wiktor Grygorenko was one of the Polish pioneers of computer usage in cartography and was the author of many valuable papers on the subject. He began to work at University of Warsaw in 1972, In 1978 he completed his habilitation procedures on the basis of his dissertation entitled Quantitative Parameters of the Cartographic Content Composition in which he formulated the idea of the quantitative model of a map, thus drawing a new direction of theoretical and practical works in cartographic design and evaluation. Many papers on cartographic generalisation with usage of computer methods were created under his guidance. In 1980, three years after the unexpected death of professor Lech Ratajski, Wiktor Grygorenko became the Head of the Chair of Cartography at the Faculty of Geography and Regional Studies. In 1981 he became the Vice-dean for student affairs and served two terms. His first term fell in the difficult period of the martial law when he defended students on many occasions, gaining their gratitude and respect. In autumn 1982 he also became the Head of the Department of Cartography at the Maria Curie-Skłodowska University in Lublin, which he administered until 1992. Making a good use of his broad didactic experience, he published several absorbing articles on educating cartographers with the geographic training. He actively participated in conferences, conventions, and cartographic trainings, animating discussions with his inspiring speeches. In summer 1982, during the 11th conference of the International Cartographic Association in Warsaw he presented the paper Cybernetic model of cartographic communication that was in certain degree a continuation and an explication of professor Lech Ratajski's idea of communication model. The main field of professor Grygorenko's (he obtained the professorship in 1992) scientific interest were theoretical issues related to the automation of the maps editing and usage processes. His interest in the history of cartography resulted in the publication of several interesting papers on the subject and participation in meetings of cartography historians. He served many social functions both at the University of Warsaw and among the geodesists and cartographers. Professor Wiktor Grygorenko died on February 25, 2008
Charakterystyka promieniowania wtórnego powstajacego podczas radioterapii całego ciała
No full textNapromienianie całego ciała jest techniką wykorzystywaną w przygotowaniu pacjenta do przeszczepu szpiku kostnego, poprzez zniszczenie komórek szpiku oraz białych krwinek dzięki zastosowaniu wysokiej dawki terapeutycznej pochodzącej od megawoltowych wiązek fotonowych. Prezentowana praca podejmuje problem ekspozycji na wtórne promieniowanie powiązane tą techniką. Jednym z głównych celów niniejszej pracy było określenie niepożądanych dawek wtórnych, na które są narażeni zarówno pacjenci, jak i personel medyczny (odpowiednio: od promieniowania neutronowego oraz od aktywności powstającej we wnętrzu głowicy
akceleratora medycznego). Badania były przeprowadzone w wybranych instytutach onkologicznych
w Polsce, stosujących w radioterapii całego ciała różne rozwiązania praktyczne, w celu określenia czynników kształtujących wielkość wtórnego promieniowania i dawek z nim związanych.
Wyniki pomiarów mocy dawki promieniowania fotonowego pod głowicą tuż po zakończeniu
wysokoenergetycznego napromieniania TBI pokazały, że przy użyciu tradycyjnego
radiometru odczyt jest niemożliwy ze względu na silną aktywację gantry. Oznacza to, że przebywanie w pobliżu głowicy, zwłaszcza bezpośrednio po zakończeniu seansu napromieniania pacjenta, jest niewskazane ze względu na radioaktywność wzbudzoną. Pomiary te wpłynęły na zmianę postępowania fizyków medycznych wewnątrz bunkra. Identyfikacja radioizotopów powstających we wnętrzu głowic akceleratorów różnych
typów wykazała aktywację takich elementów ich budowy jak:
• tarcza konwersji: Clinac (W), Primus (Au)
• stopy metali ciężkich: osłony (W , Sb, Mn) i system kolimacyjny (Co, W)
• stal nierdzewna: magnes zakrzywiający, filtr wygładzający, szkielet akceleratora (Ni, Mn, Co)
• elektronika (Sb, Br, Cu, Ta)
• lekkie elementy konstrukcji głowicy: absorber elektronów, komora jonizacyjna (Al)
• obudowa: (Cl, Na)
Badania nad strumieniem neutronów docierających do ciała pacjenta podczas wysokoenergetycznej
radioterapii TBI wykazały, że specyficzne warunki geometryczne powiązane z TBI (maksymalnie dostępna odległość SSD, płyty rozproszeniowe, rama terapeutyczna, bolusy kompensacyjne) wpływają na rozkład energetyczny strumienia neutronów, intensyfikując procesy termalizacji składowej prędkiej, co ma bezpośrednie przełożenie na obniżenie dawki neutronowej. Ponadto, na zmniejszenie dawki neutronowej wpływa także
obniżenie energii wiązki terapeutycznej, przy której prowadzone jest napromienianie TBI oraz rezygnacja z przeprowadzania napromieniań we frakcji AP/PA
Wyznaczanie widm energetycznych wiązek terapeutycznych liniowych akceleratorow medycznych
No full textThere is a lack of extensive data comprising energy spectra of high energy X-ray therapeutic beams used in teleradiotherapy, generated by medical linear accelerators. The energy spectra are not easy to determine because the experimental methods are very difficult to perform whereas the Monte Carlo calculations need a suitable computer power. Authors are usually presenting X-ray spectra that are determined in the air. However, the spectra in the air cannot be generally used to characterize accurately beam quality in another irradiated medium. In my investigations the energy spectra for the 6 MV X-ray beam were determined along the beam central-axis in the air and water - a medium recommended by the dosimetry protocols. The spectra were derived using the Monte Carlo method for open (3 cm x 3 cm, 10 cm x 10 cm and 40 cm x 40 cm) and wedged fields (3 cm x 3 cm and 10 cm x 10 cm) from Clinac Varian 2300. The simulation programs were verified by comparing the calculated depth-dose characteristics and profiles (for various primary energies) with already measured characteristics and profiles with use of the Markus ionization chamber and also by comparing calculated spectra and characteristics presented by different authors. This work showed that the shapes of spectra from different medical linacs depends strongly on the radiation field size and depth in water phantom. The second stage was reconstruction of energy spectra from measurements of transmission of X-ray beam. Measurements were performed by using Wood’s metal for Clinac Varian 2300 CD and CyberKnife for few radiation field sizes.
A detailed knowledge of the energy spectra of therapeutic beams from medical linacs is essential for calculating of the stopping power ratios or the beam quality correction factors and for dose calculation algorithms in advanced treatment planning systems, for investigations of treatment machine head design etc
Dozymetryczne aspekty napromieniania całego ciała pacjentów (Total Body Irradiation) przed przeszczepem szpiku kostnego
No full textOpracowanie metody napromieniania TBI wspomagającej proces leczenia nowotworów układowych, zostało zainicjowane przez rosnące zainteresowanie procedurą TBI lekarzy hematologów z ośrodków zajmujących się transplantacją szpiku kostnego. W tym celu wykorzystano dwa modele megawoltowych akceleratorów liniowych: akcelerator PRIMUS firmy Siemens oraz akcelerator ELEKTA Synergy Platform firmy Elekta. Do terapii wybrane
zostały w obu przypadkach wiązki fotonowe o napięciu przyspieszjącym 15 MV oraz wiązki elektronowe o wartości energii, w przedziale od 6 MeV do 15 MeV, dostosowywanej indywidualnie dla każdego pacjenta. Wykonano pomiary dozymetryczne określające geometrię oraz jakość stosowanej wiązki terapeutycznej osobno dla każdego aparatu terapeutycznego. Określono wartości spadku procentowych dawek zależnych od głębokości
w napromienianym środowisku PDD {ang. Pcrcentage Dose Dcpth 1 - PDD), wydajność aparatu terapeutycznego oraz profil wiązki promieniowania. Zmierzone parametry pozwoliły na określenie rozkładu dawki dla poszczególnych punktów leżących wzdłuż osi ciała pacjenta, w osi prostopadłej do osi centralnej wiązki promieniowania. W celu zapewnienia powtarzalności ułożenia chorego w kolejnych frakcjach napromieniania powstał projekt ramy terapeutycznej oraz mobilnego stołu przeznaczonego dla opracowanej techniki napromieniania TBI, a następnie wykonano urządzenie według tego projektu w przygotowywaniu którego brałam czynny udział. Niedobory tkanki w płaszczyźnie prostopadłej do padania wiązki promieniowania lub zbyt niską jej gęstość uzupełnia się materiałami tkankopodobnymi. Zabezpieczają one pacjenta przed przekroczeniem dawki w linii środkowej jego ciała. W tym celu wyznaczony został współczynnik korekcji dawki w warstwie bolusa o znanej grubości. Jako dostępny i funkcjonalny materiał stanowiący bolus wybrano ziarna ryżu umieszczone w podwójnych bawełnianych woreczkach o wymiarach 10 cm x 15 cm. łatwych do zachowania higieny. Przyjęty wzorzec postępowania z pacjentem przygotowywanym do napromieniania jak i etapy jego realizacji stanowią:
Etap I:
- kwalifikacja do leczenia oraz symulacja wstępna,
- wykonanie tomografii komputerowej TK (ang. CT - Computed Tomography).
Etap II:
- przygotowanie schematu napromieniania,
- wykonanie pomiarów wydajności aparatu bezpośrednio przed napromienianiem pacjenta,
- sprawdzenie poprawności planu napromieniania oraz wykonania osłon.
Etap III:
- realizacja napromieniania.
Precyzyjny opis postępowania z pacjentem oraz przygotowania i realizacji TBI zawarto w V rozdziale tej pracy. W pracy poddano analizie wyniki pomiarów wartości dawek in vivo realizowanych przez zastosowanie detektorów typu MOSFET (ang. Metal-Oxide-Semiconductor-Field-Effect-Transistor) pod względem jednorodności rozkładu dawki w ciele pacjenta, ze szczególnym zwróceniem uwagi na rejon klatki piersiowej - aby chronić znajdujące się tam struktury krytyczne. Początkowo, do końca roku 2004 pomiary dawek
in vivo wykonywano także przy użyciu komory jonizacyjnej typu Farmer 0.6 cm3 firmy PT W.
Oceniano także dwie grupy pacjentów napromienionych dwoma różnymi sposobami. Zakres tolerancji dawki określono na podstawie danych literaturowych i wytycznych zawartych w Raporcie 50 i Raporcie 24 Międzynarodowej Komisji ds. Jednostek promieniowania i Pomiarów ICRU (ang. International Commission of
Radiation Units and Measurements) [14,15] względem dawki przypisanej do zdefiniowanego punktu PC (Punkt Centrowania w ią zki). Według literatury zakres ten powinien znajdować się w przedziale ±10% dawki przypisanej do punktu centrowania wiązki PC, choć dopuszcza się przedział sięgający ±15 % dawki przypisanej do punktu PC. Od sierpnia 2000 roku do grudnia 2009 roku napromieniono grupę 158 pacjentów
według schematu przyjętego do realizacji przy użyciu akceleratora PRIMUS firmy Siemens.
Napromienianie było kompilacją pól bocznych (lateralnych) oraz pól naprzeciwległych
Optymalizacja parametrów działania układu do radioterapii śródoperacyjnej - igły fotonowej
No full textCelem niniejszej rozprawy było zbadanie wpływu rozmaitych parametrów konstrukcyjnych
i operacyjnych na funkcjonowanie układu do radioterapii śródoperacyjnej czyli igły fotonowej. Rozpatrywanymi parametrami były grubość tarczy konwersji i materiał
z jakiego została ona wykonana, szerokość i energia pierwotnej wiązki elektronów oraz
kształt tarczy konwersji igły. Na wstępie testom zostało poddanych osiem wiązek o różnych szerokościach. Następnie po wyborze optymalnej szerokości sprawdzonych zostało czternaście materiałów będących potencjalnymi kandydatami na materiał tarczy konwersji, z których zostały następnie wybrane cztery. Z ich użyciem sprawdzono różne kombinacje energia wiązki pierwotnej, grubość tarczy (w sumie po dziewięć kombinacji na każdy z czterech materiałów). Do tego celu stworzony został komputerowy model igły fotonowej oparty na oprogramowaniu GEANT4 umożliwiającym symulowanie zjawisk fizycznych w trakcie działania urządzenia. Dzięki tak stworzonemu modelowi możliwe stało się następnie przetestowanie różnych kształtów tarcz konwersji. Na tym etapie badań zostały wybrane dwa materiały: złoto (jako materiał referencyjny oraz z powodu powszechności jego wykorzystania w produkowanych obecnie igłach fotonowych) oraz wolfram (jako, że wcześniejsze analizy wskazały właśnie na ten materiał jako najbardziej obiecujący). Dla każdego z tych metali testom poddano cztery modele tarcz paraboloidalnych oraz sześć tarcz „wklęsłych”. Parametrami, które decydowały o tym czy dane rozwiązanie techniczne jest właściwe z punktu widzenia wykorzystania go w rzeczywistych urządzeniach były kątowe i głębokościowe rozkłady mocy dawek (ze szczególnym uwzględnieniem współczynnika płaskości obliczanego dla rozkładów kątowych oraz współczynnika spadku dla rozkładów głębokościowych), kątowa i głębokościowa zależność średniej energii generowanych fotonów oraz wydajność konwersji zdefiniowana na potrzeby niniejszej pracy jako liczba fotonów zarejestrowanych w pierwszym detektorze radialnym przypadająca na jeden elektron wiązki pierwotnej (symulowany był miliard elektronów). Jedynie w przypadku testów wpływu szerokości wiązek na działanie igły nie była brana pod uwagę wydajność konwersji jako, że na tym etapie nie była ona kluczowa. Dodatkowej argumentacji dostarczały histogramy widm energetycznych rejestrowanych na różnych głębokościach oraz pod różnymi kątami. Ze względu jednak na ogromną ich ilość (ponad tysiąc wykresów) w pracy zamieszczone zostały jedynie reprezentowane przykłady podczas gdy reszta widm zamieszczona została na dołączonej do rozprawy płycie CD. W trakcie analiz okazało się, iż kluczowe znaczenie mają właściwie wyłącznie kątowe rozkłady mocy dawki (wraz ze współczynnikiem płaskości), kątowa zależność średniej energii fotonów oraz w niekiedy wydajność konwersji. Pozostałe parametry w większości przypadków nie faworyzowały
wyraźnie żadnego z testowanych rozwiązań. Z tego też powodu niniejsze podsumowanie
skupi się wyłącznie na trzech pierwszych parametrach. Przy porównaniu tarcz
sferycznych, paraboloidalnych oraz „wklęsłych” przedstawione zostaną jedynie tarcze
wolframowe i złote o grubości 1 pm, dla których energia pierwotnej wiązki elektronów
wynosiła 50 keV (jako, że to właśnie one odpowiadają parametrom tarcz paraboloidalnych
i „wklęsłych”).
Pierwszym z badanych parametrów, który (co potwierdziły pomiary wykonane
w Narodowym Centrum Badań Jądrowych w Świerku koło Warszawy) ma znaczny wpływ a kątowe rozkłady mocy dawki jest szerokość pierwotnej wiązki elektronów. Przeprowadzone analizy wykazały, iż wraz ze zwiększaniem się wartości tego parametru rozkład mocy dawki ulega wypłaszczeniu. Należy naturalnie do tego dążyć jako, że im bardziej płaski jest rozkład, tym bardziej jednorodnie naświetlony jest guz w ciele pacjenta. Najkorzystniej w prezentowanym w rozdziale 5.2.1 zestawieniu wypadła najszersza z testowanych wiązek, o szerokości 2.2 mm. Współczynnik płaskości dla tej konkretnej wiązki wyniósł 14.23% i był niemal pięciokrotnie niższy niż dla wiązki najwęższej (o szerokości 0.3 mm), dla której wynosił on 69.75%. Ponadto jedynie dla tej wiązki współczynnik płaskości był niższy niż założony próg 15%. Wybór tej właśnie wiązki potwierdza również zależność średniej energii fotonów od kąta. Najmniejsze zmiany dotyczą właśnie wiązki najszerszej (zmienność nieprzekraczająca 4%). Wielkość zmian rośnie sukcesywnie wraz z malejącą szerokością wiązki aż osiąga niemal 36% dla wiązki najwęższej. Z tej części testów wynika zatem, iż najkorzystniej jest stosować wiązki elektronowe o możliwe największej średnicy. Jak już jednak wcześniej podkreślono nie warto przekraczać granicy 2.2 mm ponieważ wiązki szersze nie trafiałaby już w całości w tarczę konwersji ale uderzały częściowo w ścianę sondy igły fotonowej. To z kolei nie tylko może wpłynąć negatywnie na badane parametry ale również może doprowadzić w ostateczności do uszkodzenia urządzenia. Rozwiązaniem mogłoby być stosowanie igieł z sondami o większej średnicy jednak zważywszy na to, iż urządzenia te wykorzystywane są głównie do leczenia nowotworów w trudno dostępnych lokalizacjach (np. mózg) wydaje się, że takie podejście stanowi ślepą uliczkę. Niemniej jednak zakres zastosowań igły rośnie z dnia na dzień i możliwe, iż pewnego dnia będzie ona stosowana rutynowo również do nowotworów łatwiej dostępnych. Być może jedną z możliwości jest opracowanie igły fotonowej o wymiennych sondach posiadających różne średnice - stanowiłoby to idealne rozwiązanie ponieważ dawałoby możliwość jak najdokładniejszego dostosowywania jednorodności naświetlania guza do jego rozmiaru i lokalizacji.
Kolejnym etapem był wybór najlepszego materiału jako potencjalnego kandydata
na materiał tarczy konwersji. Stosowane obecnie złoto wydaje się materiałem wystarczająco dobrym jednak niektóre przesłanki świadczyć mogłyby o tym, że nie jest to materiał najlepszy z możliwych. I rzeczywiście przeprowadzone testy wykazały, iż jeśli chodzi o kątowe rozkłady mocy dawek znajduje się ono dopiero na siódmym miejscu (pod względem wartości współczynnika płaskości) w zestawieniu. Lepszą jednorodność generowanego promieniowania fotonowego wykazywały ind, iryd, cynk, srebro, wolfram, platyna, tantal. Wartość współczynnika płaskości dla najlepszego w tej grupie pierwiastka, indu, była niemal dwukrotnie mniejsza niż dla złota (odpowiednio 7.16% oraz 14.23%). Większość z tych materiałów została jednak odrzucona z dalszych testów, ze względu na niekorzystną zależność średniej energii lub też zbyt niską generowaną moc dawki. I tak na przykład iryd mimo pierwszego miejsca w kategorii płaskości wiązki oraz mimo niewielkich zmian wartości średniej energii fotonów wraz kątem musiał ustąpić miejsca gorszym materiałom właśnie ze względu na niską moc dawki (niemal dwukrotnie) co wiązało się z jego niższą liczbą atomowa. Jeśli chodzi o średnią energię fotonów to równie niewielkie zmiany kątowe tej wielkości charakteryzowały również kadm, srebro, ind, nikiel, iryd oraz wolfram. Zmiany te wynosiły mniej więcej 4% w przypadku kadmu i 5% w przypadku wolframu. Podobnej wartości zmiany dotyczyły złota. Pierwiastek ten z całą pewnością góruje pod względem wydajności konwersji, z jej wartością ponad czterokrotnie większą niż dla najgorszego pierwiastka, chromu. Co warto zaznaczyć różnice pomiędzy złotem a pozostałymi metalami tej samej grupy jest nieznaczna i nie przekracza 14% (w skrajnym przypadku). Jak jednak podkreślono parametr ten mimo, iż jest dość istotny, nie jest najważniejszy. Ten etap analiz wyłonił czterech kandydatów na materiał tarczy konwersji: złoto (jako materiał referencyjny), wolfram oraz iryd (jako materiały charakteryzujące się lepszymi parametrami niż złoto) oraz srebro (które mimo znacznie gorszych parametrów jest materiałem, który bierze pod uwagę Narodowe Centrum Badań Jądrowych w związku z czym postanowiono poddać go szczegółowym testom). Kolejnym etapem badań było sprawdzenie wpływu różnych kombinacji energia
wiązki elektronów-grubość tarczy konwersji na kluczowe parametry igły fotonowej. Testowane były po trzy wartości energii i grubości tarczy co daje w efekcie dziewięć symulacji dla każdego z wybranych na poprzednim etapie materiałów. Analiza współczynników płaskości wykazała, iż trudno jest jednoznacznie określić, jaka grubość tarczy byłaby najodpowiedniejsza dla wszystkich testowanych wartości energii. Okazało się bowiem, że wiązki elektronów o energiach 30 keV, 40 keV i 50 keV mogą generować dla danego materiału najbardziej jednorodne rozkłady mocy dawki dla tarcz o różnych grubościach. Różnice nie są wprawdzie znaczące jednak dają się zauważyć. Jak już zasugerowano fakt ten może być pewną wskazówka dla konstruktorów przyszłych urządzeń. Analiza wyników na tym etapie zdaje się ponownie sugerować, iż warto opracować igłę fotonową z wymienialną sondą. Nie tylko bowiem jak zapisano powyżej można by stosować sondy o różnych średnicach w celu optymalizacji jednorodności rozkładu dawki ale również sondy wyposażone w tarcze konwersji o różnej grubości w zależności od stosowanej energii wiązki elektronów.
Połączenie takich dwóch możliwości zdecydowanie poprawiłoby jakość napromieniania guza, a przez to jakość leczenia pacjentów. Na podstawie kątowych rozkładów mocy
dawek zostały wybrane optymalne wartości grubości tarcz konwersji. Były one równe odpowiednio 3 pm dla srebra oraz po 1 pm dla wolframu, irydu i złota. Wybór takich wartości potwierdzały analizy pozostałych parametrów w tym wydajności konwersji oraz średniej energii fotonów rejestrowanych pod różnymi kątami. Choć w tym ostatnim przypadku nieco silniej faworyzowana była tarcza wolframowa o grubości 2 pm to jednak ostateczny wybór padł na wartość jednego mikrometra jako nieco bardziej korzystną w ogólnym rozrachunku.
Wykres 113 przedstawia kątowe rozkłady mocy dawek dla wybranych grubości
tarcz dla energii wiązki elektronów równej 50 keV. Już wizualna ocena pozwala stwierdzić,
że tarcza wykonana z wolframu generuje rozkład znacznie bardziej płaski niż tarcza złota
co jedynie potwierdzają dane zawarte w tabeli 14. Wprawdzie moc dawki w przypadku tej
pierwszej jest niższa niż dla wolframu jednak z punktu widzenia pacjenta zdecydowanie
bardziej istotna jest jednorodność generowanego rozkładu mocy dawek. Lepszym rozwiązaniem niż wolfram wydaje się iryd jednak w ostateczności to ten pierwszy pierwiastek został wybrany jak potencjalny materiał na przyszłe tarcze konwersji (powodem były lepsze własności cieplne wolframu). Ostatecznym wnioskiem wynikającym z tej części testów jest stwierdzenie, iż stosowane obecnie tarcze konwersji wykonane ze złota mimo, iż charakteryzują się stosunkowo dobrymi parametrami to jednak możliwa jest ich poprawa.
Najprostszym rozwiązaniem jest zmiana materiału tarczy na wolfram. Warto zaznaczyć,
iż sugestia ta jest całkowicie nowatorska i jak do tej pory żadna firma produkująca
igły fotonowe nie planuje jej wdrożenia.
Ostatnim etapem analiz były testy rozmaitych kształtów tarczy konwersji. Celem
tego było sprawdzenie czy stosowane obecnie tarcze sferyczne są najlepszymi z możli-wych rozwiązań. Sprawdzane były tarcze paraboloidalne oraz „wklęsłe” o grubościach
1 pm każda. Energia wiązek elektronowych wynosiła 50 keV. Niestety już na samym początku okazało się, że żadna z tarcz wklęsłych nie nadaje się jako potencjalne rozwiązanie stosowane w przyszłości. Generowane przez nie kątowe rozkłady mocy dawek są zbyt niejednorodne by mogły być one brane pod uwagę. Wartości współczynnika płaskości dla tych tarcz wahały od ponad 30% do niemal 50%. Dodatkowo potwierdziła to analiza zależności średniej energii fotonów od kąta - zmiany jej wartości dla wszystkich badanych opcji przekraczały 85%. Wyniki całkowicie dyskwalifikują tarcze „wklęsłe”. Inaczej rzecz się ma jeśli chodzi o tarcze paraboloidalne. W tym przypadku rezultaty osiągane przez najlepsze z tarcz paraboloidalnych są porównywalne lub nawet nieco lepsze niż te osiągane przez tarcze sferyczne. Wykres 114 przedstawia porównanie rozkładów kątowych mocy dawek dla wybranych tarcz konwersji (najlepszych z każdej grupy). Widać tu wyraźnie wspomnianą powyżej znaczną niejednorodność rozkładów dla tarcz wklęsłych. Jednocześnie zaobserwować da się podobieństwa w rozkładach dla tarcz sferycznych i paraboloidalnych. Co więcej analiza współczynników płaskości pokazuje, iż tarcze paraboloidalne dają lepsze rezultaty niż tarcze sferyczne (odpowiednio 11.77% i 14.23% dla złota oraz 9.35% i 10.38% dla wolframu) co sugerować mogłoby, iż to właśnie ta postać tarczy konwersji powinna zostać zastosowana w nowoczesnych urządzeniach. Ponownie widać przy okazji,
iż wolfram daje lepsze rezultaty niż złoto co jest kolejnym dowodem na jego wyższość nad
stosowanym obecnie materiałem. Analiza pozostałych parametrów również skłaniała ku
stwierdzeniu, iż tarcze paraboloidalne są tak samo dobre lub lepsze niż tarcze sferyczne.
Dla przykładu różnice w średniej energii fotonów w zależności od kąta dla tarcz paraboloidalnych są niemal identyczne z tymi dla tarcz sferycznych co jest informacją niezwykle cenną. Warto również w tym miejscu zaznaczyć, iż z analizy danych dotyczących tarcz paraboloidalnych oraz „wklęsłych” wynika, iż największy wpływ na kątowe rozkłady dawek i wydajność konwersji ma główna część tarczy konwersji a nie jej stożek. Z tego wynika, iż w przyszłych modelach igieł fotonowych można by zrezygnować z tego elementu bez większej szkody dla funkcjonowania urządzenia.
Praca niniejsza pokazała, iż mimo, że stosowane obecnie rozwiązania są bardzo dopracowane i dobrze sprawdzają się w codziennej praktyce to jednak jest możliwe skonstruowanie urządzeń o jeszcze lepszych parametrach niż dziś. Przede wszystkim należy zastanowić się nad zasadnością stosowania złota jako materiału tarczy konwersji kiedy wiele danych wskazuje na wyższość innych materiałów - przede wszystkim wolframu. Ponadto wiele wskazuje też na to, iż tarcze sferyczne stosowane obecnie można z powodzeniem zastąpić tarczami innych kształtów a nawet rozważyć pozbycie się niektórych ich elementów (takich jak stożek konwersji). Co więcej wiele możliwości dałoby zaprojektowanie igieł fotonowych wyposażonych w wymienne sondy o różnych średnicach z wbudowanymi tarczami konwersji o różnej grubości. Być może nawet możliwe stałoby się produkowanie spersonalizowanych (dostosowanych potrzeb każdego indywidualnego .pacjenta) sond dzięki czemu rezultaty leczenia, które już teraz są znakomite, byłyby jeszcze lepsze.
Wszystko wskazuje na to, że możliwości jakie niesie ze sobą technika układów do radioterapii śródoperacyjnej dopiero zaczynają być odkrywane. Każde kolejne udoskonalenie tego urządzenia, choćby niezwykle drobne, będzie dla pacjentów niezwykle korzystne. Będzie bowiem oznaczało ich skuteczniejsze leczenie i większe szanse na powrót do pełni zdrowia
Wyznaczanie przestrzennego rozkładu dawki w terapii protonowej oka z wykorzystaniem pakietu GEANT4
No full textW pracy wykorzystano pakiet GEANT4 do napisania programów, odzwierciedlających procesy, zachodzące na stanowisku terapii protonowej oka w IFJ PAN w Krakowie. Symulacje odtwarzały głębokościowe rozkłady dawki (pik Bragga i poszerzony pik Bragga) a także profil poprzeczny wiązki. Wyniki obliczeń porównano z danymi pomiarowymi. Dla pojedynczego piku Bragga obliczenia zgodne są z pomiarem z dokładnością do 1,1 %, dla poszerzonego piku Bragga- 4,1 %, a dla profilu poprzecznego- 5,3 %.
Zbadano, jaki wpływ na rozkład dawki maja poszczególne elementy, znajdujące się na stanowisku terapii protonowej oka, takie jak: okienko kaptonowe, powietrze, komory jonizacyjne, komora czterosegmentowa dwupierścieniowa, okienko PET oraz kolimator końcowy. Przebadano także wpływ rozkładów energetycznych na głębokościowy rozkład dawki. Porównano wiązkę monoenergetyczną, wiązkę z rozkładem Gaussa, rozkład Gaussa z wbudowana instrukcja warunkowa, wycinająca protony o najwyższych energiach a także rozkład energetyczny opisany histogramem. Dla dwóch ostatnich udało się uzyskać zadowalająca zgodność symulacji z pomiarem. Napisano także program, uwzględniający konstrukcje i materiały komory Markus.
Wynik porównano z symulacją, w której detektory były proste, zbudowane jedynie z wody. Zauważone różnice miedzy dwoma wynikami nie są znaczące. W geometrii programu, odtwarzającego poszerzony pik Bragga, najważniejszym urządzeniem jest koło modulacyjne. Aby wynik symulacji był zgodny z pomiarem,
trzeba także wziąć pod uwagę inne elementy, na przykład komora przelotowa.
Zbadano także wpływ elementów geometrycznych na profil wiązki. Program uwzględniał okienko kaptonowe, powietrze, komory jonizacyjne, folie rozpraszająca oraz kolimator końcowy.
Pakietu GEANT4 okazał się użytecznym narzędziem, pozwalającym na zbadanie, od czego zależy przestrzenny rozkład dawki w radioterapii protonowej oka. Zdeponowanie odpowiedniej dawki w obszarze guza nowotworowego oraz ograniczenie dawki w narządach krytycznych jest ważnym czynnikiem, od której zależy sukces radioterapii
J/[phi] level one trigger based on the Cellular Automaton method for CBM experiment
No full textGłównym tematem pracy jest selekcja zdarzeń zawierających mezon J /ip przy użyciu Detektora Promieniowania Przejścia. Stworzone procedury działają na niskim poziomie (Poziom 1) systemu akwizycji danych eksperymentu Compressed Baryonic Matter. Na potrzeby poszukiwania sygnatury mezonu stworzono dedykowany algorytm rekonstrukcyjny. Jako sygnaturę wybrano parę e+e_ z pędem poprzecznym każdej cząstki pt > 1 GeV/c i o masie niezmienniczej w okolicach 3.1 GeV/c2. Algorytm rekonstrukcyjny
bazuje na idei Automatu Komórkowego, optymalnej dla równoległego przetwarzania danych. Podczas selekcji, zdarzenia pozbawione interesujących informacji są odrzucane a te zawierające sygnaturę rozpadu J/ip są akceptowane. Algorytm rekonstruuje tory wysokopędowych (p > 1 GeV/c) cząstek z pojedynczego centralnego zderzenia Au+Au przy energii 25 GeV/nukleon z wydajnością 92.6% w czasie 0.24 s na standardowym.
3-gigahercowym procesorze klasy Pentium 4. Dla zderzeń peryferyjnych przy tej samej energii, wydajność dla wysokopędowych cząstek wynosi 89.7% a czas jednego zdarzenia to 0.05 s. Wyniki pokazują, że oparta na sygnaturach selekcja zdarzeń pozwala na redukcję ilości zdarzeń tła dla kolizji peryferyjnych o czynnik 1000. przepuszczając 1 zdarzenie tła na 1000 przy zachowaniu 11.7 % zdarzeń z sygnałem z rozpadu J/ip .
Oferuje 1000 razy więcej czasu dla systemów analizy wyższego rzędu na przeprowadzenie
dodatkowych operacji w trybie on-line
Wiktor Steffen i jego Słownik warmiński
No full textThe paper presents Słownik warmiński of Wiktor Steffen as an unique work of the Polish dialect lexicography. It shows also the figures of the author and his brother Augustyn who rendered great service in research of the culture of Warmia. It discusses the editorial principles of the dictionary and its rich content. It relates to the charges of the first critics of the vocabulary. The paper treats Słownik warmiński as a personal, subjective work strongly influenced by the biography of the author – autochthon. It presents the different ways of use the content in the dialectological studies on multi-volume Słownik gwar Ostródzkiego, Warmii i Mazur conducting in the Institute of the Polish Language in the Polish Academy of Science (IJP PAN)
Cyklotronowa produkcja i badanie radioizotopów stosowanych w diagnostyce i terapii medycznej
No full textAutorka otrzymała wsparcie stypendialne w ramach projektu:
„DoktoRIS – Program stypendialny na rzecz innowacyjnego Slaska”
współfinansowanego przez Unie Europejska w ramach Europejskiego Funduszu
Społecznego.
Autorka otrzymała równiez wsparcie finansowe w ramach współpracy ze
Srodowiskowym Laboratomium Ciezkich Jonów Uniwersytetu Warszawskiego
z grantów Narodowego Centrum Badan i Rozwoju oraz ENSAR2 (European Nuclear
Science and Applications Research–2) i IAEA CRP (Coordinated Research Project).This work presents results of the cyclotron production of medical radioisotopes
for diagnostic imaging and therapy. The work consist of two parts. In the first part
theoretical issues concerning production of radioisotopes used for medical application
were described. The second part presents the experimental results of radioisotopes
production using beam particle from cyclotrons. The production of 211At, 43,47Sc
radioisotopes, in vivo 44mSc/44gSc and 72Se/72As generators using alpha particle
beam and the alternative production 99mTc radioisotope using proton beam. The goal
of this work was determination of the optimal parameters of the beam of particles
from cyclotron to medical radioisotopes production as well as the thick target yields
and radionuclides purity of studied isotopes. The experimental results are compared
with the literature data and theoretical predictions calculated with the cross section
obtained with the EMPIRE and the TALYS evaporation codes. The last chapter
describes the quality control of the 225Ac radioisotope
- …
